Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KO ĆE BITI NOVI DIREKTOR/ICA CNP-A: U krugu familije

Objavljeno prije

na

Umjesto najave bogatog repertoara i premijera, dvije udarne vijesti iz Crnogorskog narodnog pozorišta (CNP) su da je sa nacionalnog teatra nestala petina krova i da je ovogodišnja pozorišna sezona počela bez direktora.

Mediji bliski vlasti objavili su da je novi ministar kulture Pavle Goranović počeo čistku i da se prvi na udaru našao direktor CNP-a Janko Ljumović. Da to nije tačno tvrdi Ljumović i kaže da se nakon sedam i po godina samovoljno povlači sa tog mjesta. Ugovor o radu mu je istekao 1. juna, pa je od tog datuma potpisao novi ugovor po kome je bio v.d. direktora do početka nove sezone 1. oktobra.

Iako ne želi dalje da bude direktor, iz Ministarstva kulture mu je, preko Pobjede, poručeno, da formalno ne može da ode sa mjesta direktora dok ga ne razriješi Vlada jer ga je ona i imenovala na tu funkciju.

Precizno imenovao ga je 2008. tada novi ministar kulture Branislav Mićunović, koji mu je ustupio svoju direktorsku fotelju u CNP-u. Krajem prošle godine odlučeno je da će Mićunović biti novi ambasador u Beogradu, a Ljumović je slovio za jednog od najozbiljnijih kandidata za ministra kuture. U martu je za ministra izabran Goranović. A skoro pola godine Ministarstvo kulture je bilo bez prvog čovjeka, v.d. ministra za kulturu bio je vicepremijer Duško Marković. Zabrinjavajuće je da bi se slična priča mogla ponoviti i u CNP-u, koji pored nemanja poslovnog i umjetničkog direktora ima i manjak članova Savjeta CNP-a i već skoro godinu dana jedva funkcioniše sa tri člana od predviđenih pet.

Ljumović napušta CNP uz obrazloženje da je odlučio da se ,,posveti akademskoj karijeri i radu sa studentima kao i daljem razvoju projekata iz oblasti umjetničke produkcije”. Akademsku karijeru Ljumović gradi još od 2007. na Fakultetu dramskih umjetnosti na Cetinju, gdje je vanredni profesor i rukovodilac programa Produkcija. Pored matičnog, angažovan je na Fakultetu likovnih umjetnosti i Fakultetu političkih nauka.

Ljumović je bio član petočlane izborne komisije koja je, početkom godine, sprovela izborni proces kojim je za rektorku izabrana dekanka FDU Radmila Vojvodić. U martu je Ljumović izabran za člana Savjeta za visoko obrazovanje. I kad je bilo izvjesno da će nova rektorka biti Vojvodićeva, UCG je po prvi put svoj jubilej proslavio izvan svog zdanja, u aprilu je svečana akademija povodom četiri decenije od osnivanja UCG održana u CNP-u.

Kratke rekapitulacije Ljumovićevog direktorovanja svode se na to da je za vrijeme njegovog mandata intenzivirao pozorišna gostovanja teatara iz okruženja, a takođe i gostovanja CNP-a na scenama u regionu, te da je otvorio vrata pozorišta za razne kulturne, ali i komercijalne projekte.

Na česte optužbe da je CNP zarobljen od strane bračnog para Mićunović-Vojvodić, Ljumović je prije par godina Monitoru odgovorio da je nacionalni teatar slobodan i da ne zavisi od jednog ministra ili direktora.

Sada kada se sumiraju rezultati o slobodi najbolje govori repertoar u proteklih sedam i po godina. Sezonu 2007/08. obilježila je premijera komada Danilo u režiji Radmile Vojvodić, sezonu 2008/09. otvorila je podgorička premijera Balkanske carice, Radmile Vojvodić.

Sezona 2010. otvorena je premijernim izvođenjem nove postavke Gogoljevog Revizora u režiserskom debiju Veljka Mićunovića, sina bračnog para Mićunović-Vojvodić, nakon četiri dana Bijenale crnogorskog teatra otvoreno je predstavom Na ljetovanju, Radmile Vojović, a krajem oktobra, za jubilej Petar I – 180 godina izvedena je predstava Branislava Mićunovića San o Svetom Petru Cetinjskom.

Sljedećih godina slično – prva premijera sezone 2011.je Konte Zanović, režirala je i dramaturški obradila Radmila Vojvodić. Dan CNP-a, 1. novembar, 2012. obilježilo je premijerno izvođenje Egzistencije, autorski projekat rediteljke Radmile Vojvodić i koprodukcija sa Međunarodnim festivalom Kotor Art. Jubilej 60 godina postojanja CNP-a obilježen je 2013. premijerom predstave Everyman Đilas, po tekstu i u režiji Radmile Vojvodić…

Pogodno je bilo to što je Ljumović pored toga što je obavljao funkcije direktora CNP-a i Bijenala crnogorskog pozorišta, bio i organizacioni direktor Kotor Arta pa je Vojvodić često imala dvije premijere svojih predstava jednu u Kotoru, drugu u Podgorici.

Nije jedini Ljumović forsirao najizvođeniju crnogorsku rediteljku, žiri sastavljen od pozorišnih djelatnika uredno je skoro svake godine Vojvodićevoj dijelio nagrade za njena pozorišna ostvarenja.

Presedan u otvaranju sezona i proslavi jubileja desio se jedino kada je na startu sezone 2011. Tereza Kesovija održala koncert u CNP-u. Moralo se, Kesovija je kazala da koncert duguje Vladi Crne Gore. Do koncerta je došlo na inicijativu tadašnjeg ministra kulture Branislava Mićunovića, pod pokroviteljstvom Vlade i Prve banke. Okupljanje je bilo zatvorenog tipa, a Ljumović je izjavio da je pozorište „uvijek pitanje odabranih i elita” i kasnije naglasio da je ta njegova izjava pogrešno protumačena.

CNP do sada nije izvještavala javnost o cijeni predstava, posebno onih najskupljih. Povremenu se saznavalo za koštanje nekih: udruženo Ministarstvo i CNP su za predstavu Na ljetovanju izdvojili 270 hiljada eura, ranije je pomogla i Prva banka pa je dala 100.000 za, tzv. prvu crnogorsku operu, Balkanska carica.

I dok se na jednoj strani nije štedjelo na predstavama izabranih, budžet za CNP, posebno za programski dio je Vlada iz godine u godinu smanjivala. Za cjelokupni program 2011. namijenjeno je 362.000 eura, da bi u 2013. bio smanjen za 40 odsto na 254.000, uz 50.000 sopstvenih prihoda CNP-a.

Manjak u budžetu CNP je pokušavao da nadoknadi sponzorstvima, pa od 2011. datira saradnja sa jednom od ovdašnjih banaka. To nije bilo dovoljno da se pokriju rupe u budžetu. Ono što je bez problema funkcionisalo u vrijeme Mićunovićevog direktorovanja, kao izdavanje platoa ispred pozorišta za restoran Talija, ubrzo nakon dolaska Ljumovića ukinuto je. Državna revizorska komisija je 2009. našla brojne nepravilnosti u tom aranžmanu. Problematizovano je i trošenje budžeta namijenjenog za CNP, ali i kako su i gdje išle pare od prodatih ulaznica.

Ministar Mićunović se ogradio od svega, a Ljumović je priznao da je u nacionalnom teatru bilo propusta uglavnom zbog slabosti kompjuterskog sistema, ali da je uvjeren da u njima nema ,,nikakvih krivičnih, kriminalnih ili koruptivnih radnji”. I na tome se završilo.

Pokušano je da se animira publika snižavanjem cijena ulaznica za studente, penzionere, trećina ulaznica je mjesečno dijeljena besplatno. Ipak glavni cilj povratka publike u pozorište je samo djelimično ispunjen. Poput čuvenog projekta Crna Gora jedna kulturna adresa, duže nazvanog Program razvoja kulture u opštinama na Sjeveru Crne Gore. Vlada je, u vrijeme ministrovanja Mićunovića, uz svesrdnu podršku CNP-a, u taj projekat uložila preko pet i po miliona eura, a sve je prošlo bez značajnijih rezultata na, ne samo kulturno od vlasti zapuštenom, sjeveru.

Prema najavama Ljumović neće biti jedini koji će izgubiti direktorsko mjesto u novoj kadrovskoj kombinatorici, očekuju se smjene i u ostalih 11 državnih institucija koje su pod nadležnošću Ministarstva kulture. Nezvanično se pominju direktorica Nacionalne biblioteke Crne Gore Jelena Đurović, direktor Zetskog doma Slobodan Božović, Nenad Šoškić, direktor Centra savremene umjetnosti… Zaposeni u institucijama za zaštitu kulturnih dobara kao i u Muzičkom centru nadaju se, zbog brojnih nepravilnosti u radu, promjenama i u ovim institucijama.

Paradoks je da je 2008. kad je dolazio na mjesto direktora CNP-a isticano da je Ljumović izvan dominantnih lobija u crnogorskoj kulturi i da se u javnosti ne doživljava kao eksponent bilo koje političke struje ili grupe.

Ministarstvu će danas teško biti naći kadar sa takvim referencama za novog direktora CNP-a. Pozorišni djelatnici, sa kojima je Monitor razgovarao, navode da kao najozbiljniji kandidati za novog direktora CNP-a slove glumica Jelena Nenezić-Rakočević, supruga premijerovog kuma Gorana Sita Rakočevića, i rediteljka Ana Vukotić. Pominju se i reditelji Lidija Dedović i Željko Sošić, kao i glumci Varja Đukić i Mirko Vlahović… Nagađanja idu dotle da se računa da bi za direktora, bar u v.d. varijanti, mogao biti postavljen i neko iz administracije pozorišta.

U Ministarstvu ne žure sa imenovanjem, nek se sezona zahukta, pregovaraju, kažu, sa više kandidata.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER I DALJE ZATVORENI: Statis optužuje premijera za prijetnje sudijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Javni poziv kompanije Adriatic properties na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih optužbi i kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića, kojeg potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva

 

Prepiska između predstavnika Vlade i zakupca hotelskog kompleksa Sveti Stefan i Miločer, kompanije Adriatic properties povodom zatvaranja/otvaranja hotela za ovu turističku sezonu, dostigla je krajem jula kulminaciju. Više se ne  biraju riječi i uvrede koje jedna strana upućuje drugoj.

U posljednjem u nizu javnih saopštenja kompanije Adriatic properties i Aman resorts pozvale su predstavnike Vlade na saradnju u rješavanju nezavidne trenutne situacije. Najpoznatije ljetovalište na Crnogorskom primorju i dalje je zatvoreno, uprkos poodmakloj turističkoj sezoni.

Ponovljen je zahtjev  u kojem tvrde da jedino  traže uvjerenje da mogu nastaviti da upravljaju luksuznim risortom u skladu sa međunarodnim standardima. ,,Bez upada, uznemiravanja, zastrašivanja ili oštećenja rizorta”.

Međutim, ovaj javni poziv  na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića. Njega  potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva.

,,U lokalnim medijima čitamo šokantne izvještaje da premijer prijeti lokalnom sudiji da će, ukoliko odluči u našu korist, zahtijevati da se protiv njega podnese krivična prijava tvrdeći da je institucija radila protiv interesa države”, navodi se u saopštenju koje su objavile Vijesti.

Da bi se zabrinuto upitali kakva se poruka ovakvim aktivnostima premijera šalje aktuelnim i potencijalnim investitorima u smislu demokratije i političke stabilnosti u Crnoj Gori.

Petros Statis nije potpisan ispod teksta saopštenja za javnost. Ali  prepoznatljiva je retorika predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic properties, čiji je osnivač of-šor kompanija Aidway investments Ltd, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima.

I pored detaljne pretrage nije bilo moguće naći niti jedan tekst u medijima na temu u kojoj se pominju prijetnje premijera Krivokapića nekom od sudija. Ko je, gdje i kada objavio  takvu informaciju, Statis nije podijelio sa čitaocima. Teško je povjerovati da bi informacija o direktnom miješanju premijera Crne Gore u nadležnost pravosuđa ostala na marginama medijske scene u Crnoj Gori. Naprotiv, takva skandalozna vijest, našla bi se na naslovnicima vodećih medija i bila važna  vijest na svim TV stanicama i portalima. Ne bi bila ekskluziva tamo nekog lokalnog medija, ili onih medija koje Statis kontroliše.

Problematičan je i drugi dio neutemeljenog javnog opanjkavanja premijera, po kojem je u pitanju prijetnja lokalnom sudiji nekog lokalnog suda.

Od nižih sudova u Budvi radi samo Sud za prekršaje, dok se sporovi građana i privrednih subjekata sa teritorije opštine Budva uglavnom vode pred Osnovnim sudovima u Kotoru ili na Cetinju. U slučaju spora o kome govore u Adriatic propertiesu, navedeni sudovi nisu nadležni, pa ne može biti riječi o lokalnom sudu ni o lokalnom sudiji.

Podsjećamo, početkom jula kompanija Adriatic properties preko svojih advokata predala je Privrednom sudu u Podgorici predlog za određivanje privremene mjere kojom se državi Crnoj Gori zabranjuje da preduzima mjere i radnje koje mogu  nanijeti štetu ovoj kompaniji kao i zabranu da se vrše promjene na imovini koja je predmet Ugovora o zakupu hotela Sveti Stefan i Miločer kao i ugovora o zakupu hotela Kraljičina plaža.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

,,Dodatan broj smrtnih slučajeva može biti indirektno vezan za koronavirus ili može biti posljedica oslabljenog pristupa zdravstvenoj zaštiti tokom kovid krize”, izjavio je za Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

U prvim mjesecima pandemije sami pacijenti su izbjegavali odlaziti u bolnice zbog rizika od COVID19, a tokom prošle godine  imali smo zatvaranje ambulanti na sekundarnom i tercijarnom nivou, podsjeća za Monitor epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Milena Popović Samardžić: ,,Kad se tome pridruže dugoročne posljedice COVID-19 infekcije može se postaviti sumnja da konačan broj umrlih od COVIDa nije definitivan i da može biti značajno veći”.

Ona kaže da porast broja smrtnih slučajeva daje potpuniju sliku uticaja pandemije na mortalitet, što se samo iz prijavljenih smrtnih slučajeva od COVID 19 ne može zaključiti. ,,Da bismo izmjerili stvarni uticaj pandemije na moratalit pored registrovanih umrlih od COVID 19 potrebno je analizirati i excess deaths, tj. promjenu u broju umrlih u poređenju sa prosjekom za isti period prethodne godine”, kaže.

Podaci govore da je tokom 2020. umrlo 430 muškaraca i 268 žena više u poređenju sa 2019. Najveći porast u broju smrtnih slučajeva u odnosu na 2019. godinu zabilježen je starosnoj strukturi iznad 65 godina. ,,Trend rasta mortaliteta tokom 2021 nastavio je da raste. Tokom januara broj preminulih je veći za preko 200 u odnosu na isti period prethodne godine. Taj trend rasta mortaliteta se nastavio i u narednim mjesecima što samo govori o ozbiljnosti ove pandemije. Kada se uz to uzmu u obzir i dugoročne posljedice COVIDa ili nešto što je već u literaturi poznato kao long COVID a što je čest uzrok vraćanja pacijenata u bolnicu u periodu od tri do šest mjeseci nakon inicijalne pojave simptoma, ponovno zauzimanje hospitalnih kapaciteta, pa i povećan rizik od smrti u prvih šest mjeseci od inicijalne infekcije, jasno je da će konačna slika ove pandemije što se tiče broja žrtava biti mnogo ozbiljnija”, zaključuje Popović-Samardžić.

Usljed kovid krize, tokom prošle godine, jedna od preporuka Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti bila je da parovi odgode planove za proširenje porodice.

Kovid je dodatno ogolio negativne trendove koji odavno traju, a koje država do sada nije preduprjeđivala. Nakon što su početkom ovog mjeseca  objavljeni alarmanti podaci o padu nataliteta, reagovala je jedino Socijalistička narodna partija koja je poručila da nova vlast rješavanju problema negativne stope prirodnog priraštaja mora pristupiti krajnje ozbiljno, jer se radi o trendovima koji bi upalili „crveni alarm“ i kod država sa neuporedivo većim brojem stanovnika. U većini ostalih partija alarm se pali samo na priče iz davnina.

Sredinom aprila je objavljeno da će se pitanjima koja se tiču nataliteta baviti skupštinski odbor za Rodnu ravnopravnost.

Dugoročne prognoze, koje su još 2017. godine objavile Ujedinjene nacije govore da će u 2100. Broj stanovnika u Crnoj Gori biti za 200.000 manji nego danas i iznositi 437.000 ljudi. Polovinu stanovništva će činiti stariji od 60 godina.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

,,Podsjetiću da je u Jugoslaviji tokom 1972. za mjesec dana vakcinisano 18 miliona ljudi od variole vere. U epidemiji najvažniji je brz odgovor. Vakcinacija je dobrovoljna i umnogome zavisimo od solidarnosti. Mladi ljudi koji upravljaju pandemijom vakcinisani su u veoma malom procentu. U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. To je  bolje nego prije mjesec dana ali i dalje nedovoljno. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće nam poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru”, zaključuje Popović-Samardžić.

P.NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo