Monitor.co.me

Crna Gora, Zapadni Balkan

E-mail Ispis PDF
U Predgovoru za prvo izdanje prvog toma Kapitala iz 1867. Karl Marks je objasnio, kako mu je, kao uzor za analizu u tom delu, poslužio industrijski kapitalizam u Engleskoj u prvoj polovini XIX veka, zbog toga što je ovaj društveno-ekonomski sistem, u toj zemlji, u to vreme, bio najrazvijeniji. Te kako, zbog toga, svaka, u to vreme, manje razvijena zemlja, u tadašnjoj Engleskoj, može da vidi, sliku sopstvene budućnosti. I to je tada bilo opravdano, zbog toga što je kapitalizam kao svetski i istorijski sistem, tada još uvek bio u fazi uspona.

Ali je ovaj sistem, po Imanuelu Volerstinu, ocu teorije svetskog sistema, 1914. započeo svoje dugo istorijsko opadanje, koje će potrajati do oko 2050., sa krajnje neizvesnim ishodom na bolje ili na gore. Zbog toga više ne važi paradigma beskonačnog progresa iz XIX veka, nego obrnuta, paradigma opadanja kapitalizma kao istorijskog sistema, XX i XXI veka. Sledeći upravo ovu veliku istorijsku promenu, te Imanuela Volerstina generalno, autor ove kolumne, još na početku postjugoslovenskih ratova 1990-ih, upozoravao je tadašnje vladajuće političare i analitičare Zapada, kao i njihove nekritičke sledbenike kod nas, kako ti naši nesrećni ratovi, nisu bili nikakav povratak u XIX ili čak srednji vek, kako su oni tada uporno tvrdili, nego, ponove li i oni naše greške, pre svega onu dogme progresa, slika njihove sopstvene budućnosti.

Na žalost, oni su ove iste greške, 2008, pa 2016. i 2017., ponovili. I dobili Breksit, Donalda Trampa, Alternativu za Nemačku, Marin le Pen. Svoje slobodane miloševiće, franje tuđmane, mile đukanoviće. Svoje lažne odnosno „ekstremne centre", kako ih je dobro i pravovremeno prozreo Tarik Ali. Svoja „zmijska jaja", iz kojih je već počeo da se leže, otrovni desni ekstrem. Polufašist Donald Tramp i ostali.

Naravno da kao jedan od predstavnika progresivne, da ne kažem leve alternative, jer i to je danas sporno, danas ne osećam nikakvu satisfakciju, što su se moja/naša upozorenja pokazala kao opravdana. Satisfakciju, profesionalnu i građansku, osećao bih, da su moja/naša upozorenja, na vreme prihvaćena, i, kao takva, zaustavila „napredovanje" lažnog odnosno ekstremnog centra, do njegovih sadašnjih zapadnih prestonica.

Umesto satisfakcije, ostali su nam samo strah i nada. Strah, zbog toga što, za razliku od postjugoslovenskih zemalja 1990-ih, SAD i druge zemlje Zapada, ali više i ne samo Zapada, danas raspolažu nuklearnim i drugim oružjima za masovno uništavanje. Zbog toga, za razliku od naših postjugoslovenskih ratova 1990-ih, koji su mogli da obogalje samo naša, evo, sada, zapadnobalkanska društva, te koji su to, kao što znamo, obavili krajnje temeljito, apokaliptički kapitalizam Zapada, njegovi „vartra i bes", kako je to otvoreno najavio poluludi Tramp, mogli bi da unište čitav svet.

Nada je u radu Erosa, nagona za samoodržanjem, kako ga je nazvao Sigmund Frojd. U čitavom čovečanstvu, pa i u njegovim poluludim eksponentima. A što se Crne Gore, naše male i jedine tiče, konačni ishod ove velike svetske drame, od nje uopšte ne zavisi. U slučaju eskalacije vašingtonsko-moskovske konfrontacije i koprodukcije, odnosno u slučaju apokalipse, naime, ostaće svejedno, da li je naša mala i jedina bila tamo ili ovamo. Isto važi i u slučaju buđenja i rada Erosa, zaustavljanja ove eskalacije, koprodukcije i konfrontacije, te izgradnje neke nove, miroljubive i partnerske međunarodne alternative.

Jedino što ostaje kao istorijski žal, to je činjenica, da je naša mala i jedina, preciznije njena oligarhija, članstvom u NATO 2017., u najgorem momentu, sa najgorima, za najgore svrhe, ipak, stala na stranu apokalipse. I tako bacila senku na sopstveno ime. A imala je kapaciteta, ne samo da sačuva svoje ime, nego i da stane na stranu međunarodnog odnosno opštečovečanskog Erosa.


Milan POPOVIĆ

 

pozovi-sprijeci

CEROVO_Monitor_baner_310x60

 

Monitor u novom broju donosi

Monitor broj 1451 / 10.avgust 2018. PRIVATIZACIJA, VALORIZACIJA, KORUPCIJA:Kuda lete Aer...

 

Monitor broj 1451

Monitor broj 1451 / 10.avgust 2018. PRIVATIZACIJA, VALORIZACIJA, KORUPCIJA:Kuda lete Aer...

 

Monitor broj 1450

Monitor broj 1450 / 03.avgust 2018. ĐUKANOVIĆEVI SAVJETNICI:Šaputanja vrijedna milion...