Povežite se sa nama

REGION

NAKON ZATVARANJA PARAVOJNOG KAMPA NA ZLATIBORU: Vojna obuka djece uz podršku države

Objavljeno prije

na

kamp

„Omladinsko-patriotski kamp Zlatibor 2018.”, u okviru koga su deca i mladi, uzrasta između 14 i 23 godine podučavana, između ostalog, borilačkim i vojničkim veštinama, zatvoren je zbog moguće zloupotrebe dece i uznemirenja javnosti, izjavio je ministar unutrašnjih poslova Srbije Nebojša Stefanović. Bio je to prvi kamp ove vrste na teritoriji Srbije.

Sedam dana do 17. avgusta je deset djevojčica i 34 dječaka, odnosno mladića iz Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, provelo na zlatiborskim pašnjacima u Srbiji učeći borilačke vještine i rukovanje oružjem. Program obuhvata radionice prve pomoći, preživljavanje u prirodi, protivpožarne zaštite, orijentacije, kretanja i snalaženja u prirodi, alpinističke obuke, borilačkih veština, prelaženja prepreka i drugih vještina.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je da država neće tolerisati stvari poput kampa u kojem su djeca u uniformama učila vojničke vještine na Zlatiboru. „I kada radite to, ne bi trebalo da se radi u uniformama. To nije Srbija budućnosti i Srbija kakvom želimo da se ponosimo. Ta deca su dobra deca, ali zna se kada je vreme za vojsku, za školu i za druge stvari”, rekao je Vučić novinarima.

Omladinsko-patriotski kamp je organizovalo Udruženje učesnika oružanih sukoba na prostoru bivše Jugoslavije. Organizatori kampa sebe predstavljaju kao srpske i ruske veteranske i patriotske grupe.

Podršku je pružila i opština Čajetina, mjesto koje se nalazi na oko 220 kilometara jugozapadno od Beograda. „Odlučili smo da podržimo organizaciju ovog kampa jer je njegov cilj da kod mladih razvije ljubav prema otadžbini i rodoljublju”, navode iz Opštine koja je jedna od rijetkih u Srbiji pod kontrolom opozicije.

Lokalne vlasti u opštini Čajetina su pomogle uspostavljanje kampa organizaciono i finansijski. Pomoć je stigla i od čajetinskih javnih preduzeća u vidu građevinskog materijala za postavljanje šatora za ishranu učesnika kampa. U Udruženju učesnika oružanih sukoba na prostoru bivše Jugoslavije, koje je i organizator kampa, kažu da im je namjera bila da djeci predoče kako da se snađu u raznim ekstremnim situacijama.

„Dosta ljudi kaže da ne treba decu učiti oružju, zašto to deci dajemo… Niko ovde nikoga ne prisiljava. Sve je na dobrovoljnoj bazi. Veliki deo roditelja iz Srbije jednostavno želi da deca okuse vojnički život. Mi smo u tradiciji ratnički narod”, kazao je Željko Vukelić iz Udruženja za Radio Slobodna Evropa (RSE).

Vukelić ističe da djeca u kampu koriste „stare gumene, vežbovne puške”, koje je nekada koristila i vojska nestale države. Ipak, kako sam kaže, nada se da će za druge prilike nabaviti i replike pušaka kakve koriste djeca u sličnim kampovima u Rusiji.

Ovo nije prvi put da su djeca iz Srbije učestvovala u kampovima ove vrste. U aprilu ove godine je 30 tinejdžera iz Srbije otputovalo u Rusiju u Međunarodni kamp ratne patriotske omladine koji vodi ultranacionalistička grupa pod nazivom E.N.O.T. Corp. I 2017. je u kampovima u Garnizonu A u Moskovskoj regiji koje je organizovao E.N.O.T. Corp učestvovalo nekoliko desetina djece iz Srbije, čiji su roditelji članovi Udruženja učesnika oružanih sukoba na prostoru bivše Jugoslavije.

Član organizacije E.N.O.T. Corp i predsjednik organizacionog odbora ovih kampova Valerij Šambarov objasnio je proljetos da im je cilj da mladi ljudi, „postanu pravi muškarci i pravi ratnici i kako bi mogli da brane svoju otadžbinu”.

E.N.O.T. Corp i Udruženje veterana zajednički organizuju ovakve kampove. Međutim dok Željko Vukelić tvrdi da je kamp „omladinsko-patriotski” bez očiglednog militarističkog karaktera, ruski partneri iz ENOT-a ga direktno definišu kao „vojno-patriotski”.

Vojna obuka maloljetnika u Rusiji organizovana je i pod pokroviteljstvom tamošnje vlade. U Srbiji se od njegovog pandana na Zlatiboru, Ministarstvo odbrane ograđuje. „Ministarstvo odbrane ni na koji način nije učestvovalo u organizaciji ‘Omladinsko patriotskog kampa Zlatibor 2018’, niti su pripadnici Ministarstva prisustvovali njegovom otvaranju”, odgovorili su kratko u dopisu medijima.

Međutim, Željko Vukelić kaže da su moralnu podršku dobili od Ministarstva odbrane Srbije i Ambasade Ruske Federacije u Beogradu. Vukelić je novinarima pokazao kopiju imejla od 5. jula 2018. u kojoj stoji da je Uprava za tradiciju, standard i veterane Sektora za ljudske resurse Ministarstva odbrane Srbije „u načelu podržala realizaciju” Omladinsko-patriotskog kampa Zlatibor 2018.

To praktično znači da je Ministarstvo odbrane Srbije bilo upoznato da je u planu održavanje spornog kampa i prije zvaničnog otvaranja 9. avgusta 2018. Iz Ambasade Ruske Federacije se do sada nisu oglašavali

„Imamo podršku ruske ambasade”, izjavio je Vukelić. On je naveo i da je kamp posjetio i vojni ataše Ambasade Rusije u Srbiji.

Predsjednik Opštine Čajetina Milan Stamatović naveo je da su prošle godine „pomogli toj našoj deci da odu u Rusiju, da vide kako tamo izgleda i da se pripreme, jednostavno, za život, za teške uslove u kojima mi danas ovde živimo”. Stamatović koji predvodi vanparlamentarnu stranku „Zdrava Srbija” je dodao i da se nimalo ne kaje zbog podrške, budući da je kamp izazvao burne reakcije medija u regionu kao i oštre kritike dijela društveno-političke javnosti.

Liberalno-demokratska partija Čedomira Jovanovića zatražila je da se hitno zatvori „paravojni kamp na Zlatiboru, koji u opasnost dovodi decu koja se tamo nalaze”. Kao i da se javnosti hitno odgovori ko je pored Stamatovića organizator tog kampa, ko stoji iza finansiranja takvih projekata, u kojoj ulozi ruski državljani podržavaju tako nešto, kao i ko će biti odgovoran u slučaju da se dogode neke nepredviđene okolnosti.

Predsjednik Lige socijaldemokrata Vojvodine Nenad Čanak zahtijevao je od nadležnih organa da javnosti odgovore na pitanja ko stoji iza kontroverznog kampa u kome su, kako je rekao, pripadnici stranih paravojnih formacija neovlašćeno vršili vojne obuke djece u Srbiji. „Naša javnost je s pravom uznemirena podacima koji se mogu pronaći u medijima o tome da je iza paramilitarnog kampa stojala zloglasna organizacija E.N.O.T. Reč je o paramilitarnoj grupi koja okuplja ruske učesnike rata u Ukrajini”, naveo je Čanak u saopštenju za javnost.

Prema Čanku, navedena organizacija je sličnu militarizaciju djece sprovodila i u Rusiji i Bjelorusiji i u čvrstoj je vezi s deklarisanim neonacističkim grupama, pa bi njihovo djelovanje, ako se to dokaže, moralo biti zabranjeno u Srbiji. „Očekujemo od ruske ambasade u Beogradu da se drži pravila Bečke konvencije o diplomatskim odnosima i da se ne upliće u ove i druge nemile događaje u Srbiji”, poručio je Čanak.

Iako su maloljetnici, polaznici obuke, u kamp došli uz saglasnost i odobrenje svojih roditelja, dječiji psiholog Aleksandar Šibul smatra da to za njihov razvoj nije dobro. “Ovakva forma vojničko-nacionalističkog kampa vrlo je jednostrana i može biti zbunjujuća za decu”, objašnjava Šibul.

Mreža organizacija za decu Srbije (MODS) je pozdravila reakciju Ministarstva unutrašnjih poslova i zatvaranje kampa na Zlatiboru jer uključivanje djece u kampove na kojima prolaze vojničku obuku predstavlja grubo kršenje Konvencije o pravima djeteta, čija je Srbija potpisnica.

S druge strane, predsjednik opštine Čajetina Stamatović naveo je na jednoj od konferencija za medije da se, bez obzira na raspuštanje kampa, od ove ideje neće odustati i da će sljedeće godine biti i više djece na ovakvim kampovima zbog velikog interesovanja i djece i roditelja. Stamatović i Vukelić su poručili da će zatražiti odgovornost nadležnih organa, da traže da budu kažnjeni svi oni koji su izvještavali laži o dešavanjima u kampu i koji su odgovorni za uzbunjivanje javnosti.

Pojedini komentatori smatraju kako odluka vlasti o raspuštanju zlatiborskog kampa nije donijeta iz iskrenog pacifističkog uvjerenja, već isključivo zbog snažnog pritiska javnosti. Da snimci uniformisane djece nisu isplivali u javnost, ništa se ne bi dogodilo. Kamp bi bio održan u predviđenom terminu, djeca bi naučila da rukuju oružjem, a sljedeće godine bi bio održan novi kamp ili više njih, sa novim polaznicima.

Da je država zaista želela pravovremeno da reaguje, kamp ne bi bio ni održan, navode ti komentatori. Desničarski sajtovi su još pre nekoliko mjeseci najavili održavanje kampa na Zlatiboru. Tako je, primjera radi, sajt Srbin.info još 28. juna doneo najavu održavanja kampa koji se „zasniva na primjeru sličnih kampova u Ruskoj Federaciji koji se odvijaju pod okvirom državnog programa ‘Patriotsko obrazovanje građana Ruske Federacije od 2016–2020.'”, zajedno sa čitavim programom u kojem se pominju i „strojeva obuka, prelaženje vojničkih prepreka i drugih vojnih primenjenih disciplina”.

U okviru iste vijesti objavljen je poziv djeci i mladima da se prijave za učešće u kampu. Sasvim dovoljno elemenata za reakciju države, nije moralo da se čeka da kamp započne s radom, jer je opštepoznato kako slični kampovi izgledaju u originalnoj ruskoj verziji, pa je bilo jasno i šta će se zbivati u srpskoj kopiji.

Za te komentatore zastrašujuće je koliko prizori sa Zlatibora, kao i iz ruskih kampova za militarizaciju mladeži, podsjećaju na neke davne organizacije koje su očigledno ovim današnjim rusko-srpskim veteranima poslužile kao uzor, samo što oni to ne žele da priznaju. Pri tome se kao daleki uzori iz 1930-ih i 1940-ih pominju nacistički Dojčes jungfolk i Hitler-Jugend.

Ima mišljenja i da kamp na Zlatiboru pokazuje da sveopšta militarizacija društva koja je radikalizovana krajem 1980-ih ne jenjava. Upravo su kult ratnika, militarizacija duha i veličanje vojske bili neke od najvećih prepreka razvoju i usložnjavanju društva, njegovoj pacifikaciji i uvođenju u savremene građanske, civilizacijske tokove.

Upravo su Aleksandar Vučić i njegovi sadašnji ministri spoljnih poslova i odbrane Ivica Dačić I Aleksandar Vulin bili aktivni učesnici ratne politike 1990-ih. Danas oni nastoje da Srbiju posvađaju sa komšijama i da preko tabloida i odanih medija stanovništvo zadrže u stanju permanentne borbene gotovosti.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

REGION

ISPITIVANJE  RAMUŠA HARADINAJA U HAGU: Umjetnik političkog preživljavanja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kosovski premijer u ostavci Ramuš Haradinaj branio se u srijedu ćutnjom i tako završio ispitivanje pred Specijalizovanim tužilaštvom u Hagu u svojstvu osumnjičenog. Kazao je da ne očekuje optužnicu

 

Ramuš Haradinaj, koga je Specijalni sud za ratne zločine na prostoru bivše Jugoslavije u Hagu proteklih godina  dva puta oslobodio zbog nedostatka dokaza, istakao je da nije upoznat o čemu se radi u njegovom slučaju. “Tražili smo objašnjenje zašto je pozvan, ali nismo ga dobili, Radi se o mojoj ulozi u Oslobodilačkoj vojsci Kosova, ali ne nešto konkretno. Ne očekujem optužnicu, jer znam svoje zakonsko stanje”, kazao je Haradinaj.

Specijalizovano tužilaštvo, odnosno Specijalni sud, je kosovski sud sa sjedištem u Hagu koji sprovodi istragu zločina protiv čovječnosti, ratnih zločina i drugih krivičnih zločina u vezi navoda iz Izvještaja Savjeta Evrope 2011. godine. U tom izvještaju piše da su zločine  počinili pripadnici OVK-a od 1998. do 2000. Ovaj sud ima nadležnost nad krivičnim djelima izvršenim na Kosovu između 1. januara 1998. i 31. decembra 2000. godine.

Iako kosovski, sud finansira Evropska unija i u njemu radi međunarodno osoblje. Sjedište mu je u Hagu. Između ostalog zbog bojazni od zastrašivanja svjedoka. “Budući da se radi o osjetljivom pitanju i tome da se mogući osumnjičeni od pojedinih djelova kosovskog društva mogu smatrati borcima za slobodu”, saopštila je Vlada Holandije još 2016. godine kada je odlučila da udomi ovaj sud. Pojedini na Kosovu ovaj sud smatraju nepravednim jer će, kako kažu, suditi samo jednoj etničkoj grupi, dok će navodni zločini kosovskih Srba ostati nekažnjeni.

Haradinaj je 19. jula podnio ostavku na premijersku poziciju  zbog poziva iz Haga. Kako je rekao, time je želio da zaštiti Kosovo.

Haradinaj je ostavku sa premijerske pozicije podnio i 2005. kada se prvi put dobrovoljno predao Haškom tribunalu gdje je bio optužen za ratne zločine. Haradinaja, bivšeg komandanta OVK-a u zoni pod nazivom Dugađini, prva optužnica je teretila za okrutno postupanje, torturu i ubistva ljudi zatočenih u improvizovanim logorima.

Sud je 2008. donio oslobađajuću presudu po optužbama u vezi kršenja ratnih zakona. Takođe je 2012. oslobođen svih optužbi na ponovljenom suđenju pred istim tribunalom.

Nakon Haradinajevog oslobađanja usljed nedostatka dokaza ostala je sumnja da su svjedoci zastrašivani i ubijani. Haradinaj je u Prištini dočekan kao nacionalni heroj.

Haradinaj je uoči odlaska u Hag saopštio da su čelnici svih institucija i političkih partija u ponjedeljak i zvanično obaviješteni o njegovoj neopozivoj ostavci, te ih je pozvao na preduzimanje potrebnih koraka za raspisivanje opštih nacionalnih izbora, “kako bi se pravo izbora vratilo narodu”. Najavio je da buduće rukovodstvo Kosova treba da bira narod i da će se, po povratku iz Haga, angažovati unutar svoje partije Alijanse za budućnost Kosova i spremati za nove izbore.

Od početka rada ove vlade prije dvije godine, Haradinajeva takozvana „ratna koalicija“ bila je veoma trusna, a izazovi ogromni: teški odnosi sa Srbijom, korupcija, visoka nezaposlenost i Damoklov mač Specijalnog suda. Otuda se mogao predvidjeti prevremeni kraj ove vlasti.

Početkom jula Ustavni sud Kosova proglasio je neustavnim tzv. „zakon o dijalogu“ – čime je praktično sahranjena Haradinajeva ideja. On je krajem prošle godine insistirao na novom pregovaračkom timu za dijalog sa Beogradom koji bi bio sastavljen od predstavnika raznih partija i vodio pregovore umjesto predsjednika Hašima Tačija. Prebacujući pregovore sa Beogradom na poseban državni tim, Haradinaj je razvlastio predsjednika Tačija.

Na osnovu istog zakona usvojena je i „platforma o dijalogu“ koja je izazvala bujice negativnih reakcija u Beogradu. Tim dokumentom bilo je predviđeno priznanje nezavisnosti Kosova u sadašnjim granicama, ali odlukom Ustavnog suda ni ta platforma više ne važi. Sud je ocijenio neustavnim široka ovlašćenja državnog tima koji bi imao isključivu nadležnost da pregovara. To je sud u Prištini vidio kao narušavanje sadašnjeg načela podjele vlasti.  Platforma je na kraju usvojena minimalnom većinom od 61 poslanika u parlamentu.

Opozicione partije DLK, Socijaldemokratska partija i Samoopredjeljenje su mogle da obore Haradinajevu vladu da su im se pridružili glasovi srpskih predstavnika koji su dio Haradinajeve vladajuće koalicije. Međutim, iako je Srpska lista nagovijestila tu mogućnost, tri albanske partije su odbijale da ruše vladu u Prištini pomoću srpskih glasova.

U kosovskoj javnosti se formiranje (neustavnog) pregovaračkog tima tumačilo kao dio sukoba Tačija i Haradinaja. Prema tom tumačenju, premijer je pokušao da razvlasti predsjednika i tako spriječi priče o „korekciji granica“ ili „razgraničenju“ koje su u igru uveli Tači i predsjednik Srbije Aleksandar Vučić.

Lider pokreta Samoopredeljenje Aljbin Kurti tvrdi da je zakon o dijalogu i pisan kako bi bio osporen, to jest da su Haradinaj i Tači u istom timu.

Dijalog Beograda i Prištine već mjesecima se ne pomjera sa mrtve tačke. Haradinajeva vlada odbija da ukine carine od sto odsto na srpsku robu koje je uvela prošlog novembra, a to je uslov Beograda za nastavak razgovora. Sastanak koji je ovih dana trebalo da bude održan u Parizu, uz prisustvo francuskog predsjednika Emanuela Makrona i njemačke kancelarke Angele Merkel, otkazan je jer je bilo slabih izgleda na uspjeh.

Pojedini analitičari razmišljaju da bi nova ostavka Haradinaja mogla da ima dalekosežne posljedice po Kosovo. Odlaskom glavnog igrača pomjera se klatno moći. Posebno u dijalogu sa Beogradom sada u Prištini nastaje novi odnos snaga: Haradinaj se odlučno zalagao za dijalog na čijem će kraju biti priznanje Kosova i suprotstavljao se izmjeni granice, što su kao mogućnost nabacili Tači i Vučić.

Svojim držanjem oko ovog pitanja Haradinaj je osvajao političke poene na Kosovu i u inostranstvu. Mnoge članice EU – prije svih Njemačka – izjasnile su se protiv pomjeranja granica u Evropi.

Neki analitičari smatraju da bi Haradinaj tvrdoglavost prije ili kasnije politički došla glave. Hag je samo ubrzao odlazak.

Aleksandar Vučić je nazvao ostavku Ramuša Haradinaja “politički trik”, uz prognozu da će se on kao heroj vratiti sa saslušanja iz Haga i udvostručiti  popularnost. „Vučićeve pretpostavke nisu daleko od istine“, ocijenjeno je u berlinskom liberalnom dnevniku Tagescajtung.

Pojedini strani analitičari smatraju da je pozitivne poene u većinskom albanskom stanovništvu Haradinaj osvojio kada je uveo carine od sto odsto na srpsku robu.

„Na tom talasu Haradinaj sada ide na sve ili ništa. Ukoliko predsjednik Tači u roku od 45 dana ne nađe novu funkcionalnu vladajuću većinu, Haradinaj će dobiti šta je htio: nove izbore“, zaključak je Tagescajtnunga.

„Ramuš Haradinaj je umjetnik političkog preživljavanja“, piše berlinski Tagesšpigel. „Bez obzira na to da li su u pitanju ratni zločini ili mafijaške aktivnosti – nekadašnjem komandantu UČK nikada ništa nije dokazano. Za sada.“

 

Novi tribunal cilja na vrh UČK

 

Pozivanjem premijera Haradinaja novi tribunal odmah cilja na sam vrh UČK.

U srijedu je bivši predsjednik Skupštine Kosova Jakup Krasnići, takođe, stigao u zgradu Specijalizovanog tužilaštva u Hagu. Krasnići je tokom rata na Kosovu bio portparol i član Štaba OVK.

Švajcarski dnevnik Noje cirher cajtung podsjeća da se bivša glavna tužiteljska Tribunala Karla del Ponte i u svojoj biografiji žalila na masovno zastrašivanje svjedoka koje je onemogućilo valjano izvođenje dokaza. „Otvoreno je pitanje da li će novi sud bolje izaći na kraj sa ovim problemom. Dvadeset godina nakon događaja svaka optužnica počiva skoro isključivo na iskazima svjedoka. Skepsu budi to što mlada institucija ima već trećeg glavnog tužioca, ali još nijednu optužnicu“, zaključuje list.

Portal hamburškog nedeljnika Cajt podsjeća da su bivši komandanti UČK Rustem Mustafa Remi i Sami Luštaku u januaru već morali da se pojave u Hagu. „Kosovski mediji izvještavaju da bi već tokom godine mogle da budu podignute prve optužnice. Ima spekulacija da bi Haradinaj kao i predsjednik Hašim Tači i predsjednik parlamenta Kadri Veselji mogli biti optuženi.“

 

Najstroža kazna doživotni zatvor

 

Kosovski zakon o Specijalizovanim vijećima i tužilaštvu na osnovu kojeg funkcioniše ovaj sud predviđa da se nikome neće suditi pred drugim sudom na Kosovu za djela za koja mu je već suđeno pred nekim sudom ili pred Međunarodnim sudom za krivično gonjenje. Zakon inače ovlašćuje tužioce da ispitaju potencijalne osumnjičene i prikupljaju dokaze.

Ova institucija, formirana nakon što je Skupština Kosova usvojila potrebno zakonodavstvo, postala je  funkcionalna jula 2017. kada je usvojen Pravilnik o postupku i dokazima za vođenje krivičnog postupka. Da bi bila podignuta optužnica, Specijalizovani tužilac mora da se uvjeri da postoji dobro utemeljena sumnja da je osumnjičeni izvršio ili da je učestvovao u izvršenju krivičnog djela iz nadležnosti Specijalizovanih vijeća, na osnovu Pravilnika o postupku.

Ispitivanja visoko rangiranih osoba iz nekadašnje OVK u Specijalizovanom tužilaštvu Kosova sa sjedištem u Hagu traju od januara ove godine. Iz organizacije ratnih vetarana Kosova su saopštili da je na razgovor do sada pozvano više od 40 osoba.

Na istrazi navodnih zločina, trenutno radi treći po redu tužilac – Džek Smit. Prvi tužilac Specijalnog istražnog tima Amerikanac Klint Vilijamson je nakon istrage 2014. saopštio da je došao do dokaza koji su dovoljni za podizanje optužnice. Nakon formiranja suda, istragu navoda o zločinima nastavlja tužilac Dejvid Švendimen, takođe Amerikanac, ali on je u martu 2018. godine, umjesto 2020, otišao sa te pozicije nakon isteka mandata u američkoj diplomatskoj službi.

Specijalni sud je četvrti po redu koji se bavi istragom navodnih zločina pripadnika OVK. Prije njega, ovim pitanjem bavio se i UNMIK, (misija Ujedinjenih nacija na Kosovu) Haški tribunal i EULEX (Misija Evropske unije za vladavinu zakona).

Najstroža kazna koju Specijalni sud može izreći osuđenoj osobi je kazna doživotnog zatvora. Zatvorska kazna će se izdržavati u državi koju odredi predsjednik Specijalnog suda, a iz spiska država koje izraze spremnost da prihvate osuđene osobe.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

REGION

ISPITIVANJE RAMUŠA HARADINAJA U HAGU: Umjetnik političkog preživljavanja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kosovski premijer u ostavci Ramuš Haradinaj branio se u srijedu ćutnjom i tako završio ispitivanje pred Specijalizovanim tužilaštvom u Hagu u svojstvu osumnjičenog. Kazao je da ne očekuje optužnicu

 

Ramuš Haradinaj, koga je Specijalni sud za ratne zločine na prostoru bivše Jugoslavije u Hagu proteklih godina  dva puta oslobodio zbog nedostatka dokaza, istakao je da nije upoznat o čemu se radi u njegovom slučaju. “Tražili smo objašnjenje zašto je pozvan, ali nismo ga dobili, Radi se o mojoj ulozi u Oslobodilačkoj vojsci Kosova, ali ne nešto konkretno. Ne očekujem optužnicu, jer znam svoje zakonsko stanje”, kazao je Haradinaj.

Specijalizovano tužilaštvo, odnosno Specijalni sud, je kosovski sud sa sjedištem u Hagu koji sprovodi istragu zločina protiv čovječnosti, ratnih zločina i drugih krivičnih zločina u vezi navoda iz Izvještaja Savjeta Evrope 2011. godine. U tom izvještaju piše da su zločine  počinili pripadnici OVK-a od 1998. do 2000. Ovaj sud ima nadležnost nad krivičnim djelima izvršenim na Kosovu između 1. januara 1998. i 31. decembra 2000. godine.

Iako kosovski, sud finansira Evropska unija i u njemu radi međunarodno osoblje. Sjedište mu je u Hagu. Između ostalog zbog bojazni od zastrašivanja svjedoka. “Budući da se radi o osjetljivom pitanju i tome da se mogući osumnjičeni od pojedinih djelova kosovskog društva mogu smatrati borcima za slobodu”, saopštila je Vlada Holandije još 2016. godine kada je odlučila da udomi ovaj sud. Pojedini na Kosovu ovaj sud smatraju nepravednim jer će, kako kažu, suditi samo jednoj etničkoj grupi, dok će navodni zločini kosovskih Srba ostati nekažnjeni.

Haradinaj je 19. jula podnio ostavku na premijersku poziciju  zbog poziva iz Haga. Kako je rekao, time je želio da zaštiti Kosovo.

Haradinaj je ostavku sa premijerske pozicije podnio i 2005. kada se prvi put dobrovoljno predao Haškom tribunalu gdje je bio optužen za ratne zločine. Haradinaja, bivšeg komandanta OVK-a u zoni pod nazivom Dugađini, prva optužnica je teretila za okrutno postupanje, torturu i ubistva ljudi zatočenih u improvizovanim logorima.

Sud je 2008. donio oslobađajuću presudu po optužbama u vezi kršenja ratnih zakona. Takođe je 2012. oslobođen svih optužbi na ponovljenom suđenju pred istim tribunalom.

Nakon Haradinajevog oslobađanja usljed nedostatka dokaza ostala je sumnja da su svjedoci zastrašivani i ubijani. Haradinaj je u Prištini dočekan kao nacionalni heroj.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 26. JULA

Komentari

nastavi čitati

REGION

HORIZONTi: Prerada prošlosti  

Objavljeno prije

na

Objavio:

U posljednje  dvije godine  bivše jugoslovenske republike napuštaju  stotine hiljada mahom mladih i obrazovanih,  ljudi primorani beznađem i krizom,  dok političke vrhuške podstiču i zaoštravaju nacionalističke retorike i iznova revidiraju događaje iz skorije i dalje prošlosti

 

Istoriju uvijek pišu pobjednici.  Ali u regionu gdje se pobjednici smjenjuju  često, za očekivati je nekoliko istorija u opticaju koje negiraju jedna drugu, po potrebi političkog trenutka i skretanja sa tekućih gorućih problema. U posljednje  dvije godine Hrvatsku i Srbiju (i ostale ex YU zemlje) napuštaju na stotine hiljada mahom mladih i obrazovanih ljudi primorani beznađem i krizom,  dok političke vrhuške podstiču i zaoštravaju nacionalističke retorike i iznova revidiraju događaje iz skorije i dalje prošlosti. Puno je lakše potezima pera    baviti se  revizijom istorije, otkriti zavjeru, optuživati druge za sve sadašnje probleme koji su proistekli iz te, po njima, krivotvorene prošlosti, nego stvarno rješavati ogromne ekonomske probleme i uvesti red u nazovi državama.

Hrvatska koja je formalno članica EU i za koju bi se očekivalo da nakon ulaska uplovi u mirnije vode je u skorije vrijeme predvodnik nakaradnih revizionističkih ideja. Nedavno su tamo iz štampe izašle tri nevjerovatne knjige: Radni logor Jasenovac Igora Vukića, Ideologija i propaganda genocida nad Hrvatima, projekat homogena Srbija 1941Stjepana Loza i Život Vjekoslava Maksa Luburića- Generala Drinjanina Vlade Vladića. Knjige su veliki pomak udesno koji bi bio nezamisliv i u vrijeme Tuđmana u jeku rata za nezavisnost Hrvatske. Tuđman koji je i sam bio istoričar i partizan bi se ipak  zgrozio sa nedavnim valom apologetike o dešavanjima iz vremena NDH i ustaškog režima.

Igor Vukić u svojoj apologetici koncentracionog logora Jasenovac je otišao dalje od bilo koga prethodnika ,,znanstveno utvrdivši” da je Jasenovac bio samo radni logor gdje su zatvorenici podsticani na radnu kreativnost u pauzama između sportskih utakmica, pozorišnih predstava i drugih zabava kojima ih je obdarila zatvorska uprava konc logora predvođena Vjekoslavom Maksom Luburićem, predratnim sitnim kriminalcem koji se tokom rata ,,proslavio” pokoljima srpskog stanovništva u Lici, Baniji i kasnije u samom Jasenovcu.

Njemački Wehrmacht ga je opisao u izvještajima kao ,,neurotičnu, patološku osobu” i tražili su od ustaškog lidera Anta Pavelića da ga se riješi (što je ovaj morao učiniti privremeno) jer su njegovi pokolji srpskih civila izazvali ustanke koje malobrojne njemačke jedinice na terenu nisu mogle držati pod kontrolom.

Ovakvom ,,hrvatskom vitezu” je Vlade Vladić posvetio 1232 strane svetačkog žitija a promocije knjige su održane i u crkvenim zgradama i splitskom Dominikanskom samostanu. Inače dotični ,,vitez” je ubijen u Španiji od strane UDBE 1969. godine nakon što je odlučio preći na stranu KGB-a i ponuditi Hrvatsku kao koloniju Sovjetskom Savezu u zamjenu za podršku hrvatskoj samostalnosti. Sličan aranžman je uradio njegov bivši šef Pavelić sa Musolinijevom Italijom. U knjizi Stjepana Loza se ide dalje i tvrdi se da ustaše nisu počinile genocid nad Srbima u NDH već su zapravo Srbi počinili genocid nad Hrvatima, ne sjetivši se da to urade tokom 20 godina Kraljevine Jugoslavije kojom su potpuno dominirali nego su čekali da ih Njemačka porazi, porobi, da se proglasi NDH pa su onda krenuli u genocid.

U normalnim zemljama bi ovakve knjige brzo izazvale reakciju države i sudskih vlasti (a možda i psihijatrije) ali u Hrvatskoj su one samo dodatak opštoj nezdravoj klimi u kojoj se mjesecima javno raspravlja da li je Za dom spremni stari hrvatski pozdrav ili samo ustaški iz doba Drugog svjetskog rata- ekvivalent nacističkom Sieg Heil zakonski zabranjenom u današnjoj Njemačkoj. Sve to ide i uz ,,domoljubnu” muzičku podlogu Marka Perkovića Tompsona koji godinama veliča NDH i Maksa Luburića zbog čega mu je u brojnim zapadnim zemljama zabranjen javni nastup. U Hrvatskoj su mu vrata a širom otvorena, pa i na dočeku hrvatske fudbalske reprezentacije nakon osvajanja srebra na svjetskom prvenstvu. Vladajuća HDZ i premijer kao da ispunjavaju ponudu Luburića Rusima i ponovo široko otvaraju vrata malignom sovjetskom uticaju kroz ,,strateška partnerstva” u ekonomiji. To za sada nikome od ,,domoljuba” ne smeta.

I znatan dio Crkve u Hrvata daje zdušnu podršku revizionizmu. Sa istovremenim maksimalnim minimiziranjem ili čak negiranjem srpskih, romskih i jevrejskih žrtava NDH režima, višestruko se multiplicira broj ,,stradalih Hrvata” u ustaškim i domobranskih odorama zarobljenim i likvidiranim nakon završetka rata. Tako se do sada opšte prihvaćena brojka do 50,000 likvidiranih ustaša, domobrana ali i četnika (kao i civila koji su ih pratili u bijegu ka Austriji) isporučenih Jugoslaviji od strane britanske vojske podiže do brojke od čak 600,000 dok se Jasenovačke žrtve spuštaju sa nekih 80,000 na ,,tričavih 2-3,000” od kojih je većina, po revizionistima, pomrla od tifusa i drugih bolesti.

Mnoge ulice u Hrvatskoj i djelovima BH sa hrvatskom većinom nose imena ustaških ratnih zločinaca za koje se redovno održavaju mise dok je preko 3,000 spomenika antifašistima i partizanima porušeno za šta ne postoji bilo kakva zakonska odgovornost. Posljednji primjer  je nedavno rušenje biste Radu Končaru u Splitu gdje je kamena bista pala na vandala i slomila mu nogu. Sveštenik iz Dominikanskog samostana u Splitu gdje je predstavljana knjiga Stjepana Loze o srpskoj genocidnosti prema NDH na sve ovo ima jednostavan odgovor koji nema nikakve veze ni sa vjerom Sv. Dominika ni sa vjerom crkve kojoj formalno pripada. On tvrdi da Hrvati imaju pravo na to kad već četnici rehabilitiraju Dražu Mihailovića.

Da je Draža rehabilitovan  je nesporno. Vrhovni kasacioni sud u Beogradu je u maju 2015. presudio da je Draža imao politički i ideološki motivirano suđenje. Mada se isto može tvrditi maltene za svaku osobu kojoj je sudio poslijeratni komunistički sud a takvih je bilo na desetine hiljada. Takođe bivši borci pod njegovom komandom odavno imaju pravo na srbijanske državne penzije i zvanično su stavljeni u istu ravan sa partizanima kao antifašistički borci odlukom srbijanske skupštine iz maja 2004. SUBNOR i druga antifašistička udruženja u Srbiji su žestoko osudila državni revizionizam prvi takve vrste u Evropi koji kvislinge izjednačava sa onima protiv kojih su se borili.

Ipak paralela hrvatskog sveštenika nije skroz na mjestu.  Draža nije imao ,,državu” kao što su Pavelićeve ustaše imale NDH tako da nisu bili u stanju da siju smrt organizovano i na industrijskoj skali kao ustaše. Drugo, đeneral Mihailović nikada nije imao faktičku kontrolu nad mnogim četničkim jedinicama u NDH gdje su mnogi komandanti bili potpuno samostalni a neki čak sarađivali sa ustašama i bili na platnom spisku NDH. Ono što je nesporno, i pored četničke borbe protiv Njemačke okupacije na početku rata, je četnička velikosrpska ideologija i brojni zločini protiv nesrpskog stanovništva koje su počinili kada god bi se ukazala prilika. Četnička ideologija i zaostavština je i te kako zastupljena u javnom životu Srbije gdje mnoge ulice i bulevari nose imena zločinaca iz Drugog svjetskog rata. Takođe i srbijanska crkva se pridružila svojim hrvatskim ,,kolegama” u slavljenju i molitvama za njihove ,,rodoljube” a četnički komandanti kao ,,mučenici za veru” krase i freskopise nekih srbijanskih crkava.

U Hrvatskoj znatan dio javnosti nikako ne može izaći, ne samo iz Domovinskog rata za nezavisnost, već i iz Drugog svjetskog rata, dok se autori  navedenih knjiga i promoteri novoverziranih povijesti ugošćavaju na udarnim terminima hrvatske državne televizije i dobijaju prostor u glavnim dnevnim listovima (kao i sponzore).

U Srbiji (i Republici Srpskoj) se ide još dalje u prošlost ka ,,zlatnom dobu svetorodne dinastije Nemanjića” i često se ističe kako su Srbi u tom dobu bili ispred Engleza jer su Englezi jeli rukama, a Srbi viljuškama, a bilo ih je isto koliko i Engleza. Nema veze što sad mnogi Srbi i Hrvati hrle u Englesku i druge zapadne zemlje da peru viljuške mrskim zapadnjacima koji su im stalno radili o glavi (Englezi Hrvatima a Njemci Srbima) jer im sadašnji Nemanjići na vlasti ne omogućavaju elementarno preživljavanje od svog rada. Bitno je da se održi atmosfera zavjera i stradanja kako bi se opravdali svi dosadašnji neuspjesi i posrnuća. Eto ustaše su pobile milion i po Srba u NDH (iako je sva Jugoslavija izgubila nešto malo preko milion ljudi uključujući i poslijeratne egzekucije nacionalista i klasnih neprijatelja) a četnici i jugokomunisti su poklali 600 tisuća Hrvata i tako u nedogled.

Srpska strana je nedavno ponovo otvorila i priču o Jasenovcu u kontekstu njihovog protivljenja kanonizaciji zagrebačkog nadbiskupa Stepinca iz doba NDH. Brojni akademici sa njihove strane pokušavaju vratiti zadnju nulu broju žrtava da bi sve izgledalo gore i konspiratornije dok njihove ,,kolege” sa hrvatske strane pokušavaju skinuti jednu nulu sa iste brojke.

U Makedoniji su pod novom vladom konačno malo predahnuli od ranijih nacionalističkih busanja korumpirane vrhuške u slavnu prošlost Aleksandra Makedonskog i ostalih grčkih velikana potpisavši sporazum oko imena koje je bilo teg na vratu te zemlje od sticanja nezavisnosti 1991.

Od svih zemalja ne samo Jugoslavije nego i bivšeg socijalističkog bloka zvanična Crna Gora je ostala najimunija na revizionističke ideologije iz Drugog svjetskog rata jer je ista partija neprekidno na vlasti od 1945. To je sigurno jedinstven primjer u Evropi. Nedovno je i maršal Tito ponovo dobio spomenik u glavnom gradu koji je nekada nosio njegovo ime.

Dok traju bitke oko uloge četnika, ustaša i partizana u prošlosti egzodus običnog naroda samo dobija na intenzitetu.

 

Jovo MARTINOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo