Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Kirija je svetinja

Objavljeno prije

na

Ne može se vlastima reći da baš nigdje ne štede. Vrlo je pažljivo, na primjer, odmjeren svaki cent u budžetu koji pripada političkim partijama. Najbogatija je, naravno, vladajuća partija, ne samo zato što iz budžeta dobija najviše novca, nego zbog čuvenog pristupa – što je državno, to je naše. I imovinu bivšeg Saveza komunista Crne Gore vlast čuva kao zjenicu oka svog. Dvadeset godina nakon formalnog ukidanja jednopatrijskog sistema, raznim dogovorima, obećanjima i propisima uprkos, imovinu nekadašnjih društveno političkih organizacija koristi samo vlast. Od početka 2006. do polovine 2009. političkim patrijama u Crnoj Gori nije uplaćeno blizu milion eura na koje su po zakonu imale pravo – pokazalo je istraživanje Centra za demokratsku tranziciju. U tom periodu, političke partije su iz budžeta dobile blizu devetnaest miliona eura, piše u publikaciji „Finansiranje političkih partija iz budžetskih sredstava 2006 – 2009”, koju je nedavno objavio CDT.

,,O problemima u oblasti finansiranja političkih partija se često govorilo u dnevnoj politici, ali najčešće tokom izbornih kampanja, o trenutnim problemima i ad hoc rješenjima. CDT je istraživanjem uspio da izmjeri taj problem. Sada na temelju preciznih podataka i sa potpunim uvjerenjem možemo konstatovati da je stanje u oblasti finansiranja političkih partija iz budžetskih sredstava loše”, kaže za Monitor Dragan Koprivica, izvršni direktor CDT-a.

U CDT-u tvrde da se Zakon o finansiranju političkih partija ne primjenjuje pravilno i ujednačeno. ,,Na nivou države, finansiranje političkih partija realizovano je bez većih nepravilnosti. U posmatranom periodu iz državnog budžeta je isplaćeno blizu 13 miliona eura”, kaže Dragan Koprivica. Prema njegovim riječima, na opštinskom nivou primjena zakona varira od vrlo dobrih do vrlo loših pojedinačnih primjera. ,,Na nivou svih opština, zabilježili smo najmanje 40 slučajeva nepoštovanja zakona koji regulišu ovu materiju.”

Od 2006, do avgusta 2009. iz opštinskih budžeta političkim partijama je isplaćeno više od šest miliona eura. Od ukupno blizu milion eura partijama najviše novca duguje opština Budva – oko 300.000 eura. Iza ljetnje je zimska prijestonica turizma – Kolašin sa oko 200.000 eura, slijede Ulcinj sa 100.000, Cetinje sa 90.000, Pljevlja preko 85.000, Bar oko 65.000, Nikšić oko 50.000 eura…

Prema CDT-ovom istraživanju, opštine koje su ispravno ili uz manje propuste sprovodile zakon su: Andrijevica, Podgorica, Kotor, Mojkovac, Tivat, Danilovgrad i Plužine. Opštine Bar, Budva, Nikšić, Šavnik, Ulcinj i Žabljak, novac namijenjen političkim partijama, u jednoj ili više fiskalnih godina, nijesu obračunavale u skladu sa zakonskim limitima.

Manje novca nego što je propisano partijama je isplaćeno u opštinama Berane, Bijelo Polje, Budva, Cetinje, Herceg Novi, Kolašin, Nikšić, Plav, Pljevlja i Ulcinj. ,,Među ovim opštinama razlikujemo one koje su isplaćivale manje sredstava uz relativno ujednačen odnos prema svim partijama i opštine koje su vršile selektivnu isplatu i na taj način pojedine partije dovele u neravnopravan finansijski položaj. U ovoj grupi opština su: Cetinje, Kolašin, Pljevlja i Ulcinj”, objašnjava Dragan Koprivica.

U CDT-u najavljuju da će uraditi analizu postojećih zakonskih rješenja i razmotriti eventualne promjene zakona, prije svega kada je riječ o redefinisanju kaznenih odredbi i uvođenju efikasnijih načina kontrole.

Vladimir Vujović, direktor Socijalističke narodne partije, smatra da je finansiranje političkih partija u Crnoj Gori „grdna improvizacija”. On za Monitor objašnjava da je za SNP posebno bila teška druga polovina prošle godine, nakon rebalansa budžeta, kad su sredstva koja pripadaju SNP-u smanjena dva i po puta. „Nakon rebalansa SNP sa 16 poslanika dobija oko tri hiljade eura manje nego što je prije izbora dobijala sa osam poslanika. Umjesto 41.300 dobijamo 17.890 eura mjesečno”.

Vujović smatra da Zakon o finansiranju političkih partija iz 2008. „snažno favorizuje DPS”. Sporno je, po njegovom mišljenju, to što je propisana gornja granica sredstava koja mogu biti izdvojena za finansiranje političkih partija u odnosu na ukupni budžet, kao i činjenica da je promijenjena formula po kojoj se novac dijeli. Ranije su sredstva za redovan rad parlamentarnim partijama raspodjeljivana tako da je 30 odsto novca dijeljeno partijama sa parlamentarnim statusom u jednakom iznosu, a 70 odsto proporcionalno broju osvojenih mandata. Po novom zakonu taj odnos je 15 prema 85 procenata. “U malim opštinama, na primjer u Šavniku, dobijamo mjesečno manje od 50 eura”, kaže Vujović.

U SNP-u napominju da je novi Zakon o finansiranju političkih partija donesen bez konsenzusa, u vrijeme kad opozicija nije učestvovala u radu Skupštine.

„Materijalne pretpostavke niko neće da uzme kao važnu činjenicu dugog trajanja ove vlasti. Ne postoji ni minimum mogućnosti da budete ravnopravni. Sredstva koja DPS dobija od kirije ravna su onima koja opozicija dobija iz budžeta”, tvrdi Vujović.

U Pokretu za promjene kažu da je ta partija na „minimumu egzistencije” i da su bili prinuđeni da u većini gradova zatvore kancelarije. „Poslije rebalansa budžeta PZP dobija oko 6400 eura mjesečno iz republičke i oko hiljadu eura iz opštinskih kasa” objašnjava Boris Marić, član Predsjedništva PZP-a.

„Zakon bi mogao biti i gori i bolji, ali zakonska rješenja ne opredjeljuju u bitnom egzistenciju političkih partija. Ono što zakon propisuje osjećaju uglavnom opozicione partije. Vozni parkovi ministarstava i nekih agencija koštaju više nego što se godišnje izdvaja za finansiranje opozicionih partija”, kaže Marić.

U PZP-u smatraju „strašnom zloupotrebom” to što su, prema njihovoj računici, materijalna sredstva za sve opozicione partije oko 1.100.000 eura dok DPS samo od izdavanja zgrade Vladi godišnje zaradi oko 700.000. „Čuvena dva kovčega i dalje su na neki način grobari demokratskih procesa u Crnoj Gori”, kaže Marić. ,,Vlada, kao neko ko treba da brine o državnoj imovini, praktično zakupljuje imovinu koja je njena”.

U skladu sa odredbama Zakona o državnoj imovini vlast je do kraja prošle godine trebala da popiše imovinu nekadašnjih društveno političkih organizacija i potom je u katastru upiše kao državnu. Na kraju postupka, nekretnine bi bile dodijeljene na korišćenje političkim partijama u zavisnosti od njihove zastupljenosti u državnom i lokalnim parlamentima. Vlastima se sa tim poslom, logično, ne žuri.

Suočena sa dilemom – izdavanje zgrade ili poštovanje zakona – DPS bira kiriju. Bez dileme.

Kosara K. BEGOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VLADA I PROSVJETA: Bolje tri dan štrajkovati, nego tri mjeseca pregovarati

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razočaranost roditelja i podsmijeh učenika pratili su tri dana štrajka, do koga je došlo zbog neodgovornosti vlasti da se suoči sa problemom. Kad prijetnje i političke egzibicije nijesu uspjele, dogovor je postignut za tri dana, nakon tri mjeseca ignorisanja

 

,,Oćemo li kupat đecu ili ne”, jedan je od duhovitih komentara na društvenim mrežama tokom neizvjesnosti oko odlaska učenika u školu. U nedjelju veče roditelji i učenici su  do  kasno čekali što će im nastavnici javiti: ide li se ili ne ide sjutra u školu? Većina učenika u školu ipak nije išla. Javnost je pratila kako vlast pokušava da se što prije izvuče iz neugodne situacije u koju je sebe dovela.

Nakon tri dana štrajka, Sindikat prosvjete i Vlada postigli su sporazum. Koeficijenti u prosvjeti će se uvećati od 1. jula za 10 odsto, a od 1. septembra najmanje 17 odsto. Dogovor je postignut nakon trosatnih pregovora na sjednici Glavnog odbora Sindikata prosvjete kojoj su prisustvovali premijer Milojko Spajić i  ministri prosvjete i finansija, Anđela Jakšić-Stojanović i Novica Vuković. Premijer i ministar prosvjete skoro cijeli februar nijesu imali kad da se sastanu sa prosvjetarima, zbog ranije preuzetih obaveza i putovanja.

Da je prosvjeta ovoj, kao i prethodnim vladama, sporedna briga  bilo je jasno kada su prosvjetni radnici iz medija saznali da neće biti ništa od već dogovorenog povećana plata koje su očekivali od januara ove godine.

Prosvjetari su tražili da se poštuje Granski kolektivni ugovor, prema kojem ih je sljedovalo 10 odsto bruto povećanja od 1. januara ove godine. Iz Vlade su im odgovorili da Ministartsvo finansija taj trošak nije planiralo, te da je za to kriva prošla  Vlada. Sindikat je krajem decembra organizovao štrajk upoozorenja,  i dao  rok do kraja januara za dogovor  o povećanju zarada. Ako dogovora ne bude, najavili su – štrajk. Radna grupa u kojoj su predstavnici ministarstva i sindikata nije se sastajala nakon srijede, 7. februara, kada su imali prvi i jedini sastanak. Tada su nadležne obavijestili  da 19. februara kreću u štrajk.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KAKO SE SUDI BIVŠIM PRAVOSUDNIM I DRŽAVNIM ZVANIČNICIMA: Dugo putovanje u nepoznato

Objavljeno prije

na

Objavio:

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog.

Ko se danas sjeća afere Abu Dabi fond? Istraga o navodnim zloupotrebama prilikom dodjele kredita za razvoj poljoprivredne proizvodnje, koju u očima javnosti personifikuje bivši ministar poljoprivrede Petar Ivanović traje makar od početka 2020. Optužnica je podignuta krajem prošle godine i još nije dobila sudsku potvrđu. A onda slijedi suđenje koje bi, prema dosadašnjim iskustvima, moglo trajati godinama. Samo do prve, nepravosnažne presude.

Suđenje bivšoj predsjednici Vrhovnog suda i, prethodno, Vrhovnoj državnoj tužiteljki Vesni Medenici počelo je, nakon što je optužnica podignuta u oktobru 2022, ali postupak, uslijed mnogobrojnih odlaganja ročišta, još nije odmakao dalje od iznošenja odbrane optuženih. Nedavno ročište odloženo je za sredinu marta, zbog nedolaska na suđenje jednog od optuženih koji se brani sa slobode.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SJEVER OČIMA STATISTIKE: Manje ljudi, manje i posla

Objavljeno prije

na

Objavio:

Trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27. stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, imaju nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih

 

Uprkos tome što su na sjeveru za deset godina utrošeni milioni kroz razne programe za nezaposlena lica, koje je realizovao Zavod za zapošljavanje Crne Gore,  ukupan broj nezaposlenih u sjevernim opštinama, od 2013. do 2022. godine se povećao za 13.142 osobe. Kako objasniti da broj stanovnika, što je pokazao poslednji popis, na sjeveru drastično pada, a nezaposlenost dramatično raste?

Prema podacima bjelopolsjke NVO “Euromost” broj nezaposlenih najviše se povećao u Rožajama, za 4.410 lica, gdje su 2013. godine imali 1.184 nezaposlena lica, dok je taj broj 2022. godine porastao na 5.594 nezaposlena lica. Slijede Berane i Petnjica koji su zajedno 2013. godine imali 2.135 nezaposlena lica, dok je taj broj u ovim opštinama povećan ukupno za 3.937, tako da je u Beranama u 2022. godini bilo 4.932 nezaposlenih lica, dok je u Petnjici imalo 1.140 nezaposlenih lica. Plav je 2013. godine zajedno sa sadašnjom opštinom Gusinje imao 502 nezaposlena lica, dok 2022. godine opština Plav ima 2.187, a sadašnja samostalna opština Gusinje 757 nezaposlenih lica. Na petom mjestu je Bijelo Polje sa 761 više nezaposlenih lica više nego prije deset godina.

Jedina opština na sjeveru Crne Gore u kojoj se smanjio broj nezaposlenih lica za 147, po ovim podacima, je Žabljak.

Berane je, čini se, eklatantan primjer u negativnom i zabrinjavajućem smislu ove statistike. Svaki šesti stanovnika Berana je nezaposlen, što je posljedica katastrofalne tranzicije i zatvaranja skoro svih velikih privrednih kolektiva u ovom gradu. Prema podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore zaključno sa decembrom prošle godine, na Birou rada u Beranama nalazilo se 4.248 lica, ili oko 11 odsto od ukupnog broja nezaposlenih u Crnoj Gori, (38.161 lice). Kao poseban problem ističe se podatak da u Beranama ima izrazito veliki broj nezaposlenih sa fakultetskim diplomama.

Podaci, takođe, govore da je u Beranama više nezaposlenih, nego radno angažovanih lica, uz podsjećanje da broj penzionera i socijalno ugroženih premašuje cifru od 6.000. Predsjednik opštine Berane Vuko Todorović izjavio je nedavno da je nezaposlenost jedan od gorućih problema koji nije lako riješiti. “Uzroke ovakvog stanja treba tražiti u izraženim regionalnim razlikama u Crnoj Gori, jer je više nego očigledno da sjeverni region po svim parametrima zaostaje za centralnim i južnim. Takođe, ovakvom stanju su kumovale i pogubne privatizacije u našem gradu, zahvaljujući kojima su skoro svi privredni subjekti zatvoreni. Zatvaranjem fabrika ljudi su se preselili na biro rada i zato, između ostalog, imamo ovako zabrinjavajući situaciju”, kaže Todorović.

Aktuelni predsjednik opštine Berane smatra da bi država morala aktivno da se uključi u rješavanje ovog problema. “Bez pomoći države mi se ne možemo sami kao lokalna samouprava suočiti sa problemom velikog odliva stanovništva, što je pokazao poslednji popis, kao i ovakvom nezaposlenošću. Bez hitnih mjera sa državnog nivoa, ovakvi trendovi se neće zaustaviti, ni kada se radi o migracijama i odlivu stanovništva, ni kada je riječ o katastrofalnom stanju u pogledu broja nezaposlenih.”

Da se Crna Gora suočava sa drastičnim regionalnim razlikama ukazuje i podatak da trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27 stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, broje nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih.

Monitor  je pisao i o tome da od skoro 3,5 hiljada penzionera u Beranama koji su članovi jednog od dva udruženja penzionera, njih čak dvije hiljade i devedeset je sa najnižom penzijom, što dodatno usložnjava socijalnu situaciju u ovom gradu i iziskuje hitne državne mjere.

Tek iz današnje vizure vidljivo je u kojoj mjeri su politički bili motivisani projekti poput onog “Posao za vas”, kada je 2008. godine  u ovom gradu podijeljen veliki broj kredita za samozapošljavanje i pokretanje biznis projekata. Tada je obećavano da će Crna Gora postati veliko gradilište i da će uvoziti radnu snagu. Koliko  je situacija u ovom sjevernom gradu uprkos takvim projektima i porukama gora nego u to vrijeme, govori i podatak da je broj nezaposlenih za poslednjih deceniju i po porastao za čak dvije hiljade. Da broj stanovnika u beranskoj opštini opada, a broj nezaposlenih raste govori i činjenica da je 2007. godine Berane imalo oko 36.000 stanovnika, od čega je 2.135 bilo nezaposlenih.

“Nakon ove analize i ovolikog povećanog broja nezaposlenih u opštinama na sjeveru Crne Gore postavlja se pitanje, zašta su utrošeni milioni eura, koji su dati za zapošljavanje građana na i smanjivanje broja nezaposlenih lica”, kaže za Monitor direktor NVO “Euromost” Almer Mekić.

On smatra da se taj novac trošio nenamjenski. “To je razlog da smo zatražili od Vlade Crne Gore da konačno stane na kraj zloupotrebama kroz razne programe zapošljavanja, jer se  kroz zvanične podatke vidi da je taj novac išao negdje drugo i da ni jedan projekat nije bio održiv, niti je ima bilo kakvih rezultata”, dodaje Mekić. “Prioritet svih prioriteta ako želimo da zaustavimo migraciju stanovništva na sjeveru Crne Gore mora biti zapošljavanje i otvaranje radnih mjesta, ali ne na ovakav način kakav je do sada bio.”

                       Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo