Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Daj što daš

Objavljeno prije

na

U crnogorskoj Vladi zadovoljno trljaju ruke: samo u Boku Kotorsku lani je uplovilo 316 stranih brodova sa 119 hiljada turista na kružnim putovanjima. To je tek dva odsto više nego godinu ranije, ali su naši zvaničnici izračunali da potrošnja nije loša. Iako ostaju u Kotoru u prosjeku tek oko šest sati, oni potroše 43 eura po glavi. Za lokalni transport daju 10 eura, za karte i ulaznice pet, na hranu i piće u restoranima izdvoje po deset, a za kupovinu 20 eura, pokazala je anketa Nacionalne turističke organizacije (NTO).

Direktor NTO Saša Radović kaže da kruzing znatno utiče na turističku privredu i postaje izazov za upravljanje turističkim razvojem. Stoga, planova za proširenje ovog vida turizma ne fali ne samo u Boki, već i u Baru.

 

Direktor kotorske luke Ljubo Radović kaže da uskoro počinje realizacija projekta gradnje poslovnog objekta (lučkog putničkog terminala i graničnog prelaza). ,,Time bi trebalo da se znatno podignu standardi i da se luka osposobi za prihvat velikih kruzera”, dodaje on.

Prema riječima turističkog eksperta Milenka Pasinovića, za Kotor je naročito značajno što sezona kada je u pitanju nautički turizam traje devet mjeseci: od marta do novembra.

I Baranima je srce zaigralo kada su lani gledali kako je u kotorsku luku uplovio Selebriti Solstis, grdosija od 317 metara koja je dovela 3.100 gostiju. ,,Ako se ti ljudi zadrže u gradu samo dva-tri sata s minimalnim troškovima od pet eura, benefite će osjetiti cijeli lanac ugostitelja i davalaca usluga”, kaže vlasnik barske turističke agencije Alegra Montenegro Mihailo Vukić. Njegov kolega iz agencije Kulturs Vladimir Milošević ističe da su Bar i Crna Gora u izostanku elitnih turista prinuđeni da private sve goste. ,,Riječ je, uglavnom, o starijoj klijenteli, koja u svijetu ne slovi baš za velike potrošače, koja dolazi da prošeta, pogleda, pođe na kratke izlete, kupuje suvenire. Dakle, kako stvari kod nas stoje, bilo bi veoma poželjno da dođu u Bar jer bi od njih korist imali i Luka, lokali, prodavnice, suvenirnice, agencije”, dodaje on.

Eksperti upozoravaju da se u čitav ovaj proces nipošto ne smije ući stihijski. Istraživači zagrebačkog Instituta za turizam već su izračunali da su veliki ploveći hoteli štetni za okolinu, zdravlje i lokalnu ekonomiju, odnosno da prave mnogo više štete nego što donose koristi. ,,Na kruzerima je sve osmišljeno tako da gosti ondje najviše troše, pa pojedine destinacije od velikih kruzera imaju manje koristi nego što se vjeruje. S druge strane, na vrhuncu sezone fizički zatrpavaju atraktivne prostore, smanjujući kvalitet odmora ‘stacioniranim turistima’, što se vidi na primjeru Dubrovnika”, rekao je saradnik tog Instituta dr Hrvoje Carić. On je zabrinjavajućim ocijenio i to što se posljednjih godina kruzeri u jadranskim lukama zadržavaju sve kraće, a istovremeno dolaze sve veće i veće grdosije s više putnika.

Prema istraživanjima u SAD i EU, naročito su problematična zagađenja mora i vazduha, a sveukupni učinci na okolinu slični su efektima manjih gradova. Neka istraživanja pokazuju da veći brod dolazeći u luku može u jednom danu emitovati sumpornih oksida koliko dvije hiljade vozila i kamiona za čitavu godinu. Kruzer koji prenosi oko tri hiljade gostiju zagađuje vazduh više nego 12.240 automobila. ,,Činjenica je takođe da veliki kruzer proizvede oko stotinu hiljada litara crne i milion litara sive vode”, kaže Carić i pojašnjava: ,,Svaki putnik na tipičnom kruzeru dnevno proizvede 20 do 40 litara crne vode od fekalija te 450 litara sive vode nastale tuširanjem, pranjem, iz saune i bazena”.

Kada se sve to ima u vidu, sistem upravljanja prirodnim potencijalima i plovidbom u našoj zemlji, a posebno osjetljivim područjem kakav je Boka Kotorska, onda se već sada mora preduzeti niz mjera kako bi ti veliki brodovi manje zagađivali taj prelijepi zaliv a donosili više prihoda. Opasnosti posebno vrebaju zbog geografije Boke. Inače, svi eksperti se slažu da more više zagađuju mali brodovi i jahte, kojih u našim lukama tokom ljeta ima osam puta više od kruzera. Predavač na Fakultetu za turizam i hotelijerstvo u Kotoru Andriela Vitić-Ćetković smatra, stoga, da se posebno mora voditi računa o tri uticaja kruzing turizma: na lokalno stanovništvo, turizam i ukupnu privredu i na životnu sredinu. ,,Naglasak treba staviti na kreiranje održivog kruzing turističkog proizvoda koji prevazilazi negativne efekte kao što su buka, zagađenje vode, niska potrošnja posjetilaca s kruzera koji borave u destinaciji svega par sati i veliki broj posjetilaca na najatraktivnijim turističkim lokalitetima u vrlo ograničenom vremenskom intervalu”, dodaje ona. Samo ako se na taj način pristupi kruzing turizmu, on će na dugi rok biti od koristi ovoj zemlji i njenim građanima, a naš Jadran ostati ono što je prije tri decenije utvrdio čuveni svjetski okeanograf Žak Kusto: najčišći dio Sredozemlja.

MARPOL konvencija

Kruzeri su dužni da poštuju MARPOL, međunarodnu konvenciju, koja zabranjuje onečišćenje mora na bilo koji način: izbacivanjem, ispuštanjem, pražnjenjem, izlijevanjem ili curenjem s brodova. ,,Ploveći hoteli nove generacije” sakupljaju svoje otpadne vode u posebne spremnike, hermetički izolovane i nepropusne, te ih prazne u lukama koje su za takav otpad tehnološki pripremljene, kao na primjer u Veneciji. Bez obzira na sve te mjere i opremu, kruzeri danas stvaraju četvrtinu otpada na svjetskim morima.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo