Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KOMBINAT ALUMINIJUMA I DALJE U BUDŽETU: Restlovi pljačke

Objavljeno prije

na

Vlada smatra da je Crna Gora iz posla sa CEAC-om i En+ grupom Olega Deripaske izašla kao oštećena stranka, ponovio je u utorak u parlamentu ministar ekonomije Vladimir Kavarić, navodeći kako je u započetom postupku arbitraže ,,Vlada izabrala pravnog savjetnika – međunarodnu advokatsku kuću sa sjedištem u Austriji”. Ni riječ više.

To je trebalo da bude odgovor na pitanje o dometima i troškovima koje je država imala po osnovu arbitražnih postupaka koji bi poreske obveznike, u slučaju najgoreg raspleta, mogli koštati više od 700 miliona eura.

Kavarić je u parlamentu gostovao tokom ovonedjeljne rasprave o Kombinatu aluminijuma. Na dnevnom redu bili su svi skupštinski zaključci vezani za prošlost i budućnost KAP-a o koje su se – uz poneki izuzetak – oglušile vlade Mila Đukanovića i Igora Lukšića.

Praktično u isto vrijeme zvaničnici građanskog pokreta URA Rade Bojović i Dejan Mijović spočitali su Vladi da u tajnosti drži detalje o arbitražnim postupcima sa kiparskim CEAC-om i En+ grupom sa Britanskih djevičanskih ostrva (zbog KAP-a), odnosno sa holandskim MNSS i Recupero Credito Acciaio (povod: Željezara u Nikšiću).

Prema podacima do kojih su došli u URA, trenutno se protiv države Crne Gore vode tri arbitražna postupka (dva za KAP i jedan za Željezaru) uz ukupan odštetni zahtjev od blizu milijardu eura. ,,Očigledno je da se Vlada trudi da ispod tepiha drži informacije o ovim postupcima”, kaže potpredsjednik URA Rade Bojović, ,,ali i sama činjenica da se ušlo u postupak arbitraže, da je angažovan arbitar, pravni savjetnici i finansijski vještaci govori da je realna opasnost da ishod neke od ovih arbitraža bude nepovoljan po Crnu Goru”. Brajović naglašava kako bi plaćanje odštete od samo 10-20 odsto onoga što na arbitraži zahtijevaju nekadašnji ,,strateški partneri” državu gurnulo u višegodišnje probleme.

,,Vlada i njeni predstavnici nemaju interes da se objelodani puna istina o poslovanju KAP-a i nastalim štetama koje se arbitražom žele prevaliti na teret poreskih obveznika”, kaže koordinator URA za ekonomsku politiku i EU integracije Dejan Mijović. On smatra da se nepovoljan ishod arbitražnih postupaka može preduprijediti tako što bi se javnosti, tribunalu predočila puna istina o nezakonitim radnjama CEAK-a i njegovih pomagača. ,,Do te istine se može doći uz pomoć specijalizovanih eksperata i dobrih poznavalaca globalnog poslovanja multinacionalnih kompanija u sektoru aluminijuma, koji bi imali potpunu nezavisnost u radu, uključujući i od Vlade, kao i pristup svoj raspoloživoj dokumentaciji i donosiocima odluka u KAP-u”.

Mijović za Monitor objašnjava kako to ne bi morao biti skup aranžman: ,,Ovdje ima toliko korupcije da bi oni vjerovatno pristali da rade samo za proviziju od nezakonitosti i korupcije koju bi uspjeli da dokažu, a koji bi Crnoj Gori omogućili da pobjedi u arbitražnom sporu od skoro milijardu eura”.

O revizorima se govorilo i u parlamentu. Iz redova opozicije Vladi i Državnoj revizorskoj instituciji (DRI) zamjereno je što nijesu ispunili nalog Skupštine i uradile mjerodavnu reviziju poslovanja KAP-a. Makar od potpisivanja Ugovora o poravnanju koji su CEAC i Vlada potpisali u novembru 2009. godine. Ako je već nacionalni interes bilo to da se sakrije kako su sa KAP-om prethodnih 15-20 godina poslovali Vektra Dragana Brkovića i švajcarski Glenkor.

Vladi je zamjereno i to što je ignorisala nalog parlamenta i odbila da angažuje stručnjake koji bi uradili studiju o budućnosti aluminijske industrije u Crnoj Gori.

,,Vlada je suspendovala parlamentarnu demokratiju i nije realizovala zaključke parlamenta pošto bi oni poremetili privatni ugovor Mila Đukanovića i Olega Deripaske”, ustvrdio je koordinator DF Nebojša Medojević, ,,Zato Vlada nije smjela da raskine ugovor sa CEAC-om iako su bile ispunjene raskidne klauzule iz kupoprodajnog ugovora. Umjesto toga prekršili su ugovor o poravnanju uvodeći stečaj u KAP i zato građanima nad glavom visi arbitraža od 700 miliona eura”.

Iz redova Vlade i DPS-a ponavljali su da KAP danas radi bez subvencija i insistirali na tezi da je uvođenjem stečaja nestala potreba revizije ranijeg poslovanja ili analiza budućih ekonomskih kretanja. Prema tim tumačenjima, ni tražena revizija i studija održivosti aluminijske industrije nijesu urađene zbog toga što je parlament Vladi dao prekratak rok.

,,Ako želite da napravite studiju (o održivosti aluminijske industrije – prim. Monitora) morate da izdvojite sredstva, potrebno je ta sredstva planirati u budžetu Crne Gore, definisati budžetske pozicije odakle bi se sve ovo platilo, postupati po Zakonu o javnim nabavkama…”, nabrajao je poslanik DPS Zoran Jelić, insistirajući kako je Vladi za sve to ostavljeno suviše malo vremena (osam mjeseci).

Vladina dokumenta do kojih je došao Monitor pokazuju da, kada to želi, izvršna vlast može djelovati mnogo brže nego što pretpostavlja Jelić.

Samo dva dana nakon što je, 12. novembra 2013, obaviještena o pokretanju arbitražnog postupka od strane CEAC-a i En+ grupe, Vlada je zadužila Ministarstvo ekonomije, Ministarstvo finansija i Savjet za privatizaciju da ,,definiše model angažovanja i finasiranja pravnog konsultanta za poslove arbitražnog postupka protiv Crne Gore koje su pokrenula privredna društva MNSS i Recupero”.

Tri mjeseca kasnije Vlada odlučuje da je angažovanje pravnog savjetnika izuzeto od primjene Zakona o javnim nabavkama. Tu su se Vladini pravni eksperti pozvali na stav Zakona prema kome se on ne odnosi ,,na nabavke usluga arbitraže, sporazumnog rješavanja sporova i notarskih usluga” (član 3). Istovremeno se predlaže zaključenje ugovora sa advokatskom kućom Schonherr Rechtsanwalte GmbH iz Beča.

Već 13. marta Vlada usvaja Zaključak kojim premijerovog savjetnika i sekretara Savjeta za privatizaciju Aleksandra Tičića ovlašćuje da potpiše (već pripremljen) ugovor sa advokatskom kancelarijom iz Austrije. Istim dokumentom se Ministarstvu finansija nalaže da, „iz sredstava Tekuće budžetske rezerve” obezbijedi 350 hiljada eura za isplatu pravnog savjetnika u 2014.

Može dakle bez tendera i bez rezerve pozicije u budžetu. Samo kad na pravom mjestu gori pod nogama. Sve ovo se dešava samo nedjelju dana nakon što je 7. marta 2014. godine CEAC pokrenuo još jedan arbitražni postupak protiv Crne Gore. Ovog puta u Vašingtonu, pred Međunarodnim centrom za rješavanje međunarodnih sporova. Tim zahtjevom se Crnoj Gori spočitava da je i uvođenjem stečaja u KAP, prekršila Sporazum između SiCG i Republike Kipar o uzajamnom podsticanju i zaštiti ulaganja.

Pravi savjetnik Schonherr Rechtsanwalte potom predlaže da se arbitražni tim pojača angažovanjem finansijskog eksperta i spoljnjog pravnog savjetnika. Branko Vujović raspisuje tender na kome se za finansijskog savjetnika bira Navigant Consulting, Inc. iz Vašingtona. Dokumenta do kojih je došao Monitor pokazuju da je njihov honorar tada procijenjen na 250 do 270 hiljada eura.

Posao sa finansijskim savjetnicima zaključuje Vujović, čovjek koji je kao ministar ekonomije sa predstavnicima MNSS potpisao protokol. ,,Svaka strana je saglasna i garantuje da neće preduzeti bilo kakve pravne radnje protiv druge strane i druga strana neće biti ugrožena u vezi prethodnih kršenja ugovora, incidenata prevare, nemara ili bilo kakvih drugih pogrešnih radnji…”.

Slične „incidente prevare” bilježimo i u saradnji Vlade sa CEAC-om. Recimo ono kada je Vlada Ruse amnestirala odgovornosti za dokazano prikrivanje dobiti, čime su oštećeni država (neobračunati porez) i manjinski akcionari KAP-a.

Zašto tada nije raskinut ugovor sa CEAC?

Ministar Kavarić pokušava objasniti da ugovor nije raskinut zato što bi to zahtijevalo arbitražu i mnogo vremena. Kao da sada nemamo arbitražu. Samo što se čini da je pozicija države Crne Gore u tom postupku gora nego što bi bila da je ona pokrenula postupak za raskid ugovora.

Drugo je u igri. Poslanik Velizar Kaluđerović podsjeća na Đukanovićevu izjavu iz marta 2012: ,,Bio sam u prilici da vidim kako Rusi računaju svoja ulaganja u KAP i imam razumijevanja što oni tvrde da su u Kombinat uložili 200 miliona eura”. Ta izjava je, podsjeća Kaluđerović, od aktuelnog premijera stigla u isto vrijeme kada je Lukšićeva Vlada izašla u javnost sa računicom da je CEAC u KAP uložio 30 miliona eura, ili sedam puta manje.

„Finansijski ekspert kojeg je Vlada angažovala može pomoći da se smanje dodatni zahtjevi za naknadu štete koje je CEAC predstavio arbitražnom tribunalu, pod uslovom da za to ima podršku Vladinih predstavnika, tj. ako ovi nisu ucijenjeni zbog korupcije”, kaže za Monitor Dejan Mijović „Posao nezavisnog revizora bio bi da detaljno sveobuhvatno sagleda čijom ‘zaslugom’ su poreski obveznici već platili stotine miliona eura, ili će zbog arbitraže to dodatno morati da plate. I u kojoj mjeri je tome doprinijela korupcija.”

Da li je to mnogo?

Radnička sudba i(li) UDBA

Govoreći o uslovima u KAP-u ministar Kavarić pohvalio se kako je pitanje radničkih prava sada riješeno ,,mnogo bolje nego što je bilo”. Kontra stav obrazlagao je poslanik DF-a Janko Vučinić. On je položaj radnika u Kombinatu ilustrovao i podatkom da su nakon potpisivanja ugovora sa Unipromom Veselina Pejovića otkaz dobili predsjednici obje sindikalne organizacije koje su, prije uvođenja stečaja, bile aktivne u fabrici (Rade Krivokapić i Sandra Obradović). Ministar Kavarić je na ove primjedbe cinično podsjetio da je Vladin socijalni program (penzije ili otpremnina) još otvoren za sve koji nijesu zadovoljni uslovima rada u KAP-u. Šta da rade nakon što odu iz fabrike u kojoj su ostavili dobar dio života i zdravlje, ministar nije obrazlagao. Vučinićev koalicioni kolega Nebojša Medojević u Skupštini je saopštio kako mu ,,nije žao što su radnici, koji su bili politička vojska DPS-a sada ostali na ulici zahvaljujući vjeri u DPS”. Medojević je dodao kako je ,,svaki sindikalni funkcioner u KAP-u bio agent UDBE”, podsjećajući: ,,dolazili su ovdje da prijete opoziciji i davali podršku Milu Đukanoviću…”. Kako god, preostali radnici Kombinata skoro dvije godine rade bez stalnog zapošljenja i prava na odmor ili bolovanje. Njihov status definisan je Zakonom o stečaju i Ugovorom o poslovno- tehničkoj između KAP-a u stečaju i Uniproma. U tom dokumentu (član 5) stoji “da se radnici radno angažuju na vrijeme od 30 dana sa mogućnošću otkaza ugovora o radu ukoliko dođe do prekida procesa proizvodnje ili po zahtjevu Uniproma”. Dok god su na poslu dužni su da ,,postupaju po nalozima Uniproma”. I nadaju se da puzajući stečaj neće trajati vječno.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

NOVA OPTUŽNICA PROTIV „KAVČANA“: Kapetan ubijen u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Visokopozicionirani član takozvanog škaljarskog klana Mile Radulović, zvani Kapetan,  čiji su telefon koristili kavčani da namame žrtve, ubijen je u Crnoj Gori

 

Od početka godine, kada je u Beogradu uhapšen vođa navijača i šef organizovane kriminalne grupe, bliske takozvanom kavačkom klanu, nije se znalo kako je tačno skončao član suprotstavljenog klana Mile Radulović. Visokorangiranog pripadnika takozvanog škaljarskog klana oteli su Belivuk i njegova kriminalna grupa na teritoriji Crne Gore. Njegov kriptovani telefon koristili su kako bi „namamili“ u klopku i ubili više ljudi bliskih suparničkoj grupi.

U optužnici, koju je protiv Belivuka, Marka Miljkovića i njihove grupe, podigao srbijanski tužilac za organizovani kriminal Mladen Nenadić piše da Radulovića nijesu odmah lišili života, već su ga koristili kako bi namamili ostale. Na taj način je u Ritopeku, gdje je ozloglašena grupa ubijala i uklanjala tijela, ubijen i Lazar Vukićević. Sve je objasnio svjedok saradnik u tom predmetu Bojan Horvatin – jedan od članova beogradske ćelije kavčana. On je rekao da su Kapetanovu ulogu Beograđani otkrili koristeći nalog Leon na kriptovanoj Skaj aplikaciji, preko kojeg su izvlačili informacije od Stefana Mandića, osumnjičenog za pokušaj ubistva navodnog vođe kavačkog klana Radoja Zvicera.

,,U oktobru 2020. godine Veljko Belivuk – Soprano i Marko Miljković – Kratos su pisali sa Stefanom Mandićem, za koga znam da je učestvovao u pokušaju ubistva Radoja Zvicera – koji ima nadimak Born na aplikaciji Skaj, u Ukrajini. Predstavljali su se da su škaljari. Tom prilikom koristili su drugi nalog na Skaju, mislim da se zvao Leon. Tu su Veljko i Marko preko navedenog naloga pravili priču da Leon treba da nađe i riješi lice sa nadimkom Kockica. U navedenim prepiskama znam da su Marko i Velja identifikovali lice sa nadimkom Kapetan na Skaju, koji je bio škaljar i vodio je poslove oko ubistava – finansirao Šarca (Aleksandra) i Lazara Vukićevića da rade protiv Veljka i Marka Miljkovića i svih ostalih koji su sa njima”, piše u izjavi Hrvatina.

Tužiocima je ispričao da su se tada Belivuk, Miljković i Hell (Nebojša Janković) dogovorili da odu u Crnu Goru i preko osobe koja je radila “za škaljare i kavčane“ i pronađu Kapetana.

,,Ne znam mu ime, a znam da je on pomogao u lociranju Kapetana, za koga znam da je imao bradu, da je bio stariji i video sam mu samo sliku. U Crnoj Gori Veljko, Marko i Hell zajedno sa licem koje je odavalo informacije o škaljarima i bilo na vezi sa Kapetanom, otkriva im štek kuću gdje odlaze da uhapse Kapetana, kako bi preko njega mogli da navuku ostale, prije svega Šarca i Lazara Vukićevića”, ispričao je svjedok saradnik.

Taj svjedok ispričao je da su Belivuk i Miljković telefon preko kog su komunicirali sa Mandićem ostavili Marku Budimiru – Kantoni i Srđanu Laliću – Beriju. Svjedok je objasnio i kako su tada navukli obojicu, ali i da je Šarac odustao od dogovora da se nađe sa „Kapetanovim ljudima“ u Beogradu – jer je posumnjao.

Vukićević je otet, mučen i ubijen 14. oktobra 2020. godine. Prema iskazu svjedoka saradnika, njegova glava tražena je zbog saznanja da je Vukićević navodno vršio opservaciju Veljka Belivuka i Marka Miljkovića.

Istog dana, kako tvrde crnogorski i srpski istražni organi, Belivuk i Miljković u Crnoj Gori ubili su Damira Hodžića i njegovog zeta Adisa Spahića, i oni su namamljeni posredstvom Radulovićevog telefona, koji je tog dana, sumnjaju u policiji i tužilaštvu, otet na teritoriji Danilovgrada. U saopštenju SDT-a navodi se da su osumnjičeni Belivuk, Miljković i Janković ubili Hodžića i Spahića, a da im je u tome pomogao Živković tako što je, u cilju realizacije kriminalnog plana, prethodno obezbijedio kuću u koju su namamljeni pa likvidirani.

Na nedavnoj konferenciji Specijalnog državnog tužilaštva (SDT) otkriveno je da je Radulović ubijen u Crnoj Gori, a da su njegovu otmicu i ubistvo organizovali navodni šefovi kavačkog klana Slobodan Kašćelan i Igor Božović. Oni su, prema riječima specijalnog tužioca Saše Čađenovića, organizovali kriminalnu grupu koja je u oktobru prošle godine otela, a nepuna tri mjeseca kasnije i ubila Mila Radulovića zvanog Kapetan.

Postupajući tužilac saopštio je da postoji osnovana sumnja da su Kašćelan, Božović i drugi osumnjičeni prijetili Raduloviću da mora odati podatke o škaljarskom klanu, koji ih interesuju, ili će ga mučiti i ubiti. To je Kapetan i uradio, omogućivši im da preko njegovog kriptovanog mobilnog telefona i aplikacije SKY druge pripadnike škaljarskog klana namame na unaprijed pripremljene lokacije kako bi ih ubili.

„Nakon što su po svojoj procjeni od oštećenog ( Radulovića) izvukli sve informacije i podatke koje ih zanimaju, oštećenom su obećali da će ga pustiti da živi u Španiji i da ga neće ubiti, iako su znali da to neće učiniti”, rekao je Čađenović.

Tužilaštvo Kašćelana, Radoja Zvicera, Milana Vujotića, Radoja Živkovića, Dragana Kneževića, Veljka Belivuka, Marka Miljkovića, Nebojšu Jankovića, Ratka Živkovića, Miloša Radonjića, Vladimira Vučkovića i Duška Roganovića sumnjiči da su kao saizvršioci izvršili krivično djelo otmica. Radonjića sumnjiče i da je ubio Radulovića, za šta su, tvrde, prikupljeni „personalni i materijalni dokazi“.

,,A potom da su njegovi posmrtni ostaci uklonjeni, odnosno da su pripadnici ove kriminalne organizacije nastojali da unište sve tragove izvršenja krivičnog djela”, pojasnio je Čađenović.

On je objasnio da postoje dvije kriminalne organizacije – jedna koju je formirao Belivuk i koja je djelovala na teritoriji Srbije i druga koju su organizovali Kašćelan i Božović. Riječ je, kaže, o dvije potpuno odvojene kriminalne organizacije, koje sarađuju između sebe, ali nemaju strukturu koja bi ukazivala da se radi o jednoj kriminalnoj organizaciji.

Zahvaljujući razotkrivanju Sky aplikacije, tužilaštvo u posljednje vrijeme ima pune ruke posla oko gonjenja kriminalaca za sve zločine koje su počinili i ostale, koje su planirali. Između ostalih, planirali su ubistva glavnog specijalnog tužioca, specijalnog tužioca, inspektora, policajaca, kao i prebijanje sudije. Kada su službe Europola dešifrovale Sky ova krivična djela su spriječena. Pitanje je kakav bi ishod bio da je ostalo na našim organima da zaustave ove zločine.

 

„Škaljarci“ planirali ubistva inspektora?

Zbog ubistva Andrije Gazivode i Pera Muhadinovića SDT je donijelo naredbu o sprovođenju istrage protiv Filipa Ivanovića, Bobana Sjekloće, Ilije Ivanovića, Ilije Milanovića, Nikole Martinovića i M.M. Specijalni tužilac Saša Čađenović saopštio je da postoji osnovana sumnja da su direktni izvršioci ubistva Gazivode Filip Ivanović i još jedna neidentifikovana osoba, a da su im u tome pomogli Sjekloća i Martinović.

Andrija Gazivoda ubijen je 17. februara prošle godine na Cetinju. Deset dana kasnije usred bijela dana aktiviran je eksploziv ispod automobila Muhadinovića, koji je preminuo na licu mjesta.

Pripadnici škaljarskog klana planirali su da eksplozivom, na putu između Podgorice i Cetinja, likvidiraju više policijskih službenika uključenih u istrage ubistava  Gazivode i  Muhadinovića. Iz SDT-a je saopšteno da su kriminalci planirali da postave eksploziv ispod tri policijska automobila i da ga aktiviraju dok su inspektori u vožnji, u konvoju.

Tužilac  Čađenović tvrdi da su za ubistvo policajaca bile planirane eksplozivne naprave velike razorne moći, od najmanje dva kilograma.

,,I dok su u vožnji, da bi postigli što jači efekat u javnosti, ne samo radi lišenja života, planirali su da ih ‘dignu u vazduh’ u trenutku dok se kreću magistralom, na relaciji Cetinje – Podgorica… ”, rekao je Čađenović.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

MATERIJAL ZA PROIZVODNJU I SATNICA DRASTIČNO POSKUPILI: Poljoprivreda čeka  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema najavama trend poskupljenja će se nastaviti. Naši upućeni sagovornici upozoravaju da se subvencije koje je resorno ministarstvo do sada uvelo odnose samo na sadni materijal (sjemenske kulture), ne i za preparate i proizvode za tretiranje biljnih vrsta

 

Cijene materijala koje mali poljoprivrednici u Crnoj Gori koriste za proizvodnju u samo par mjeseci drastično su porasle. Prema najavama, taj trend će se nastaviti. Pomoć koju je resorno ministarstvo, Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (MPŠV), do sada pružalo nije dovoljna.

„U aprilu ove godine vreća kombinovanog đubriva za poljoprivredu koštala je oko 11 eura, a u ovom trenutku njena cijena je 28 eura. To je znatno poskupljenje i nas poljoprivredne proizvođače stavlja u veoma nezavidan položaj“, kaže Sava Klikovac, poljoprivrednik iz Zete.

Osim đubriva, poskupila je i folija za rasadni materijal, za oko 30 odsto, kao i materijal za sistem „kap po kap“, za 35 odsto. I radna je snaga povećala satnicu – sa 2,5 eura na 3,5.

„U posljednjih nekoliko godina malo toga se radi da se zaštiti domaći proizvod. Uvoz je porastao za čak 85 odsto. Najavljeno je da će cijene materijala rasti, a ukoliko reakcija resornog ministarstva izostane, posljedica će biti i veće cijene poljoprivrednih proizvoda”, napominje Klikovac.

Iz Vladinog resora kojim rukovodi ministar Aleksandar Stijović kazali su Monitoru da su redovne agrobudžetske mjere koje sprovode – osavremenjene i povećane u ovoj godini za 10 odsto u prosjeku.

Do sada su subvencionisali koncentrovanu stočnu hranu (iz svih sektora stočarske proizvodnje) i ribarstvo sa 5 centi po kilogramu za avgust i septembar. Podržan je i sektor živinarstva, smanjenjem PDV-a na jaja početkom godine. No, od te mjere, tvrde Monitorovi upućeni sagovornici, više vajde imaju uvoznici nego proizvođači.

„Za oktobar, novembar i decembar subvencionišemo i sektor mlječnog govedarstva, dok je sektor svinjarstva podržan i kroz novu mjeru koja je u toku, a u okviru koje će proizvođači dobiti dodatnu podršku po nazimici u iznosu od 50 eura. Pomoć je pružena i sektoru ovčarstva i kozarstva”, kazali su nam još iz resora Stijovića.

Ovu godinu propratili su i viškovi mladog krompira i lubenice, što zbog uvećanog posađivanja, što zbog roda koji je bio iznad prosjeka za naše tržište. To je dovelo do pada prodajne cijene ispod cijene koštanja proizvodnje. Dodatno je sve pogoršala smanjena potrošnja kroz turizam, što je rezultiralo značajnijim poremećajima na crnogorskom tržištu. Iz Ministarstva kažu da su reagovali raspisivanjem Javnog poziva za dodjelu pomoći skladištenju i povlačenju sa tržišta mladog krompira i lubenice crnogorskih poljoprivrednih proizvođača. „Za krompir je opredijeljena podrška u iznosu od 6 centi po uskladištenom kilogramu, a za lubenicu pet centi”, navode.

No, prema riječima naših upućenih sagovornika koji se bave povrtarstvom i voćarstvom, subvencije koje je MPŠV do sada uvelo odnose se samo na sadni materijal (sjemenske kulture), ne i za preparate i proizvode za tretiranje biljnih vrsta. Ta je vrsta pomoći, kako kažu, neophodna.

„Riječ je o globalnom problemu i u ovim situacijama najbolje vidimo ko su jake i pametne zemlje – one koje posjeduju sopstvene zalihe i mogu da se nose koliko-toliko sa promjenama na tržištu. Male zemlje sa polurazvijenom poljoprivredom, kao što je Crna Gor, trpe najviše i najviše osjećaju ovakve promjene cijena”, ističe za Monitor osnivač i izvršni direktor portala Seljak.me Marko Maraš.

Prema njegovim riječima, ovakva nepovoljna situacija ima dva ishoda: „Ili će se poljoprivrednici zajedničkim snagama uhvatiti u koštac sa tržišnim skokovima ili će naša poljoprivreda da doživi krah. Ministarstvo definitivno treba da bude podrška, ali je nerealno očekivati da oni imaju kapaciteta da saniraju ove posljedice. Recept za rješavanje ove krize je jasno kreiranje udruženja proizvođača, bilo da je po tipu proizvodnje ili opštini”.

To je, prema riječima Maraša, jedini model koji može da obezbijedi dodatna sredstva proizvođačima kako bi uspjeli da prevaziđu krizu. „Realno gledano udruženja jedina mogu doći do nekih ekstra sredstava, a takva udruženja olakšavaju komunikaciju na relaciji poljoprivrednik-ministarstvo. Kao grupa koja daje pozitivan primjer mogu da budu itekako uticajni na širu poljoprivrednu zajednicu”, precizira.

Visoke su i cijene goriva za mehanizaciju koje, za razliku od okolnih i EU zemalja, u Crnoj Gori nije oslobođeno plaćanja akciza. Iz resora Stijovića kažu da je izrađen Pravilnik o akcizama za subvencioniranje goriva za sve poljoprivredne proizvođače u stočarskoj i biljnoj proizvodnji, kao i ribarstvu. „Poslat je sekretarijatu za zakonodavstvo i očekuje se njegovo brzo usvajanje”, najavljuju nadležni.

Prema podacima Monstata, na približno 50.000 gazdinstava, u Crnoj Gori se poljoprivredom stalno ili povremeno bavi više od 100.000 osoba. Većina starijih od 45 godina. Prema podacima iz 2019. Godine, za tržište su proizveli hranu i piće u vrijednosti većoj od 500 miliona eura, što je više od 10 odsto tadašnjeg bruto društvenog proizvoda. U uslovima pandemije virusa COVID-19 njihovo je učešće od još većeg značaja.

Zato poljoprivreda ne može da čeka.

 

Nelojalna konkurencija dodatno im otežava položaj

„Poseban je problem i što je najveći trgovinski lanac Voli u Šasu kod Ulcinja na svom zasadu zasadio biljne vrste koje tradicionalno gaje naši poljoprivredni proizvođači. Nelojalna konkurencija ugasila je pijacu. Dovoljno je par dana da ne kupe robu seljacima, pa da se tržište prezasiti”, tvrdi Sava Klikovac.

Kako nam objašnjava, Voli ima i svoju amablažu koju prodaje 10 puta skuplje, nego što to čine drugi trgovački lanci. „Ukoliko poljoprivrednik ne koristi njihovu ambalažu, ne može kod njih ni plasirati robu”.

Marko Maraš ističe da se tu radi o čistoj ekonomskoj računici. „Na kraju krajeva, Voli nije državna firma, imaju to pravo u ovom današnjem kapitalističkom vremenu, a svako mjesto u marketu nosi svoju vrijednost i oni samo valorizuju svoje kapacitete. Ako se te stvari dešavaju, može se samo postaviti pitanje da li je patriotski ne pomoći našim poljoprivrednicima”.

Smatra da bi većina poljoprivrednika na njihovom mjestu uradila isto. „Lakše je i isplativije da sami proizvedete nešto, i da imate standardizovan kvalitet i znate kolika količina vam je potrebna, nego da to otkupljujete od većeg broja proizvođača, gdje kvalitet i količina variraju od proizvođača do proizvođača. Oni su iskoristili pozive kao poljoprivredni proizvođači i krenuli u širenje djelatnosti. Takav je put svakog većeg i ozbiljnijeg trgovinskog lanca”.

Iz resora Aleksandra Stijovića Monitoru su kazali da su održali više sastanaka sa predstavnicima kompanije Voli, i da je, prema njihovim saznanjima, proizvodnja u Šasu zanemarljiva u odnosu na potrebe tog trgovinskog lanca. „Cijene proizvoda iz Šasa su tržišne, a Voli je otkupio od poljoprivrednika velike količine proizvoda”, rečeno nam je.

Sva veća privredna društva koja su u mogućnosti, od trgovačkih lanaca, poljoprivrednih apoteka ili prodavaca stočne hrane, bi, prema riječima Maraša, trebalo da, koliko je u njihovoj moći, pomognu poljoprivrednicima. „I u ovom slučaju bi udruženje moglo da igra značajnu ulogu, jer kada sa istim privrednim subjektima pregovarate, a znate da iza vas stoji par stotina ili hiljada proizvođača, lakše se dolazi do dogovora jer to odgovara i jednoj i drugoj strani. Više proizvođača, veća snaga, veće količine i veće mogućnosti. Nadam se da će poljoprivrednici uspjeti da prevaziđu neke manje bitne međusobne razlike i okrenuti se zajedničkom djelovanju”, zaključuje on.

Andrea JELIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PARTIJSKO ZAPOŠLJAVANJE U ULCINJU: Samo selektivno

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako je bilo i drastičnijih primjera nepotizma i partijskog zapošljavanja u gotovo svim crnogorskim opštinama, dok i aktuelna vlada i partije koje je podržavaju ne zaostaju u tome, pred sudom bi uskoro mogli da završe samo ulcinjski funkcioneri

 

Ulcinj je, reklo bi se po aktivnostima Specijalnog državnog tužilaštva, bio leglo partijskog zapošljavanja. Krajem januara bivši predsjednik opštine Ulcinj Ljoro Nrekić priveden je zbog krivičnog djela nesavjesnog rada u službi. U Specijalnom državnom tužilaštvu formiran je i predmet protiv aktuelnog predsjednika Opštine Aleksandra Dabovića. Takođe zbog  nezakonitog zapošljavanja, a u skladu sa odlukama partije.

Iako je bilo i drastičnijih primjera nepotizma i partijskog zapošljavanja u gotovo svim crnogorskim opštinama, dok i aktuelna vlada i partije koje je podržavaju ne zaostaju u tome, pred sudom bi uskoro mogli da završe samo ulcinjski funkcioneri. Jedino šta ih razdvaja od ostalih je televizijska emisija u kojoj Nrekić priznaje da je bilo partijskog zapošljavanja u Ulcinju i da to njegova Demokratska partija socijalista (DPS) radi „po čitavoj Crnoj Gori“. Objasnio je tom prilikom da „pored 190 stalno zaposlenih, u lokalnoj samoupravi radi 90 osoba koje su tu stizale kako ih koja partija ubaci i da problem partijskog zapošljavanja ne može brzo da iščezne”.

Specijalna državna tužiteljka Sanja Jovićević nedavno je dostavila Višem sudu optužni predlog protiv Nrekića i pet njegovih saradnika koje terete za zlopupotrebu službenog položaja. Osim Nrekića, tu su bivši sekretar za budžet i finansije i aktuelni šef ulcinjskog odbora DPS-a Sead Osmanović, bivši sekretar za komunalne djelatnosti i zaštitu životne sredine Mustafa Goran, načelnik Službe za zaštitu i spašavanje Saubih Mehmeti, sekretar Komunalne policije i bivši predsjednik Skupštine opštine Ulcinj Milazim Mustafa, kao i tadašnji predsjednik Skupštine opštine Ulcinj Ilir Čapuni.

Na saslušanju u ulcinjskom tužilaštvu nakon hapšenja u januaru, Nrekić je kazao da je lokalna vlast tokom 2020. zaposlila određeni broj ljudi, svjesna da krši važeće zakonske propise. Rekao je i da je lokalna vlast bila prinuđena da zapošljava na takav način, kako bi obezbijedila normalno funkcionisanje Opštine.

Tužilaštvo funkcionere Opštine Ulcinj tereti zbog zapošljavanja po osnovu ugovora o privremenim i povremenim poslovima bez saglasnosti Ministarstva finansija, što je predviđeno Sanacionim planom, koji je ta lokalna samouprava mora uraditi s obzirom na to da je korisnik sredstava Egalizacionog fonda. Opština Ulcinj je za deset i po mjeseci, prema planu budžeta za zarade u 2020, na osnovu tih ugovora isplatila gotovo 330.000 eura.

Najviše takvih zapošljavanja evidentirano je u Komunalnoj policiji i Sekretrarijatu za budžet i finansije, koji su za te potrebe izdvojili preko 90.000, odnosno 70.000 eura. Služba zaštite i spasavanja za te ugovore izdvojila je oko 50.000 eura, a Sekretarijat za komunalne djelatnosti i zaštitu životne sredine i kabinet predsjednika Opštine po oko 30.000 eura.

Nrekić je pred tužiocem priznao da nijedno novo zaposlenje, osim u tri slučaja, nije pratila imperativna saglasnost Ministarstva finansija, budući da je Opština u sanacionom planu. Neki od bivših funkcionera Ulcinja ponudili su da sa tužilaštvom sklope sporazum o priznanju krivice, ali do dogovora nije došlo.

Advokat Zoran Piperović je ranije kazao da njihova radnja nije imala za posljedicu štetu niti težu povredu prava drugog. Potvrdio je da su od bivšeg ministra finansija Darka Radunovića tražili da se odobri isplata ljudima koje je trebalo zaposliti, jer je postojala potreba za turističkim inspektorima i komunalnim policajcima pred turističku sezonu. Naveo je da su njegovi branjenici naglasili da su ta sredstva obezbijeđena rebalansom budžeta, koji je usvojen u lokalnoj Skupštini.

Krajem oktobra u Specijalnom državnom tužilaštvu počela su saslušanja bliskih saradnika i aktuelnog predsjednika Opštine Ulcinj Aleksandra Dabovića. Potpredsjednica Opštine Hatidža Đoni saslušana je ranije u svojstvu građanina pred državnim tužiocem.

SDT je u avgustu, od Osnovnog državnog tužilaštva u Ulcinju, preuzelo slučaj Dabovića. Dabović, koji je na funkciji naslijedio Nrekića zbog stečenih uslova za starosnu penziju, pod istragom je zato što je tokom ljeta donio rješenja o formiranju dvije opštinske radne grupe. Prva grupa sa četiri člana i predsjednikom, formirana je za praćenje rada društava s ograničenom odgovornošću čiji je osnivač Opština – DOO Parking servis, DOO Vodovod i kanalizacija i DOO Komunalne djelatnosti. Druga grupa s tri člana i predsjednikom zadužena je za praćenje primjene opštinske odluke o tihoj zoni na Adi Bojani.

Grupe će, kako piše u rješenjima, raditi i van radnog vremena, a članovima komisija pripašće naknade za rad u iznosu od 400 eura mjesečno, koje će biti plaćene iz budžeta Opštine. I jednoj i drugoj grupi mandat traje do 31. decembra ove godine. Prema informacijama Vijesti, Dabović je u međuvremenu rasformirao jednu komisiju.

Iz resora kojim rukovodi Milojko Spajić, krajem jula ponovo je upozoreno da nema novih niti produžavanja starih zaposlenja, dok opštine ne budu poštovale i izvršavale obaveze prema državi. Da i druge opštine ne izvršavaju obaveze, pokazao je i posljednji izvještaj o realizaciji Plana optimizacije javne uprave za drugu polovinu 2019. godine, koju je uradilo tadašnje Ministrastvo javne uprave. Prema tom dokumentu, lokalne samouprave su za tih pola godine zaključile 1.501 ugovor o djelu, a gotovo polovina tih ugovora nije dobila saglasnost Užeg kabineta Vlade ili predsjednika opštine – 790, gdje prednjače javne ustanove (521 ugovor bez saglasnosti). Kada je riječ o ugovorima o privremenim i povremenim poslovima, koje u Ulcinju istražuje tužilaštvo, zaključeno ih je ukupno 450, od čega četvrtina bez saglasnosti predsjednika Opštine ili Užeg kabineta Vlade – 106.

Pitanje je kada će posljedice, koje su dočekali čelnici Ulcinja, dočekati i čelnike drugih gradova, ali i aktuelne i bivše vlasti.

 

Evropa traži depolitizaciju javne uprave

Od 24 lokalne samouprave, sredstva Egalizacionog fonda koristi 15 opština: Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Danilovgrad, Gusinje, Kolašin, Mojkovac, Nikšić, Petnjica, Plav, Pljevlja, Rožaje, Šavnik, Ulcinj i Žabljak. Riječ je o načinu finansiranja siromašnijih opština, kako bi svaka lokalna samouprava bila u stanju da pruža jednaki (ili približno jednaki) kvalitet usluga stanovništvu. Prema izvještaju Ministarstva javne uprave, među opštinama koje su najviše zapošljavale u izvještajnom periodu bez saglasnosti Vlade, nalaze se opštine Bijelo Polje i Nikšić. Prema sanacionim planovima one, takođe, ne bi smjele zapošljavati bez saglasnosti Vlade. Prema četvorogodišnjem planu optimizacije, broj radnika u javnoj upravi mora biti smanjen za deset odsto, a za 15 odsto u lokalnim samoupravama. Međutim, broj zaposlenih se svake godine povećava.

U posljednjem Izvještaju o napretku Crne Gore Evropska komisija je naglasila da je potrebna snažna politička volja u cilju depolitizacije javne administracije i državne uprave. Podsjećaju i da nije bilo epiloga navodne zloupotrebe javnih sredstava u aferi Snimak iz 2013. godine. Afera Snimak izbila je nakon objavljivanja audio-snimka sa zatvorene sjednice DPS-a, u vrijeme dok je bio na vlasti, čiji funkcioner Zoran Jelić govori o zapošljavanju simpatizera DPS-a preko projekata Zavoda za zapošljavanje. Jelić nije procesuiran, a 2017. godine izabran je za člana Državne revizorske institucije koja je zadužena za kontrolu trošenja budžetskih sredstava i upravljanja državnom imovinom.

 

Nije samo DPS zapošljavao po partijskom ključu

Prema nalazima Upravne inspekcije, nije samo Demokratska partija socijalista koristila vlast u opštini kako bi jačala partijsku infrastrukturu. Isto je rađeno i u opštinama gdje je vlast obnašala tadašnja opozicija na državnom nivou, a danas vlast.
U Kotoru su, čim je na vlast došla koalicija na čelu sa Demokratama, krenula imenovanja partijskih drugova. Par mjeseci nakon što je imenovan predsjednik opštine Kotor Vladimir Jokić, njegova vjenčana kuma, inače članica Demokrata, postavljena je na mjesto direktorice Centra za kulturu Kotor. U toj ustanovi ubrzo je zapošljeno još nekoliko nekoliko članova kotorskog odbora Demokrata. Za glavnog administratora opštine postavljen je sin direktora Demokratske Crne Gore Vladimira Vujovića.

Upravna inspekcija je nezakonito zapošljavanje utvrdila i u Beranama, gdje je od 2014. na vlasti koalicija predvođena Socijalističkom narodnom partijom (SNP) i nosiocem njihove liste Dragoslavom Šćekićem. Inspekcijski nadzor obavljen je krajem 2017. godine i tada je utvrđeno da 65 službenika u organima lokalne jedinice ne ispunjava uslove za ta radna mjesta. Značajno je povećan i broj zaposlenih u gradskim preduzećima. Agencija za izgradnju i razvoj Berana u 2014. godini imala je 34 zaposlena, a samo dvije godine kasnije taj broj je povećan na 73. U Komunalnom je broj zaposlenih za dvije godine, od 2016. do 2018, porastao sa 129 na 208.

I Budva, nakon smjene DPS-a, je primjer zapošljavanja partijskih kadrova i članova šire familije u opštini gdje vlada nekadašnja opozicija. Partijska podjela „opštinskog plijena“ u toj lokalnoj samoupravi vjerovatno je i najvidljivija s obzirom na to da je svako malo vladajuća koalicija u krizi zbog nezadovoljstva podjelom fotelja.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo