Povežite se sa nama

OKO NAS

KOLAŠIN: NIKAKVE KORISTI OD HIDROPOTENCIJALA: Čekajući struju

Objavljeno prije

na

rjecice1

Nijedna mala hidroelektrana (mHE) na području kolašinske opštine još nije proradila, a u lokalnoj upravi od nekoliko projekata, koji su ili u planovima ili u početnoj fazi realizacije, mnogo očekuju. Kako sada stvari stoje, Kolašinci će još čekati da osjete korist od hidropotencijala, kojim je ta opština, kažu nadležni, prebogata. Razlozi zbog kojih Kolašin za minulih sedam godina, od kada je akteuelizovana priča na tu temu, još nije dobio nijednu hidrocentralu višestruki su.

U lokalnoj upravi i dalje ne mogu mnogo da kažu o razlozima kašnjenja projekata od kojih su očekivali značajan priliv novca u opštinsku kasu. Nezvanično, optužuju ,,komplikovanu zakonsku proceduru” i neažurnost investitora. No, i dalje očekuju da će, pored turizma i poljoprivrede, mHE znatno uvećati bogatstvo grada te otvoriti nova i brojna radna mjesta.

Kažu da ohrabruju rezulati mjerenja na 14 vodotoka. Koncesije za neke od njih su već date, a investitori su u fazi pribavljanja dozvola ili početnih radova.

Predsjednica Opštine Željka Vuksanović nedavno je donijela odluku o izradi studija za izgradnju pet mHE – Pecka, Paljevinska, Slatina, Raštak II i Ocka gora.

Činjenicu da će Kolašin uskoro postati grad pobratim norveškoj Opštini Midtre Gauldal, takođe će, kako je kazala, iskoristiti kako bi se što više naučilo o iskorištavanju hidropotencijala. ,,Kompanija Gauldal energy, u vlasništvu te norveške opštine,  sastoji se od sedam preduzeća koja se bave projektovanjem, izgradnjom i korišćenjem malih hidrocentrala. U njenom sklopu je i Mašinski univerzitet u Trondhejmu, koji ima jednu od najvećih laboratorija za testiranje turbina za male hidroelektrane u Evropi”, objasnila je Vuksanović.

Prema njenim riječima, norveška kompanija osnovala je firmu Nordic energy potencijal DOO sa sjedištem u Kolašinu s namjerom da se bavi istraživanjem hidropotencijala vodotoka na teritoriji opštine Kolašin, a u slučaju da dobiju koncesiju izgradiće male hidrocentrale na rijeci Sjevernici.

Prema podacima koje su prije godinu i po saopštili iz Ministarstva ekonomije, kada je riječ o toj opštini, planirana je izgradanja ukupno šest malih hidroelektrana na vodotocima Crnja, Ljeviška rijeka i Raštak.

,,Na vodotoku Crnja ugovor je potpisan s koncesionarom Dekar doo iz Podgorice tokom novembra 2007. godine. Na tom vodotoku predviđena je izgradnja tri male hidroelektrane i to Crnja, Ljubaštica i Crni porok. Ukupna predviđena godišnja proizvodnja sva tri objekta iznosila bi 19 GWh”, rečeno je tada iz Ministarstvu ekonomije.

Energetska dozvola za Ljevišku rijeku izdata je, takođe društvu Dekar, a ugovorom je predviđena izgradnja i eksploatacija jedne male hidroelektrane instalirane snage od 980KW, s predviđenom godišnjom proizvodnjom od 3,321 GWh. Za vodotok Raštak izdate su dvije energetske dozvole privrednom društvu Kol Energy doo Kolašin. Na tom vodotoku ugovorima je predviđena izgradnja i eksploatacija dvije mHE, koje će godišnje proizvoditi po 2496 Gwh.

Za male hidroelektrane na vodotoku Crnja izdate su građevinske dozvole 9. decembra 2011. godine. Nakon dobijanja građevinskih dozvola investitor je počeo pripremne aktivnosti, ali je naišao na probleme vezane za priključenje objekata na elektro-distributivnu mrežu.

,,S obzirom na to da je problem nastao kao posljedica okolnosti na koje koncesionar nije mogao da utiče, Ministarstvo ekonomije pripremilo je aneks ugovora o koncesiji, kojim je produžen rok za izgradnju”, objasnili su iz Ministarstva ekonomije.

Za izgradnju hidroelektrana na Ljeviškoj rijeci dobijeni su urbanističko-tehnički uslovi, čime je počela druga faza realizacije.

I dok se manje-više zna razlog kašnjenja za većinu projekata mHE, u izvršnoj vlasti još ne znaju šta se desilo sa slovačkim investitorom u slučaju hidrocentrale Raštak. Struja u tom dijelu kolašinske opštine trebalo je da se počne proizvoditi još u proljeće 2010. godine. Investitori su slovačka firma Saliy enrgy i Opšina. Oni su 2009. godine formirali javno privatno preduzeće Kol energy doo. Opština je sada vlasnik 15 procenata preduzeća. Vrijednost izgradnje mini hidroelektrane, čija bi snaga trebalo da bude 650 kilovata, a godišnja proizvodnja 2400 gigavat sati, je 11, 2 miliona eura.

Za hidrocentralu Raštak 1 dobijena je građevinska dozvola 2013. godine. Predstavnici kolašinske izvršne vlasti gotovo ništa ne znaju ni o preduzeću čiji je Opština osnivač, ali ni o tome do koje faze je stigla gradnja hidroelektrane, koja je slovila za prvu slovačku investiciju u Crnoj Gori.

Lokalni parlament je u aprili imenovao Milomira Šubaru za prvog predstavnika Opštine u kolašinsko–slovačkoj firmi, ali tokom minulih mjeseci nije uspio da sazna više. Nijesu još formirani ni upravni odbor, niti skupština te firme.

,,Prema dogovoru, koji su predstavnici slovačke kompanije imali s predsjednicom Opštine Željkom Vuksanović, trebalo je da početkom maja bude formiran upravni odbor. Međutim, uzalud sam ih čekao, nijesu se pojavili, a ni poslije toga nijesu dolazili”, kazao je Šubara za Monitor.

Njegov zadatak bio je i da sazna zbog čega je tokom minulih šest godina vlasnički udio Opštine u Koll energy smanjen sa 20 na 15 procenata. Šubara je rekao da će se to moći saznati tek nakom formiranja organa upravljanja u preduzeću. On ne zna kada će ponovo biti u prilici da se sretne sa Slovacima, odnosno njihovim predstavnicima u Crnoj Gori.

U lokalnoj upravi nikom, takođe, nije poznato ni u kojoj su fazi radovi na izgradnji hidrocentrale niti kakvi su planovi investitora. Tako je bilo i minulih godina, pa se rijetko koji predstavnik bivše i sadašnje zakonodavne i izvršne vlasti može pohvaliti da zna kako je poslovalo javno-privatno preduzeće Koll energy.

„Odbornici, među kojima sam i ja bila, o tom preduzeću čuli su samo jednom, kad je stavljena na dnevni red odluka o formiranju društva s ograničenom odgovornošću. Tadašnji predsjednik Opštine Mileta Bulatović zatražio je da odluku parlament potvrdi. Tad je učešće Opštine bilo 20 procenata i nakon toga više nikada Skupština nije obaviještena ni da li je društvo profunkcionisalo, ni šta se dešava, ni dokle se stiglo s radovima. Na, više puta postavljana, odbornička pitanja nije bilo odgovora”, kazala je Vuksanovićeva u lokalnom parlamentu u aprilu ove godine.

Prema njenim riječima, jedina „dokumentacija” vezana za taj projekat, koju je mogla da vidi, Službeni je list u kojem je objavljena odluka o formiranju preduzeća i izvod iz CRPS-a.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

ŠTA ĆE BITI SA ZAPOSLENIMA MONTENEGROERLAJNSA: Ni na nebu, ni na zemlji

Objavljeno prije

na

Objavio:

Radnici MA su u ozbiljnoj nevolji. Lišeni bilo kakve pomoći, a čini se, i razumijevanja nadležnih iz Vlade Crne Gore

 

Nova nacionalna avio-kompanija poletjeće do početka ljeta, najavio je izvršni direktor ToMontenegro Predrag Todorović. Ne zna se gdje će i koliko često ToMontenegro letjeti, na koje aerodrome će slijetati, koliko će imati zaposlenih.

Umjesto toga, član borda nove kompanije Pavle Tripković obavijestio nas je da on i njegove kolege žele raditi besplatno, ukoliko postoji takva zakonska mogućnost. Budu li ipak morali da primaju naknadu, novac će proslijediti u humanitarne svrhe, saopštio je Tripković odluku borda. I obrazložio: „I na ovaj način želimo da se solidarišemo sa radnicima Montenegroerlajnsa (MA)“.

Zgodno zvuči, ali ostaje  strah da se ne potvrdi ona stara – koliko para toliko i muzike. A radnici MA su u ozbiljnoj nevolji. Lišeni bilo kakve pomoći, a čini se, i razumijevanja nadležnih iz Vlade.

Montenegroerlajns, akcionarsko društvo u većinskom vlasništvu Crne Gore (država posjeduje više od 99,98 odsto akcijskog kapitala) zapošljava oko 350 radnika. Dobar dio njih svakodnevno dolazi na posao. I radi. Neko čuva zgrade, radionice, magacine. Neko posprema prostorije ili kuva kafu. Računovođe spremaju završni račun za 2020. godinu… Dok oni koji trenutno nemaju baš nikakvog posla – letačko osoblje, prije svih – čekaju da im isteknu teško stečene licence.

Svi su posljednju platu (septembarsku) primili 15. oktobra (bez letačkog dodatka koji čini između trećine i polovine mjesečne zarade kabinskog osoblja). Penziono i zdravstveno osiguranje nije im plaćeno od 2017.  Ipak, zaposleni MA ne nalaze se na popisu djelatnosti i kompanija čijim radnicima Vlada pomaže da prežive (i bukvalno) tokom epidemije korone, uplaćujući im mjesečni minimalac od 222 eura. Na njih se ne odnosi ni odluka o privremenoj obustavi otplate kredita za one kojima je plata smanjena više od 10 odsto, pošto zaposlenima u MA nije smanjena platu. Samo je ne primaju već pet mjeseci. I to se ne (do)tiče ni njihovog poslodavca (država, odnosno Vlada), ni stanodavca, ni kreditora (banaka).

Avioni MA ne lete od 25. decembra prošle godine, nakon što je postala izvjesna opasnost da neki od njih bude zaplijenjen zbog  dugova.  Dva dana ranije iz nove Vlade je saopšteno da je kompanija osuđena na propast, pošto ne postoji zakonska mogućnost da se nastavi neophodna finansijska pomoć države. Do najavljenog stečaja još nije došlo, iako je račun MA  blokiran za iznos od blizu 20 miliona eura.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ISPOVIJESTI IZ PORODILIŠTA: U porođajnim mukama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok su društvene mreže preplavljene ispovijestima porodilja koje najviše boli nehuman odnos medicinskog osoblja, u bolnicama žalbi skoro da i nema. Monitor je posjetio Kliniku za ginekologiju u KCCG, u kojoj je tokom prošle godine zabilježena samo jedna žalba na neljubaznost zdravstvenog radnika

 

„Imala sam rizičnu trudnoću i bilo je neophodno da budem prebačena u Klinički centar Crne Gore. Prevoz je bio loš i neuslovan. Vozila sam se starim kolima i potrebno je bilo da ležim i budem mirna u vozilu ali su kola bila stara. Kada sam stigla, porođaj je obavljen dobro, ali tretmanom kasnije nisam bila zadovoljna. Vidjela se razlika u odnosima prema različitim pacijentima”, priča za Monitor svoje iskustvo jedna Bjelopoljka.

Ispovjestima porodilja posljednjih nedjelje preplavljene su društvene mreže. „Oblači se da ti ne napravim treće!“; „Što si stisla noge, hoćeš da ti dođe Bred Pit pa da raširiš?“; „Au, ti kao da si stajala pored puta“; „Što kukaš, nijesi kukala dok si ga pravila“; „Spolja tako lijepa, a iznutra tako kvarna“… neki su od 300 komentara koje su primile administratorice Fejsbuk profila Vala, Ljeposava.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojović nedavno je odgovorila na pismo grupe građana koji su na društvenim mrežama podijelili svoja iskustva u oblasti ginekologije: „Iskustva u ginekologiji su užasavajuća, učinićemo sve da građankama obezbijedimo najoptimalnije uslove”, obećala je ministarka.

Na ova iskustva, pored ministarke, reagovala je i direktorka Kliničkog Centra Crne Gore Ljiljana Radulović. Najavili su da će na Klinici za ginekologiju i akušerstvo angažovati kliničkog psihologa i uputiti pacijente da se za neprimjereno postupanje medicinskog osoblja prijave zaštitniku prava pacijenata KCCG.

U petak smo posjetili Kliniku za ginekologiju i akušerstvo. Priatno smo izenađeni onim što smo zatekli – novom opremom, uslovima i higijenom.  Direktorica Klinike za ginekologiju i akušerstvo Vesna Čolaković za Monitor je objasnila da je taj dio KCCG renoviran od aprila do avgusta 2020. godine.

Zaštitnica prava pacijenata Alma Mutapšić nije krila iznenađenje iskustvima koja se ovih dana mogu pročitati na internetu. Kaže da ona objašnjava pacijentima da imaju pravo na prigovor. Čak i anonimno, ali  primjedbi skoro da nema.

Mutapšić za Monitor objašnjava da na svakoj klinici u sklopu KCCG obavljaju dobrovoljna i anonimna anketiranja koja sadrže pitanja koja se odnose na dužinu čekanja prijema u bolnici, informisanost o zdravstvenom stanju, informisanost o načinu i mogućnostima liječenja, odnosu ljekara i medicinskih sestara. U toku 2020. godine, od 7.851 pacijenta koji je primljen na Klinici za ginekologiju i akušerstvo, anketirano je 2.582. Žalilo se samo 92 pacijenta a samo jedna od njih se odnosila na neljubaznost zdravstvenih radnika.

U najnovijem izvještaju obrađenom u februaru, u koji je Monitor imao uvid, od 314 ispitanika samo troje su iskazale kritiku: primjedba na neudobnost ležaja, na neukusnu hranu i primjedba na nehigijenske uslove toaleta.

Jovana PETRIČEVIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PODSTANARSTVO U CRNOJ GORI: Na rubu    

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Crnoj Gori ne postoji registar podstanara. Zbog toga, subvencije koje daje država nemaju smisla niti mnogo efekta, a podstanari su prisiljeni da uglavnom iznajmljuju stanove bez ugovora. Dosadašnja stambena politika ne haje za ko zna koliko ljudi koji u strahu dočekuju jutro – hoće li biti izbačeni na ulicu ili od čega će platiti kiriju

 

„Od podstanarstva je teži samo zatvor, a o tome niko ne govori”, kaže jedan od članova NVO Udruženje podstanara Crne Gore – Moj Dom, novog udruženja, i jedinog te vrste u Crnoj Gori. Za svega par dana priključio mu se veliki broj članova.

,,Dvadeset dvije godine sam podstanar i 15 puta sam se selio. Država ne zna koliko ima podstanara, nema evidencije. Pokušano je da se 2014. godine situacija riješi Zakonom o sprečavanju nelegalnog poslovanja, ali – bezuspješno. Tada je izračunato da država, godišnje, na obračun srednje vrijednosti od samo 150 eura za stanarinu, gubi 3,5 miliona eura. Uglavnom je sve bez ugovora, a tako su svi na gubitku”, kaže za Monitor osnivač udruženja Dragan Živković.

Prema riječima Živkovića, hitno treba uspostaviti registar podstanara u Crnoj Gori. „On mora postojati. Mora se znati ko su podstanari u ovoj državi, jer jedino tako ona može prepoznati najugroženiju grupu i direktno joj pomoći. Samo na taj način će subvencije imati smisla i znatno više efekta. To je jedan od najprečih zadataka našeg udruženja. Nadamo se da ćemo naići na razumijevanje državnih organa. Do tada, držimo se koliko možemo i umijemo”.

„Podstanar sam sa suprugom u Herceg Novom 26 godina. Imamo dvoje djece. Radim u Ministarstvu unutrašnjih poslova. Dva puta su me odbijali kada sam konkurisao za projekat za stanove Hiljadu plus, iako sam ispunjavao sve uslove. Ne može da me zapadne stan od 45 metara kvadratnih po cijeni od hiljadu eura, i to još da ga vraćam dok sam živ. U međuvremenu, supruga je oboljela od karcinoma. Nemam riječi da opišem šta me snašlo i kakve se sve namještaljke čine pri dodjeli stanova po tom projektu”, iskustvo je još jednog od članova Udruženja Moj Dom.

Posljednji dostupni podaci o broju podstanara u Crnoj Gori su iz Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova iz 2011. godine, rečeno je Monitoru iz Uprave za statistiku Monstat. Prema tim podacima, u Crnoj Gori ima 192.242 domaćinstava. Prosječno ima tri člana. Od ukupnog broja domaćinstava, 78,2 odsto ili 150.288 su vlasnici ili suvlasnici stana u kome žive, dok kod roditelja, djece ili drugih rođaka stanuje 5,7 odsto ili 10.980.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo