Povežite se sa nama

OKO NAS

NEPOVOLJNA DRUŠTVENA KLIMA INOVATORE TJERA U SVIJET: Kreativnost za ponijeti

Objavljeno prije

na

„Period korone“ je pokazao koliko su digitalne tehnologije i biznisi zasnovani na njima postali značajni za društvo, jer su građani najviše koristili njihove usluge. Zato je  tužno što su kreativni ljudi poput onih koji stoje iza startapova kao što su Uhura Solutions, Coins, Badger, poslove razvijali po svijetu, a ne u Crnoj Gori

 

Kompanija Uhura Solutions, koju su osnovali Crnogorci, uspješna je strana firma koja se bavi razvojem naprednih digitalnih platformi (programa) koji finansijskim institucijama i preduzećima (naročito bankama) olakšavaju obradu velikog broja dokumenata (ugovora i slično). S obzirom na to da su  prije razvoja ovog programa, ugovori i drugi dokumenti obrađivani ručno, što je zahtijevalo mnogo vremena i resursa, program koji bi uštedio vrijeme i novac privukao je pažnju najvećih banaka u Evropi i svijetu.

Eksperti iz oblasti informacionih tehnologija (IT) smatraju da je Uhura Solutions najuspješniji crnogorski startap (inovativno-tehnološki biznis koji ima potencijal brzog rasta i velikih dometa).

Međutim, iako je crnogorski startup, komapnija nije osnovana u Crnoj Gori (već u Velikoj Britaniji), jer tada u našoj zemlji nije bila povoljna klima za razvoj biznisa zasnovanih na inovativnim tehnologijama.

Izvršni direktor i osnivač kompanije Đuro Stojanović tvrdi da je za njih bio veliki izazov pokrenuti globalni startap iz Crne Gore, jer kod nas, ali i u drugim državama u regionu, „startap zajednica“ nije toliko razvijena.

,,Ambijent u državama i nije toliko povoljan za razvoj startapova, a vrlo malo ljudi zaista i zna šta je sve potrebno da se razvije globalni startap. Dodatni problem je i nedostatak fondova u regionu, kao i mali broj potencijalnih investitora, koji bi podržali ideje. Zbog svega toga, većina uspješnih startapova iz regiona, uključujući i naš, da bi pokrenula svoju ideju morala je prvo otići vani i registrovati svoju kompaniju u nekoj drugoj zemlji, povoljnijoj za razvoj biznisa”, kazao je Stojanović za Monitor.

Uhura Solutions je prošle godine u Crnoj Gori otvorila ćerku kompaniju, kako bi u našoj državi tehnološki razvijali platformu, dok bi u Britaniji vodili biznis i prodaju.

Za razliku od njih, od američke kompanija Badger Crew, koju mahom vode Crnogorci,  i njihovog pametnog bedža (The Badger) Crna Gora neće imati mnogo koristi, jer je njihov inovativni proizvod patentiran u Sjedinjenim Američkim Državama.

Izvršni direktor te kompanije Darko Ivanović ranije je rekao da bi kompaniju i patent ,,bez razmišljanja” osnovao u Crnoj Gori da je postojao minimum uslova za pokretanje startapa i razvijanje tog inovativnog projekta.

Kako bi ovakve inovatore zadržali u Crnoj Gori, Ministarstvo nauke, iniciralo je izmjenu Zakona o inovacionoj djelatnosti i donošenje specijalnog zakona – Zakona o podsticajnim mjerama za razvoj istraživanja i inovacija. U utorak su svečano počeli radovi na prvom crnogorskom Naučno-tehnološkom parku (NKT) gdje će naši građani razvijati inovativne biznise, dok će, istovremeno, studenti učiti o primjeni inovativnih tehnologija.

Iz Ministarstva nauke su pojasnili da Crna Gora u prošlosti nije imala adekvatan ambijent za razvoj inovativne privrede, jer tada inovacije nijesu imale prioritet već je fokus bio na ozdravljenju ekonomskih prilika u našoj zemlji.

„Međutim, tehnološki razvoj i globalni trendovi zahtijevaju transformaciju svih privrednih grana koja mora biti zasnovana na inovacijama i informaciono-komunikacionim tehnologijama“, saopštili su Monitoru iz tog resora.

Oni  tvrde da su u prethodne tri godine napravili značajan napredak u jačanju inovacionog eko-sistema.

„U veoma kratkom roku od samo dvije godine izrađena je Strategija pametne specijalizacije čime je Crna Gora postala prva država kandidat za članstvo u Evropskoj uniji koja je usvojila ovu strategiju… Inovirani zakonodavni okvir će omogućiti formiranje fonda za inovacije, posebnog implementacionog tijela koje će na fokusiran način i kroz krupne projekte omogućiti implementaciju strategije u punom kapacitetu“, pojasnili su.

Saopštili su da pokušavaju pomoći u kreiranju „podsticajnog ambijenta za obrazovane mlade ljude“ kako bi suzbili odliv talenata. „Kroz naše programe podrške, doktorske stipendije, inovativne i naučnoistraživačke grantove, zaposlili smo oko 120 visokokvalifikovanih, uglavnom mladih ljudi – većinom programera i inženjera“, saopštili su.

Đuro Stojanović je ocijenio da su ove inicijative Ministarstva ,,ohrabrujuće”, ali  smatra da je kod globalnog startapa neophodno osnovati glavnu kompaniju u nekoj od razvijenijih zemalja, a kćerku kompaniju u Crnoj Gori.

,,Na taj način bilo koja investicija koju dobije kompanija u inostranstvu se takođe prenosi na Crnu Goru, kroz zapošljavanje visokostručnog kadra iz oblasti IT-a. Time na najbolji način koristimo i razvijamo resurse u Crnoj Gori, a istovremeno postajemo konkurentni sa servisima na globalnom nivou”, pojasnio je on.

Direktor i jedan od osnivača kompanije Coins Anton Jurovicki smatra da će napori Ministarstva nauke biti od velikog značaja za inovativno-tehnološke biznise. „Ovaj zakon neće samo lokalnim kompanijama olakšati poslovanje već će zasigurno privući korporacije ali i individue, odnosno takozvane ’digitalne nomade’ koji obavljaju sve svoje poslove online i biraju destinacije u kojima žive i rade“, pojasnio je Jurovicki.

Njegova kompanija je takođe uspješan crnogorski startap i bave se internet marketingom i distribucijom digitalnih proizvoda za globalno tržište. Kao i Stojanović, Jurovicki je sa partnerima startap pokrenuo u inostranstvu, dok je ćerku kompaniju otvorio u Crnoj Gori.

On smatra da će izmjenom legislative u našu zemlju doći i stručan kadar koji nam je neophodan ukoliko želimo da se razvijamo kao pogodna ,,digitalna” destinacija koja osim svojih prirodnih ljepota i drugačijeg tempa života naspram drugih zemalja nudi i dobar poslovni ambijent.

„Period korone nam je pokazao da su se kompanije transformisale u hodu i da nije važno odakle rade svoj posao, već da mogu da ga rade online a ovaj zakon se kreira u dobrom momentu kada se i mijenjaju navike ali i potrebe kompanija“, pojasnio je Jurovicki.

„Period korone“ je zaista pokazao koliko su digitalne tehnologije i biznisi zasnovani na njima postali značajni za društvo, jer su građani najviše koristili njihove usluge. Zato je i tužno što su kreativni ljudi, poput onih koji stoje iza startapova kao što su Uhura Solutions, Coins, Badger, poslove razvijali po svijetu, a ne u Crnoj Gori.

 

Zakonima do boljeg ambijenta za inovacije

U Programu rada Vlade za ovu godinu predviđeno je donošenje dva nova zakona – inovirani Zakon o inovacionoj djelatnosti i lex specialis Zakon o podsticajnim mjerama za istraživanje i inovacije.

„Zakonom o inovacijama želimo da jasnije definišemo nacionalni inovacioni sistem, prepoznamo sve subjekte koji obavljaju inovacionu djelatnost, uključujući i fizička lica (inovatore, pronalazače i frilensere) kao i subjekte koji obezbjeđuju inovacionu infrastrukturu (Naučno-tehnološki park, Tehnopolis, biznis centri, inkubatori i sl.). Ovim zakonom predviđeno je formiranje implementacionog tijela – Fonda za inovacije, čime će se stvoriti mogućnosti za finansiranje inovativnih projekata visoke vrijednosti i kao podrška u svim fazama tokom procesa razvoja jedne inovacije, od nastanka ideje do njene tržišne valorizacije i komercijalizacije“, pojasnili su.

Zakon o podsticajnim mjerama, tvrde, predstavlja novi poseban okvir kojim se predviđaju poreske olakšice, stimulativne mjere, subvencije za startapove, inovativne kompanije, investitore, frilensere… Ističu da su podsticaji za istraživanje i inovacije usmjereni su prvenstveno na mlade inovativne firme i startapove, a pozitivni efekti ovog zakona očekuju se kroz povećanje ulaganja u istraživanje i razvoj, rast zaposlenosti i povećanje zarada u ovom sektoru, rast prometa i rast prodaje proizvoda i usluga koje su nastale iz inovativnih aktivnosti.

„Na ovaj način zelimo da doprinesemo da se naši mladi i visoko obrazovani ljudi odluče za zivot i rad u Crnoj Gori, kao i da njihov broj povećamo kroz nove različite stimulativne programe podrške i podsticaje koji će im biti omogućeni“, saopštili iz tog resora.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

OKO NAS

KAKO SE ČUVA PARK PRIRODE KOMOVI: Planina dobila samo titulu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Načini na koje je Potkomovlje  ugroženo su brojni

 

Kao  i prije  pet godina, mještani kažu da je područje Komova prilično devastirano  prekomjernom sječom šume. Odavno su im ugroženi  pašnjaci i izvori, ali i lokalni putevi.  Dokazi su, objašnjavaju, vidljivi  na svakom koraku.

Koristi od toga što je taj predio dobio ,,titulu” Parka prirode  u potkomovskim katunima do sada nijesu imali. Život im se nije popravio, a boje se da ne bude gore.

,,Možda  neko ko  se zaposlio u tim preduzećima koja su zadužena za brigu o Parku prirode, može imati  korsit. Mještani nemaju vajde,  iako lijepo zvuči da živimo u Parku prirode”, kaže Andrijevčanin koji izdiže na katunu na Komovima.

Ta planina  je i dalje nezaštićena. Dolazi sezona berbe borovnica, a svakog ljeta mještani muku muče da sačuvaju borovnjake od uništavanja.

,,Borovnice se i dalje beru nelegalni sredstvima i  uništavaju. Malo pomoći do sada je bilo od Uprave za šume, koja je zadužena za kontrolu načina berbe. Uglavnom, sami smo bili prinuđeni da ih branimo  od nesavjesnih, često smo i  straže organizovali… Ne bi smjalo tako u Parku prirode”, pričaju oni kojima je život vezan za tu planinu.

Prema zakonu u zaštićenim područjima trebalo bi da je zabranjeno  branje, sakupljanje, uništavanje, sječa, iskopavanje, držanje i promet strogo zaštićenih divljih vrsta biljaka i gljiva, kao i nezaštićenih,   u mjeri u kojoj se može ugroziti njihova brojnost.

Sredinom decembra prošle godine,  lokalni parlament Kolašina je posljednji od tri opštine, koje dijele Komove, donio oduku o proglašenju Parka prirode. U Podgorici i Andrijevici to su učinili prije nekoliko godina. Time je zaokružen formalni proces. Stvarno,  nije lako naći  potvrdu da je briga o tom području počela.

Za Komove su određene zone zaštite II i III stepena. Površina tog Parka prirode  iznosi 20. 210 hektara, a dužina granice je 90.785 metara.

Na području Komova trenutno je 16 naselja sa 1. 500 stanovnika.

,,Područje planinskog masiva Komova karakteriše visok stepen biodiverziteta – specijskog i ekosistemskog, koji se ogleda u prisustvu velikog broja endemičnih i reliktnih biljnih vrsta i fitocenoza. Prisutan  je određeni broj lokalnih endema koji predstavljaju najznačajniji element visokoplaninske flore ovog područja. Flora Komova obiluje i velikim brojem dinarskih i balkanskih endema“, piše u obrazloženju odluka, kojim su se opštine obavezale na posebnu brigu.

Razvoj Parka prirode, najavili iz lokalnih uprava, zasnivaće se na usklađivanju ljudskih aktivnosti, ekonomskih i društvenih razvojnih planova, programa i projekata sa definisanim stepenom zaštite.

,,Taj  kapitalni projekat treba gledati kao šansu u smislu razvoja turizma i edukacije u zaštićenom području, ali i kao prijetnju, jer postoji opasnost od nelegalne gradnje i stvaranja otpada i ostalih nuspojava turističkog razvoja. Stoga, u cilju zaštite i razvoja prostora, potreban je sinergijski pristup nadležnih opštinskih i državnih organa, NVO sektora i lokalnog stanovništva”, kazao je  sekretar Sekretarijata za zaštitu životne sredine u Kolašinu  Mile Glavičanin.

Za sada, kada je riječ o Komovima, dalje od donešenja oduke, očigledno je, nije se odmaklo tokom minulih šest mjeseci. Međutim, zaduženi za ekologiju u kolašinskoj opštini obećavaju da će uskoro biti izrađeni planovi i programi upravljanja, te određivanje zona i ,,čuvanje teritorije od nelagalnih radnji i aktivnosti”.

Sekreterijat, na čijem je čelu Glavičanin upravlja kolašnskim dijelom Parka prirode. Međutim, u njihovom nedavnom izvještaju o radu to zaštićeno područje pomenuto je u svega nekoliko rečenica. Ne  naglašavajući o kojim planinama se radi,  u godišnjem izvještaju napisali su da ,,turizam stvara sve veći pritisak na životnu sredinu”. To se, objašnjavaju, ogleda u nekontrolisanoj proizvodnji otpada i otpadnih voda, potrošnji pijaće vode, ugroženosti planina džip vozilima, uništavanjem staništa i uznemiravanjem divljih životinja.

,,Ljekovito bilje i šumski plodovi su ugroženi nelegalnom berbom. Najviše su ugrožene lincura, somina, borovnica i brusnica. Kontrola branja šumskih plodova je i dalje nedovoljna. Šume su ugrožene nepoštovanjem planova gazdovanja, za što ne postoji adekvatna kontrola nadležnih organa. Ugroženost šuma se ogleda u selektivnoj sječi na pojedinim mjestima pod strmim nagibom, što kasnije prouzrokuje erozije, odnošenje plodnog šumskog zemljišta, zamućenje vodotoka, te pojavu poplave i klizišta“, tvrde u Sekretarijatu za zaštitu životne sredine.

Opština Andrijevica prihvatila je nedavno inicijativu građana o proširenju teritorije, koja se računa u zaštićeno područje. U toj opštini  je lani osnovano  Društvo sa ograničenom odgovornošću (d.o.o)  Park prirode Komovi.

,,Društvu se povjerava upravljanje zaštićenim područjem radi održavanja bogatstva vrsta šumskih, livadskih, vodenih i drugih staništa od značenja za očuvanje biodiverziteta identifikovanih na tom području. Povjerava mu se i održavanje bogatstva zaštićenih i ugroženih vrsta biljaka i životinja, kao i stvaranja dobrobiti za lokalnu populaciju bez narušavanja prirodnih vrijednosti parka. Tu se misli i na razvoj turističkih i sportskih sadržaja i održavanje postojećeg kulturnog pejzaža i kulturne baštine”, piše u Odluci, kojom je osnovano.

Podgoričkom teritorijom Komova, slično Kolašinu,  još upravlja jedan od opštinskih sekreterijata.

Mještani se sjećaju da je prije nekoliko godina sve lijepo počelo. U okviru projekta promocija plantažnog gajenja ljekovitog bilja u Regionalnom parku prirode Komovi, NVO Natura uz podršku UNDP-a, a u saradnji sa Biotehničkim fakultetom iz Bijelog Polja i Upravom za šume Crne Gore zasadila je prve  eksperimentalne parcele  za gajenje lincure. Smatrali su da to  može biti dobra prilika da stanoništvo  formira parcele za plantažno gajenje ljekovitog bilja, ne samo lincure, već i drugih vrsta pogodnih za gajenje na tom  području.

Kolašinci i Andrijevčani su tada obilježili novu planinarsku stazu na području budućeg regionalnog parka, koja polazi iz Bara Kraljskih, preko katuna Ljuban i Međukomlja do Ljevorečkog koma. Na toj relaciji su postavljeni smjerokazi i piktogrami . Trasa je  dužine oko 10 kilometara, i postavljena je tako da  turiste vodi kroz katune u cilju njihove što bolje turističke valorizacije. Organizovano je i par skromnih akcija pošumljavanja.

Nastavak značajnijih aktivnosti je izostao.

                                                                                       Dragana ŠČEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

ŠTA OČEKUJU OD TURISTIČKOG LJETA NA SJEVERU: Tek da se preživi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Hotelijeri i ostali izdavaoci smještaja na sjeveru sve do druge polovine ljeta ne očekuju strane turiste. Lani, oni su na Žabljaku i Kolašinu ostvarili više od 80 odsto ukupnih noćenja

 

Broj stranih turista u Crnoj Gori,  prije nekoliko dana,  bio je, kako je izjavio državni sekretar u Ministarstvu održivog razvoja i turizma (MORT)  Damir Davidović,  3.600. Prema podacima iz turističkih organizacija Žabljaka i Kolašina,  tek nešto  preko 100 ih je u ovim gradovima.

Mnogi hoteli neotvoreni, a prazne sobe u otvorenima – to je trenutna situacija u dva turistička centra na sjeveru.

Ljetnja sezona zvanično je otvorena 13. juna, bez  pompe. Razloga za brigu je mnogo. Gotovo sve rezervacije za maj i jun su otkazane.  Do  druge polovine ljeta, već je jasno,  mogu da računaju samo na domaće goste i to ako bude vrućina. Najoptimističniji,  u drugoj polovini jula i avgustu, očekuju i strance. No, izvjesno i da ovog ljeta niko na sjeveru neće zaraditi od turizma.

Jedva 50 registrovanih gostiju bilo je na Žabljaku tokom minule sedmice. Nema mnogo izgleda za značajnije povećanje broja turista ni do kraja ovog mjeseca.

„Optimističnije prognoze su za jul i avgust, ali posjećenost tada neće biti na nivou prošle i prethodnih godina. Obično ljeti imamo oko 80 odsto stranih turista. Aranžmane zakazuju turisti iz Belgije, Holandije i Njemačke, a Francuzi ih otkazuju, što je loše, pošto su oni među najbrojnijim turistima sa stranog tržišta“,  rekla je gostujući u Bojama jutra direktorka TO  Žabljak Vanja Šarović.

U tom gradu većina hotela je zatvorena. Većina pansiona još ne radi. Šarovićeva očekuje da će svi smještajni kapaciteti biti postepeno otvoreni do 1. jula.

U Kolašinu radi samo jedan od dva velika hotela. Prema nezvaničnim informacijama, Hotel Šeraton, najvjerovatnije,  neće raditi sve do početka zime.  Gosti Hotela Bjanka ovih dana su  košarkaška juniorska i pionirska reprezentacija, učesnici par seminara, a najvaljen je i dolazak  mlađih kategorija fudbalske reprezentacije.

Direktor kolašinske TO Aleksandar Vlahović za Monitor kaže da nema razloga za preveliki optimizam, ali, ipak,  ima  nade da će strani turisti  krajem ljeta i početkom jeseni,  donekle,  nadomjestiti gubitke koje hotelijeri trpe ovih dana. „Većina rezervacija do kraja juna je otkazana. Ohrabruje to što je jedan dio otkazanih rezervacija, za  period maj i jun, pomjeren za septembar ili oktobar. Većina rezervacija za drugu polovinu jula, avgust i septembar i dalje su  u rezervacionim sistemima“, tvrdi on.

I Vlahović podsjeća da najveći broj noćenja tokom ljetnje sezone u Kolašinu ostvare inostrani gosti. Prošlog ljeta  gosti  iz   Francuske, Njemačke, Belgije, Izraela, Kine…ostvarili su oko 90 odsto od ukupnog broja noćenja u tom gradu.

„Hotelijeri i vlasnici brojnih soba i apartmana su pripremili atraktivne paket aranžmane i popuste… Međutim, trenutno  ni snižene cijene smještaja neće značajno doprinijeti boljoj  popunjenosti kapaciteta. Veliki broj faktora utiče na dolazak turista – epidemiološka situacija u zemljama iz kojih dolazi najveći broj gostiju, otvaranje granica za nesmetan saobraćaj, avio-povezanost…” objašnjava Vlahović.

Posebno povoljnu ponudu u Kolašinu su pripremili za penzionere. Oni će, tokom ljetnjih mjeseci, moći da sedam dana odmaraju u Kolašinu po cijeni od svega  110,6 eura.  Ljetovanje će plaćati u ratama,  od 1. jula do 1. oktobra ove godine.

Smještaj u dvokrevetnim, trokrevetnim, četvorokrevetnim sobama u objektima sa dvije i tri zvjezdice, koštaće šest eura. Tri obroka u Centru za obuku Planinar platiće se devet eura, tako da će sa boravišnom taksom penzionerski ,,turistički dan“ u Kolašinu koštati 15,8 eura.

Popuste su pripremili i na ski-centrima Savin kuk i Kolašin 1600.  Direktor preduzeća Skijališta Crne Gore Miloš Popović,  tvrdi da je  ponuda,  zasnovana na konceptu aktivnog odmora, atraktivna da privuče značajniji broj gostiju.

Cijene u predsezoni, od 13. juna do 13. jula, najavio je Popović, biće značajno niže nego lani. U Skijalištima u tom periodu računaju na domaće goste.

„Ljetnja turistička ponuda Ski-centara Kolašin 1600 i Savin kuk zasniva se na panoramskim vožnjama žičarama, planinarskim i biciklistički turama i ugostiteljskim uslugama u restoranima Troglava, Durmitorsko sijelo i kafe baru Kulina. Ove sezone, u saradnji sa lokalnim upravama Kolašina i Žabljaka, biće, od 1. jula, organizovan besplatan prevoz autobusom od centra grada do ski centara“, kazao je Popović.

Panoramska vožnja žičarom na Ski-centru Kolašin 1600, tokom predsezone, je tri eura za odrasle, odnosno dva eura za djecu. Na Savinom kuku, tu uslugu odrasli će plaćati pet, a mališani tri eura. Prevoz od Podgorice do kolašinskog skijališta, ručak i panoramska vožnja žičarom koštaće 12 za odrasle, i 10 eura za djecu.

Vlahović kaže da, Kolašin ima mnogo šta da ponudi i probirljivijim gostima.

„Prije svega, tu je posjeta NP Biogradska gora, uživanje u brojnim planinarskim pješačkim i biciklističkim turama na Bjelasici, Sinjajevini i Komovima, posjeta kanjonu Mrtvice, Botaničkoj bašti… Pored  hotela i brojnih drugih izdavaoca smještaja koji konstanto unaprjeđuju nivo usluge, raznovrsnih restorana i ugostiteljskih objekata, istakao bih i brojna seoska domaćinstva i eko-katune koji iz godine u godinu privlače sve veći broj posjetilaca“, kaže direktor kolašinske TO.

Na skijalištu Savin kuk, kako najavljuju, narednih dana postaviće  teleskope za panoramsko posmatranje svih vrhova Durmitora, prostrane Jezerske površi i vrhove okolnih Ljubišnje, Sinjajevine, Kape moračke, Lole i Vojnika.

„Pored svih popusta, obogaćene ponude i naše dobre volje, objektivno je reći da će u najboljem slučaju gostiju biti tek toliko da  se ‘preživi’. Ne može se govoriti ni o prosječnoj, a kamoli o uspješnoj sezoni. To je jasno, ostaje nejasno koliko će nas moći da podnese  „mršavo“ ljeto, nakon vrlo loše zimske turističke sezone“, kaže vlasnik aprtmana Tango u centru Kolašina Duško Raketić.

Ta briga zajednička je svih koji žive od turizma na sjeveru.

                                                                   Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NEOBIČNE AKCIJE SLUŽBE BEZBJEDNOSTI POVODOM PISANJA NA FB: Silom na satiru

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici policije su više osoba zvali na informativne razgovore, nekima su pretresali stanove, a sve zbog sumnje da stoje iz satiričnih stranica na fejsbuku ili da bi makar saznali ko upravlja tim stranicama

 

„Nemojmo politizovati proteste“, „MIMistarstvo onostranih poslova“, „Bestebe“, „Prodajica stvarčica – nije prevarica“, i možda trenutno najpopularnija „Bilo je jako neprijatno“ (It was very unpleasant/Psalam 117), samo su neke od uticajnih fejsbuk stranica koje na humorističan način obrađuju trenutnu političku situaciju. Njihove šale su najčešće na račun vlasti i njima bliskih.

O političkoj zbilji ovog društva dovoljno govori činjenica da su službenici Uprave policije nakon nereda u Budvi organizovali neobičan lov na administratore satiričnih fejsbuk stranica, koji su nepoznati javnosti. Na fejsbuku su se prije nedjelju dana pojavile i fejsbuk stranice sa ciljem da pomognu policiji u razotkrivanju „počinioca teških internet prekršaja“. Od tada i službenici policije počinju da „informativno saslušavaju“ (u nekim slučajevima i pretresaju) svakog za koga sumnjaju da je administrator neke od problematičnih fejsbuk stranica.

Ove satirične fejsbuk stranice nazivaju i „mim stranicama“, jer humor najčešće prikazuju u formi „mimova“ (kombinacija fotografija i teksta, izmijenjenih sa ciljem da nasmiju javnost), koje proizvode i objavljuju na svojim stranicama. Njihov humor na račun društva, političkih partija (najčešće vladajućih), javnih ličnosti često je surov,  zna i da pređe granicu dobrog ukusa. Ali teško da bi se, makar prema crnogorskim zakonima, nešto od toga moglo smatrati krivičnim djelom.

Crnogorski Ustav i zakoni garantuju slobodu govora, a nju štite i međunarodne konvencije o ljudskim pravima, pa ostaje nejasno za činjenje kojih djela i prekršaja bi se potencijalno mogli teretiti admini ovih stranica. Jedna od „kontraobavještajnih fejsbuk stranica“ navela je kao osnov gonjenja činjenje „teških internet prekršaja“ – termin koji ne poznaje nijedan crnogorski zakon. Postoji kršenje pravila ponašanja na fejsbuku, zbog čega su (nakon prijava nezadovoljnih fejsbuk korisnika) neke od stranica više puta gašene (zbog prijava da šire uvredljiv sadržaj i govor mržnje) i ponovo pokrenute pod sličnim imenima.

Postavlja se pitanje da li su „fejsbuk kritičari“, odnosno počinioci „teških internet prekršaja“, toliki problem ove države da se primjenjuju filmske kontraobavještajne mjere kako bi se otkrili identiteti ljudi iza fejsbuk stranica. Čak je i logo, istaknut na profilu jedne od tih stranica, sličan onom Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB).

„Glavni cilj naše inicijative, jeste taj, da uz vašu pomoć razotkrijemo počinioce teških internet prekršaja i pomognemo našoj policiji kako bi izgrednike priveli pravdi… Ova akcija treba da preraste u opšti crnogorski građanski bunt protiv protivnika Crne Gore i njene državnosti, kao i vrijednosti međunacionalnog i multikonfesionalnog sklada“, piše na profilu jedne od stranica za otkrivanje identiteta fejsbuk stranica.

Ivan ČAĐENOVIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo