Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Jubilej u sjenci krize

Objavljeno prije

na

Pedeset godina rada Filozofskog fakulteta u Nikšiću obilježeno je protekle nedjelje svečanom akademijom. O značaju jednog od najstarijih i najznačajnijih fakulteta u Crnoj Gori govorile su visoke zvanice, svako na svoj način – dekan Blagoje Cerović je istakao društvenu misiju Fakulteta u obezbjeđivanju kvalitetnog nastavnog kadra; rektor UCG Predrag Miranović naglasio je da Filozofski predstavlja centar za izučavanje humanističkih i društvenih nauka; ministar prosvjete Slavoljub Stijepović je prisustvovao sjednici, ništa nije govorio; od brojnih telegrama pročitan je jedino onaj koji je uputio premijer Milo Đukanović: ,,U procesu obnove i afirmacije naše savremene države, istaknuti pojedinci sa Filozofskog fakulteta dali su poseban doprinos njenom demokratskom preobražaju i napretku”.

Sjenku na slavlje bacilo je otvoreno pismo šezdesetak profesora i saradnika Filozofskog fakulteta upućeno dekanu, rektoru i predsjedniku Upravnog odbora UCG Dušku Bjelici.

,,Mi ne znamo ni kada, kako i da li će se uopšte isplaćivati enormni dugovi prema zaposlenima koji strpljivo, na ivici egzistencije, čekaju svoje neisplaćene zarade”, navodi se u pismu.

Mediji su objavili informaciju da Fakultet za honorare profesorima i saradnicima duguje 460.000 eura za prethodnu studijsku godinu.

U pismu upozoravaju da je zbog finansijskih problema na Fakultetu doveden u pitanje početak nastave u ljetnjem semestru.

To je samo nastavak finansijske agonije koja prati Filozofski tokom cijele jubilarne godine. Početkom aprila, na sjednici Upravnog odbora Univerziteta Crne Gore, većina članova predložila je uvođenje prinudne uprave na ovoj univerzitetskoj jedinici. Sa sjednice je čak otišla i preporuka da problemima na Filozofskom treba da se bave i policija i tužilaštvo.

Neposredno prije prijetnji prinudnom upravom u Nikšiću su protestovali studenti. Oni su, između ostalog, iskazali zabrinutost zbog najave pojedinih profesora da zbog neredovnog honorara više neće da drže predavanja. Studenti su tada, kao sada profesori, javno pitali šta je sa parama od školarina, zašto plate i honorari profesora kasne…

Na ta pitanja do sada nije odgovoreno. Umjesto toga je na UO konstatovano da je ,,indikativno što se uvijek oglašavaju studenti na Filozofskom fakultetu”.

U izvještaju revizora navodi se da su neizmirene obaveze na ime poreza i doprinosa dostigle 726.111 eura. Problematični su i krediti koje je Fakultet uzimao od komercijalnih banaka tokom 2011. i 2012. Dekan Cerović je u više navrata obavještavao Rektorat da prihodi iz državnog budžeta i školarina nijesu dovoljni za funkcionisanje Fakulteta i da su prinuđeni da podižu kredite i koriste novac predviđen za doprinose za zarade.

Profesori sa Filozofskog sa kojima smo razgovarali smatraju da je glavni problem što je na UCG sve centralizovano, pa su fakulteti izgubili autonomiju.

,,Činjenica da fakulteti na našem Univerzitetu nijesu pravna lica su ograničavajući faktor u raspolaganju finansijskim sredstvima. Međutim, nije u tome problem već u činjenici da je posljednjih godina Univerzitetu drastično umanjen budžet. Vjerujem u najave da će u 2014. godini situacija biti nešto bolja”, kaže za Monitor dekan Cerović.

Poznato je da je država od prošle godine počela da izdvaja sredstva iz budžeta i za privatne univerzitete. Najviše novca, naravno, za premijerov UDG. S druge strane, državni UCG, koji grca u milionskim dugovima, postao je poligon za treniranje štednje.

,,Stanje na Filozofskom fakultetu je posljedica unižavanja državnog univerziteta posljednjih godina. To se realizuje državnom politikom – nedostatan budžet, i partijskom – koja se očituje u potrebi imenovanja uprave od ‘podobnih’ a ne sposobnih, neviđenom centralizacijom koja obesmišljava ne samo autonomiju, već i Univerzitet u cjelini”, kaže za Monitor rukovodilac Studijskog programa za istoriju Šerbo Rastoder.

Profesori su u pismu posebno apostrofirali da je devet saradnika u nastavi, od kojih su neki pred odbranom doktorske disertacije, usred školske godine ostalo bez posla.

,,Ružno je što je prvi put nakon više godina isključeno devet asistenata iako treba da doktoriraju za mjesec-dva. Željelo se ukidanjem njihovih plata ušparati na UCG. Krajnje je nehumano što su oni praktično izbačeni na ulicu”, kaže za Monitor Dragan Koprivica, rukovodilac Odsjeka za ruski jezik i književnost.

Indikativno je da je Univerzitet samo sa Filozofskog fakulteta tražio da se devet saradnika u nastavi skine sa platnog spiska, jer nijesu doktorirali u predviđenom roku. Umjesto plata, koje su iznosile od 500 do 600 eura, oni će ubuduće primati honorare po 100 eura.

Profesori u otvorenom pismu pitaju nadležne zašto je raspisan konkurs za upis studenata u Beranama, uprkos dogovoru sa profesorima i saradnicima Filozofskog fakulteta o neupisavanju u prvu godinu. Koprivica kaže da je fakultet u Beranama politički projekat DPS-a, na kome profesori rade bez plaćenih honorara u nenormalnim uslovima.

Rastoder navodi da je nezadovoljstvo na Fakultetu ogromno ,,stanje nimalo ružičasto i cijenim da se u budućnosti može svašta desiti. Naravno, postoji i šansa da se Univerzitet konsoliduje i izvuče iz kandżi partitokratije. Odgovornost profesora i studenata za ovakvo stanje na Univerzietu nije ništa manje od onih koji profitiraju u kontrolisanom haosu”.

Koprivica kaže da su profesori Filozofskog fakulteta svjesno mjesecima, pa i godinama, odgađali rješavanje problema zarad interesa studenata i nastavnog procesa. ,,Često smo dvostruki fond časova držali u interesu fakulteta da ne bi bili pravljeni veći troškovi angažovanjem profesora sa strane. Rezultat je da nam se ignoriše taj rad, pa su dugovanja prema profesorima dostigla enormnu cifru, kako na Filozofskom, tako i na fakultetu u Beranama. Očigledno se prepliću režimski politički interesi preko leđa profesora Filozofskog fakulteta da rade bez nadoknade, koja se mjeri na 10.000 eura”.

Na najavu da bi mogao biti doveden u pitanje početak ljetnjeg semestra, Koprivica kaže: ,,Ne bih volio da dođe do štrajka u ustanovi ovakvog ranga i ugleda, ali me ne bi ni začudilo da se to desi nakon predugog strpljenja i razumijevanja profesora ovog fakulteta, što rezultira nepristojnim ignorisanjem od strane Vlade”.

Da će se ignorisanje nastaviti govore i projekcije budžeta UCG za narednu godinu. ,,Vlada je, ipak, pokazala pozitivan odnos prema UCG, jer je uvećan budžet za preko milion eura”, prokomentarisao je budžet Duško Bjelica, i pored tvrdnji sa pojedinih fakulteta da Univerzitet neće imati dovoljno sredstava za funkcionisanje.

Kada se pogleda predlog budžeta, vidi se da je on za UCG sveden – oko 13 miliona za isplate zarada i doprinose, ostatak od 200.000 eura za struju. I to je to. Kako Vlada budžetom nije planirala sredstva koja bi podmirila sve zarade, UCG je predvidio da tokom 2014. godine od školarina studenata prihoduje osam miliona eura, a dio tih sredstava biće predviđen za isplate zarada zaposlenima.

Na kojem je mjestu prioriteta UCG jasno je ako se uporede budžetska izdvajanja za, recimo, MUP – iznose 69 miliona, ili Ministarstvo odbrane od 35 i po miliona. Skupština sa 81 poslanikom i oko 150 zaposlenih ima budžet od gotovo šest i po miliona, a UCG sa 1.700 zaposlenih i preko 20.000 studenata, sa blizu 30 zgrada, kabineta, laboratorija, kompjuterskih sala, samo 13 miliona.

Zbog opšteg zanemarivanja od strane države došlo se u situaciju da profesori sa Filozofskog, koji putuju da bi držali nastavu u Beranama, recimo, plaćaju sebi prevoz, hranu i rade besplatno, i ne znaju hoće li im taj rad biti plaćen. Mladi doktori nauka, naučni radnici i saradnici žive od 450-500 eura.

,,Univerzitet plaća ceh intelektualnoj servilnosti koja je obesmislila kompetentnost, stručnost i kredibilnost, a promovisala servilnost kao uslov za sticanje akademskih zvanja. Cijenim, kao neko ko je čitav svoj radni vijek proveo na Univerzitetu, da on nije bio u većoj krizi u posljednjih 25 godina. Čak je u vrijeme ‘antibirokratskog ludila’ Univerzitet uspio da očuva veću autonomiju nego što je ima sada, da očuva kompetentnost koja mu je bila osnova za ugled u društvu”, kaže Rastoder.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka plate ministara, poslanika i profesora na Univerzitetu Crne Gore bile su iste. Danas su neuporedive.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

SDT I POLICIJA ZAPOČELI OPERACIJU GENERAL: Nove optužbe za stare znance

Objavljeno prije

na

Objavio:

Više vođa i visokopozicioniranih članova registrovanih organizovanih kriminalnih grupa iz Crne Gore uhapšeno je ili se potražuju zbog sumnji da su bili dio zajedničke organizacije formirane radi krijumčarenja kokaina iz Južne Amerike u Evropu i Australiju

 

 

Službenici specijalnog policijskog odjeljenja u srijedu su, po nalogu Specijalnog državnog tužilaštva, započeli veliku akciju u kojoj je uhapšeno više osoba koje su, godinama, slovile kao vođe ili visokopozicionirani članovi organizovanih kriminalnih grupa koje se bave krijumčarenjem narkotika. Uhapšeno je devet, a krivična prijava je podnijeta protiv 19 osoba, saopštili su iz SDT-a.

Prema onome što je saopštio portparol i tužilac SDT-a Vukas Radonjić, kriminalna organizacija je formirana “ u cilju vršenja krijumčarenja opojne droge kokain iz Južne Amerike u Evropu i Australiju, brodovima,” Po nalazima SDT grupa je odgovorna za krijumčarenje dva zaplijenjena tovara kokaina; prvog, u količini od 1.570 kilograma, koga su “organi otkrivanja Kolumbije” zaustavili u oktobru 2020. godine. Potom je, u junu 2021, tovar od 900 kilograma kokaina otkriven i zaplijenjen u Australiji.

Kriminalnu grupu organizovali su i vodili uhapšeni Podgoričanin Vaso Ulić i odbjegli Kotoranin Radoje Zvicer.

Ime Radoja Zvicera javnosti je poznato duže od deceniju, a posljednjih godina nedostupan je crnogorskim nadležnim organima. Označen je kao jedan od vođa kavačkog kriminalnog klana, a Specijalno tužilaštvo je protiv njega i članova njegove kriminalne grupe podiglo više optužnica zbog međunarodnog krijumčarenja narkotika i likvidacija članova suprostavljenog – škaljarskog kriminalnog klana.

Njegov partner u tek objelodanjenim kriminalnim radnjama bio je Podgoričanin Vaso Ulić. Za njega je crnogorska javnost prvi put čula 2017.godine kada je uhapšen zbog sumnje da je organizator kriminalne grupe koja se bavila međunarodnim švercom narkotika. Dok je za veći dio crnogorske javnosti on bio nepoznanica, nadležni organi Australije tvrdili su da je riječ o osobi koja upravlja jednom od najopasnijih kriminalnih organizacija na njihovom prostoru.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PETICIJA PROTIV SMJENE MINISTARKE PROSVJETE: Trebamo stručnjake umjesto političkih kadrova

Objavljeno prije

na

Objavio:

Peticijom Prosvjetne zajednice, koju su podržale brojne NVO, traži se da, uprkos političkoj trgovini, ministarka prosvjete Anđela Jakšić-Stojanović ostane na čelu tog resora. Za razliku od svojih prethodnika, za sedam mjeseci, pokazala je rezultate, a to je ono što politici najviše i smeta

 

 

Prosvjetna zajednica Crne Gore pokrenula je peticiju kojom traže da se ne smjenjuje ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović.

Ministarki mandat treba da se završi u sklopu političkog dogovora oko rekonstrukcije Vlade, a na njeno mjesto planira se kadar Nove srpske demokratije Andrije Mandića. Neouobičajeno u praksi u kojoj je obrazovanje odavno zarobljeno politikom jeste ova peticija i podrška za ministarku od strane civilnog sektora.

Početak njenog mandata nije obećavao. Obilježio ga je štrajk prosvjetara u kome se Vlada a i Ministarstvo prosvjete nijesu najbolje snašli. Ipak, početno zastrašivanje i ,,isljeđivanje” direktora škola zamijenjeno je pregovorima i kakvim-takvim dogovorom.

Ono što je značajno je iskorak u dosadašnjoj praksi polaganja eksternih ispita. Za kratko vrijeme Ministarstvo prosvjete je uspjelo da od prošlogodišnjeg neregularnog polaganja, dodatno obilježenog skandaloznim ponašanjem roditelja „prepisivača“ i podrškom koju su im dali tadašnji čelnici resornog Ministarstva, na uštrb prosvjetara koji su pokušali ozbiljno raditi svoj posao,  napravi sistem koji je onemogućio prepisivanje i pokazao pravo – poprilično loše stanje u obrazovanju. Tako su nam rezultati ovogodišnjeg testiranja donijeli, u odnosu na prethodne tri godine, jedva do tri puta više jedinica. Dok je odličnih bilo tri do četiri puta manje. Razlog nije ispodprosječna generacija maturanata i polumaturanata, nego to se što ove godine testovi nijesu dijelili povlašćenima uoči ispita, a učenici nijesu mogli prepisivati tokom testiranja.

,,Simptomatično je da učenik ima jedinicu na eksternoj provjeri znanja, a nosilac je Luče“, istakla je ministarka Jakšić-Stojanović.

Ona se izdvojila od većine članova (ne samo ove) Vlade, tako što je kompententno govorila o svom resoru, uočavala mane i tražila rješenja. Kaže da je bila zaprepaštena uslovima zatečenim tokom obilaska  pojedinih škola. Uvjerila se da u pojedinima nema osnovne opreme da se izvodi, na primjer, nastava iz fizike, hemije, biologije. Zato je najavila ozbiljnija  ulaganja u infrastukturu.

Govorila je i o nekim tabu temama obrazovanja u Crnoj Gori, pa je za razliku od prethodnih ministara, pomenula da treba da se radi sa roditeljima koji pritiskaju nastavnike da djeci daju bolje ocjene. Pošto   praksa pokazuje da roditelji prelaze granicu i upliću se u nastavni proces.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PRIPREMNE RADNJE ZA NOVOG, STAROG DIREKTORA RTCG: Ostavka bez smjene

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon pet presuda da je nezakonito izabran za generalnog direktora RTCG, Boris Raonić sada ima priliku da nakon ostavke na novom konkursu bude reizabran. Ovaj put zakonito.  Uz blagoslov političara i tužilaštva

 

 

Generalni direktor Radio televizije Crne Gore (RTCG) Boris Raonić podnio je u utorak ostavku, nakon čega ga je Savjet RTCG imenovao za vršioca dužnosti i raspisao konkurs za novog generalnog direktora.

,,Kako se sa nespornih uspjeha RTCG ne bi skretao fokus, nakon stupanja na snagu novog Zakona o nacionalnom javnom emiteru, odlučio sam da shodno članu 38 Zakona, podnesem ostavku na mjesto generalnog drektora i molim Savjet da ostavku konstatuje na prvoj sjednici. Vjerujem da je upravo ovo način da se reforme Javnog medijskog servisa stave u fokus i dodatno intenziviraju, a Savjet i menadžment relaksiraju od pritisaka koji se na njih vrše”, navodi se u ostavci Raonića.

Imenovanje Raonića za v.d. direktora podržali su svi članovi Savjeta, osim potpredsjednice tog tijela Marijane Camović-Veličković.

,,Boris Raonić se iživljava nad Javnim servisom na način koji mu padne na pamet i za sve ima podršku Savjeta čiji su članovi puki izvršitelji naloga koji uvijek djeluju organizovano i mimo logike, što je konstatovala i Agencija za sprječavanje korupcije koja je za takvo ponašanje rekla da ukazuje na korupcuju. Iživljavanje je podnošenje ostavke na funkciju koju je obavljao u nezakonitom mandatu sa objašnjenjem da će se tako stvari dovesti u red i momentalno samokandidovanje i imenovanje za vršioca dužnosti dok se ne završi konkurs za izbor novog generalnog direktora koji će biti raspisan u skladu sa Zakonom koji je pisao sam za sebe”, kaže za Monitor Camović-Veličković.

Zahvaljujući izmjenama Zakona o nacionalnom javnom emiteru, Raonić  sada ispunjava uslove da bude generalni direktor, sa pet umjesto kao do sada deset godina radnog iskustva na poslovima rukovođenja u oblasti od značaja za obavljanje djelatnosti Javnog medijskog servisa (novinarstvo, umjetnost, kultura, audiovizuelna medijska djelatnost, sociologija, istorija, pravo, ekonomija…).

Camović-Veličković podsjeća da je Sindikat medija prije usvajanja seta medijskih zakona upozorio poslanike na scenario koji se sada realizuje u Javnom servisu: ,,A to je podnošenje ostavke i raspisivanje konkursa za novi izbor generalnog direktora kako bi se preduprijedile pravosnažne sudske presude koje se čekaju i po kojima bi morao da bude razriješen. Pošto nijesmo naišli na razumijevanje većine u Skupštini, odnosno njima je ovaj ishod sasvim prihvatljiv i poželjan, imamo priliku da gledamo Raonićevu predstavu u kojoj se ruga svima nama, a najviše sudstvu čije presude ne poštuje i tužilaštvu koje nije u stanju duže od godinu da saopšti stav o podnijetim krivičnim prijavama protiv članova Savjeta koji nisu sproveli pravosnažnu sudsku presudu već reizabrali Raonića i protiv njega samog i pravnika RTCG koji su ih podstrekavali i orkestrirali taj reizbor. Sve se moglo izbjeći ali očigledno je bio cilj da se baš ovo ne izbjegne”.

Pet prvostepenih i pravosnažnih sudskih presuda do sada su potvrdile  da je Raonić nezakonito izabran za generalnog direktora RTCG u dva navrata u avgustu 2021., a zatim u julu 2023. godine.

Specijalno državno tužilaštvo (SDT) je formiralo predmet zbog reizbora Raonića, u kome su saslušani osumnjičeni članovi Savjeta RTCG Veselin Drljević, Filip Lazović, Naod Zorić, Predrag Miranović i Amina Murić zbog sumnje da su odbili izvršenje pravosnažne i izvršne sudske presude i omogućili sticanje protivpravne koristi izabranom generalnom direktoru. Taj predmet je spojen sa drugim, koji se vodi protiv Raonića, kao i predstavnika pravne službe Želimira Mićovića i advokatice RTCG Zorice Đukanović, zbog osnova sumnje da su zloupotrijebili službeni položaj putem podstrekavanja članova Savjeta.

Nakon što su preispitivali ovaj slučaj duže od godinu iz SDT-a su ga proslijedili Osnovnom državnom tužilaštvu (ODT). Uz obrazloženje da specijalni tužioci istražuju samo visoke funkcionere, što Raonić i članovi Savjeta nisu.

,,Više od 12 mjeseci se izmišljaju razlozi da SDT ne završi postupak izviđaja, a preko medija se daju besmislena objašnjenja da se čeka vještačenje glasačkih listića sa sjednica Savjeta RTCG.Ovo upućuje na zaključak da su i SDT i vrhovni državni tužilac pod političkim uticajem jer su imali vremena da ovaj slučaj riješe i da ne dođemo u situaciju da osoba koja je dva puta nezakonito izabrana, u potpunosti svjesna da krši zakon, ponovo dobije priliku da u narednom mandatu vodi RTCG. Od osobe koja svjesno krši zakon su samo gori njegovi sadašnji politički mentori Milojko Spajić, Andrija Mandić i Milan Knežević”, saopštio je Goran Đurović, direktor Media centra.

Pored odlučivanja o direktoru, Savjet je za ombudsmana Javnog servisa imenovao Todora Brajkovića. On je bio kandidat i na prošlom konkusu koji je poništen, a upitna je bilo njegovo iskustvo od 10 godina u audio-vizuelnim medijima. Brajković ima i lične veze sa predsjednikom Savjeta Drljevićem, jer je generalni sekretar Udruženja sportskih novinara, čiji je predsjednik Drljević.

,,Iživljavanje je i izbor čovjeka za kojeg je jasno običnim čitanjem uslova konkursa da ne ispunjava uslove za ombudsmana baš na to mjesto kojem nije dorastao, a samo zato što je prijatelj predsjednika Savjeta Veselina Drljevića i zbog usluge Danu koji je aktuelne okupatore Javnog servisa zadužio makar sa tim što se u tim novinama ne može pročitati ni slovo o onome što se u RTCG dešava unazad tri godine”, ističe Camović-Veličković. Objašnjava i da je novi ombudsman sportski novinar Dana, što je navedeno kao konflikt interesa u samom Zakonu: ,,Upoznala sam sa tim članove i članice Savjeta prije nego što su glasali, ni osvrnuli se nisu”.

Za sada se većina Savjeta RTCG ne osvrće na pravila i zakone, a ni tužilaštvo na krivične prijave koje su podnijete zbog takvog načina rada.

Novi Zakon o RTCG predvidio je smanjenje uticaja političara iz Administrativnog odbora Skupštine Crne Gore na izbor članova Savjeta. Međutim, novi saziv Savjeta će početi sa radom tek sredinom sljedeće godine.

Do tada, nekritičkom promocijom političara Javni servis može i dalje da se bavi, sa sve Savjetom i novim, starim direktorom.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo