Monitor.co.me

PREDLOG NOVOG ZAKONA O PLANIRANJU I IZGRADNJI: Opštine obespravljene – Vlada odlučuje o svemu

E-mail Ispis PDF
radulovicPredlog novog Zakona o planiranju i izgradnji koje je Ministarstvo održivog razvoja i turizma nedavno proslijedilo opštinama na razmatranje izazavao je pravu buru negodovanja u lokalnim upravama širom Crne Gore. Tekst predloženog zakona predstavlja svojevrsnu revoluciju u procesu planiranja i uređenja prostora i izgradnji objekata u odnosu na praksu koja se sa raznim varijacijama primjenjivala u Crnoj Gori.

Iako je Zakon o planiranju prostora u posljednjih desetak godina pretrpio brojne izmjene, najnovija rješenja prevazilaze sve što je do sada viđeno.

Predloženim zakonskim rješenjima uvodi se centralizacija svih poslova u sistemu planiranja prostora na nivou Vlade, odnosno Ministarstva održivog razvoja i turizma. Vlada, navodno, želi da preuzme punu odgovornost za haotično stanje u oblasti planiranja prostora u Crnoj Gori. Opštinama se oduzimaju ingerencije u oblasti planiranja prostora kojim upravljaju, u poslovima izrade i usvajanja planskih dokumenata i izdavanja odobrenja za gradnju, čime prestaje potreba za niz povezanih službi, sekretarijata za urbanizam i agencija za planiranje.

Predviđeno je ukidanje svih urbanističkih planova na nivou opština tako što će postojati samo dva planska dokumenta i to Prostorni plan Crne Gore i Plan generalne regulacije Crne Gore.

Ukidaju se svi prostorni planovi opština, detaljni urbanistički planovi, državne i lokalne studije lokacije i urbanistički projekti, kojima je do sada uređivan prostor opštinskih teritorija.

Odluku o izradi Prostornog plana CG i Plana generalne regulacije CG po predlogu novog zakona donosi Vlada a usvajaju poslanici crnogorske Skupštine. Jedan od razloga zašto je Vlada preuzela ingerencije za uređenje prostora cijele države leži u namjeri da se obezbijedi zakonsko pokriće za oduzimanje zemljišta privatnim vlasnicima, naročito na atraktivnim neizgrađenim lokacijama na primorju i drugim vrijednim lokacijama u državi, neovisno od interesa lokalnih vlasti.

Članom 9. predloženog Zakona o planiranju i izgradnji navodi se da se donošenjem planskog dokumenta utvrđuje javni interes za eksproprijaciju nepokretnosti radi izgradnje planiranih objekata. I planiranje takvih objekata i izuzimanje zemljišta u rukama je države, odnosno Vlade, tako da je jasno šta će se dogoditi sa neizgrađenim vrijednim prostorom Buljarice, Kraljičine plaže pored Bara, lokacije Plavi horizonti u uvali Pržno u tivatskom zalivu, Ulcinjskom solanom i drugim vrijednim lokalitetima na sjeveru države.

Novi Zakon o planiranju daje ogromnu moć Ministarstvu održivog razvoja i turizma. Ovom glomaznom Vladinom resoru koji objedinjuje dva ministarstva, uređenja prostora i turizma, dodaju se svi poslovi planiranja prostora koji su bili u nadležnosti opština. MORT postaje mala država u državi, odgovorno za čitav lanac usluga, od pripremnih poslova za izradu i donošenje državnih planova, do izdavanja urbanističko-tehničkih uslova kako za gradnju objekata od državnog interesa, tako i za izgradnju najmanjeg objekta ili kioska na najzabitijem mjestu države Crne Gore.

Jedna od bitnih promjena predstavlja – ukidanje građevinske i upotrebne dozvole. Objekat može da se gradi na osnovu prijave koja se uz propisanu dokumentaciju podnosi nadležnom inspekcijskom organu, dok je za pribavljanje upotrebne dozvole nadležna služba Katastra.

Predlog novog Zakona stavlja poseban akcenat na parcelaciju, na takozvani elaborat parcelacije i inistitut kompletrianja urbanističke parcele, gdje se na mala vrata uvodi obaveza otkupa zemljišta na planom određenoj lokaciji, odnosno urbanističkoj parceli u korist vlasnika veće katastarske parcele. I to bez utvrđivanja javnog interesa, što je u suprotnosti sa Zakonom o eksproprijaciji.

Jedna od novina je uvođenje funkcije glavnog državnog arhitekte kojeg imenuje Vlada Crne Gore.

Posao prvog arhitekte biće sprovođenje takozvanih nacionalnih smjernica razvoja arhitekture, zaštite autentičnosti prostora i identiteta naselja, obezbjeđenja kvaliteta arhitektonskih rješenja, unapređenja vizuelnog kvaliteta objekata, gradova i naselja.....

Glavni državni arhitekta dobija široka ovlašćenja. Daje saglasnost na idejna rješenja za objekte od javnog interesa, primjera radi, za aerodrome, luke, škole, fakultete, hotele, fabrike, ali i žičare ili skladišta i stočne farme. U opisu posla arhitekte br.1 spada i davanje saglasnosti na nepokretna kulturna dobra od međunarodnog značaja, mada nije jasno o kakvoj se saglasnosti radi.

Bez elektronskog potpisa državnog arhitekte ne mogu proći ni projekti za objekte od lokalnog interesa, zgrade, ulice i trgove po gradovima, javne garaže, pijace, groblja, parkove.... Međutim, poslove u lokalu prenosi na glavnog gradskog arhitektu kojeg imenuje lokalna samouprava.

Uvodi se totalna centralizacija upravljanja prostorom u kojoj se čak i nadležnosti oko postavljanja privremenih objekata na teritoriji opština prenose na Ministarstvo održivog razvoja.

Primorske opštine ranije su oštećene oduzimanjem ingerencija u obalnom dijelu kojim gazduje Vlada preko JP Morsko dobro. Ministarstvo održivog razvoja godinama donosi programe postavljanja privremenih objekata u zoni morskog dobra, da bi ovim zakonom Vlada prigrabila ostatak opštinskog prostora. Novim Zakonom propisano je da Program privremenih objekata za lokalne samouprave, zonu morskog dobra i nacionalne parkove donosi Ministarstvo, dok paraf na vizuelni kvalitet kafića, ćevabdžinica, tezgi i kioska, daje glavni državni arhitekta.

Vrhunsku ironiju predstavlja predlog zakonopisca da prenesene poslove sa lokalnih samouprava na Vladu i MORT finansiraju iste lokalne samouprave po osnovu smanjena troškova za izradu planskih dokumenata i smanjenja broja zaposlenih za poslove planiranja, te povećanja prihoda koje opštinama donosi planirana legalizacija bespravno podignutih objekata.

Gradske vlasti po crnogorskim opštinama pišu primjedbe, nevladine organizacije i strukovna udruženja arhitekata i inženjera svih profila šalju peticije, sa zahtjevima da se Predlog Zakona o planiranju i izgradnji povuče iz procedure.

Pored suštinskih prigovora na neprihvatljivu sadržinu zakona kojim se protivno Ustavu, Zakonu o lokalnoj samoupravi i Evropskoj povelji o lokalnoj samoupravi i decentralizaciji vlasti, lokalnim samoupravama ukidaju nadležnosti u planiranju prostora koji pokrivaju, primjedbe se odnose i na pokušaj provlačenja predloga koji nije prošao javnu raspravu.

Na konferenciji za medije održanoj u prostorijama MORT-a, ministar Pavle Radulović istakao je između ostalog da je Nacrt Zakona uređenju prostora i izgradnji objekata bio na javnoj raspravu u periodu od 27. novembra 2015. do 26 januara 2016. godine, te da je održan niz okruglih stolova za veliki broj zainteresovanih.

Međutim, ponuđena verzija Predloga novog zakona nema nikakvih sličnosti sa Nacrtom. Čak je i naslov promijenjen, pa se radi o Zakonu o planiranju i izgradnji koji predstavlja potpuno novi koncept planiranja koji se formalno i suštinski razlikuje od onog koji je bio na javnoj raspravi.

Ministar je najavio održavanje okruglog stola 19. aprila na koji će biti pozvani stručnjaci, i gdje će zainteresovanim učesnicima biti detaljnije prezentovana predložena zakonska rješenja. Da i to vidimo.


Branka PLAMENAC

 

porto1


porto2

pozovi-sprijeci

monitor-preview

 

Monitor u novom broju donosi

Broj 1388. petak 26. maj 2017. godine   opet oni:OSTARA SE, DOBRA SE NE VIĐE (Zoran Ra...

 

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1387

Broj 1387. petak 19. maj 2017. godine   Katnićeva: Pranje režima i pranje paraPRV...

 

Monitor broj 1386

Broj 1386. petak 12. maj 2017. godine Poslije izbora u Herceg Novom:BOKA KONTA DPS...