Monitor.co.me

NADIJA REBRONJA, PJESNIKINJA: Poezija je sama pronašla put ka muzici

E-mail Ispis PDF
nadijaphotoNadija Rebronja je pjesnikinja i esejistkinja rođena 1982. u Novom Pazaru. Doktorirala je književnost na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu, a predaje književnost na Državnom univerzitetu u Novom Pazaru. Dobitnica je nagrade Aladin Lukač za najbolju knjigu autora do 27 godina, kao i Priznanja za poeziju gradonačelnika grada Penonome u Panami. Poezija joj je zastupljena u nekoliko antologija južnoslovenskog i balkanskog prostora i prevođena na engleski, španski, italijanski, francuski, njemački, poljski, turski, persijski, makedonski i slovenački jezik. Govori engleski, španski i turski, a služi se ruskim i arapskim jezikom. Objavila je knjige poezije Ples morima (2008), kao i izbor iz te knjige na španskom jeziku pod naslovom Alfa, Alef, Elif, u Granadi 2011. Ovo je knjiga koja preispituje susret Istoka i Zapada, orijentalnih književnosti i zapadne filozofije, klasične i džez muzike. Njena posljednja knjiga poezije Flamenko utopija objavljena je 2014, a donosi nesvakidašnji koncept jer je odlikuju brojni lirski glasovi koji progovaraju umesto jedinstvenog pesničkog subjekta. Ti glasovi govore o miješanju kultura u umjetničkoj a zatim i u političkoj realnosti, o španskom Al-Andalusu, Orijentu i Evropi, kapitalizmu, tišini i zvuku, i naravno o muzici.

MONITOR: Kako je došlo do saradnje sa Italijanima i kako je tekao cijeli proces?
REBRONJA: Zapravo, ja sam slučajno saznala da sam deo projekta, poezija je sama pronašla svoj put ka muzici. Moju poeziju iz knjige Ples morima su 2013. godine na italijanski prevele i objavile u Rimu profesorke sa Južne slavistike u Trstu Sanja Roić i Ginevra Pugliese. Italijanski profesori sa muzičkog konzervatorijuma Niccoli Piccinni u Bariju, pronašli su moje stihove u jednom rimskom časopisu za književnost i odabrali ih kao osnov za projekat Risonanze del Levante koji postoji na tom konzervatorijumu već nekoliko godina. Projekat predstavlja spoj poezije i originalnih kompozicija koje su rađene po stihovima, a ove godine tema na osnovu koje je odabrana moja poezije bila je Mediteran. Orkestar je svirao na nekoliko gudačkih i duvačkih instrumenata, dok se na sceni čuo glas koji je izgovarao delove mojih pesama. Naglasila bih i da su za recepciju moje poezije u Italiji veoma zaslužne profesorke koje su je prevele, jer je prevod snažno preneo duh poezije i njenu višeslojnost.

MONITOR: Porijeklom ste Bijeog Polja, iz Bihora. Šta vas veže za taj dio Crne Gore?
REBRONJA: Veže me dugi niz predaka guslara, narodnih usmenih pevača i kazivača, uključujući i guslara Kasuma Rebronju od kog su moji roditelji zabeležili neke epske pesme. Veže me i Ćamil Sijarić, na čijim romanima sam doktorirala, i otac Ismet, jer su njih dvojica voleli svaki kamen tog kraja, i u tom kamenu uklesan stih.

MONITOR: Koliko taj kraj i ljudi imaju upliva na vaš rad? Kako?
REBRONJA: Bihor, Sandžak, kao i ceo Balkan prostor je na kojem se stalno nešto sreće, ali istovremeno i sudara, stalno je na pola puta između tradicije, starog vremena i savremenih očekivanja, religijskih arhetipskih ideala i modernog sveta, zatečen na pola puta između tradicionalnog i modernog, ličnog, individualnog i porodičnog i kolektivnog. Od Bihora sam naučila i kako da se u tom lavirintu snađem.

MONITOR: Možete li s nama podijeliti neko sjećanje iz djetinjstva koje Vas je opredijelilo za poeziju i pjesništvo?
REBRONJA: Sećam se da sam kao jako mala posmatrala sneg kako pada i pitala sam se da li pahulje padaju ili ja letim u vis. Mislim da je to pitanje bila moja prva pesma, nastala pre nego što sam umela da pišem.

MONITOR: Otkud tematika Mediterana? Šta preovladava u Vašim pjesmama: Bihor Sandžak ili more?
REBRONJA: Ja sam pre svega svesna punoće sveta, a samim tim i simboličke kompleksnosti Sandžaka, balkanskog i južnoslovenskog tradicionalnog konteksta, suptilnosti i višeslojnosti evropske kulture, a zaljubljena sam u Orijent. Mediteran je za mene jedan od simbola koji spaja sve ono što me pokreće na stvaranje.

MONITOR: Da li prožimanje više vrsta umjetnosti, poput vaših pjesama koje su poslužile za jednu složenu kompoziciju, vodi ka totalnoj umjetnosti?
REBRONJA: Prožimanje umetnosti je nešto što me fascinira otkako pišem. Zapravo, ne verujem da neka umetnost postoji sasvim zasebno od ostalih umetnosti. Mene je muzika pokrenula na pisanje poezije, a sada je moja poezija pokrenula druge umetnike da stvaraju muziku. Time je napravljen jedan krug, kružni ples posvećen morima.

MONITOR: Poezija danas, koja joj je uloga i ima li budućnost?
REBRONJA: Veoma mi je stalo do toga da moja poezija preispituje političku, društvenu i istorijsku realnost. Preispituje, ali ne i da eksplicitno daje odgovore na pitanja koje ta realnost postavlja. Nekada me pitaju zašto ne pišem kolumne, tj. zašto kritički ne reagujem na politička dešavanja. Ta me pitanja iznenađuju, jer ja to činim kroz simbolički potencijal svega što posmatram, i verujem u poeziju kao snažan izraz građenja stvarnosti. Moja poezija se ne bavi dnevnom politikom, ali nastoji da preispituje pokretačku snagu društvene realnosti.

MONITOR: Ima li naznaka o nekoj daljoj saradnji na internacionalnom planu?
REBRONJA: Još jedan student kompozicije na konzervatorijumu Niccolo Piccini, koji nije uspeo da nastupi zajedno sa svojim kolegama, a inače je Danac, imaće nastup sa svojom kompozicijom rađenoj po mojim stihovima u Danskoj. Nadam se do kraja ove godine.

MONITOR: Da li i življenje u graničnim područjima dvije države otežava ili olakšava bavljenje poezijom?
REBRONJA: Ne verujem suštinski u granice, ni u adrese, ni u mesta boravka. Verujem u punoću sveta.


Aleksandra DRAGOVIĆ

 

pozovi-sprijeci

CEROVO_Monitor_baner_310x60

 

Monitor u novom broju donosi

Monitor broj 1478. 15. februar 2019.       SANADERIZACIJA MILA ÐUKANOVIĆA:Parti...

 

Monitor broj 1477

Monitor broj 1477  8. februar 2019.       Priajtelji iz devedesetih:TAJNE PR...

 

Monitor broj 1476

Monitor broj 1476  1. februar 2019.       AFERA ATLAS:Kako je Prva banka pre...