Povežite se sa nama

OKO NAS

KOLAŠIN: TUROBNA PENZIONERSKA SVAKODNEVICA: Nerealna predizborna obećanja

Objavljeno prije

na

Prema podacima iz prošle godine u Kolašinu je 1.313 penzionera, dakle više nego njihovih zaposlenih sugrađana. Potrebe i interesi te populacije, ipak, zauzimaju vrlo malo prostora u realnim planovima vlasti, i na državnom i na lokalnom nivou. Iako ne postoji precizan podatak, u Opštinskoj organizaciji penzionera tvrde da je veliki broj i samačkih staračkih domaćinstava, naročito na ruralnom području. Do njih, s vremana na vrijeme, stižu jedino volonteri Crvenog krsta. Iako u znatno boljem položaju nego njihovi vršnjaci u selima, kolašinski penzioneri tvrde da ta varoš, osim čistog vazduha, malo šta nudi pripadnicima ,,trećeg doba”. Uz ostalo, kažu, nedostaje i prostora gdje bi se moglo provesti slobodno vrijeme.

Dan im se svodi, uglavnom, na gledanje televizije ili čitanje novina. Vezani su za svoje kuće, u kafanama među omladinom, smatraju, nije im mjesto, a za taj trošak nema ni mjesta u njihovim skromnim primanjima. Znatan broj najstarijih građana Kolašina još su podstanari, a 240 ih prima invalidsku penziju. Zvanično, kaže statistika, projesečna penzija u tom gradu je 250 eura. No, veliki je broj korisnika najminimalnijeg primanja.

,,Ne mogu da kažem da se iz rukovodstva našeg udruženja nijesu trudili, tu i tamo su organizovali partije šaha, pikada ili izlete, ali to nijesu mogli svi da koriste. Osim toga, vrlo je malo tih događaja i bilo. Osim kancelarija udruženja, koje nijesu dovoljne, nemamo adekvatan prostor za druženje. Nema nas, kao što vidite, ni u predizbornim obećanjima. Kako da smo već umrli”, kaže osamdesetogodišnji sagovornik Monitora.

Njemu je, po svemu sudeći, promaklo saopštenje jedne od kolašinskih izbornih lista, u kojem su penzioneri ipak pomenuti. Predsjednica lokalne organizacije penzionera i, ujedno, kandidatkinja za odbornicu Demkratske partije socijalista Ljiljana Tatić svojim vršnjacima ovih dana obećavala je mnogo.

Ona je sigurna da će samo pobjedom DPS obećani projekat biti realizovani. A među njima je i izgradnju stambene zgrade za potrebe penzionera.

„Jedna od ključnih stavki našeg izbornog programa je briga o penzionerima. Već pravimo spisak penzionera koji su stambeno nezbrinuti. Od lokalne uprave ćemo dobiti lokaciju s infratstrukturnim priključcima, što je značajno za prvu fazu ovoga projekta u kojem će partneri biti i Udruženje penzionera Crne Gore, kao i Vlada Crne Gore s nadležnim ministarstvima”, najavila je Tatićeva.

Udruženje će u narednom periodu, tvrdi ona, posebnu pažnju posvetiti i penzionerima s najnižim primanjima, kao i onima ugroženog zdravlja.

U naredne četiri godine, obećava Tatićeva, razmišljaće se i o dnevnom centru za potrebe starih, kao i o brojnim drugim akcijama kojima bi se poboljšao standard i sigurnost pripadnika „treće dobi”. Sve to, ako pobijedi njena partija.

Penzioneri, ali i novinari, ostali su uskraćeni za odgovor na pitanje zbog čega svi ti projekti nijesu realizovani od 2006-2014 godine, kada je DPS bio na vlasti.

Da aktuelna obećanja penzionerima zvuče apsurdno doprinosi i podatak da je upravo za vrijeme vlasti te stranke, Dom penzionera umalo promijenio vlasnika, pa umjesto opštinski, postao vlasništvo Atlas banke. Naime, taj objekat, inače jedna od najstarijih i najljepših kolašinskih kuća, tadašnja vladajuća koalicija DPS-Grupa birača dala je kao zalog za jedan od brojnih kredita.

Prije pet godina tadašnji predsjednik Opštine Darko Brajušković od lokalnog je parlamenta dobio zeleno svjetlo da potpiše ugovor o fiducijarnom prenosu prava svojine na objekat površine 102 kvadratna metra i pripadajuću parcelu površine 276 kvadrata kao garanciju za kratkoročno zaduženje od 70.000 eura kod Atlas banke.

,,Mi smo generacija koja je zapamtila bolji Kolašin i koja je taj grad i gradila. Bili smo radnici u uspješnim preduzećima, kojih više nema. Čini mi se da se tada više pažnje poklanjalo starijima, da su mogli kvalitetnije provesti svoje posljednje godine. Nema toga više. Sjećam se i kada je hotel Bjelasica bio pun penzionera iz drugih gradova. Sada, vidim, to vrijeme ne može se vratiti. Odmor u Kolašinu iskoristi malo naših vršnjaka. Možda bi hoteli puni ‘tuđih’ penzionera podsjetili vlast da brine o svojima”, kaže osamdesetdvogodišnji Kolašinac.

Primjeri Kolašinaca koji su završili radni vijek, a ipak, svakodnevno sebi nalaze zanimaciju koja na zadovoljavajući način ispunjava dan vrlo su rijetki. Među njima je i Desa Marković. No, njoj nije u tome pomoglo ni Udruženje penzionera niti iko iz vlasti. Ona je, kaže, sama odlučila da sebi ne dozvoli da na kraju dana pomisli kako nije trebalo ni ustajati iz kreveta. Sugrađanima je poznata po jednom od najuređenijih i najljepših dvorišta u Kolašinu, ali i po odanosti slikarskoj četkici.

Desa svakodnevno stvara ljepotu, bilo da je riječ o mjesecima bez snijega, kada radi u bašti, bilo da su to zimski dani, kada je posvećena svojim uljima na platnu.

Nije ni nju, kaže, zaobišao osjećaj praznine kada je ostavila frizerkse makaze. Međutim, nije dozvolila da to potraje dugo niti je pristala na činjenicu da je aktivan dio života završen odlaskom u penziju.

„Odjednom sam se našala pred izazovom šta dalje. Slikanje sam voljela ali se nijesam njim bavila. Na nagovor sina počela sam da slikam. I tako evo već deceniju i po. Osjećam da napredujem. Mnogo radim i posvećena sam tome pa je, valjda, bilo i za očekivati doživjeti pomake.Tako je bilo i s baštom. Mislila sam da ću uređenim dvorištem pomoći i gradu i sebi i tako je i bilo. Uzdam se u sebe i sebi popravljam kvalitet života”, kaže ova kolašinska penzionerka.

No, Desa priznaje da njeni hobiji koštaju mnogo i da ih ne može svako priuštiti. Svakog proljeća sezonu u bašti počinje, tvrdi, s najmanje 300 eura ulaganja.

Penuzioneri u Kolašinu, koji očekuju da im Udruženje ili vlasti poprave život, to neće dočekati. Gotovo je sigurno da za njih novi lokalni izbori neće značiti i sadržajnije staračke dane.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

RADIKALIZACIJA USPORILA TREND PRIHVATANJA LGBT OSOBA U CRNOJ GORI: Kornjačinim korakom do prava i zaštite

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema nedavnoj analizi Centra za građansko obrazovanje, smanjuje se broj onih koji misle da su osobe drugačije seksualne orijentacije opasne za društvo. Ipak, radikalizacija društva i učestaliji govor mržnje uticali su na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima koje se tiču prava i zaštite LGBT osoba

 

Nedavno istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO) pokazalo je – u Crnoj Gori se smanjuje broj onih koji smatraju da su osobe različite seksualne orijentacije štetne i opasne. Ipak, blizu polovine građana smatra da te osobe nijesu ugrožene. Na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima uticale su radikalizacija i klerikalizacija društva u posljednjih par godina.

„Skoro polovina ispitanika vjeruje da je u javnom diskursu korisno čuti naučno objašnjenje različite seksualne orijentacije radi boljeg razumijevanja ove pojave. No, u odnosu na 2019, osjetan je porast onih koji misle da su te priče u javnom prostoru nepotrebne i da ne bi pomogle, kao i da, uprkos naučnom tumačenju, ta pojava ostaje izuzetno štetna za svako društvo“, saopštila je na prezentaciji rezultata istraživanja javnog mnjenja koordinatorka pri CGO-u Željka Ćetković.

U posljednje tri godine, prema riječima izvršnog direktora NVO Spektra Jovana Džolija Ulićevića, naše se društvo radikalizovalo i svjedočimo pojačanom govoru mržnje. ,,Uglavnom se targetiraju žene, osobe sa invaliditetom i LGBTI osobe. Uprkos povećanju podrške unutar opšte populacije prema LGBTI osobama, važno je imati na umu radikalizaciju mladih, koja je posljedica neadekvatnog obrazovnog sistema i opšte klerikalizacije društva. U obrazovnom sistemu izostaje volja da se predmeti kao što su građansko obrazovanje, zdravi stilovi života ili medijska pismenost učine obaveznim, ali se nedovoljno pažnje daje i adresiranju pitanja roda, pola i seksualnosti i kroz prirodne nauke, recimo biologiju“.

Kako je istakao, zaštititi prava marginalizovanih grupa, a naročito LGBT osoba, je i dalje hrabrost i avangardna politika, ali samo onda kada je autentična i iskrena, a ne instrument u pristupnom procesu Evropskoj uniji.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRIVREDNI SUD KUBURI SA KADROVIMA: Sudije na granici izdržljivosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon hapšenja predsjednika Privrednog suda Blaža Jovanića ta institucija radi samo sa četvoro sudija od sistematizovanih 16. Da će se u Privrednom sudu pojaviti ozbiljne kadrovske nevolje, znalo se još polovinom prošle godine

 

Poslije hapšenja bivše predsjednice Vrhovnog suda i predsjednika Privrednog, sudska grana vlasti u Crnoj Gori je dotakla dno. Sudije sada pored sprovođenja pravde  imaju i obavezu da speru ljagu sa institucije i svoje profesije. To će biti vrlo teško, jer se mnogi sudovi odavno bore sa nedostatkom kadrova. Takav je slučaj bio sa Privrednim sudom. Nakon hapšenja predsjednika Blaža Jovanića i sa četiri puta manje sudija nego što je to predviđeno Pravilnikom o unutrašnjoj sistematizaciji, ovaj organ nalazi se pred kolapsom, zatrpan brojnim, neriješenim predmetima i bez mogućnosti da mjesecima organizuje makar jedno sudsko vijeće za postupanje u izvršnim predmetima.

U sudu trenutno rade samo vršiteljka dužnosti predsjednika Privrednog suda Dijana Raičković i sudije Dragan VučevićRadmila Perović i Zoran Ašanin, koji postupaju u 1.376 parnica, 451 stečaj i 414 izvršnih predmeta, za koje postoji veliko interesovanje stranaka u postupcima, ali i javnosti jer je riječ i o najznačajnijim privrednim predmetima sa velikom imovinom.

Novom raspodjelom predmeta, četvoro sudija nedavno je dobilo u rad i predmete koji su morali preuzeti kao nezavršene od penzionisanih sudija, kolega koji su na bolovanju, ali i od osumnjičenog Jovanića – zbog čega se ročišta često odlažu.

Prema pisanju Vijesti, Raičkovićeva tvrdi da se Privredni sud, stranke i učesnici u postupcima nalaze u nezavidnoj situaciji. Privredni sud Crne Gore ima sistematizovanih 16 sudijskih mjesta sa predsjednikom suda, a taj broj predstavlja minimum neophodnog broja sudija. Činjenica je da se i ovaj broj sudija, imajući u vidu nadležnost i složenost predmeta koje ovaj sud ima u radu, pokazuje nedovoljnim za potpuno efikasno i ažurno postupanje.

„Već se u 2021. godini pokazalo da sudu nedostaju sudije, odnosno da je sud sistemski nepopunjen sa pet sudija (zbog odlaska u penziju), te da je određen broj sudija bio na bolovanju. Još uvijek ova mjesta nijesu popunjena, skoro godinu, jer su na ta mjesta u međuvremenu primljena lica koja su u statusu sudijskih kandidata, koja na funkciju sudije mogu stupiti tek nakon uspješno završenih obuka, dakle najranije u septembru, odnosno oktobru. Jedno sudijsko mjesto je u međuvremenu ostalo upražnjeno zbog izbora jednog sudije u Apelacioni sud, a u međuvremenu je došlo do suspenzije predsjednika suda. Sada je od sistematizovanih sudijskih mjesta upražnjeno šest, bez mjesta predsjednika suda. U odnosu na bolovanja sudija, jedna sutkinja je na porodiljskom bolovanju, dok je četvoro sudija na bolovanju zbog ozbiljnih zdravstvenih problema”, kaže Raičković.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BROJ NAPUŠTENIH ŽIVOTINJA NA SJEVERU RASTE: Strategije na papiru, lutalice na ulicama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako skoro svaka opština „na papiru“ ima strategiju kako kontrolisati populaciju napuštenih životinja, u praksi broj pasa se povećava, sve je više građana koje povrijede, troškovi  za naknade po tom osnovu u opštinskim budžetima rastu, malobrojna privremena prihvatilišta i azili gotovo su  bez slobodnog mjesta

 

Pred sam početak ljetnje turističke sezone,  na ulicama Kolašina je na desetine napuštenih pasa. Tokom minulih dva mjeseca,  nekoliko Kolašinaca su napali, a višestruke povrede nenijeli i jednoj srednjoškolki, na samom izlazu iz školskog dvorišta. Od nasrtaja gladnih pasa nekad se brane i turisti. Da je to jedan od većih problema Kolašina pred turističko ljeto primijetila je i novoizabrana predsjednica Marta Šćepanović. Ona je u svom prvom obraćanju građanima, kao jednu od svojih prioritenih aktivnosti sa te funkcije, najavila efikasno i brzo sklanjanje napuštenih životinja sa ulica. Tek prije  nekoliko sedmica, u nadležnim opštinskim službama tvrdili su da nemaju rješenje, jer su azili u Podgorici i Beranama bez slobodnog mjesta.

Program populacije pasa na teritoriji kolašinske opštine usvojen je prije dvije godine, ali  gotovo nijedan cilj zacrtan tim dokumentom do sada nije ispunjen.  Program se odnosi na period do 2025. godine, a ukoliko se potpuno realizuje, trebalo bi da populacija napuštenih životinja bude smanjena za 50 odsto. Predviđeno je i građenje  azila.  No, novac za to nije ni ove godine planiran opštinskim budžetom.

U Kolašinu  postoji samo privatno prihvatilište za napuštene životinje, koje funkcioniše s mnogo problema. Vlasnica tog azila Danijela Vuksanović više puta je upozoravala da životinjama  koje je ona sklonila s ulice nedostaje hrana i stručna veterinarska njega. Pomoć koju je dobila sa državnog i lokalnog nivoa, kaže ona, nije dovoljna.

U kolašinskom Sekreterijatu za zaštitu životne sredine kažu da je jedan od načina rješavanja problema izgradnja azila. Planirani cilj je da uskoro na kolašinskim ulicama ne bude pasa lutalica, ali i da podignemo svijest o odgovornom vlasništvu. Podsjećaju da je  Opština opredijelila sredstva za identifikaciju, vakcinaciju i sterilizaciju vlasničkih i nevlasničkih pasa. Identične izjave iz tog resora stizale su i minulih  godina.

Sugrađanima poručuju da ,,ukoliko se ne planira registrovati uzgoj pasa, sterilizacija ljubimca dio je odgovornog vlasništva”. U opštini Kolašin do sada je čipovano tek  600 vlasničkih pasa, a ukupna populacija se procjenjuje na oko 1.800.

,,Prema slobodnim procjenama, na teritoriji opštine Kolašin postoji oko 50 napuštenih pasa na seoskom području i oko 100 u gradu i prigradskim naseljima, dok ih je u privatnom skloništu oko 170. Veliki broj napuštenih životinja na ulicama grada, okolnih naseljenih mjesta i polja, rezultat je napuštanja životinja usljed loših navika i teške ekonomske situacije građana”, piše u Programu za sprovođenje kontrole populacije pasa.

Pored lutalica vlasnički psi su jedna od prepreka kvalitetu kolašinske turističke ponude, kažu izdavaoci smještaja.  Iz Udruženja vlasnika privatnog smještaja tvrde da lavež iz dvorišta privatnih kuća uzmerava tokom noći goste u njihovim objektima. Povodom toga, objašnjavaju, opštinske službe do sada ništa nijesu radile.

Budžet opštine iz godine u godinu opterećuju i  odštetni zahtjevi građana, koji su, usljed napada pasa lutalica, pretrpjeli fizički i duševni bol. Za četiri godine iz opštinske kase, na ime te vrste odštete, isplaćeno je oko 10.000 eura Kolašincima koji su tvrdili da su ih napali psi na ulici.

Neke veće sjeverne opštine izdvajaju i značajno više  sredstava iz budžeta po tom osnovu.  Iz opštinske kase Bijelog Polja, na primjer,  za naknadu štete za povrede nastale ujedom napuštenih pasa, za dvije minule godine,  isplaćeno je  116. 204 eura za 126 odštenih zahtjeva.  Za odvođenje pasa lutalica u azil u Beranama ta opština godišnje izdvoji od 30.000 do 40.000  eura. U  azil u Beranama bjelopoljsko Komunalno preduzeće uhvati i isporuči oko 200 pasa, a za svakog psa Opština plaća 120 eura.  No, sav taj novac ne doprinosi utisku da je na ulicama manje napuštenih životinja.  Bjelopoljci kažu da se psi kreću u čoporima po prigradskim naseljima, a na magistrali ometaju saobraćaj  i velika su opasnost za sve učesnike u saobraćaju. Po selima napadaju  ovce i sitniju stoku. Slični problemi su i u Rožajama, gdje se godinama najavljuje gradnja azila, ali su čopori pasa dio „razglednice“ i najužeg centra grada. Više  uspjeha u kontroli broja napuštenih životinja ne postižu  ni u Plavu, Gusinju, Žabljaku …

U  opštinama na sjeveru uglavnom  procjenjuju da je pravljenje  pojedinačnih azila  preskupo. Zbog toga, objašnjavaju, rješenje je regionalni azil, kakav postoji u Beranama, ali koji je trenutno pretrpan. Nažalost, nikad nije zaživjela ideja da se sličan napravi i u Bijelom Polju. U tu svrhu, još prije deceniju, Opština je kupila 4,5 hektra zemljišta za 42.000 eura između  Ribarevina i Ramčine.

Istraživanje, rađeno za potrebe nacionalnog Programa kontrole populacije pasa pokazalo je da na nivou lokalne samouprave nema razvijene infrastrukture za sistemsko rješavanje problema napuštenih životnja.  Takođe, opštine su, kao prepreke navodile, nedostatak novca, kao i nedovljno znanja i obučenog osoblja.

Vlasnica privatnog prihvatilištu u Kolašinu za Monitor podsjeća da je sistem identifikacije i registracije pasa u Crnoj Gori  uspostavljen tek prije tri godine.  Do tada, objašnjava, nije bilo nikavih zvaničnih podataka o broju vlasničkih ili napuštenh pasa. To, kaže ona, dovoljno govori „u prilog  činjenici da je briga o životinjama uvijek bila na kraju spiska prioriteta“. Sada se, tvrdi Vuksanovićeva, time intenzivnije bavimo „samo forme radi, jer nam se žuri u Evropu“.

„Kada se to kombinuje sa našom preovlađujućom sviješću, onda dođemo u situaciju da se na pse gleda samo kao na problem i opasnost. To i jesu, ali zbog nebrige.  Taj problem mjerimo novcem izdvojenim za saniranje posljedica, a ne ulažemo u rješavanje onoga što je dovelo do posljedica. Donošenje  planova ne znači da se išta promijenilo. Naprotiv, stanje je mnogo gore kad je riječ o nedostatku brige i broju napuštenih životinja“, tvrdi ona.

U  privremnom prihvatilištu  koje je Vuksanovićeva  osnovala više nema mjesta ni za jednu napuštenu životinju. Upros tome, svakodnevno, kako kaže,  zatekne novu mlandučad pasa ili mačaka  ostavljenu na kapiji tog objekta.  Vuksanovićeva objašnjava da je ključno odgovorno vlasništvo, kojem bi prethodila edukacija. Sankcije moraju postati praksa, ocjenjuje ona, za neodgovorne vlasnike ili nehumano postupanje prema životinjama.  Upozorava na desetine otrovanih pasa u Kolašinu, ali i  činjenicu „da su samo prije nekoliko godina na taj način problem lutalica „rješavale“ i nedležne opštinske službe u više gradova“.

Svjetska organizacija za zaštitu životinja (OIE), procjenom urađenom u regionu Zapadnog Balkana u periodu od 2015. do 2018.,  identifikovano je da je ogroman  broj pasa na ulicama posljedica neodgovornog vlasništva. Evropska platforma za dobrobit životinja pokrenuta je, zbog toga,  kampanja Be his hero, čiji je cilj podizanje svijesti djece školskog uzrasta na Balkanskom poluostrvu o odgovornom vlasništvu.

U nacionalnom programu koji se odnosi na tu oblast  konstatovali su da je, dugoročno, edukacija je jedan od najbitnijih elemenata sveobuhvatnog pristupa upravljanju populacijom pasa.

                                                                                      Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo