Povežite se sa nama

OKO NAS

NEPOVOLJNA DRUŠTVENA KLIMA INOVATORE TJERA U SVIJET: Kreativnost za ponijeti

Objavljeno prije

na

„Period korone“ je pokazao koliko su digitalne tehnologije i biznisi zasnovani na njima postali značajni za društvo, jer su građani najviše koristili njihove usluge. Zato je  tužno što su kreativni ljudi poput onih koji stoje iza startapova kao što su Uhura Solutions, Coins, Badger, poslove razvijali po svijetu, a ne u Crnoj Gori

 

Kompanija Uhura Solutions, koju su osnovali Crnogorci, uspješna je strana firma koja se bavi razvojem naprednih digitalnih platformi (programa) koji finansijskim institucijama i preduzećima (naročito bankama) olakšavaju obradu velikog broja dokumenata (ugovora i slično). S obzirom na to da su  prije razvoja ovog programa, ugovori i drugi dokumenti obrađivani ručno, što je zahtijevalo mnogo vremena i resursa, program koji bi uštedio vrijeme i novac privukao je pažnju najvećih banaka u Evropi i svijetu.

Eksperti iz oblasti informacionih tehnologija (IT) smatraju da je Uhura Solutions najuspješniji crnogorski startap (inovativno-tehnološki biznis koji ima potencijal brzog rasta i velikih dometa).

Međutim, iako je crnogorski startup, komapnija nije osnovana u Crnoj Gori (već u Velikoj Britaniji), jer tada u našoj zemlji nije bila povoljna klima za razvoj biznisa zasnovanih na inovativnim tehnologijama.

Izvršni direktor i osnivač kompanije Đuro Stojanović tvrdi da je za njih bio veliki izazov pokrenuti globalni startap iz Crne Gore, jer kod nas, ali i u drugim državama u regionu, „startap zajednica“ nije toliko razvijena.

,,Ambijent u državama i nije toliko povoljan za razvoj startapova, a vrlo malo ljudi zaista i zna šta je sve potrebno da se razvije globalni startap. Dodatni problem je i nedostatak fondova u regionu, kao i mali broj potencijalnih investitora, koji bi podržali ideje. Zbog svega toga, većina uspješnih startapova iz regiona, uključujući i naš, da bi pokrenula svoju ideju morala je prvo otići vani i registrovati svoju kompaniju u nekoj drugoj zemlji, povoljnijoj za razvoj biznisa”, kazao je Stojanović za Monitor.

Uhura Solutions je prošle godine u Crnoj Gori otvorila ćerku kompaniju, kako bi u našoj državi tehnološki razvijali platformu, dok bi u Britaniji vodili biznis i prodaju.

Za razliku od njih, od američke kompanija Badger Crew, koju mahom vode Crnogorci,  i njihovog pametnog bedža (The Badger) Crna Gora neće imati mnogo koristi, jer je njihov inovativni proizvod patentiran u Sjedinjenim Američkim Državama.

Izvršni direktor te kompanije Darko Ivanović ranije je rekao da bi kompaniju i patent ,,bez razmišljanja” osnovao u Crnoj Gori da je postojao minimum uslova za pokretanje startapa i razvijanje tog inovativnog projekta.

Kako bi ovakve inovatore zadržali u Crnoj Gori, Ministarstvo nauke, iniciralo je izmjenu Zakona o inovacionoj djelatnosti i donošenje specijalnog zakona – Zakona o podsticajnim mjerama za razvoj istraživanja i inovacija. U utorak su svečano počeli radovi na prvom crnogorskom Naučno-tehnološkom parku (NKT) gdje će naši građani razvijati inovativne biznise, dok će, istovremeno, studenti učiti o primjeni inovativnih tehnologija.

Iz Ministarstva nauke su pojasnili da Crna Gora u prošlosti nije imala adekvatan ambijent za razvoj inovativne privrede, jer tada inovacije nijesu imale prioritet već je fokus bio na ozdravljenju ekonomskih prilika u našoj zemlji.

„Međutim, tehnološki razvoj i globalni trendovi zahtijevaju transformaciju svih privrednih grana koja mora biti zasnovana na inovacijama i informaciono-komunikacionim tehnologijama“, saopštili su Monitoru iz tog resora.

Oni  tvrde da su u prethodne tri godine napravili značajan napredak u jačanju inovacionog eko-sistema.

„U veoma kratkom roku od samo dvije godine izrađena je Strategija pametne specijalizacije čime je Crna Gora postala prva država kandidat za članstvo u Evropskoj uniji koja je usvojila ovu strategiju… Inovirani zakonodavni okvir će omogućiti formiranje fonda za inovacije, posebnog implementacionog tijela koje će na fokusiran način i kroz krupne projekte omogućiti implementaciju strategije u punom kapacitetu“, pojasnili su.

Saopštili su da pokušavaju pomoći u kreiranju „podsticajnog ambijenta za obrazovane mlade ljude“ kako bi suzbili odliv talenata. „Kroz naše programe podrške, doktorske stipendije, inovativne i naučnoistraživačke grantove, zaposlili smo oko 120 visokokvalifikovanih, uglavnom mladih ljudi – većinom programera i inženjera“, saopštili su.

Đuro Stojanović je ocijenio da su ove inicijative Ministarstva ,,ohrabrujuće”, ali  smatra da je kod globalnog startapa neophodno osnovati glavnu kompaniju u nekoj od razvijenijih zemalja, a kćerku kompaniju u Crnoj Gori.

,,Na taj način bilo koja investicija koju dobije kompanija u inostranstvu se takođe prenosi na Crnu Goru, kroz zapošljavanje visokostručnog kadra iz oblasti IT-a. Time na najbolji način koristimo i razvijamo resurse u Crnoj Gori, a istovremeno postajemo konkurentni sa servisima na globalnom nivou”, pojasnio je on.

Direktor i jedan od osnivača kompanije Coins Anton Jurovicki smatra da će napori Ministarstva nauke biti od velikog značaja za inovativno-tehnološke biznise. „Ovaj zakon neće samo lokalnim kompanijama olakšati poslovanje već će zasigurno privući korporacije ali i individue, odnosno takozvane ’digitalne nomade’ koji obavljaju sve svoje poslove online i biraju destinacije u kojima žive i rade“, pojasnio je Jurovicki.

Njegova kompanija je takođe uspješan crnogorski startap i bave se internet marketingom i distribucijom digitalnih proizvoda za globalno tržište. Kao i Stojanović, Jurovicki je sa partnerima startap pokrenuo u inostranstvu, dok je ćerku kompaniju otvorio u Crnoj Gori.

On smatra da će izmjenom legislative u našu zemlju doći i stručan kadar koji nam je neophodan ukoliko želimo da se razvijamo kao pogodna ,,digitalna” destinacija koja osim svojih prirodnih ljepota i drugačijeg tempa života naspram drugih zemalja nudi i dobar poslovni ambijent.

„Period korone nam je pokazao da su se kompanije transformisale u hodu i da nije važno odakle rade svoj posao, već da mogu da ga rade online a ovaj zakon se kreira u dobrom momentu kada se i mijenjaju navike ali i potrebe kompanija“, pojasnio je Jurovicki.

„Period korone“ je zaista pokazao koliko su digitalne tehnologije i biznisi zasnovani na njima postali značajni za društvo, jer su građani najviše koristili njihove usluge. Zato je i tužno što su kreativni ljudi, poput onih koji stoje iza startapova kao što su Uhura Solutions, Coins, Badger, poslove razvijali po svijetu, a ne u Crnoj Gori.

 

Zakonima do boljeg ambijenta za inovacije

U Programu rada Vlade za ovu godinu predviđeno je donošenje dva nova zakona – inovirani Zakon o inovacionoj djelatnosti i lex specialis Zakon o podsticajnim mjerama za istraživanje i inovacije.

„Zakonom o inovacijama želimo da jasnije definišemo nacionalni inovacioni sistem, prepoznamo sve subjekte koji obavljaju inovacionu djelatnost, uključujući i fizička lica (inovatore, pronalazače i frilensere) kao i subjekte koji obezbjeđuju inovacionu infrastrukturu (Naučno-tehnološki park, Tehnopolis, biznis centri, inkubatori i sl.). Ovim zakonom predviđeno je formiranje implementacionog tijela – Fonda za inovacije, čime će se stvoriti mogućnosti za finansiranje inovativnih projekata visoke vrijednosti i kao podrška u svim fazama tokom procesa razvoja jedne inovacije, od nastanka ideje do njene tržišne valorizacije i komercijalizacije“, pojasnili su.

Zakon o podsticajnim mjerama, tvrde, predstavlja novi poseban okvir kojim se predviđaju poreske olakšice, stimulativne mjere, subvencije za startapove, inovativne kompanije, investitore, frilensere… Ističu da su podsticaji za istraživanje i inovacije usmjereni su prvenstveno na mlade inovativne firme i startapove, a pozitivni efekti ovog zakona očekuju se kroz povećanje ulaganja u istraživanje i razvoj, rast zaposlenosti i povećanje zarada u ovom sektoru, rast prometa i rast prodaje proizvoda i usluga koje su nastale iz inovativnih aktivnosti.

„Na ovaj način zelimo da doprinesemo da se naši mladi i visoko obrazovani ljudi odluče za zivot i rad u Crnoj Gori, kao i da njihov broj povećamo kroz nove različite stimulativne programe podrške i podsticaje koji će im biti omogućeni“, saopštili iz tog resora.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

OZBILJAN PROPUST U GEOGRAFSKO INFORMACIONOM SISTEMU PODGORICA: Lični podaci na izvolte

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na portalu Geografskog informacionog sistema (GIS) Podgorica do početka ove sedmice svi su mogli da vide lične podatke vlasnika parcela i objekata u Podgorici i Zeti. Iz Glavnog grada tvrde da nisu oni krivi, a građani podnijeli prve tužbe

 

 

Ko je htio, do početka ove sedmice, mogao je da sazna lične podatke o vlasnicima parcela i objekata na teritoriji Podgorice i Zete, sa sve matičnim brojevima. Podaci su se nalazili na demo verziji Geografskog informacionog sistema (GIS) Podgorica.

U dijelu koji se odnosi na Prostorno-urbanistički plan, dostupne su sve parcele sa ucrtanim objektima što je zakonito i već petnaestak godina primijenjeno i na Geoportalu Uprave za nekretnine. Klikom na parcelu ili objekat dostupne su i ključne informacije uključujući i podatke o vlasniku. Međutim, klikom na ikonicu za informacije dolazilo se do sporno objavljenih podataka o vlasnicima imovine i njihovim matičnim brojevima.

Javnost je krajem protekle sedmice o ovome obavijestio odbornik Demokratske partije socijalista (DPS) Stefan Ćulafić. ,,Radi se osim o nečuvenom amaterizmu i neprofesionalnosti nadležnih službi i o krivičnoj odgovornosti ugrožavanja ličnih podataka. Pozivam Agenciju za zaštitu ličnih podataka i nadležno tužilaštvo da pod hitno zaštiti privatnost i prava građana Podgorice koja su flagrantno prekršena i ugrožena i da utvrdi odgovornost između nadležnih službi počev od službi Ministarstva urbanizma, pa do nadležnih u Glavnom gradu”, saopštio je Ćulafić.

Nakon ovog saopštenja, pomenuti portal je postao nedostupan.

Prema saznanjima Monitora pojedini članovi Agencije o problemu su bili upoznati sedmicama ranije ali nijesu ništa preduzimali. Sada u Agenciji kažu da će pokrenuti postupak nadzora kako bi se utvrdilo činjenično stanje.

U Zakonu o Zaštiti podataka o ličnosti je navedeno da se lični podaci  moraju obrađivati na pošten i zakonit način. Propisano je i da se lični podaci ne mogu  obrađivati u većem obimu nego što je potrebno da bi se postigla svrha obrade, niti na način koji nije u skladu sa njihovom namjenom. A lični podaci, koji su prikupljeni u statističke ili naučne svrhe, u skladu sa ovim Zakonom, mogu se obrađivati ukoliko su preduzete odgovarajuće mjere zaštite. ,,Kad se lični podaci daju na korišćenje radi obrade u statističke ili naučno-istraživačke svrhe, ti podaci se moraju dati na korišćenje u obliku koji ne otkriva identitet lica”, propisano je ovim Zakonom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SKUPŠTINSKI ODBOR TRAŽI KONTROLU URBANISTIČKOG HAOSA U KOLAŠINU: Zakašnjelo brojanje spratova

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tek nakon što je u  gradskom dijelu Kolašina izgrađeno na desetine zgrada i hotela, predstavnici lokalnog parmenta, primjećuju da je riječ o “gradnji koja nije u skladu sa propisima”. Do sada su to ignorisali, a kritičare građevinskog buma nazivali “kočničarima razvoja”

 

“U Kolašinu se trenutno odvija gradnja koja nije u skladu sa propisima. Neke zgrade bukvalno niču na trotoarima…Zauzetost građevinske parcele je kod nekih objekata i do 100 odsto, što nije u skladu sa Zakonima o izgradnji objekata. Kašnjenje donošenja planskih dokumenata koristi se za zloupotrebe i za izdavanje građevinskih dozvola, koje nijesu u skladu sa planovima razvoja grada”.  Taj sažeti opis  kolašinskog urbanističkog haosa, iz Odbora za planiranje i uređenje prostora i komunalno-stambenu djelatnost Skupštine opštine (SO) poslali  su, nedavno, na adrese   resornog  ministarstva  i građevnsko – urbanističke inspekcije.

Odbor zahtijeva od resornog ministarstva i građevinske inspekcije da se obavi inspekcijski nadzor nad stambeno-poslovnim objektima u izgradnji u okviru Detaljnog urbanističkog plana (DUP) Centar. Članovi tog skupštinskog tijela traže da nadležna inspekcija utvrdi da li je došlo do prekoračenja gradnje kada je riječ zauzetosti građevinske parcele i prekoračenja spratnosti zgrada u izgradnji u odnosu na pozitivne zakonske propise i izdate građevinske dozvole.

“Izdati obavezujuća rešenja investitorima koji nijesu poštovali date procedure. Izvršiti provjeru izdatih građevinskih dozvola i urbanističko-tehničkih uslova (UTU), u odnosu na DUP Centar i zakon, kojim je regulisana ta oblast. Ustanoviti odgovornost, odnosno nadležnosti, onih koji su kršili zakonske procedure”, neki su od zahtjeva kolašinskih odbornika upućenih Minisatrstvu  prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.

Dopis, kojim se  traži hitnu rekaciju države   mogo bi biti primjer odgovornosti, ažurnosti i brige o svom gradu, da je poslat prije tri godine  kada je započeo, takozvani, građevinski bum u Kolašinu. Na terenu je odmah  bilo vidljivo   kršenje propisa i svi problemi  DUP Centar Kolašin.  Sada, kada su sve pojave o kojima odbornici pišu uzele maha i od njih ostao pošteđen tek djelimično najuži centar grada,  vapaj upućen resoru Janka Odovića više liči na  pokušaj “pranja”  savjesti.

Članovi odbora su, istovremno, i članovi stranaka, koje su do prije pola godine sve one koji su tvrdili isto što sada piše u pismu Odoviću i inspekciji, nazivali “kočničarima razvoja grada”.  Naknadna pamet došla je u trenutku kad je ograničena mogućnost intervencije.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

INTERKULTURALNI KULT SV. MARIJE NA CRNOGORSKOM PRIMORJU: Naša Gospa

Objavljeno prije

na

Objavio:

U duhovnom smislu gradove na Crnogorskom primorju najdublje povezuje poštovanje i slavljenje djevice Marije (u islamu, hazreti Merjem). Čitav ovaj prostor obiluje desetinama hramova koji su njoj posvećeni. Ta svetišta su najprepoznatljviji dio interkulture našeg Primorja

 

 

“Prisutnost kulta sv. Marije ili Bogorodice najdominantniji je uopšteno u hrišćanskoj tradiciji, kao i na prostoru Crne Gore”, kaže istoričar Petar Lekić.

To je najizraženije na jugu Crne Gore. U Budvi, Baru i Ulcinju postoji na desetine hramova koji su posvećeni djevici Mariji. Hodočasnici u srednjem vijeku navode da nije praktično bilo crkve na ovom dijelu Jadrana, a u kojoj ne bi našli barem jedan oltar posvećen sv. Mariji, te da nije bilo mjeseca u godini bez neke svetkovine njoj u čast.

Djevica Marija bila je tješiteljica žalosnih, zdravlje bolesnih, utočište grješnika, zvijezda mora, najpouzdaniji štit vjernicima tokom dugih stoljeća sve do današnjih dana… Ona je mirila zavađene, izbavljala iz neprijateljskih ruku, čuvala polja i brodovlje, upozoravala na prijeteća zla… Bila je posrednica svih milosti.

Jedan od najstarijih hramova u njenu čast, Santa Maria in punta, podignut je 840. godine u Budvi. I danas postoji. “Ova se crkva nalazi na rtu („in punta“), u jugozapadnom dijelu Starog grada, a prvobitno su je podigli monasi benediktinskog reda, tako da je predstavljala sastavni dio manastirskog kompleksa koji je pored crkve i građevine za smještaj monaha, sadržao i omanji klauster ispod koga se nalazila kripta u koju se moglo ući kroz prolaz na sjevernoj strani crkve“, ističe istoričarka umjetnosti Lucija Đurašković.

Benediktinski erudita Ivan Ostojić ističe da su ovaj vjerski objekat “hodočastili ne samo katolici, nego i pravoslavci, pa i muslimani“.

U budvanskom Starom gradu su od 6. do 14. vijeka postojala četiri svetilišta posvećena sv. Mariji, a pet van gradskih zidina.  Sa posebnim poštovanjem od pripadnika obje hrišćanske zajednice i sada se čuva najveća svetinja grada, ikona Madona in Punta ili tzv. Budvanska Gospa, čuvena po čudotvorstvu i zaštiti Starog grada Budve od svih nedaća. I današnja Citadela u tom gradu se nazivala Castio Svete Marije.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo