Povežite se sa nama

OKO NAS

KOLAŠIN: NIKAKVE KORISTI OD HIDROPOTENCIJALA: Čekajući struju

Objavljeno prije

na

Nijedna mala hidroelektrana (mHE) na području kolašinske opštine još nije proradila, a u lokalnoj upravi od nekoliko projekata, koji su ili u planovima ili u početnoj fazi realizacije, mnogo očekuju. Kako sada stvari stoje, Kolašinci će još čekati da osjete korist od hidropotencijala, kojim je ta opština, kažu nadležni, prebogata. Razlozi zbog kojih Kolašin za minulih sedam godina, od kada je akteuelizovana priča na tu temu, još nije dobio nijednu hidrocentralu višestruki su.

U lokalnoj upravi i dalje ne mogu mnogo da kažu o razlozima kašnjenja projekata od kojih su očekivali značajan priliv novca u opštinsku kasu. Nezvanično, optužuju ,,komplikovanu zakonsku proceduru” i neažurnost investitora. No, i dalje očekuju da će, pored turizma i poljoprivrede, mHE znatno uvećati bogatstvo grada te otvoriti nova i brojna radna mjesta.

Kažu da ohrabruju rezulati mjerenja na 14 vodotoka. Koncesije za neke od njih su već date, a investitori su u fazi pribavljanja dozvola ili početnih radova.

Predsjednica Opštine Željka Vuksanović nedavno je donijela odluku o izradi studija za izgradnju pet mHE – Pecka, Paljevinska, Slatina, Raštak II i Ocka gora.

Činjenicu da će Kolašin uskoro postati grad pobratim norveškoj Opštini Midtre Gauldal, takođe će, kako je kazala, iskoristiti kako bi se što više naučilo o iskorištavanju hidropotencijala. ,,Kompanija Gauldal energy, u vlasništvu te norveške opštine,  sastoji se od sedam preduzeća koja se bave projektovanjem, izgradnjom i korišćenjem malih hidrocentrala. U njenom sklopu je i Mašinski univerzitet u Trondhejmu, koji ima jednu od najvećih laboratorija za testiranje turbina za male hidroelektrane u Evropi”, objasnila je Vuksanović.

Prema njenim riječima, norveška kompanija osnovala je firmu Nordic energy potencijal DOO sa sjedištem u Kolašinu s namjerom da se bavi istraživanjem hidropotencijala vodotoka na teritoriji opštine Kolašin, a u slučaju da dobiju koncesiju izgradiće male hidrocentrale na rijeci Sjevernici.

Prema podacima koje su prije godinu i po saopštili iz Ministarstva ekonomije, kada je riječ o toj opštini, planirana je izgradanja ukupno šest malih hidroelektrana na vodotocima Crnja, Ljeviška rijeka i Raštak.

,,Na vodotoku Crnja ugovor je potpisan s koncesionarom Dekar doo iz Podgorice tokom novembra 2007. godine. Na tom vodotoku predviđena je izgradnja tri male hidroelektrane i to Crnja, Ljubaštica i Crni porok. Ukupna predviđena godišnja proizvodnja sva tri objekta iznosila bi 19 GWh”, rečeno je tada iz Ministarstvu ekonomije.

Energetska dozvola za Ljevišku rijeku izdata je, takođe društvu Dekar, a ugovorom je predviđena izgradnja i eksploatacija jedne male hidroelektrane instalirane snage od 980KW, s predviđenom godišnjom proizvodnjom od 3,321 GWh. Za vodotok Raštak izdate su dvije energetske dozvole privrednom društvu Kol Energy doo Kolašin. Na tom vodotoku ugovorima je predviđena izgradnja i eksploatacija dvije mHE, koje će godišnje proizvoditi po 2496 Gwh.

Za male hidroelektrane na vodotoku Crnja izdate su građevinske dozvole 9. decembra 2011. godine. Nakon dobijanja građevinskih dozvola investitor je počeo pripremne aktivnosti, ali je naišao na probleme vezane za priključenje objekata na elektro-distributivnu mrežu.

,,S obzirom na to da je problem nastao kao posljedica okolnosti na koje koncesionar nije mogao da utiče, Ministarstvo ekonomije pripremilo je aneks ugovora o koncesiji, kojim je produžen rok za izgradnju”, objasnili su iz Ministarstva ekonomije.

Za izgradnju hidroelektrana na Ljeviškoj rijeci dobijeni su urbanističko-tehnički uslovi, čime je počela druga faza realizacije.

I dok se manje-više zna razlog kašnjenja za većinu projekata mHE, u izvršnoj vlasti još ne znaju šta se desilo sa slovačkim investitorom u slučaju hidrocentrale Raštak. Struja u tom dijelu kolašinske opštine trebalo je da se počne proizvoditi još u proljeće 2010. godine. Investitori su slovačka firma Saliy enrgy i Opšina. Oni su 2009. godine formirali javno privatno preduzeće Kol energy doo. Opština je sada vlasnik 15 procenata preduzeća. Vrijednost izgradnje mini hidroelektrane, čija bi snaga trebalo da bude 650 kilovata, a godišnja proizvodnja 2400 gigavat sati, je 11, 2 miliona eura.

Za hidrocentralu Raštak 1 dobijena je građevinska dozvola 2013. godine. Predstavnici kolašinske izvršne vlasti gotovo ništa ne znaju ni o preduzeću čiji je Opština osnivač, ali ni o tome do koje faze je stigla gradnja hidroelektrane, koja je slovila za prvu slovačku investiciju u Crnoj Gori.

Lokalni parlament je u aprili imenovao Milomira Šubaru za prvog predstavnika Opštine u kolašinsko–slovačkoj firmi, ali tokom minulih mjeseci nije uspio da sazna više. Nijesu još formirani ni upravni odbor, niti skupština te firme.

,,Prema dogovoru, koji su predstavnici slovačke kompanije imali s predsjednicom Opštine Željkom Vuksanović, trebalo je da početkom maja bude formiran upravni odbor. Međutim, uzalud sam ih čekao, nijesu se pojavili, a ni poslije toga nijesu dolazili”, kazao je Šubara za Monitor.

Njegov zadatak bio je i da sazna zbog čega je tokom minulih šest godina vlasnički udio Opštine u Koll energy smanjen sa 20 na 15 procenata. Šubara je rekao da će se to moći saznati tek nakom formiranja organa upravljanja u preduzeću. On ne zna kada će ponovo biti u prilici da se sretne sa Slovacima, odnosno njihovim predstavnicima u Crnoj Gori.

U lokalnoj upravi nikom, takođe, nije poznato ni u kojoj su fazi radovi na izgradnji hidrocentrale niti kakvi su planovi investitora. Tako je bilo i minulih godina, pa se rijetko koji predstavnik bivše i sadašnje zakonodavne i izvršne vlasti može pohvaliti da zna kako je poslovalo javno-privatno preduzeće Koll energy.

„Odbornici, među kojima sam i ja bila, o tom preduzeću čuli su samo jednom, kad je stavljena na dnevni red odluka o formiranju društva s ograničenom odgovornošću. Tadašnji predsjednik Opštine Mileta Bulatović zatražio je da odluku parlament potvrdi. Tad je učešće Opštine bilo 20 procenata i nakon toga više nikada Skupština nije obaviještena ni da li je društvo profunkcionisalo, ni šta se dešava, ni dokle se stiglo s radovima. Na, više puta postavljana, odbornička pitanja nije bilo odgovora”, kazala je Vuksanovićeva u lokalnom parlamentu u aprilu ove godine.

Prema njenim riječima, jedina „dokumentacija” vezana za taj projekat, koju je mogla da vidi, Službeni je list u kojem je objavljena odluka o formiranju preduzeća i izvod iz CRPS-a.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

TRI DECENIJE OD PROGLAŠENJA EKOLOŠKE DRŽAVA: Građani prinuđeni da protestima brane prirodu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dan uoči obilježavanja 30. godina od proglašenja ekološke države, ekolozi su najavili protest. Smatraju da se nema što slaviti. I pored silnih obećanja nove vlasti, mještani su i dalje prinuđeni da protestima brane svoju životnu sredinu

 

U ponedjeljak 20. septembra obilježiće se 30 godina od proglašenja Crne Gore za ekološku državu. Biće svečano. A na terenu i nema mjesta za pretjerano slavlje. Veliki zagađivači Termoelektrana Pljevlja, Kombinat aluminijuma, Željezara, i dalje nesmetano truju vazduh i prirodu. A kao i prije promjene vlasti građani su prinuđeni da protestima brane životnu sredinu u kojoj žive.

Desetak mještana potkomovskih sela u Andrijevici su prošlog četvrtka uhapšeni nakon što su blokirali prolaz kamiona preduzeća Bojkomerc. Mještani su poručili da je dosta bilo pljačke njihovog bogatstva i traže od Vlade da što hitnije preispitaju koncesione ugovore i da zaustave svaku dalju sječu šume na tom prostoru.

,,Posebno tražimo da se zaustavi izvođenje bilo kakvih radnji u dijelu Bradavca gdje se nalaze izvori pitke vode s kojih se nekoliko sela napaja vodom. To je naš ultimatum, jer ako dozvolimo da se nastavi dalja sječa šume, onda će naša sela zbog pokretanja strmog terena nestati s lica zemlje”, poručio je mještanin Strado Babović.

I prije i poslije hapšenja, mještani zahtijevaju da se što prije, u cilju sprečavanja daljeg uništavanja šuma, vodoizvorišta i putne infraksture od strane koncesionara, iniciraju izmjene zakona o upravljanju državnim resursima.

Vladi se ne žuri, a važeći zakon je na strani koncesionara. Nakaradni zakoni i ugovori iselili su narod sa ovih prostora, kazao je na protestnom skupu održanom u nedjelju u Konjuhu Rašid Marković, koji je govorio u ime drvoprerađivača. ,,Evidentno je da je šumaska mafija potpomognuta svim institucijama i kapacitetima države. S prirodnim resursima nestaje narod sa sjevera i to je državni udar”, istakao je Marković.

Na protestu je drvoprerađivač iz Plava Edin Šarkinović objasnio: ,,Jedan kamion koncesionara preveze u prosjeku oko 40 kubika balvana. Ta drvena masa se prodaje za oko 4.000 eura i ta sirovina ide preko granice. Kada bi taj jedan kamion građe lokalni drvoprerađivači pretvorili u neku uglačanu dasku, imali bi prihod od 12.000 eura, a ako bi od tog drveta uradili patos imali bi 20.000 eura. Takođe, država bi preradom tog drveta uzela četiri puta veći prihod po osnovu PDV-a, u odnosu na ono što daje koncesionar. Uz to, određenim vidom poluprerade zaposlio bi se značajan broj radnika. Sve zajedno ukazuje da je po srijedi velika pljačka naroda i države”.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

KAKO SE FABRIKA PEŠKIRA NAŠLA U STEČAJNOJ MASI AUTOPREVOZNOG PREDUZEĆA SIMON VOJAŽ: Gume, kočnice, peškiri, dizalice

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ispostavilo se da  fabriku peškira u bihorskom selu Savin bor nije gradio ni  turski bisnismen Ismail Arslan, kako se mislilo, niti predsjednik Opštinskog odbora DPS u Petnjici Mehmed Adrović, suvlasnik “Simon vojaža”, prije uvođenja stečaja.

 

Kada je nedavno objavljen oglas za prodaju beranske autoprevozne kompanije “Simon vojaž” kroz stečaj, saznalo se da je u stečajnu masu ušla, i da je zajedno sa cjelokupnom imovinom , na prodaju data i imovina u selu Savin Bor. Tada se i otkrilo da se radi o nesuđenoj fabrici peškira u tom bihorskom selu.

Tako se ispostavilo da ovu fabriku niti je gradio turski bisnismen Ismail Arslan, kako se mislilo, niti predsjednik Opštinskog odbora DPS u Petnjici Mehmed Adrović, koji je bio suvlasnik “Simon vojaža”, prije uvođenja stečaja.

Kada su stupili u štrajk polovinom 2020. godine, radnici “Simon vojaža” su javno pitali zašto je Adrović njihovim novcem pravio fabriku u svom rodnom selu. Tada to niko nije demantovao, a sada se ispostavilo da fabrikazaista  jeste građena novcem “Simon vojaža” i ušla je u stečajnu masu koja će se polovinom oktobra naći na javnoj licitaciji.

Kakvi su samo hvalospjevi ispjevani Ismailu Arslaniju, kome sada nama ni traga, i Mehmedu Adroviću te 2017. godine, neposredno pred lokalne izbore u Petnjici. Četrdesetdvogodišnji Arslani je predstavljen kao suvlasnik kompanije “Euro Bor” u okviru koje je trebalo da radi fabrika peškira i partner Mehmeda Adrovića.

Navodno je tih dana dopremio iz Turske prve metre sirovine za izradu bihorskog peškira koji će, kako je tvrdio „pokoriti“ region.

Arslanov partner u poslu, Mehmed Adrović tada je govorio da je optimizam turskog tekstilca opravdan, a da je njegov portfolio više nego impresivan.

Lokalni mediji pod kontrolom DPS-a potrudili su se i da objave po nešto iz njegove biografije, kao na primjer, da je rođen u Denizliju, turskom gradu poznatom po razvijenoj tekstilnoj industriji. Da je dvadeset godina u poslu sa tekstilom, kao i da je oženjen i da ima troje djece, “koja ga gledaju samo tokom praznika”.

“Moj put je manje-više sličan mnogim biznismenima. Počeo sam kao običan radnik, pekao sam zanat i znao sam svoje sposobnosti. Vrlo brzo sam otvorio fabriku u Denizliju gdje sam zapošljavao 200 radnika” – pričao je Arslani za portal Radio Petnjica.

Ostalo je zapisano i da su njegovi počeci vezani za ogromno tursko tržiše ali je, kako je ispričao, brzo uvidio mogućnosti internacionalnog poslovanja, pa je počeo da osvaja tržišta Francuske, Njemačke, Austrije, SAD, Balkana.

“Već dvije godine radim i za UN. Ne mogu reći o kojim konkretno instituciojama se radi jer je ugovorima to zabranjeno ali mogu reći da je riječ o veoma ozbiljnim poslovima” – tvrdio je Arslani.

Ovaj turski biznismen je ispričao da je sa prijateljem iz Izmira obišao Balkan. Rekao je da zna za Balkan sa istorijskog aspekta kao bitan “ali i to da je sada bitan i kao poželjno tržište”.

“Obišli smo sjever Crne Gore, imali smo puno sastanaka, od kojih su neki bili potpuni promašaji, a neki pun pogodak. Tako sam otkrio i Petnjicu kroz lik i djelo ozbiljnog privrednika Mehmeda Adrovića” – kazao je tada Arslani.

Mehmed mu je navodno u tri sata ujutru, kada su se sastali, rekao da “želi da učini nešto za ovaj narod i da vjeruje u uspjeh”.

“Njegove potrebe i ozbiljnost su se poklopile sa mojim razmišljanjem. Tako je sve krenulo” – pričao je Arslan.

 

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NOVO OBEĆANJE O BOLJEM GAZDOVANJU SPORTSKOM INFRASTRUKUROM KOLAŠINA: Država opet najavljuje pomoć  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Najvažniji  objekti kolašinske sportske  infrastrukture  primjer su nebrige i neuspješnih pokušaja Opštine da brine o njima. Ovih dana iz Vlade opet stižu  obećanja o drugačijem  gazdovanju Domom mladih i sportskom halom

 

Sportska hala i Dom mladih u Kolašinu izgrađeni su prije 20 godina, a nijedan od ta dva objekta nije potpuno stavljen u funkciju. Štaviše,  Dom mladih je već deceniju bez ikave namjene i skoro je ruina.  Prema onome što je nedavno, prilikom posjete Kolašinu,  izjavio ministar ekonomskog razvoja Jakov Milatović, slijedi obiman posao rješavanja i pravnih i infrastrukturnih problema.

Oba objekta se nalaze u tzv. Sportskoj zoni i oba su dio premabicioznih višedecenijskih planova o Kolašinu kao centru za pripreme vrhunskih sportista. Zajedničko im je i to što ni posle dvije decenije od kako su izgrađeni,  nemaju upotrebne dozvole. Dom mladih, prema podacima,  Uprave za katastar i državnu imovinu Crne Gore,   ni građevinsku.

Taj turistički objekat radio je  svega nekoliko godina i bio je dat na upravljanje privatniku, odnosno Košarkaškom klubu (KK) Gorštak.  Nakon toga, Opština,  čije tada bio vlasništvo, prepustila ga je vandalima i zubu vremena.  Iz objekta je   ukraden namještaj, električni aprati,  polomljena vrata i prozori, fasada uništena…

Gradnja sportske hale u neposrednoj blizini, počela je u  maju 1996. godine. Bio je to  kapitalni projekat podrške  ekonomskom i turističkom razvoju Kolašina. Stavljena je u funkciju 13. jula 2001. godine, a već deceniju kasnije započela je njena kompletna rekonstrukcija. Izgradnju tog objekta, preko tadašnje Direkcije javnih radova, finansirala je Vlada.  Opština je samo ustupila zemljište.   Iz državnog budžeta izdvojen je novac i za rekonstrukciju, koja je podrazumijevala zamjenu  parketa, grijanje na plin i modernizovane svlačionice. Međutim, sve do sada nije završena fasada. Za rekonstrukciju je potrošeno  više od million eura.

Oba objekta su sada vlasništvo države. Dio  imovine u Sportskoj zoni,  prije nekoliko godina,   Opština  je ustupila državi i tako kompenzovala dio pozamašnog poreskog duga.

U više navrata propali su pokušaji kolašinske lokalne vlasti da halom i Domom mladih  gazduje domaćinski.  Formirano je bilo i preduzeće koje je trebalo da  upravlja tiim objektima i ostalom sportskom infrastrukturom.  Međutim, jedinu korist od njega je imao direktor Srećko Medenica.  On je, tokom 2011.  godine bio direktor JP Sportski centar i za to primao zaradu, a u preduzeću niti je bilo više  zaposlenih niti je poznata čime se bavilo.

Hala je Opštini postala prevelik teret i zbog tuga za utrošenu struju od skoro 200.000 eura.   Nekoliko godina  tom objektu je bila isključena električna energija. Sportisti trenirali uz svjetlost šterika, a prostorije su zagrijavali ložeći peći na drva.

U međuvremenu je država navila formiranje novog preduzeća Centar  za pripreme sportista. Te planove sugrađanima je 2014. godine prenio tadašnji predsjednik Opštine Darko Brajušković.

„Imam uvjeravanja sa državnih adresa i da će smještajni kapaciteti u Domu mladih biti preuređeni i podignuti na veći nivo, daleko uslovniji za boravak. Sve to, računajući i nadavno završeni fudbalski teren i još neke infrastrukturne investicije, omogućiće Kolašinu da postane konkurentno mjesto za pripreme sportista, za šta je klimatski idealan”, saopštio je tada  Brajušković.

Projektom, kako je najvaljivano, trebalo je da bude  biće obuhvaćena pored dva objekta i zemljište od 30.000 matara kvadratnih.  Planovi se nikad nijesu obistinili, pa su i Opština i država još jednom pokazale da nijesu imale  volje da brine o vrijednom dijelu sportske infrastrukture.  U Kolašinu sada opet imaju velika očekivanja od države.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo