Monitor.co.me

POHARA NAJVEĆEG CRNOGORSKOG PREDUZEĆA: Ko je uzeo pare Elektroprivredi

E-mail Ispis PDF
epcgGodinama prikupljan i deponovan, novac sa računa Elektroprivrede Crne Gore (EPCG) otiče u nepovrat.

Skupština akcionara EPCG prihvatila je prošle nedjelje predlog menadžmenta o isplati 55,2 miliona na ime dividende. Prethodno je, na krajnje neobičan način (glasovima vlasnika 0,01 odsto akcijskog kapitala), Skupština Društvu nametnula obavezu preuzimanja akcija Rudnika uglja u Pljevljima (RUP) za ukupno 32 miliona eura. Iako je ta odluka predmet sudskog spora koji je započet pred Privrednim sudom u Podgorici, vijeće tog suda i Komisija za tržište kapitala (nekadašnja KHOV) omogućili su da akcije RUP-a budu isplaćene i prenijete na nove vlasnike. Konačno, Vlada je kao većinski vlasnik donijela odluku da EPCG otkupi vlastite akcije od italijanske A2A za 120 miliona eura. Elektroprivreda je, prema tom planu, već potrošila 52 miliona, dok će ostatak od skoro 70 miliona Italijanima otići naredne godine.

Razbacivanje milionima EPCG, uz argumentaciju čija se zakonitost spori sa raznih strana, nije naišlo na oduševljenje kod svih akcionara. Naprotiv. „Kako je skupština EPCG poprimila obrise farse gdje se dividenda dijeli na nezakonit način (smanjenjem kapitala i akumuliranih gubitaka), više neću prisustvovati Skupštini EPCG i davati joj legitimitet", saopštio je Vasilije Miličković, predsjednik Udruženja malih akcionara EPCG, spočitavajući Vladi i menadžmentu kompanije da su, samo tokom ove godine, „Italijana častili sa 34 miliona eura".

U Miličkovićevu računicu nijesu uključeni milioni isplaćeni A2A po osnovu otkupa njenih akcija Elektroprivrede, već samo novac dobijen za akcije Rudnika (oko 13 miliona) i dividendu (više od 22 miliona). U istim poslovima „profitirala" je i država. Tako je u budžet ušlo 10 miliona na ime prodatih akcija RUP, te više od 30 miliona dividende iz EPCG. Konačano, neku sići – nepuna četiri miliona eura – štrbnuo je i Aco Đukanović. Kako ono kažu – đe ima tu se i prosipa.

Međutim, priča o gazdovanju Elektroprivredom odavno nije zabavna. „Predstavnici Vlade su na Skupštini akcionara EPCG ignorisali upozorenje revizora Ernst & Young da su predloženo smanjenje kapitala, pokriće akumuliranog gubitka i podjela dobitka u koliziji sa Zakonom o privrednim društvima i, uprkos tome, odlučili da iz ove državne firme izvuku 55 miliona eura na ime nezarađenog profita", upozorio je i Dejan Mijović, nekadašnji član borda EPCG i član Predsjedništva Građanskog pokreta URA.

Takvo ponašanje je, upozorava Mijović, u suštoj suprotnosti sa svim onim što iz Vlade obećavaju o budućnosti EPCG: ,,Umjesto da bude nosilac energetskog razvoja zemlje, naše najveće privredno društvo će zbog ovakvog odnosa vlasti bezrazložno postati invalid koji će morati da se zadužuje da bi izvršilo i najobičniji remont". Vladini predstavnici na minuloj Skupštini akcionara, nastavlja Mijović, nijesu se potrudili da zainteresovanima objasne zašto nepotrebno čašćavaju svog odlazećeg partnera (A2A). „Samo su ponovili poznati podatak da je A2A svojevremeno kupila akcije EPCG po višoj cijeni, kao da je bitnije to nego koliko te iste akcije vrijede sada. A da vrijede mnogo manje potrvrđeno je nedavno kada ih je A2A neuspješno pokušala prodati uz pomoć finansijskog savjetnika Rothchild's, najkvalifikovanijeg na svijetu za tu vrstu poslova u sektoru električne energije. Pokazalo je se da baš niko i ni za kakve pare ne želi da bude manjinski partner vladi DPS-a, što naši čelnici veoma dobro znaju pa je krajnje sumnjivo što su pristali da izdašno preplate A2A."

U svakom slučaju, pobrojanih skoro 210 miliona eura (32 + 55 + 120) neće biti sav novac koji će Elektroprivreda potrošiti za račun svojih trenutno najvećih akcionara. Potvrdio je to i finansijski direktor EPCG Branislav Pejović. On je, prenose mediji, prisutnima na prošlonedjeljnoj Skupštini predočio izvode iz sporazuma Vlade i A2A prema kome će EPCG dividendu isplaćivati i za ovu i za narednu godinu. Odnosno, dok god je A2A u posjedu akcija Elektroprivrede.

A Miličković i Mijović nijesu bili jedini mali akcionari čija su pitanja i komentari na prošlonedjeljnoj Skupštini ostali bez odgovora.

„Finansijski i konsolidovani izvještaj o poslovanju EPCG za 2017. godinu su nezakoniti" , ustvrdila je Nataša Backović zahtijevajući da njen stav uđe u zapisnik sa Skupštine: „Kao akcionar smatram da su za nezakonite izvještaje dostavljenje Skupštini na usvajanje odgovorni: predsjednik Odbora direktora Đoko Krivokapić, izvršni rukovodilac Direkcije za pravne poslove Željko Ćorić, izvršni rukovodilac Direkcije za ljudske resurse Predrag Krivokapić i izvršni rukovodilac Direkcije za finansije i platni promet Venka Janjušević."

Backović je opširno obrazlagala svoje neslaganje sa ponuđenim izvještajima. Izdvajamo samo nekoliko teza, odnosno, pitanja, onako kako ih je razumio autor ovog teksta (sve moguće greške i nepreciznosti padaju na njegovu dušu). Da pođemo redom.

Prema pisanom iskazu njenih menadžera ,,EPCG je vertikalno integrisano društvo čija je osnovna djelatnost proizvodnja, distribucija i snabdijevanje električnom energijom u Crnoj Gori". I revizor u svom izvještaju potvrđuje ,,EPCG u svom sastavu ima dvije funkcionalne cjeline Proizvodnju i Snabdijevanje".

Evo problema na koji je ukazala Backović: Zakon o energetici, u odjeljku Razdvajanje operatera (član 103) izričito propisuje da su energetski subjekti koji obavljaju više energetskih djelatnosti dužni su da te djelatnosti obavljaju funkcionalno razdvojeno. A pomenuto funkcionalno razdvajanje obuhvata: razdvajanje računa, upravljanja i informacija. Elektroprivreda, međutim, u svojim izvještajima ne razdvaja poslovanje Proizvodnje i Snabdijevanja. Zato o tokovima novca između integrisanih preduzeća mali vlasnici i zainteresovana javnost ne znaju praktično ništa. Iako je to, zapravo, naš novac – gledano i sa prihodne i sa rashodne strane preduzeća.

Backović je potom ukazala na rezerve (čitaj neslaganja) iskazane u revizorskom izvještaju Ernst & Young po pitanju nekretnina, postrojenja i opreme EPCG, koja je poslednjeg dana prošle godine imala iskazanu vrijednost od 830 miliona. Revizor u izvještaju naglašava da ta procjena ,,uključuje sredstva neto sadašnje vrijednosti 40,3 miliona bez odgovarajuće dokumentacije o vlasništvu". Bez odgovora je ostalo pitanje: Na osnovu čega ste prikazali vrijednost osnovnih sredstava, konstatujući nedostatak postojeće dokumentacije o vlasništvu? (predstavnici E&Y nijesu prisustvovali Skupštini akcionara).

Konačno, malim akcionarima je zasmetalo to što je menadžment EPCG u svojim poslovnim izvještajima za prošlu godinu prikazao umanjenje akcijskog kapitala za nekih 150 miliona eura, iako je ta odluka Skupštine postala važeća tek krajem marta ove godine. ,,U konkretnom slučaju finansijski konsolidovani izvještaj je rađen sa nepravosnažnom finansijskom transakcijom o umanjenju kapitala", navodi Backović spočitavajući menadžmentu kršenje Zakona o privrednim društvima.

Nataša Backović je menadžmentu, dodatno, spočitala:

- Da revizorima nijesu omogućili uvid u konsultansteke ugovore sa A2A S.p.A. na osnovu kojih je 2016. godine obračunata obaveza od 4,1 milion eura. Revizorima je samo omogućen uvid u Ugovor o poravnanju potpisan u oktobru prošle godine, na osnovu koga je A2A vratila uzeti novac.

- Da su od revizora sakrili spisak zaposlenih (menadžera?) i kriterijume po kojima im je EPCG otpisala skoro 2,5 miliona eura odobrenih stambenih kredita. Ne zna se ni tačan iznos datih kredita.

- Da u svojim izvještajima prikazuju samo količinu električne energije uvezene tokom prošle godine ali ne i njenu cijenu, i da tako skrivaju podatke o stvarnim zaradama u tom poslu.

- Da su tokom prošle godine naknade ,,ključnom rukovodstvu'' (termin preuzet iz Konsolidovanog finansijskog izvještaja) povećane sa 550 na 745 hiljada eura, odnosno za 35 odsto.

- Da među prikazanim troškovima nema konta za kupovinu novih vozila, među kojima je i džip od 63.700 eura kupljen za predsjednika Odbora direktora Đoka Krivokapića.

Dok je Nataša Backović menadžmentu postavljala pitanja koja je, kaže, spremila za odsutne revizore, Krivokapić je napustio Skupštinu uz komentar da ,,ne može da sluša te nebuloze". Može biti zanimljivo pomenuti neke od njih.

,,Po kom zakonu imate pravo da otpisujete stambene kredite, naročito zaposlenima koji su uz pomoć EPCG stambeno pitanje rješavali po nekoliko puta", pitala je upravu sagovornica Monitora. ,,Zašto u Elektroprivredi i dalje rade ljudi sa više od 40 godina radnog staža, koliko ih je i šta se radi sa nevraćenim doprinosima zaposlenih koji namjeravaju doživotno da rade u firmi? Čime je ključno rukovodstvo zaslužilo uvećanje prihoda od 35 odsto (200.000 eura)? Zašto u izvještajima nema podataka o broju preuzetih radnika u stalnom radnom odnosu iz drugih pravnih lica (zvanično, u EPCG radi skoro 1.000 zapošljenih)?"

Kada se ljutnuti Krivokapić vratio na sjednicu predsjednik Skupštine akcionara ga je podsjetio na pravo akcionara da pitaju i komentarišu izvještaje koji se nalaze na dnevnom redu. Prisutni su, ipak, ostali bez traženih odgovora i objašnjenja. Dok čekaju, topi se novac sa računa Elektroprivrede . U stvari, nije tajna ni đe ide.


Zoran RADULOVIĆ

 

pozovi-sprijeci

CEROVO_Monitor_baner_310x60

 

Monitor u novom broju donosi

Monitor broj 1464 / 2.novembar 2018.     ĆERANJE:Između dva mraka (Zoran Radulov...

 

Monitor broj 1463

Monitor broj 1463 / 2.novembar 2018.   BAGER U SUZI EVROPE:Sve je isto, samo Tare ne...

 

Monitor broj 1462

Monitor broj 1462 / 26.oktobar 2018. TELEFONSKA ŠAPUTANJA:Sa kim se druži ANB (Zoran R...