Povežite se sa nama

MONITORING

Kako su misteriozno nestali milioni

Objavljeno prije

na

potpisivanje-ugovora

Dojče telekom (DT) AG, najveću telekomunikacionu kompaniju u Evropi, povlače po sudovima dok istražni organi u Njemačkoj i Sjedinjenim Američkim Državama isputuju da li je bilo slučajeva podmićivanja u njenom djelovanju u Makedoniji i Crnoj Gori.

Samo što je u Bonu prošle nedjelje počelo suđenje nekadašnjim rukovodiocima DT u tzv. ,,aferi prisluškivanja” ponovo je aktuelizovana priča o nestanku oko 31 milion eura iz kompanijinog ogranka Mađar Telekom (MT) koji su nenamjenski potrošeni u Makedoniji i Crnoj Gori.

Prošle nedjelje je 70 isljednika čitav dan i po pretraživalo kancelarije DT u sjedištu kompanije u Bonu i navodno zaplijenilo obilje materijala. Povod za akciju bio je zahtjev američke federalne Komisije za hartije od vrijednosti (SEC) i Ministarstva pravde.

Tu nema ništa novo, radi se samo o nastavku revizorske kontrole koja je počela prije pet godina, rekao je sredinom sedmice Miodrag Strugar, direktor za korporativnu komunikaciju u Crnogorskom Telekomu.

Interni revizorski izvještaj, koji je nezavisna konsultantska kuća uradila za Dojče telekom krajem 2009, pokazuje da su visoki službenici filijala telekomunikacione kompanije u Mađarskoj, Crnoj Gori i Makedoniji odobrili konsultantske ugovore vrijedne više od 30 miliona eura. Sumnja se da je taj novac iskorišćen za podmićivanje vlasti u Crnoj Gori i Makedoniji. Korupcijom u Makedoniji i Crnoj Gori, odnosno, rezultatima interne istrage u DT počelo je odnedavna da se bavi i njemačko javno tužilaštvo.

Ovo otkriće rasplamsalo je aferu do koje je dobilo pošto je SEC počela sa istragom protiv mađarske filijale DT – Mađar telekoma. Prema njemačkim medijima (Spiegel) SEC je pokrenula istragu, jer su DT i MT kotirani na Njujorškoj berzi (NYSE). Navodno, osam službenika ove kompanije je koristilo skrivene fondove za podmićivanje zvaničnika u Crnoj Gori i Makedoniji, sve kako bi ostvarili korist za svoju kompaniju.

Po svemu sudeći, centar sumnjivih operacija bio je MT, kompanija u vlasništvu njemačke firme. U finansijskom izvještaju MT za drugi kvartal (Q2) 2010. jedan dio je posvećen istrazi o korupciji u Makedoniji i Crnoj Gori.

Taksativno se navodi da je MT u februaru 2009. unajmio nezavisnog konsultanta, američku firmu Vajt end Kejs, kako bi „pretresla” dokumentaciju i utvrdila da li je bilo nepravilnosti i ujedno o tome obavijestila američko Ministarstvo pravosuđa, SEC i mađarsko tijelo za finansijski nadzor (PSZÁF).

Ispituju se dva konsultantska ugovora vrijedna oko osam miliona eura koje su zaključile kompanijine dvije podružnice u Crnoj Gori. Do ovakve odluke MT je došlo pošto su revizori iz kompanije Prajs voter haus kupers odbili da potpišu finansijski izvještaj kompanije za 2005. zbog sumnjivih transakcija u Crnoj Gori. Interna istraga je proširena na slične transakcije u filijali MT u Crnoj Gori.

Krajem novembra je Vajt end Kejs završio internu istragu i predao izvještaj o istrazi u MT. U izvještaju konsultantske firme se dalje tvrdi da je postojala „zloupotreba i neprofesionalno ponašanje” najviših menadžera MT, Telekoma Crne Gore i Makedonija Telekoma. Takođe je utvrđeno da su neki bivši službenici kompanije u Makedoniji namjerno uništili dokumentaciju vezanu za sporne ugovore.

„Postoje dokazi da su ovi troškovi služili za neprimjerene svrhe”.

Prilikom ovih transakcija, vodeći ljudi kompanija u vlasništvu Dojče telekoma u Makedoniji i Crnoj Gori su namjerno zaobilazili interne procedure i falsifikovali dokumenta i izvještaje. Novac nije trošen kako je navedeno u dokumentima, već je korišćen kako bi kompanije stekle koristi od državnih organa, navodi se u izvještaju.

Prema Vajt end Kejs, postoji ,,nedovoljno dokaza da bi bilo utvrđeno da je oko sedam miliona eura u troškovima načinjeno (u podružnici u Crnoj Gori) za četiri konsultantska projekta … ,” kao i ,,dovoljno dokaza da su ti troškovi služili za nenamjenske ciljeve,” prenio je nedavno ugledni londonski ekonomski magazin Ekonomist.

U Skoplju je, pak, „mala grupa bivših visokih menadžera Makedonskog Telekoma u periodu između 2000. i 2006. odobrila oko 24 miliona eura za 20 sumnjivih konsultantskih i lobističkih ugovora, uključujući i ugovore između ove kompanije i njenih podružnica, sa filijalama kiparske konsultantske firme. Raspoloživi podaci ne mogu da potvrde da su ovi izdaci bili opravdani”, zaključeno je u izvještaju Vajt end Kejs.

U izvještaju je, takođe, istaknuto da je izvjestan broj ovih ugovora služio kako bi od vlade Makedonije bili dobijeni posebni propisi i privilegije. ,,Kompanije su generalno, dobijale privilegije, a onda pravile troškove na osnovu jednog ili više ugovora na koje se sumnja”.

Ekonomist navodi da prema Završnom izvještaju ,,istraga nije otkrila podatke koji bi pokazali da je bilo koji makedonski vladin ili funkcioner neke političke stranke primio pare. No, savjet Revizorskog komiteta nije imao pristup podacima koji bi mu dozvolio da utvrdi krajnje korisnike tih troškova.”

Na kraju je interna istraga utvrdila da nema dokaza da je bilo ko iz sadašnjeg menadžmenta DT umiješan u korupciju u balkanskim zemljama. Na internet sajtu Mađar Telekoma (www.telekom.hu), navedeno je da je kompanija u pregovorima sa američkim Ministarstvom pravosuđa i SEC, kao i sa Ministarstvom unutrašnjih poslova Makedonije oko nagodbe, ali da do sada nije došlo do dogovora.

U prvih šest mjeseci 2010, MT je potrošio 1,4 milijardi mađarskih forinti ili 4,9 miliona eura na ovu istragu, tvrde u ovoj kompaniji.

PSZÁF je pak saopštila da je pružila SEC informaciju radi pomoći u istrazi.

Mađar Telekom je 15. marta 2005. preuzeo Crnogorski Telekom za 114 miliona eura. Potpisnici ugovora bili su tadašnji ministar ekonomije i bivši ambasador Crne Gore u Rimu Darko Uskoković, sadašnji ministar ekonomije i tadašnji direktor Agencije za prestrukturiranje privrede Branko Vujović, predstavnik Zavoda za zapošljavanje i Tomaš Morvai ispred Mađar Telekoma. Kupac, koji se tada zvao Matav, obavezao se da će u narednih pet godina investirati 67,3 miliona eura u fiksnu i mobilnu mrežu.

U junu 2006. je uslijedila smjena uprave Telekoma Crne Gore, i tada se špekulisalo da bi ona mogla da bude povezana sa nezakonitim finansijskim transakcijama u toj kompaniji. Prema pisanju mađarske štampe, MT je, kao većinski vlasnik Telekoma Crne Gore, ranije na račun crnogorske kompanije prenio 2,5 miliona eura, ali taj iznos nedostaje u bilansima firme iz Mađarske.

Na vanrednoj Skupštini akcionara, krajem juna, smijenjeni su članovi borda direktora Telekoma Crne Gore, uključujući i predsjednika Olega Obradovića. Svoje članove u bordu direktora ranije je opozvao MT.

Tada je saopšteno da je smjena uslijedila u interesu ,,novih izazova” kompanije.

Mađari su pak, prema tadašnjem pisanju štampe, nastavili da istražuju dva sporna ugovora neke od svojih filijala.

MT je već suspendovao nekoliko zaposlenih u vezi sa ovim slučajem i oni su potom podnijeli ostavke. Vlada Mađarske je, pak, 2008. odustala da imenuje Eleka Štrauba za ambasadora u Berlinu pošto je u njegovoj ranijoj kompaniji MT Nyrt podignuta optužnica za korupciju pisao je uvaženi budimpeštanski ekonomski nedjeljnik HVG. MT tuži bivšeg generalnog direktora Štrauba za umiješanost u nezakonite ugovore zaključene između 2004. i 2006.

Mišljenje je da bi ova afera mogla da bude mučna za DT jer nije jasno da li su i u kojoj mjeri umiješani njemački direktori. Izgleda da, prije svega, podružnice u jugoistočnoj Evropi nisu u prošlosti bile u potpunosti kontrolisane. Prilikom većine preuzimanja takvih kompanija veliki dio starih rukovodećih kadrova je zadržavan zbog njihovih dobrih veza sa političarima i boljeg poznavanja tržišta

Dojče Telekom AD je najveća telekomunikaciona kompanija u Evropi,

osnovan je 1996. kada je privatizovana državna monopolistička kompanija Dojče Bundestpost. Od juna 2008, vlada Njemačke je i dalje vlasnik udjela od 15 odsto DT direktno, i dodatnih 17 preko državne banke KFW.

DT je takođe vlasnik značajnog udjela u drugim telekomunikacionim kompanijama, među koje spadaju podružnice u Centralnoj Evropi: Slovak Telekom (Slovačka), Mađar Telekom (Mađarska) i T-Hrvatski Telekom.

U Srbiji je u toku priprema za prodaju najvećeg telekomunikacionog operatera, Telekoma Srbije, a u javnosti se spekuliše da je DT kandidat za kupovinu. DT već ima dio vlasništva u srpskoj kompaniji, preko grčkog OTE, koji je vlasnik 20 odsto Telekoma Srbija. Postavlja se pitanje da li je kompanija koja je umiješana u ovakve afere zaista i pravi kupac najprofitabilnijeg srpskog državnog preduzeća.

Aleksandra Smiljanić, bivša ministarka telekomunikacija u Vladi Srbije, koja se protivi prodaji Telekoma Srbija, ukazala je da DT, kao i druge velike multinacionalne kompanije, ima ogromnu finansijsku moć.

„Takve kompanije je veoma teško kontrolisati jer imaju budžete i po 10 puta veće od države Srbije. Kada im takav resurs, kao što su telekomunikacije predamo u vlasništvo mi onda više nemamo nikakvu kontrolu nad našom mrežom,” upozorila je Smiljanić. Informacije su danas najvažnija imovina i ako već ulazimo u biznis sa takvom kompanijom naši interesi treba da budu jasno istaknuti, dodala je ona.

Da li su crnogorski interesi potpuno zaštićeni prilikom preuzimanja našeg Telekoma, ili su te interese pomutili ovi misteriozni milioni koji se sada istražuju zbog sumnje da su korišteni za podmićivanje visokih službenika Crne Gore i Makedonije.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

KORONA I NEODGOVORNOST: Budi odgovoran, ne budi kao premijer

Objavljeno prije

na

Objavio:

I pored najave potpunog zaključavanja kao jedinog spasa, ono je odloženo do izborne šutnje u Nikšiću. Znaju se prioriteti. Premijer Krivokapić je obrazložio da trenutno stanje nije izazvano lošim mjerema, već da je problem nepoštovanje mjera. Počevši od njega

 

Što je korona žešća, neodgovornost je veća. Podržavaju je i najviši zvaničnici. Premijer Zdravko Krivokapić je u nedjelju u Hramu Hristovog Vaskrsenja u Podgorici uslikan kako cjeliva pričesnu pogaču, preporučujući tako drugima da ga slijede, jer vjera planine pomjera. Nepoštovanje preventivnih mjera postalo je običajno pravo za crkvena i ostala okupljanja.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojoviće je, nakon osude javnosti, prekorila premijera. Kazala je da je obećao da će poštovati mjere: „I da će se potruditi da utiče na ostale svojim primjerom da poštuju mjere“.  To se traži – snaga ličnog primjera. I premijer se nakon tri dana izvinio građanima što u određenom periodu nije nosio masku, a pravdao se da ima antitjela. Ovako se izvinjavao i nakon nenošenja maske na sahrani mitropolita Amfilohija, pa obećanje ne održa.

Neozbiljnost, sa najviše adrese, se dešava u nedjelji kada je broj umrlih od korona virusa premašio hiljadu. Podaci Instituta za javno zdravlje govore da je smrtnost od kovida u februaru, u odnosu na januar, povećana za 70 odsto.

Iz opština stižu alarmantni podaci. U Baru je zabilježen rekordni broj pacijenata u Regionalnom kovid centru za Primorje – 113, a bolnički kapaciteti za kovid pacijente se stalno povećavaju pa ih je sada 115. Problem je i nedostatak osoblja, jer su neki ljekari i medicinske sestre i po drugi put zaraženi – tri doktora su u izolaciji, odustno je i 13 sestara, a do sada je virus imalo 26 doktora, kazali su iz bolnice u Baru.

Od 20. do 28. februara na Cetinju je umrlo osam osoba, a dnevno do 100 pacijenata posjeti kovid ambulantu, saopšteno je iz Kriznog štaba Prijestonice.  Nadležni građane najčešće opominju zbog nenošenja maske i nepridržavanja distanca na otvorenom, a veliki je i broj onih koji krše mjere samoizolacije.

Slike na portalima iz Nikšića i Ulcinja pokazuju svakodnevne gužve u kovid ambulantama u ovim gradovima.

Iz Kliničkog centra, u kome se liječi preko 130 pacijenata od virusa, kažu da su spremni i za gori scenario te da najveća zdravstvena ustanova raspolaže sa 774 kovid kreveta.

Ministarka zdravlja je ove nedjelje izjavila da je situacija zabrinjavajuća ali da nije alarmantna, kazavši da je popunjenost bolnica 75 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ MIDDLE POINT: Na divljem zapadu ništa novo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako je ruskoj kompaniji Middle Point, koja je radi izgradnje hotela u Budvi angažovala nikšićku kompaniju LD gradnja, zahvaljujući ovdašnjem pravosuđu, izvršiteljima i Privrednom sudu, oduzeta imovina vrijedna preko četiri miliona eura

 

Ovo je još jedna priča o tome kako su se, dok su se bivše crnogorske vlasti klele u strane investicije, investitiori koji su iz daleka stigli da posluju ovdje, susretali sa neizvjesnostima, ali i pravnim siledžijstvom. Umjesto da ulažu i grade, nerijetko bi jedino tek gubili novac u vrtlogu zarobljenih institucija. A investicije čekale neka bolja vremena.

Priča počinje 2008. godine, kada ruska kompanija Middle Point doo angažuje građevinsku firmu iz Nikšića LD gradnja radi izgradnje kondo hotela u Budvi. Nakon što je sklopljen ugovor i Middle Point uplatio avans od 300.000 eura, gradnja godinama nije počinjala. Uprkos tome, nikšićka kompanija je svih tih godina ruskom investitoru ispostavljala  fakture u iznosu 50.000 eura godišnje na ime  „održavanja gradilišta“. Ova nikšićka kompanija, čiji je osnivač, prema podacima Privrednog registra, Ilija Nikčević, radila je brojne projekte za državne i lokalne vlast (vidi box).

Nakon sedam godina, gradnja je intenzivirana.  No, iako se izgradnja hotela nije bližila kraju, ukupna vrijednost dogovorenih poslova, u iznosu od 2.833.000 eura kako je predviđeno ugovorom, bila je već potrošena. Ruski investitor odlučio je da ne plaća dalje dok se tačno ne utvrdi koliko je LD gradnja do tada i u šta trošila.  Izgradnja hotela je opet stopirana, što zbog neusglasica investitora i izvođača, što zbog zabrane gradnje na primorju u to doba. U jesen 2017. godine. LD Gradnja nije nastavila radove, da bi nekoliko mjeseci kasnije, u zimu 2018.

predala pet prvih saturacija (faktura) javnom izvršitelju Aleksandru Boškoviću, tražeći naplatu od Middle Pointa. Prema tvrdnjama kompanije Middle Point te fakture, u iznosu od 800.000 eura, su već bile plaćene. Bez obzira, investitoru je na osnovu tog duga uzeta imovina vrijedna milione. I to bez vještačenja ili utvrđivanja fakata o visini stvarnog duga.

Aleksandar Bošković, izvršitelj koji je vodio postupak, javnosti je poznat nakon što je u njegovoj kancelariji samoubistvo izvršio pedesetčetvorogodišnji E.M. 2015. godine. Takođe, Ministarstvo pravde svojevremeno je pokrenulo disciplinski  postupak protiv Boškovića zbog nezakonitosti koje su utvrđene u njegovom radu tokom redovnih i vanrednih kontrola i pritužbi građana.

Middle Ponit uz sve nije bio obaviješten da se postupak izvršenja vodi, tako da ruski investitor nije imao priliku da reaguje. Da se vodi postupak, saznali su nakon što im je blokiran račun, a kada je izvršenje već postalo pravosnažno.

Pošto je bilo kasno za žalbe, ruski investitor tada podnosi tužbu Privrednom sudu.

Priča o zarobljenim institucijama tek tada, u stvari, počinje. Dok je izvršenje po nalogu LD gradnje teklo u rekordno brzom roku, na reakcije Privrednog suda, na čijem se čelu nalazi Blažo Jovanić, čekalo se mjesecima. Jovanić je javnosti poznat kao jedan od stubova prethodnog režima u pravosuđu.

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BUDVA: POLA GODINE NAKON IZBORA PODIJELILI RESORE: Odluka o budžetu bez Skupštine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imenovanjima čelnika u upravnim odborima opštinskih preduzeća i savjetima javnih ustanova, stvoren je preduslov za podjelu rukovodećih mjesta u izvršnoj vlasti u skladu sa izbornim rezultatima, na koja pretenduje  ukupno šest partija. Možda su na smirivanje strasti u Budvi i postizanje dogovora uticali lideri iz partijskih centrala zbog  izbora u Nikšiću

 

Partije koje su na posljednjim lokalnim izborima u Budvi osvojile većinu odborničkih mandata u budvanskom parlamentu, konačno su, pola godine kasnije, dogovorile podjelu resora u upravljačkim tijelima opštinskih preduzeća i javnih ustanova. Predstavnici stranaka Demokratskog fronta i Demokrata uspjeli su da prebrode ozbiljnu krizu vlasti u Budvi i postignu dogovor u posljednjem trenutku, kako bi usvojili budžet, donijeli Plan investicija i imenovali članove upravnih odbora preduzeća i savjeta kulturnih institucija u Opštini.

Međutim, ovaj dogovor realizovaće se u posve neuobičajenoj proceduri, bez skupštinskog zasjedanja i parlamentarne debate o bužetskim izdacima i prioritetnim investicionim projektima. Zbog posebno loše epidemiološke situacije u Budvi, sjednica Skupštine Opštine ne može biti održana, pa su predstavnici vladajućih partija bili saglasni, da predsjednik Marko – Bato Carević donese navedene odluke, u skladu sa zakonom, kako bi lokalna uprava mogla nesmetano da funkcioniše.

Prema članu 59 Zakona o lokalnoj samoupravi, predsjednik opštine privremeno donosi akte iz nadležnosti skupštine, ako skupština nije u mogućnosti da se sastane ili je iz drugih razloga onemogućen njen rad. Zakonom je propisano takođe, da se tako usvojene odluke, moraju podnijeti na potvrdu skupštini na prvoj narednoj sjednici.

Ukoliko ih odbornici ne podrže, njihova važnost prestaje u roku od tri mjeseca od njihovog donošenja. Što se u budvanskom parlamentu neće dogoditi, jer partije koje čine vlast imaju 20 od ukupno 33 odbornička mandata.

Donošenje budžeta bilo je neophodno jer je Opština funkcionisala na bazi odluke o privremenom finansiranju. Predloženi iznos budžeta budvanske Opštine za 2021. godinu utvrđen je na 31,5 miliona eura.

Poslije izborne pobjede na lokalnim izborima u kojoj su DF i Demokrate osvojile većinu mandata u budvanskom parlamentu čime su u duboku opoziciju poslale Demokratsku partiju socijalista, ,,proslavljenu” u predizbornoj akciji nasilnog preotimanja vlasti, pobjedničke partije nisu uspjele postići dogovor oko podjele resora u izvršnoj vlasti. Od 15. septembra prošle godine vlast u Budvi funkcioniše po starom rasporedu, ustanovljenom poslije izbora 2016.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo