Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KOTOR: PRESELJENJE JUGOPETROLA U PODGORICU: Ugroženi razvoj i identitet grada

Objavljeno prije

na

Preseljenje preduzeća Jugopetrol iz Kotora u Podgoricu jedna je od važnijih tema koja zaokuplja pažnju građana ovog grada posljednjih mjeseci. Od stidljivih najava takve mogućnosti do konačne spoznaje da je odlazak veterana kotorske privrede sasvim izvjestan, prošlo je par mjeseci. U tom periodu lokalna vlast mijenjala je retoriku, od političkih parola – neće moći, nećemo tako nešto dozvoliti – do prihvatanja realnosti da je Jugopetrol akcionarsko društvo u većinskom vlasništvu grčke kompanije Hellenic Petroleum, te da se ne može uticati na promjenu adrese sjedišta kompanije.

Odlaskom Jugopetrola koji je osnovan daleke 1947. godine stavljena je tačka na nekadašnju bogatu privredu Kotora. Nestali su giganti poput Jugooceanije, najveće pomorske kompanije u SFRJ, uništena je cjelokupna kotorska industrija sa pet fabrika različitih namjena, Rivijera, Bokeljka, Industrija ležajeva, konfekcija Jadran Perast, Ljekobilje Risan, hoteli Fjord i Slavija, trgovina Napredak…. Kada su nestajala jedna za drugim, nije se čuo glas pobune, pa se mnogi čude zašto se danas vodi polemika u gradu oko odlaska posljednjeg sa liste uspješnih preduzeća od kojih je živio ne samo Kotor nego cijela Boka.

Nema ni zaposlenih u Jugopetrolu da izađu i dignu glas zbog odlaska kompanije i gubljenja posla za oko 200 radnika, pa je aktuelna briga vlasti, po mišljenju mnogih mještana, krajnje licemjerna.

Kotorani su iz medija saznali da su Grci izvršili zamjenu poslovnog prostora sa nikšićkim biznismenom Miodragom Dakom Davidović kome će pripasti upravna zgrada Jugopetrola u zamjenu za 2.500 kvadrata u poslovnom prostoru Milenijum u Podgorici.

Zgrada Jugopetrola smještena je u centru Kotora, neposredno ispred gradskih bedema, nedaleko od morske obale. Novi vlasnik najavio je moguće rušenje zgrade i gradnju hotela. Važećom Lokalnom studijom lokacije za sektor 15, na tom je mjestu predviđen objekat poslovne namjene.

U Kotoru se nezvanično može čuti da bi umjesto rušenja moglo doći do razmjene imovine: Davidović bi navodno uzeo zgradu Opštine, poznatu kao bivšu austrougarsku Komandu mjesta, dok bi se lokalna uprava preselila u zgradu Jugopetrola.

Ukoliko je vlast željela da spriječi odlazak Jugopetrola ona je imala instrumente da takvu transakciju Grcima oteža, smatra Kotoranin Aleksandar Dender.

„Opština ne treba da dozvoli izmjene plana LSL-15 i prenamjenu prostora na lokaciji upravne zgrade Jugopetrola. Nije ovo prvi put da se pokreće pitanje preseljenja JPK. Pokušavalo se i ranije u ondašnjoj Jugoslaviji, ali se zahvaljujući tadašnjem direktoru Petru Vučuroviću, kotorskim vlastima i građanima, od te ideje odustalo. Kada je Grk postao većinski vlasnik JP, tada je i odlučena njegova sudbina”, kazao je Dender.

U razgovoru za Monitor arhitekta Dender je govorio o propadanju grada i devastaciji svega onoga što su sadašnje generacije naslijedile, kako privrede tako i kulturne baštine. Po njegovom mišljenju, u Kotoru je od svega gora indiferentnost i apatija građana, nedostatak svijesti o značaju grada i kotorske kulturne baštine za očuvanje sopstvenog identiteta.

„To gubljenje identiteta Kotorana i apatija dovode do toga da ljudi koji nisu Kotorani manipulišu nama, uništavaju, prodaju sve što je naše, što nam je ostavljeno u nasljeđe. Polako ali sigurno gubimo i jezik i običaje, i građane i sam grad. Pogledajte samo kome su ga sve prodali ili iznajmili”, rezignirano kaže Dender.

U Kotoru većinu poslovnog prostora u vlasništvu Opštine drže takozvani kontroverzni biznismeni. U njihovim su rukama vrijedni kulturno-istorijski spomenici, stare palate, drevni bedemi. Scene u kojima učesnici na opštinskim tenderima za zakup lokala u gradu, uz pratnju naoružanih specijalaca predaju ponude, izazvale su zaprepašćenje i nevjericu u javnosti. Poznato je da je neke od elitnih poslovnih prostora lokalna vlast izdala pripadnicima kriminalnih klanova na dugi niz godina i trošila prihod na pripremu lokalnih izbora.

Kotorski arhitekta iznosi poražavajuće podatke o uticaju kruzerskog turizma na kvalitet života građana.

„Iza maske kruzerskog turizma krije se tragedija Kotora. U gradu unutar bedema, između Gurdića, Škurde i mora, po popisu živi ne više od 900 stanovnika, među kojima je samo stotinjak Kotorana. Prema podacima Turističke organizacije i gradske Luke, Kotor je prošle godine posjetilo više od 360 brodova koji su doveli 300.000 putnika. Individualnih putnika bilo je više od 200.000, što znači da je Kotor posjetilo preko pola miliona turista. Odnosno, na jednog stanovnika došlo je 500 turista”, ističe Dender.

Prema zvaničnim podacima TOK, turista u Kotoru potroši u prosjeku 42 eura. „Prostom računicom dolazi se do podatka da, na primjer, 400.000 turista ostave u Kotoru oko 16,8 miliona eura, što je za 2,4 miliona više od cijelog planiranog budžeta Opštine za ovu godinu”, navodi arhitekta.

Međutim, od silnih miliona koji se zarađuju na znamenitostima Kotora, gradu se ništa ne vraća.

Dender ističe kako Opština i država od prihoda od turizma ništa ne ulažu u Kotor iako se čitav koncept kotorskog turističkog, odnosno kruzerskog buma, temelji na ono malo prostora starog grada. On poziva nadležne da nabroje šta je to urađeno u gradu u posljednjih 20 godina.

„O Kotoru se ne razmišlja kao o mjestu za život ljudi. Ovdje se više ne živi već samo troši i na brzinu zarađuje. Razvojna politika Opštine i države grad je podredila turistima žrtvujući njegove stanovnike. Na taj način se mijenja identifikacijska slika grada, razbija njegov duh, kultura i njegovo biće. Pri tom oni koji žive u Kotoru uglavnom nemaju veze sa turizmom osim što moraju trpjeti posljedice komercijalne eksploatacije grada”, kaže Dender. On napominje kako vlasnici suvenirnica, kafića i restorana koji su preplavili Kotor, velikog dijela apartmana, hotela i hostela uglavnom ne žive u gradu, nego negdje drugo, dok Kotorani trpe posljedice bezobzirnog biznisa.

Za desetak godina Kotor će biti grad-hotel poput Svetog Stefana, bez stanovnika, prognozira poznati kotorski arhitekta.

Čije su kotorske pare

Arhitekta Saša Dender ističe zapušteno stanje bedema koji u dužini od oko 4,5 kilometra okružuju brdo San Đovani iznad Kotora, omiljeno izletište turista. „San Đovani je velika sramota grada. Polomljeni izvaljeni skalini, razrušeni parapetni zidovi sa kojih se krade kamen, drveće koje raste iz zidova, odaje sliku kao da je zemljotres juče prošao a ne prije 35 godina. To je slika opšteg nemara i nebrige onih koji se staraju o bedemima i koji ubiraju ogroman prihod od ulaznica. Nešto malo je urađeno ali na nestručan i na primitivan način, pa se čini da je bolje pustiti bedeme da dostojanstveno umiru nego da se dodatno devastiraju. Nakon svega može se postaviti pitanje, poput onog koje je postavio vojvođanski političar – čije su naše pare.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

Izbor čelnika suda i tužilaštva: Pravda čeka na dogovor partija

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tužilački savjet raspisao je novi konkurs za vrhovnog državnog tužioca dok Skupština bira nove članove tog tijela, u Vrhovnom sudu nijesu uspjeli da izaberu kandidata za predsjednika

 

Pravedno sudstvo i nezavisno tužilaštvo. Riječ je o osnovnoj potrebi funkcionisanja podjele vlasti – da bi sudska vlast ispunila svoju kontrolnu ulogu sudije i tužioci moraju savjesno i objektivno obavljati svoj posao. Pravedno sudstvo i nezavisno tužilaštvo potreba je i obaveza na koju nas, takođe, svake godine kroz izvještaje o napretku upozorava Evropska komisija.

Ne stiče se utisak posljednjih dana da su ove maksime cilj vladajuće većine, ali ni čelnika u Sudskom savjetu i Tužilačkom savjetu – tijela koja upravljaju sudstvom i tužilaštvom. Dok se vladajuća većina bori svim sredstvima da kontroliše pravosuđe, u sudovima i tužilaštvima nije vidljiva želja za promjenama. Tužilački savjet ponovo je raspisao oglas za vrhovnog državnog tužioca, iako se u Skupštini Crne Gore biraju novi članovi tog tijela.

Skupština je usvojila izmjene Zakona o državnom tužilaštvu kojim ranije prestaje mandat ovom tijelu, a biraju se novi članovi iz reda uglednih pravnika i predstavnika Ministarstva pravde. Tužilačkim savjetom rukovodi vršilac dužnosti predsjednika Vrhovnog državnog tužilaštva (VDT) Dražen Burić, koji je izabran na tu funkciju nakon što se penzionisao Ivica Stanković.

Potpredsjednik Vlade Crne Gore Dritan Abazović kazao je da Tužilački savjet „silom na sramotu“ pokušava da izabere novog vrhovnog državnog tužioca, iako je u tehničkom mandatu. On tvrdi da u Tužilačkom savjetu postoje ljudi od kojih očekuje da doprinesu transformaciji tužilačke organizacije, kao i oni koji nijesu daleko od procesuiranja.

„Uopšte ne mislim da je to veliki broj tužilaca, ali neki ljudi koji pokušavaju da povlače poteze, upravo imaju za cilj da derogiraju i zakon i Tužilački savjet, to su isti ti ljudi koji nijesu mogli da isporuče rezultate 30 godina“, kazao je Abazović.

Abazović tvrdi da je upoznao mnogo „dobrih i časnih ljudi i profesionalaca“ od kojih očekuje da doprinesu transformaciji i tužilačke organizacije i Crne Gore u ostvarivanju vladavine prava.

„Ako naredni vrhovni državni tužilac Crne Gore bude čovjek koji je dostojanstven, profesionalan i ako bude imao minimalnu želju da radi na pravičan način, mi ćemo isporučiti rezultate“, poručio je Abazović.

U Tužilačkom savjetu ocijenili su da izjava potpredsjednika Vlade predstavlja krajnje neprimjeren pokušaj političkog uticaja na njihov i rad državno-tužilačke organizacije. Tvrde da izjave Abazovića obiluju pogrešnim interpretacijama i kvalifikacijama kojima se narušavaju neki od temeljnih ustavnih principa u pogledu statusa i rada tih institucija.

,,Upornim davanjem javnih ’naloga’ za postupanje Tužilačkom savjetu, predstavnik izvršne vlasti samo potvrđuje naše tvrdnje da je cilj izmjene Zakona o državnom tužilaštvu bio realizacija ideje da se državno tužilaštvo stavi pod političku kontrolu”, saopštili su iz Tužilačkog savjeta.

Oni su pojasnili da je Zakonom o državnom tužilaštvu propisano da im prestaje mandat tek kada Skupština izabere nove članove Tužilačkog savjeta. Zbog toga tvrde da ne može biti riječ o tehničkom mandatu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 25. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SLUČAJ  ODUZIMANJA DJECE, JAVNOST I INSTITUCIJE: Kad sistem zakaže

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nedavni događaj tokom kog su dvoje mlađih maloljetnika, prilikom hapšenja oca, pred njihovim očima, u prisustvu nadređenih službenika iz državnih institucija, predati majci, kao drugom zakonskom staratelju, ogolio je mnoge nepravilnosti i greške u sistemu zaštite prava i dobrobiti djece u Crnoj Gori

 

Nedavni događaj tokom kog su dvoje mlađih maloljetnika, prilikom hapšenja oca B.T. pred njihovim očima, u prisustvu nadređenih službenika iz državnih institucija, predati majci, kao drugom zakonskom staratelju, ogolio je mnoge nepravilnosti u radu sistema zaštite prava i dobrobiti djece u Crnoj Gori.

Društvenim mrežama prethodnih par dana kružio je uznemirujući video snimak koji je zabilježio kako se, naočigled desetine ljudi, uglavnom državnih službenika i komšija, odvija prava porodična drama. Djeca, dječak i djevojčica, gledala su hapšenje oca, vrištala, plakala, i odbijala da, na insistiranje radnika Centra za socijalni rad (CSR) i Uprave policije (UP), pođu sa majkom. Djevojčica je, kako se zaključuje na osnovu snimka, pobjegla u kuću kod susjeda, dok je dječak, uguran u automobil, zapomagao da ga ne odvajaju od oca. ,,Snimaj ovo, snimaj ovo”, čuje se na videu. Sve je ovjekovječio neko od prisutnih komšija. I kasnije, neovlašćen snimak podijelio sa masama na internetu. Postao je viralan i obišao je region. Prekršeno je i pravo na privatnost.

Uslijedila je, očekivano, salva komentara, optužbi na račun roditelja, pa i uvreda. Raspredalo se i nagađalo gotovo isključivo o uzroku razvoda, o razlogu hapšenja B.T, o majčinstvu i ljubavnom životu njegove bivše supruge, o tome ko je od njih odgovorniji za čitavu situaciju… Na kritiku javnosti, doduše neuporedivo blažu, naišla je i radnica Centra za socijalni rad, takođe jedna od akterki na snimku, koja je pokušavala da, uz pomoć policajaca, djecu odvede sa majkom.

Rijetko je ko ukazao na tragičnost posljedica radnji svih odraslih učesnika u ovom događaju, a potom i onih koji su komentarisali i dalje dijelili snimak.

Grupa građana otišla je i korak dalje, pa je putem dogovora preko Fejsbuka organizovala protest ispred zgrade Opštine Podgorica, sa sve transparentima koji otkrivaju imena djece, i sakupila novac za kauciju za B.T. Ne znajući pri tom, sa sigurnošću, ni zbog čega je uhapšen. Nagađalo se da je razlog za to jer je nezakonito brao drva na sjeveru Crne Gore.

Kako su reagovale institucije?

Iz Ministarstva finansija i socijalnog staranja osudili su kršenje prava na privatnost djece. To je pravo, inače, zagarantovano kako zakonima države Crne Gore, tako i UN Konvencijom o pravima djeteta, čija je potpisnica i naša država. Vladin resor kojim rukovodi ministar Milojko Spajić izvijestio je javnost da je, u okviru svojih nadležnosti preduzeo sve raspoložive mjere kako bi se utvrdila odgovornost svih učesnika događaja.

Ministar Spajić se potom fotografisao sa djecom i to objavio na svoj profil na Tviteru, sa riječima da je Ministarstvo obezbijedilo djeci boravak u dječjem odmaralištu u Bečićima.

Zakasnilo je i objašnjenje Osnovnog suda u Podgorici. Kada je do njega došlo, otkriven je potpuno nov kontekst priče. B.T. je lišen slobode i sproveden na izdržavanje kazne zatvora u trajanju od 30 dana po rješenju izvršnog sudije zbog intenzivnog odbijanja da preda djecu majci, iako je ona imala pravo da ih viđa dva puta nedjeljno. Spor između roditelja na sudu traje skoro tri godine. Ocu su, kako pojašnjavaju, već jednom izricali kaznu zbog nepoštovanja sudske odluke, ali je on tada pristao da sarađuje, pa kazna nije sprovedena. Iz Suda još ističu da su djeca samo u prisustvu oca odbijala da idu sa majkom. ,,Kada je vidio da djeca hoće kod majke, B.T. je nastavio sa pređašnjim ponašanjem, koje je kod djece izazvalo negodovanje i ponašanje koje zabrinjava. Zato je sud ponovo donio rješenje i B.T. izrekao novu kaznu još u novembru 2020. godine. Od tada do jučerašnjeg dana Sud je intenzivno izlazio na lice mjesta i tražio od njega da ih preda majci. Međutim, zbog toga što nije sproveo prvu kaznu u nadi da će B.T. shvatiti značaj majke u životima njegove djece, ni nakon sedam mjeseci nije izvršio predaju. Kako je ovakvo ponašanje roditelja kojem su djeca povjerena nedopustivo sa aspekta kako domaćeg zakonodavstva tako i konvencijskog prava, sud je pristupio sprovođenju kazne zatvora”, kazali su iz Osnovnog suda.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 25. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLICIJSKA AKCIJA U LUCI BAR: Borba protiv kriminala ili predstava

Objavljeno prije

na

Objavio:

Procesa zbog šverca cigareta, za  koji je prethodna vlast decenijama optuživana da se odvijao pod njihovim pokroviteljstvom, u Crnoj Gori  nije bilo. Procesi koji su pokrenuti van zemlje, arhivirani su. Ako institucionalnu borbu sa švercom cigareta nova vlast bude vodila poput  ovosedmične akcije u Luci Bar, načekaćemo se i na istinu o današnjim putevima šverca cigareta

 

Policija je ove sedmice  za crnogorsku javnost izvela, po svemu sudeći, još jednu predstavu za javnost. Specijalci Sektora za borbu protiv kriminala ušli su u Luku Bar, tražeći dokaze o milionskom švercu cigareta.

Očekivano ili ne, cigarete su pronašli, ali kako je zvanično saopšteno, za sada, ne i dokaze da je riječ o robi koja je bila namijenjena krijumčarenju . Kako je objašnjeno, riječ je o dugom procesu i tek treba da bude utvrđeno da li se u konkretnom slučaju može govoriti kao o švercu cigaretama.

To što su specijalci pretraživali magacine, dovelo je do održavanja prve sjednice Biroa za operativnu koordinaciju bezbjednosnih službi kojom je predsjedavao vicepremijer Dritan Abazović.

,,Na prvoj sjednici BOK-a dogovorene su aktivnosti i strategija rada svih bezbjednosnih službi u Crnoj Gori, koje će prioritetno biti usmjerene protiv rada organizovanih kriminalnih grupa i njihovih
povezanih aktivnosti. Nijedna kriminalna grupa u Crnoj Gori neće i ne može biti jača od države, a bezbjednosne službe će kroz pojačan operativni rad i saradnju sa međunarodnim institucijama preduzti sve aktivnosti na inteziviranju i konkretizovanju te borbe”, navodi se u saopštenju, izdatom nakon sjednice. Saopštenje je izdato sa sve naslovom –  „Održana sjednica BOK-a: Kreće rat protiv organizovanog kriminala, šverca cigara“. Oni koji su akciju posmatrali, doduše,  zaista su mogli i pomisliti da je krenuo rat, jer su magacine „napali“ specijalci sa dugim cijevima.

Na sjednici su bili i direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost Dejan Vukšić i direktor
Uprave policije Zoran Brđanin, čije kontrolno saslušanje je upravo zbog šverca cigareta, tražio lider Pokreta za promjene Nebojša Medojević. On je krajem maja tvrdio da je u 15 dana iz carinskog skladišta iz slobodne zone Bar izašlo od 80 do 100 kontejnera švercovanih cigareta. On je iznio optužbe da je u taj posao ,,ušla” garnitura bliska premijeru Zdravku Krivokapiću.

,,Vukšić je bio pod mjerama ANB-a kao advokat kavačkog klana. Nije obezbijeđena saglasnost Skupštine za njegov izbor. Premijer vrlo direktno krši ustavni poredak, ugoražava ustavnu-civilizacijsku kategoriju, a to je civilna kontrola, građanska kontrola vojske i službi bezbjednosti”, kaže  Medojević.

Premijer Krivokapić je za tvrdnje Medojevića ranije rekao da su laž.

Procesa zbog šverca cigareta, za  koji je prethodna vlast decenijama optuživana da se odvijao pod njihovim pokroviteljstvom, u Crnoj Gori  nije bilo. Procesi koji su pokrenuti van zemlje, arhivirani su. Ako institucionalnu borbu sa švercom cigareta nova vlast bude vodila poput  ovosedmične akcije u Luci Bar, načekaćemo se i na istinu o današnjim putevima šverca cigareta.

S.ĐOKIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo