Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Kirija je svetinja

Objavljeno prije

na

Ne može se vlastima reći da baš nigdje ne štede. Vrlo je pažljivo, na primjer, odmjeren svaki cent u budžetu koji pripada političkim partijama. Najbogatija je, naravno, vladajuća partija, ne samo zato što iz budžeta dobija najviše novca, nego zbog čuvenog pristupa – što je državno, to je naše. I imovinu bivšeg Saveza komunista Crne Gore vlast čuva kao zjenicu oka svog. Dvadeset godina nakon formalnog ukidanja jednopatrijskog sistema, raznim dogovorima, obećanjima i propisima uprkos, imovinu nekadašnjih društveno političkih organizacija koristi samo vlast. Od početka 2006. do polovine 2009. političkim patrijama u Crnoj Gori nije uplaćeno blizu milion eura na koje su po zakonu imale pravo – pokazalo je istraživanje Centra za demokratsku tranziciju. U tom periodu, političke partije su iz budžeta dobile blizu devetnaest miliona eura, piše u publikaciji „Finansiranje političkih partija iz budžetskih sredstava 2006 – 2009”, koju je nedavno objavio CDT.

,,O problemima u oblasti finansiranja političkih partija se često govorilo u dnevnoj politici, ali najčešće tokom izbornih kampanja, o trenutnim problemima i ad hoc rješenjima. CDT je istraživanjem uspio da izmjeri taj problem. Sada na temelju preciznih podataka i sa potpunim uvjerenjem možemo konstatovati da je stanje u oblasti finansiranja političkih partija iz budžetskih sredstava loše”, kaže za Monitor Dragan Koprivica, izvršni direktor CDT-a.

U CDT-u tvrde da se Zakon o finansiranju političkih partija ne primjenjuje pravilno i ujednačeno. ,,Na nivou države, finansiranje političkih partija realizovano je bez većih nepravilnosti. U posmatranom periodu iz državnog budžeta je isplaćeno blizu 13 miliona eura”, kaže Dragan Koprivica. Prema njegovim riječima, na opštinskom nivou primjena zakona varira od vrlo dobrih do vrlo loših pojedinačnih primjera. ,,Na nivou svih opština, zabilježili smo najmanje 40 slučajeva nepoštovanja zakona koji regulišu ovu materiju.”

Od 2006, do avgusta 2009. iz opštinskih budžeta političkim partijama je isplaćeno više od šest miliona eura. Od ukupno blizu milion eura partijama najviše novca duguje opština Budva – oko 300.000 eura. Iza ljetnje je zimska prijestonica turizma – Kolašin sa oko 200.000 eura, slijede Ulcinj sa 100.000, Cetinje sa 90.000, Pljevlja preko 85.000, Bar oko 65.000, Nikšić oko 50.000 eura…

Prema CDT-ovom istraživanju, opštine koje su ispravno ili uz manje propuste sprovodile zakon su: Andrijevica, Podgorica, Kotor, Mojkovac, Tivat, Danilovgrad i Plužine. Opštine Bar, Budva, Nikšić, Šavnik, Ulcinj i Žabljak, novac namijenjen političkim partijama, u jednoj ili više fiskalnih godina, nijesu obračunavale u skladu sa zakonskim limitima.

Manje novca nego što je propisano partijama je isplaćeno u opštinama Berane, Bijelo Polje, Budva, Cetinje, Herceg Novi, Kolašin, Nikšić, Plav, Pljevlja i Ulcinj. ,,Među ovim opštinama razlikujemo one koje su isplaćivale manje sredstava uz relativno ujednačen odnos prema svim partijama i opštine koje su vršile selektivnu isplatu i na taj način pojedine partije dovele u neravnopravan finansijski položaj. U ovoj grupi opština su: Cetinje, Kolašin, Pljevlja i Ulcinj”, objašnjava Dragan Koprivica.

U CDT-u najavljuju da će uraditi analizu postojećih zakonskih rješenja i razmotriti eventualne promjene zakona, prije svega kada je riječ o redefinisanju kaznenih odredbi i uvođenju efikasnijih načina kontrole.

Vladimir Vujović, direktor Socijalističke narodne partije, smatra da je finansiranje političkih partija u Crnoj Gori „grdna improvizacija”. On za Monitor objašnjava da je za SNP posebno bila teška druga polovina prošle godine, nakon rebalansa budžeta, kad su sredstva koja pripadaju SNP-u smanjena dva i po puta. „Nakon rebalansa SNP sa 16 poslanika dobija oko tri hiljade eura manje nego što je prije izbora dobijala sa osam poslanika. Umjesto 41.300 dobijamo 17.890 eura mjesečno”.

Vujović smatra da Zakon o finansiranju političkih partija iz 2008. „snažno favorizuje DPS”. Sporno je, po njegovom mišljenju, to što je propisana gornja granica sredstava koja mogu biti izdvojena za finansiranje političkih partija u odnosu na ukupni budžet, kao i činjenica da je promijenjena formula po kojoj se novac dijeli. Ranije su sredstva za redovan rad parlamentarnim partijama raspodjeljivana tako da je 30 odsto novca dijeljeno partijama sa parlamentarnim statusom u jednakom iznosu, a 70 odsto proporcionalno broju osvojenih mandata. Po novom zakonu taj odnos je 15 prema 85 procenata. “U malim opštinama, na primjer u Šavniku, dobijamo mjesečno manje od 50 eura”, kaže Vujović.

U SNP-u napominju da je novi Zakon o finansiranju političkih partija donesen bez konsenzusa, u vrijeme kad opozicija nije učestvovala u radu Skupštine.

„Materijalne pretpostavke niko neće da uzme kao važnu činjenicu dugog trajanja ove vlasti. Ne postoji ni minimum mogućnosti da budete ravnopravni. Sredstva koja DPS dobija od kirije ravna su onima koja opozicija dobija iz budžeta”, tvrdi Vujović.

U Pokretu za promjene kažu da je ta partija na „minimumu egzistencije” i da su bili prinuđeni da u većini gradova zatvore kancelarije. „Poslije rebalansa budžeta PZP dobija oko 6400 eura mjesečno iz republičke i oko hiljadu eura iz opštinskih kasa” objašnjava Boris Marić, član Predsjedništva PZP-a.

„Zakon bi mogao biti i gori i bolji, ali zakonska rješenja ne opredjeljuju u bitnom egzistenciju političkih partija. Ono što zakon propisuje osjećaju uglavnom opozicione partije. Vozni parkovi ministarstava i nekih agencija koštaju više nego što se godišnje izdvaja za finansiranje opozicionih partija”, kaže Marić.

U PZP-u smatraju „strašnom zloupotrebom” to što su, prema njihovoj računici, materijalna sredstva za sve opozicione partije oko 1.100.000 eura dok DPS samo od izdavanja zgrade Vladi godišnje zaradi oko 700.000. „Čuvena dva kovčega i dalje su na neki način grobari demokratskih procesa u Crnoj Gori”, kaže Marić. ,,Vlada, kao neko ko treba da brine o državnoj imovini, praktično zakupljuje imovinu koja je njena”.

U skladu sa odredbama Zakona o državnoj imovini vlast je do kraja prošle godine trebala da popiše imovinu nekadašnjih društveno političkih organizacija i potom je u katastru upiše kao državnu. Na kraju postupka, nekretnine bi bile dodijeljene na korišćenje političkim partijama u zavisnosti od njihove zastupljenosti u državnom i lokalnim parlamentima. Vlastima se sa tim poslom, logično, ne žuri.

Suočena sa dilemom – izdavanje zgrade ili poštovanje zakona – DPS bira kiriju. Bez dileme.

Kosara K. BEGOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

NAJAVE UVOĐENJA VJERONAUKE U DRŽAVNE ŠKOLE: Novo raspirivanje podjela

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ako zaživi zamisao mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija o uvođenju vjeronauke u državne škole, stare i nove podjele među odraslima sele se i među djecu. Svih uzrasta. Ne može biti da mitropolit to ne zna. Samo, ne haje

 

Nanovo se raspiruju podjele u crnogorskom društvu. Priču o potencijalnom uvođenju vjeronauke u državne škole, prije nekoliko dana, pokrenuo je mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije.

„Uvođenje vjeronauke u škole bi bilo sporno iz više razloga. To bi predstavljalo još jedno u nizu miješanja vjerskih organizacija u rad države (i obratno), od čega konačno treba napraviti otklon shodno Ustavu Crne Gore. Sem toga, vjerske organizacije raspolažu sa dovoljno kako ljudskih, tako i prostornih kapaciteta za sprovođenje svojih učenja, na šta polažu pravo. Ipak, to ne znači da se u okviru redovnog školovanja ne treba učiti o religijama i vjeri“, kaže za Monitor kolumnista Milivoje Krivokapić.

Ideja o uvođenju vjeronauke u škole u Crnoj Gori nije nova. I ranije su postojale te inicijative. Ponovo je dospjela u žižu javnosti nakon što su Vijesti prije desetak dana objavile šta piše u nacrtu Temeljnog ugovora koji treba da potpišu država Crna Gora i Srpske pravoslavne crkve (SPC). U članu 16 tog dokumenta navodi se da će pravoslavna vjerska nastava u javnim školama biti regulisana posebnim ugovorom između strana ugovornica. Mitropolit Joanikije je, u nedavnom razgovoru za beogradsku Politiku, kazao da nema sumnje da pravo na vjeronauku spada u osnovna ljudska prava i prava djeteta na takvu vrstu obrazovanja. „Kao što je izvan svake sumnje da se Crna Gora ubraja među svega nekoliko evropskih zemalja koje nemaju nikakav oblik vjeronauke u svojim školama”, napomenuo je.

Opšti zakon o obrazovanju i vaspitanju propisuje svjetovni karakter javnih ustanova i ustanova kojima je dodijeljena koncesija za izvođenje javnog obrazovnog programa i zabranjuje religijsko djelovanje u školama, koje nisu licencirane kao srednje vjerske škole.

Slikarka-konzervatorka Svetlana Dukić protiv je uvođenja vjeronauke u državne škole. „Ništa nepametnije od toga nijesam čula. Vjeronauci nije tu mjesto, posebno u momentu kada smo, kao zajednica, nikad podijeljeniji. Njenim uvođenjem podjele bi počinjale od malih nogu. Svaki roditelj, ako želi, može dijete voditi u crkvu, džamiju ili sinagogu na časove vjeronauke. Umjesto nje, bolje bi bilo, kao obavezan predmet, vratiti prijeko potrebno – građansko obrazovanje. U školama, o religiji i vjeri djeca mogu saznati izučavajući druge predmete, od kojih neki već postoje”, kaže ona za Monitor.

Jedan takav, Istorija religije, ima status izbornog predmeta u pojedinim srednjim školama u Crnoj Gori, poput gimnazija. U okviru njega izučavaju se sve politeističke i monoteističke religije. Krivokapić ističe da bi i predmeti poput istorije, sociologije i filozofije trebalo detaljno da obrađuju temu religije u okviru svojih kurikuluma. „Bez takvog učenja bilo bi nemoguće na pravi način razumjeti istorijske tokove koji uključuju razvoj društva, civilizacija, umjetnosti i filozofske misli. Religija je krupan društveni fenomen, ostavila je i ostavlja značajan trag na čovječanstvo i kao takva mora naći svoje mjesto u obrazovanju, ali isključivo kroz objektivno izučavanje i kritičko promišljanje, a ne kroz afirmativni pristup kakav bi bio uvođenje predmeta vjeronauke. Obrazovanje mora biti sekularno i objektivno, što, između ostalog, znači da u okviru njega obavezno treba učiti činjenice o religijama, ali ne i religijska predanja kao činjenice”, objašnjava Milivoje Krivokapić.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PROTEST KULTURNIH DJELATNIKA: Žigosani u kulturi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministarka Bratić kadriranjem u svojim resorima kao da namjerno doliva ulje na užarenoj političkoj sceni. Bila osnivačica ili samo kandidatkinja na listi ultradesnog pokreta Dveri, imenovanje direktorice Filmskog centra Aleksandre Božović izaziva podozrenje. Pogotovu što ovo nije prvi put da ministarka poseže za kadrovima veoma upitnih biografija. To je ove nedjelje gurpa građana i kulturnih djelatnika na protestu poručila Vladi

 

Kulturni djelatnici su u ponedjeljak ispred zgrade Vlade upriličili protest sa koga su poručili da traže smjenu ministarke prosvjete, nauke, kulture i sporta Vesne Bratić i novoizabrane direktorke Filmskog centra Crne Gore Aleksandre Božović.

U proglasu grupe građana, kulturnih aktivista i stvaralaca, koji je pročitan na protestu, navodi se da ministarki zamjeraju „otvorenu i očiglednu diskriminaciju prema građanima koji su po nacionalnosti Crnogorci“. Dodali su i vjersku diskriminaciju, animozitet prema svemu crnogorskom, otvoreni i beskrupulozni revanšizam prema svima za koje ona sumnja da su pripadali bivšem režimu, protiv bahatosti, svojeglavosti, nepristupačnosti i egoizma… ministarke Bratić. Za direktorku Filmskog centra traže razrješenje zato što nema državljanstvo Crne Gore, osporavaju njene stručne reference i navode da je pripadnica ideološki neonacističke partije.

„Mi se ovdje nismo okupili da branimo nijednu fotelju, niti partijsko-klanovsko-drugarsko zapošljavanje bivše vlasti. Naprotiv, takvih nam je preko glave. Ali smo promjenom vlasti upravo očekivali promjenu takvog sistema bezvrijednosti. A umjesto toga dobili revanšističko-osvetnički-jednovjerski resor››, naglašava se na početku proglasa.

Protestu je prethodilo pismo koje je preko 80 stvaralaca i kulturnih djelatnika uputilo premijeru Zdravku Krivokapiću, vicepremijeru Dritanu Abazoviću, ministarki Bratić, povodom, kako su kazali, nezakonitog imenovanja Božović za direktoricu Filmskog centra Crne Gore. Oni navode da „Zakon o kulturi propisuje da se na mjesto direktora ustanove kulture može imenovati afirmisani umjetnik, afirmisani stručnjak u kulturi ili afirmisani stručnjak iz oblasti društvenih djelatnosti.  Imenovana gospođa nije niti jedno niti drugo niti treće, čime je grubo prekršen Zakon o kulturi, a institucija Filmski centar i filmska struka poniženi. Po sopstvenom priznanju, gospođa Mandarić Božović je svoj dosadašnji radni vijek posvetila pretežno produkciji reklama“. Ističu i da je novoimenovana direktorica Mandarić Božović bila na listi  Dveri, političke organizacije koja otvoreno zastupa nacističku ideologiju, velikosrpski hegemonizam i negira postojanje crnogorskog naroda.

„Tako je, ja sam državljanka Republike Srbije, sa stalnim prebivalištem u Crnoj Gori na osnovu braka s državljaninom Crne Gore… Bojim se da je moja politička karijera u nekim medijima ozbiljno preuveličana. Tačno je da sam kao nestranački kandidat na izborima 2012. godine bila na listi Dveri, upravo zato što su smatrali da im mogu pomoći na polju kulturne politike i medija. Nikada nisam bila ni član, a kamoli osnivač Dveri“, kazala je Božović za Vijesti.

Ona je, kako je kazala, diplomirana filmska i televizijska producentkinja i filmskom, televizijskom i produkcijom reklama se bavim više od 15 godina. Od 2012. Bila je dio tima koji je vodio Kulturni centar Novog Sada, a najponosnija je na svoj rad na kandidaturi Novog Sada za Evropsku prijestonicu kulture 2021. i projekat digitalizacije kulturne baštine Novog Sada.

Otkada je u Crnoj Gori, Božović je bila saradnica u produkciji TV serije Grudi Marije Perović, koprodukciji RTCG-a i Meander filma iz Nikšića, producentkinja Malog festivala kulture življenja Jugoslavija Fest Nikšić, direktorka filmskog festivala Uhvati film Kotor koji prikazuje filmove koji se bave temom invaliditeta, a  kao saradnica Kulturnog centra Novog Sada za međunarodne odnose aktivno učestvuje na povezivanju kulturnih centara iz Srbije i Crne Gore.

Tokom protekle nedjelje DPS, tačnije Komisija za prosvjetu ove partije, je izdala saopštenje u kome se kaže: „Desant na Filmski centar ne smije proći!“ A portal CdM najavio je protest uz objašnjenje da Božović nema nikavog radnog iskustva na filmu, te da je jedna od osnivača nacionalističke stranke Dveri“.

„Bilo je tog pokušaja da DPS instruiše protest. Pojedini mediji su najavljivali protest protiv svih imenovanja, ali to nije uspjelo. Na protestu su se jasno tražila smjena Bratićke i Božovićeve“, kaže jedan od učesnika protesta koji je želio da ostane anoniman.

Nakon protesta IN4S je osuo paljbu po glumcu Zoranu Vujoviću koji je pročitao proglas. On je je 2019. na svom Fejsbuk profilu ispisao niz uvreda na račun sprskog naroda. Kasnije se izvinio javnosti.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NA GODIŠNJICU EKOLOŠKE DRŽAVE, PRIVOĐENJE EKOLOŠKIH AKTIVISTA: Dok ignorišu dokaze protiv bahatih funkcionera

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gomila službenih i privatnih automobila bila je nepropisno parkirana u šumi oko Crnog jezera, a policija je zbog performansa privela ekološke aktiviste Milorada Mitrovića i Huseina Pajevića

 

Aktivisti nevladine organizacije Breznica krenuli su ka Crnom jezeru. Tradicionalna svečana sjednica Skupštine Crne Gore povodom godišnjice od proglašenja prve ekološke države na svijetu počinje u dva sata. Ove godine riječ je o tridesetoj godišnjici.

Nezadovoljni stanjem u ekologiji i očuvanju životne sredine, aktivisti ove organizacije Milorad Mitrović i Husein Pajević raširili su transparent na kojem je crnim slovima ispisano: „30 godina kasnije, a tek smo na početku“. Nekoliko minuta prije početka sjednice Mitrović i Pajević su, takođe, tradicionalno sa gas maskama i u zaštitnim odijelima oglasili sirene za uzbunu.

Iako su cijeli performans odradili u dogovoru sa službenicima policije, poštujući većinu njihovih preporuka, nakon performansa su obojica odvedeni u stanicu policije. Zanimljivo je da su ih službenici policije pratili pored desetina službenih automobila, parkiranih po šumama i livadama strogo zaštićene zone Nacionalnog parka Durmitor. Većina funkcionera nije se udostojila da vozila parkiraju ispred rampe, na parkingu, i prepješače vekoliko stotina metara do mjesta gdje se održavala sjednica.

Službenicima policije, međutim, nije „bola oči“ gomila nepropisno parkiranih automobila među drvećem oko Crnog jezera, ali jeste performans ekoloških aktivista koji godinama ukazuju na devastaciju prirode. Mitrović i Pajević su privedeni u Centar bezbjednosti Žabljak, gdje su u svojstvu građana dali izjave povodom „remećenja javnog reda i mira“. Osnovna državna tužiteljka u Pljevljima Nataša Bajčeta donijela je odluku da u perfromansu Mitrovića i Pajevića nema elemenata krivičnog djela.

„Jedina razlika između ove i prošle vlasti jeste ta što su me prošli poslali u zatvor, a ovi još nijesu“, kazao je Mitrović za Monitor.

On kaže da su im, kada se završio performans, prišla dva uniformisana policajca i jedan u civilu da ih obavijeste da u žabljačkom Centru bezbjednosti moraju dati izjave povodom remećenja javnog reda i mira. Nakon što su dali izjave, Mitrović tvrdi da je on podnio krivičnu prijavu protiv NN lica za lažno prijavljivanje.

„Kada sam pitao policajca da li će postupiti po mojoj prijavi, on je rekao da će postupiti kroz nekoliko dana. Dakle, kada se ekološki aktivisti prijave – odmah se uzima izjava i odmah se procesuiramo. Što nije slučaj kada mi prijavimo nekog drugog“, kazao je Mitrović.

Mitrović vjeruje da su nekom od funkcionera ili gostiju zasmetali, pa je naredio policiji da ih privedu. On nije znao ko bi to mogao biti, ali vjeruje da se radi o nekome ko ima jak uticaj na policiju. Očito je drugo. Iako su partije, koje čine parlamentarnu većinu, u predizbornoj kampanji posebno isticale ekološke teme, na isti način tretiraju ekološke aktiviste kao i prethodna vlast. Pa tako na tridesetogodišnjicu od proglašenja ekološke države, državni službenici privode ekološke aktiviste zbog ekološkog performansa.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo