Povežite se sa nama

Izdvojeno

LOKALNI PREVOZ DO SELA NA SJEVERU SAMO U OBEĆANJIMA: Neophodno ali nerentabilno

Objavljeno prije

na

Davno su prošle godine kada su iz opštinskih centara do većine sela na sjeveru Crne Gore redovno saobraćali autobusi. Takav vid javnog prevoza sada je organizovan samo u nekim opštinama. U lokalnim upravama ističu kako je, s obzirom na sve manje stanovnika,  upitna opravdanost postojanja redovnih autobuskih linija na ruralnom dijelu

 

S mnogo muke, sporadično ili nikako – tako bi najjednostavnije bilo opisati način na koji je organizovan javni prevoz od gradova do sela na sjeveru Crne Gore.

Rijetke su lokalne uprave koje uspijevaju da mještanima ruralnog dijela opštine obezbijede jeftin i pouzdan prevoz do gradskih centara. Žale se kako privatani prevoznici, mahom, nijesu zainteresovani za takve poslove. Vlasnici kombija ili autobusa, zbog nerentabilnosti, često traže  povelike subvencija iz lokalnih budžeta. Brojnije su, međutim, one opštine koje gradski prevoz, s vremena na vrijeme, samo stave na listu “prioriteta” u  lokalnim planovima,  ali nikad ozbiljno ne prionu  organizaciji tog posla.

U Kolašinu, još poodavno, najavljuju  da će riješiti  višedecenijski problem nedostaka javnog prevoza. Način realizacije i rokovi aktivnosti, koje bi trebalo da doprinesu tom cilju, definisani su Planom urbane mobilnosti, koji je izrađen prije dvije godine. Nedostatak javnog prevoza, kako piše u Planu, “ predstavlja ogroman izazov za mobilnost, posebno onih koji žive izvan urbanog područja grada” . Ni u gradskom području ne postoji odgovarajuća infrastruktura, poput uređenih autobuskih stajališta ili mjesta za zaustavljanje i parkiranje autobusa.  Ako se izuzmu ski-centri, turistička izletišta takođe nijesu povezana javnim prevozom. Tako je, na primjer, do Nacionalnog parka Biogradska gora i Manastira Morača moguće doći jedino sopstvenim vozilom.

Nepostojanje javnog prevoza do kolašinskih sela, zaključuju u dokumentu, izazov je i iz ugla socijalne jednakosti, “s obzirom na to da u ruralnim područjima uglavnom živi starija populacija, koja često nije u prilici da vozi automobile”.  Prema zacrtanim ciljevima iz Plana već je odavno trebao  trebalo da bude urađena Studija javnog prevoza. Međutim, do sada nije zvanično saopšteno da li je započet taj posao.

Trebalo je do januara ove godine da bude i uspostavljena bar jedna redovna linija javnog gradskog prevoza od grada do sela. To je bio rok i za aktivnosti, koje bi omogućile prilaz međugradskim autobusima u urbano područje Kolašina. Lokalna vlast nije bila skromna kad je planirala, pa je sugrađanima, obećala i servis od vrata do vrata.

”Uspostavljanjem prevoza na poziv omogućiće se mobilnost onim grupama stanovništva, koje zbog udaljenosti, neposjedovanja sopstvenog automobila ili pripadnosti ugroženim društvenim grupama ne mogu efikasno da dođu do željenog odredišta. Takvom vrstom usluge, koja funkcioniše po principu”od vrata do vrata”, biće obezbijeđena dostupnost područja  koja nijesu pokrivena redovnim javnim prevozom, što je posebno važno za osobe smanjene pokretljivosti, osobe sa invaliditetom i druge ugrožene grupe”, precizirano je u Planu.

Na taj način namjeravali su  da obezbijede “efikasan pristup zdravstvenoj zaštiti, trgovini…”. Prevoz po principu “od vrata do vrata”, obećavali su iz Opštine, biće ponuđen i turistima. Planirano, nažalost,  nakon što je napisano, nije niti relaizovano niti pominjano.

Školski autobusi, iako je njima predviđen, isključivo, prevoz učenika, vrlo često zamjenjuju javni prevoz i za ostale mještane.  Vozači , objašnjavaju mještani jednog kolašinskog sela,  “progledaju kroz prste”, pa se u minibus često ubace i namirnice i ostale potrepštine kupljene u gradu. Bude mjesta i za po nekoliko članova jedne familije.  Pazarnim danom, veća je gužva, pa svi oni bez svojih kola, nastoje da rezervišu mjesto pored đaka.  U nekim selima, međutim, đaci do područnih odjeljenja pješače, pa nema ni autobusa.

“Istina je da gotovo svi u ovom selu imaju svoja kola. Međutim,  nekoliko je nas starijih i samih, kojima đeca žive širom bijelog svijeta. Nama je cijelog života jedino prevozno sredstvo bio konj, sada ni to. Ranije , kad je zdravlje služilo, po sat i po sam jahala konja u jednom pravcu da bih stigla do Kolašina. Kad se vraćam nazad, ja pješke, a konj pod tovarom.  Da bih došla do Kolašina sada treba da platim najmanje 30 eura za taksi.  Primam minimalnu penziju. Bar dva puta mjesečno moram za namirnice do grada ili na pregled kod ljekara. Da mi pare padaju s neba, falilo bi”, kaže  sedamdesettrogodišnja mještanka sela Vranještica.

Neophodnost postojanja gradskog prevoza konstatovana je i u nacrtu izmjena i dopuna (ID) Prostorno urbanističkog plana (PUP), o kojem još traje javna rasprava. Međutim, u tom planskom dokumentu, predstavljeno je i nimalo zavidno stanje lokalnih puteva. Većinom od tih saobraćajnica teško je i terenskim vozilima, pa bi ih , prije uvođenja autobuskih ili kombi linija,  trebalo  sanirati.

“Dio putne mreže koju danas čine lokalni i nekategorisani putevi u opštini, imaju veoma ograničenu saobraćajnu funkciju. Bez obzira na nizak nivo upotrebljivosti tih puteva, oni za mnoga sela i naselja u opštini predstavljaju, ipak, jedinu praktičnu mogućnost povezivanja sa ostalim naseljima u opštini Kolašin. Sigurno je da kvalitet povezanosti postojećih naselja ima uticaja na opadanje ukupnog broja stanovnika. Zbog toga je unapređenje te kategorije putne mreže u opštini jedan od preduslova za poboljšanje opštih uslova za život stanovništva u okviru cijele teritorije opštine”, preporučuju obrađivači PUP-a.

U Andrijevici, kako tvrde u lokalnoj upravi, godinama bezuspješno pokušavaju da privole prevoznike da uspostave linije do sela. Nijesu pomogli ni brojni  apeli sela Jošanice, Japana, Konjuha, Košutića, Đulića, Cecuna, Kuti,  Bojovića…  Mještanima za prevoz do grada i nazad na usluzi stoje jedino taksisti. Iz lokalne uprave tvrde da su, minulih godina,  redovno raspisivali konkurse za dodjelu linija u prigradskom  prevozu, ali se niko ne javlja, prije svega, “zbog nedostatka putnika i nerentabilnosti pojedinih linija”. Obećavaju da će, “rukovodeći se interesima građana”, na neki drugi način nastojati da riješe taj problem. Slična obećanja stizala su iz te opštine i ranijih godina. No, konkretne koristi za one koji su odlučili da ostanu u udaljenim selima nije bilo.

U Pljevljima, međutim, tvrde da će do septembra preći sa riječi na djelo.  Najavljuju  besplatan prevoz za građane iz sela do kojih do sada autobusi nijesu redovno stizali.  Navodno, od početka naredne školske godine,  taj servis moći će da koriste i đaci i ostali. Planirana je i nabavka dva minibusa, a novac za to je  predviđen u budžetu za ovu godinu. Servis će, objašnjeno je,  funkcionisati u okviru preduzeća Lokalni putevi.

“Dosadašnji model besplatnog prevoza samo za penzionere i djecu gdje se ta usluga plaća privatnim kombi prevoznicima pokazao se kao neefikasan i skup. Zbog toga smo odlučili da  Opština kupi dva kombija koji bi radili u okviru Lokalnih puteva. Ti kombiji bi saobraćali prema selima i prevoz bi bio za sve potpuno besplatan. Prema potrebi broj minibusa, iz godine u godinu, biće povećavan”, najavljuju iz lokalne uprave.

U toj opštini još je na snazi  ugovor o subvencijama sa privatnim prevoznicima, pa će oni nastaviti da rade za dio đaka sa seoskog područja.  Suvencije od oko 50.000 eura godišnje, bili su prinuđeni da opredijele, nakon što nije uspjelo nekoliko pokušaja da angažuju prevoznike do ruralnog dijela. Na području Pljevalja do prije 30-ak godina  autobuske linije do sela bile su redovne, a njima su saobraćala vozila lokalnog preduzeća Prevoz Pljevlja.

U većini lokalnih uprava, Monitoru su nezvanično kazali da je model gradskog prevoza “prevaziđen”, s obzirom na broj domaćinstava u selima.

“Iako postoji realna potreba, naročito starih ljudi da dođu do grada što brže i jeftinije, posebno kad je riječ o onima koji žive sami, postavlja se pitanje isplativosti redovne autobuske linije. Za takve situacije bolje je namjenski uspostaviti servis. Kada je riječ o mlađim mještanima,oni uglavnom imaju svoje automobile i  ne bi koristili javni prevoz. Za djecu, s druge strane, organizovani su školski autobusi”, kažu u mojkovačkoj lokalnoj upravi.

Planeri često ističu da je jedan od uslova za poboljšanje života na selu organizovanje javnog prevoza. Međutim, objašnjavaju sagovornici Monitora, problem saobraćajne dostupnosti grada selu treba rješavati na drugačije načine od onih koji se obično predlažu. Ipak, ne znaju da kažu šta pod tim podrazumijevaju, to jest, na koji bi još način mještane udaljenih sela mogli spasiti od “paprenih” cijena taksi usluga.

                                                                                                Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

FOKUS

ANDRIJA MANDIĆ, OSVAJANJE VLASTI: Za srpski svet u Orbanovoj Evropi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nadolazeća desna Evropa, računaju Vučić, Dodik i Mandić, mogla bi imati razumijevanja za njihove aspiracije: političke, nacionalne, državne. Umjesto da im se suprotstavi, postojeća većina u crnogorskom parlamentu pravi se da bira između nekadašnjih DPS-a i DF-a. A to je siguran način da svi budemo na gubitku

 

 

Bio je to trijumfalan petak (12. jul) za predsjednika parlamenta. U Podgorici je, u odsustvu, nepravosnažno oslobođen optužbi za učešće u aferi poznatoj kao državni udar. Na Cetinju je, pod njegovim pokroviteljstvom, obavljena dodjela Trinaestojulskih nagrada. Andrija Mandić se potrudio da sve to ostane u sjenci njegove najnovije inicijative – obnova kapele na Lovćenu.

“Smatram da smo danas zreli kao društvo i zajednica da realizujemo tu ideju koja će dovesti do pomirenja i okupljanja ljudi u Crnoj Gori. I želim da iskoristim priliku da je kao predsjednik Skupštine Crne Gore javno iniciram. Poštujući Njegoševu želju, uspostavili bi novu moralnu vertikalu koja će učiniti da Crna Gora ozdravi i da u bolju budućnost zakorači svjesna sebe i svoje slavne istorije zatvarajući poglavlje podjela i netolerancija”, poručio je Mandić iz Vladinog doma u Prijestonici.

Pomirenje, ozdravljenje, uspostavljanje nove moralne vertikale… To je dio  nove retorike kojom  Mandić daruje  javnost od, otprilike, prošlogodišnjih predsjedničkih izbora. Na kojima je, kao trećeplasirani, pretrpio ozbiljan neuspjeh. Takav i toliko da bi ga malo ko, izuzev njega, politički preživio na ovdašnjoj javnoj sceni.

To je i najveće skeptike uvjerilo u upotrebnu vrijednost decenijskog političkog iskustva i neograničene logističke, finansijske i medijske podrške zvaničnog Beograda. Aleksandra Vućića, preciznije. I SPC. Pod uslovom da ta dva centra moći posmatramo kao zasebne entitete.

To, naravno, ima  cijenu. Mandić je plaća, veselo,  lično i preko političkog bloka koji predvodi. Intenzivno radeći na tome da destabilizuje Crnu Goru, naruši njene odnose sa susjedima i zapadnim partnerima. I, možda najvažnije, pojača zavisnost koalicionih partnera iz vladajuće većine od njega i njegovih domaćih i stranih saveznika sa transverzale Banjaluka – Beograd – Budimpešta – Moskva.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

OZBILJNA DOJAVA DA JE KRIMINALNA GRUPA SPREMALA UBISTVO MILA ĐUKANOVIĆA: Šta je motiv?

Objavljeno prije

na

Objavio:

Monitoru je iz dva zapadna diplomatska izvora potvrđeno da je  vijest o prijetnji istinita i potencijalno opasna. Jedan izvor, koji je htio ostati anoniman, je rekao da postoje indicije da se  navodno radi o ranijim neraščišćenim ilegalnim poslovima prethodne crnogorske vlasti sa ljudima iz bivšeg mafijaško-političkog establišmenta u Albaniji i na Kosovu. Za tu tvrdnju  nisu ponuđeni konkretni dokazi

 

 

Prošle subote je osvanula vijest da je bivši predsjednik Crne Gore Milo Đukanović obavijestio nadležne institucije da je u posjedu informacija koje je dobio “od određenih međunarodnih zvaničnika iz obavještajne zajednice” da se na njega sprema atentat. Vijesti su dobile potvrdu informacije iz ureda bivšeg predsjednika dok im je noć prije odgovorila Uprava policije (UP) da “ne raspolažu podacima koji bi ukazivali na planirane aktivnosti” koje bi ugrožavale sigurnost bivšeg šefa države. Agencija za nacionalnu bezbjednost (ANB) nije odgovorila na upite. Vijestima je izvor blizak Đukanoviću rekao je da ga je “visoki strani vojni zvaničnik sa Kosova obavijestio da organizovana kriminalna grupa iz jedne susjedne zemlje navodno planira da izvrši atentat, u sprezi sa bezbjednosnim službama jedne druge susjedne zemlje”.

Đukanoviću bliska Televizija je bila malo konkretnija. Ona je javila da je “američki vojni funkcioner koji radi na Kosovu, preko zapadnih obavještajnih kanala” alarmiran da je “jedna kriminalna grupa iz susjedstva, iz grada udaljenog stotinjak kilometara od Podgorice”, dobila ,,ugovor“ za likvidaciju. Za razliku od izvora Vijesti koji govori o sprezi sa bezbjedonosnim službama jedne druge susjedne zemlje, Televizija E je izvijestila o “moćnoj paradržavnoj ekipi iz zemlje sa kojom se Crna Gora graniči” kao naručiocu takvog “ugovora”. Taj zvaničnik je, preko posrednika sa Kosova, informacije navodno direktno saopštio Đukanoviću, a on onda državnim organima.

Đukanovićev ured je takođe medijima rekao da crnogorske sigurnosne službe nisu pozvale na razgovor ni Đukanovića, ni koordinatora njegovog obezbjeđenja, kako bi ukazali na potencijalnu opasnost. Štaviše, umjesto da mu obezbjeđenje kao štićenoj ličnosti bude pojačano, iz ureda je rečeno da je čak smanjeno tako “što je ukinuto obezbjedjenje na mjestu stanovanja bivšeg predsjednika u dnevnoj smjeni”. Na ove informacije su se opet nadovezali mediji bliski Đukanoviću da mu je i kod putovanja u inostranstvo pratnja svedena sa dva na jednog pripadnika obezbjeđenja koji uglavnom i nije u neposrednoj blizini osobe koju štiti.

U nedjelju 14. jula opet se oglasila Uprava policije saopštenjem u kojem stoji da je  “nakon medijske objave, u subotu 13. jula 2024. godine u popodnevnim časovima, UP  dobila odgovarajuću informaciju od strane Agencije”. U saopštenju se napominje  da se “vjerodostojnost informacije i dalje provjerava od strane ANB”. Policija je odmah, kako kaže “po prijemu informacije” pojačala obezbjeđenje Đukanoviću i obavijestila tužilaštvo koje je formiralo predmet.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ZLOUPOTREBA SISTEMA JAVNIH NABAVKI U ZDRAVSTVU: Preko beba do ekstraprofita

Objavljeno prije

na

Objavio:

Uvoznici hranu za odojčad praktično poklanjaju porodilištima. Uz jasnu ekonomsku računicu. Onu hranu koju novoronđeče konzumira u porodilištu, mora koristiti do kraja perioda dohranjivanja. Zato  apotekama kutija „poklonjene“ hrane za bebe košta do 20 eura

 

 

Komisija za zaštitu prava u postupcima javnih nabavki je u junu prošle godine odlučivala u sporu između tri firme koje se bave uvozom hrane za odojčad. Spor je nastao oko ponuđene cijene hiljadu kutija hrane za bebe – Farmegra je dala ponudu od 0,01 euro, Gruppp tessile cijena 0,00001 euro, a Glosarij cijenu po kutiji od 0.00.

Pomenute tri firme uvoze hranu za porodilišta u Crnoj Gori, a kako se tenderi za nabavku hiljadu ili 2.000 paketa hrane za odojčad kreću u rasponu od nula od 0,01 euro, tenderi se završavaju tako što se najbolji ponuđač određuje žrijebanjem.

U apotekama i prodavnicama cijena ove hrane: Humana, Hipp, Aptamil,  za jednu kutiju kreće se od 15 do preko 20 eura, u zavisnosti od gramaže i proizvođača.

,,Dobavljači se pozivaju na svoje proizvođače koji im dozvoljavaju da praktično doniraju tu hranu, ali nigdje ne kažu da ćete tu hranu kad počnete da je upotrebljavate stalno morati da koristitie. Vi sa 2.000 kutija možete da dovedete u zavistan položaj 4-5.000 beba, dosta je jedanput da se tom hranom nahrane. I onda roditelji dolaze u situaciju da to plaćaju 100 i 200 puta skuplje nego što je tobož država obezbijedila kroz tenderske procedure. Zato tvrdim da su i u ovom slučaju ti tenderi potpuno beskorisni i nemaju nikakve svrhe u javnom zdravstvu”, kaže za Monitor Goran Marinović, bivši direktor Montefarma.

Iz kompanije Farmerga objašnjavaju da se procijenjena vrijednost nabavke utvrđuje na osnovu metodologije koju propisuje Ministarstvo zdravlja, a da je naručilac Zdravstvena ustanova apoteke Montefarm tenderskom dokumentacijom utvrdio tehničku specifikaciju predmeta nabavke kojom je predvidio da procijenjena vrijednost nabavke za partiju  – dječija hrana i hrana za bebe od 0 do šest mjeseci iznosi 0,01 eura.

,,Naša kompanija uz saglasnost proizvodjača u predmetnim postupcima javnih nabavki nudi dječiju hranu i hrana za bebe od 0 do šest mjeseci po raspisanoj cijeni”, kazali su iz Farmerge.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo