Povežite se sa nama

DRUŠTVO

NOVA INICIJATIVA U KULTURI: Da li je Crnoj Gori potreban muzej arhitekture

Objavljeno prije

na

Na inicijalno pismo za osnivanje crnogorskog muzeja arhitekture, sa šest adresa stigla su samo dva odgovora. Generalni direktor Direktorata za kulturnu baštinu, Aleksandar Dajković otpisao je arhitekti  Slobodanu Bobu Mitroviću u oktobru prošle godine, davanjem načelne podrške njegovim naporima u oblasti očuvanja arhitektonske baštine Crne Gore

 

Na adrese šest crnogorskih institucija upućena je, u septembru prošle godine, Inicijativa za formiranje muzeja arhitekture Crne Gore.Kratak tekst obrazloženja zanimljive inicijative primili su predstavnici krunskih institucija  koje mogu pokrenuti ovaj projekat, predsjednik Savjeta CANU, Dragan Vukčević, ministar kulture Aleksandar Bogdanović i ministar održivog razvoja i turizma Pavle Radulović. Dopis je istovremeno upućen  Savezu arhitekata CG, Inženjerskoj komori i Arhitektonskom fakultetu u Podgorici.

Koliko ima interesovanja nadležnih u Crnoj Gori za podizanje svijesti o značaju arhitektonskog stvaralaštva, o očuvanju arhitektonskog nasleđa i aktivnog učešća u diktiranju pravaca oblikovanja prostora u savremenoj Crnoj Gori, znaće se po reagovanju na poziv za osnivanje ustanove kakve imaju razvijene zemlje u svijetu.

Kao inspiracija za osnivanje muzeja arhitekture poslužila je izložba pod nazivom Nerealizovani arhitektonski planovi u knjaževini/kraljevini Crnoj Gori, autora Tatjane Jović i Aleksandra Berkuljana, koja je u aprilu prošle godine održana u Biljardi na Cetinju i kasnije u junu u Dvorcu kralja Nikole u Baru, koja je ukazala na veliko bogatstvo arhivskog materijala istorijskog graditeljstva Crne Gore.

Potpisnici ove Incijative, arhitekta Slobodan Bobo Mitrović, kao i par istraživača i dokumentarista crnogorske istorije urbanizma i graditeljskog nasleđa, Tatjana Jović, direktor Muzeja kralja Nikole i Aleksandar Berkuljan, službenik Narodnog muzeja Crne Gore, ističu,  kako vodeće kulturne institucije na Cetinju, Državni arhiv, Dvorski arhivi Nacionalna biblioteka Đurđe Crnojević posjeduju veliki arhivski materijal istorije graditeljstva na prostoru današnje Crne Gore. Pored bogate arhivske građe, osnovaniGrađevinskiiArhitektonski fakultet u Podgorici te dinamična izgradnja Crne Gore, čine bazne elemente za osnivanje muzeja arhitekture.

,,U pristupnim pregovorima sa Evropskom unijom od Crne Gore se zahtijeva postojanje baze podataka o bilo kojoj društvenoj i privrednoj oblasti. Mi to nemamo. Prostorno planiranje, urbanistički planovi, arhitektonska i graditeljska djela, infrastrukturni sistemi, kulturni pejzaž, zaštićena kutlturna dobra, vjerski objekti, istorijska urbana jezgra, itd.., granski su dezintegrisani, u velikom broju ne postoje elementarni podaci o objektima… Neke institucije postoje i egzistiraju, međusobno neumrežene i nekoordinirane. Svakog dana postaje sve očiglednije da ne postoji insititut koji će ovlašćeno interpretirati graditeljsku i kulturno istorijsku nauku, važan segment nacionalnog identiteta, kao modela izgradnje i kulturnog modela po kojem živimo u Crnoj Gori”, navodi se u tekstu Inicijative.

Da autentični, prepoznatljivi model, stil gradnje vezan za područje Crne Gore,  odavno ne postoji, dokaz su raznovrsne i stilski neusklađene građevine nastale  tokom proteklog investicionog buma na Crnogorskom primorju kao i u glavnom gradu. Pravila arhitektonskog oblikovanja primjerena području, ukinuta su. Nekada su postojala, gradski propisi  do tančina su definisali izgled svakog novog objekta. Čak je i srednjovjekovni Statut Grada Budve propisivao jasne uslove za izgled budućih građevinskih objekata koji su se morali poštovati. U savremenoj Crnoj Gori projekti arhitekture velikog broja objekata, hotela, turističkih naselja, stambenih zgrada ili pojedinačnih vila, stižu metodom copy-paste projekata sa interneta. Pa  tako uz more niču građevine inaselja koja nemaju ničeg zajedničkog sa naslijeđenom arhitekturom ili sa odlikama mediteranskog stila gradnje. To su najčešće neke kvazi moderne građevine, kopije objekata iz svjetskih metropola ili azijskih urbanih centara, potpuno neprimjerenih ambijentu prostora Crne Gore. Koliko bi ustanova poput muzeja arhitekturemogla pomoći u formiranju i afirmaciji posebne crnogorske arhitekture, nije baš najjasnije.

,,Muzej arhitekture proučavao bi istorijski razvoj i savremenu praksu, institucionalno prostorno planiranje, urbanističke ideje specifičnog prostora i reljefa Crne Gore, projektovanje objekata svakodnevnog života, javne prostore, forme uređenja životne sredine i planiranja održivog razvoja, formirajem muzejskih fondova i svjedočanstvima proteklih izgradnji. Afirmacijom nacionalne urbanističke i arhitektonske misli, kroz povremene izložbe svojih i graditelja iz regiona i svijeta, publikovanjem svojih istraživačkih radova, ukazivao bi na trajne vrijednosti arhitekture Crne Gore najširoj publici i stručnoj javnosti”, obrazlažu autori inicijative.

Takve ustanove osnovane su u mnogim zemljama svijeta, negdje kao muzej arhitekture, često  kao muzej arhitekture,dizajna i primijenjenih umjetnosti. Poznat je Muzej arhitekture u Londonu – MoA, osnovan sa vizijom da bude globalni centar za preduzetništvo i inovacije u arhitektonskoj industriji, mjesto gdje i profesionalci i javnost dolaze da uče i informišu se o trendovima u arhitekturi isrodnim industrijama, kroz radionice, kurseve, predavanja, konferencije, izložbe. Poput naučne ustanove otvorenog tipa, posvećene pronalaženju načina da se javnost uključi u arhitekturu.

Na sajtu Vikipedije objavljena je lista oko tridesetak muzeja arhitekture u raznim zemljama, od kojih većina u nazivu ima odrednicu nacionalne arhitekture, kao Muzej njemačke arhitekture u Frankfurtu, Muzej finske arhitekture u Helsinkiju, Muzej estonske arhitekture u Talinu ili Muzej portorikanske arhitekture u SAD. Među njima se izdvaja velelepni prvi nacionalni muzej italijanske arhitekture, MAXXI- Muzej arhitekture i dizajna u Rimu, smješten u modernom zdanju za XXI vijek. Tu su i stari i novi Bauhaus muzeji u Vajmaru u Njemačkoj, Državni muzej arhitekture u Moskvi, Kanadski centar za arhitekturu u Montrealu ili EDO – Muzej arhitekture na otvorenom u Tokiju i mnogi durgi širom svijeta.  Zanimljiv je  u tom smislu Muzej narodne arhitekture i života, osnovan u Užgorodu u Ukrajini kao i Muzej domaćeg dizajna i arhitekture u Londonu.

U zemaljama u regionu muzeji arhitekture osnovani su u Zagrebu i Ljubljani.  Dok u Beogradu, u okviru Muzeja nauke i tehnike egzistira posebna sekcija, Zbirka Odjeljenja arhitekture koja se bavi prikupljanjem zaostavštine najznačajnijih srpskih neimara 19. i 20. vijeka. Odjeljenje posvećeno arhitekturi posjeduje oko 10.000 projekata najznačajnijih arhitekata Srbije kao i značajnih ruskih arhitekata koji su u njoj radili između dva svjetska rata.

Šta bi to bila crnogorska arhitektura teško je reći, ali bi neke naučne eskpertize na takvo pitanje možda dale pravi odgovor. Na inicijalno pismo za osnivanje crnogorskog muzeja arhitekture, sa šest adresa stigla su samo dva odgovora. Generalni direktor Direktorata za kulturnu baštinu, Aleksandar Dajković otpisao je arhitekti Mitroviću u oktobru prošle godine, davanjem načelne podrške njegovim naporima u oblasti očuvanja arhitektonske baštine CG.  Upoznao ga je detaljno sa zakonskim okvirima za osnivanje, status, upravljanje, rukovođenje, finansiranje i druga pitanja vezana za formiranje jedne takve institucije. Dajković je naveo da je inicijativa opravdana  i od značaja je za naučno-istraživačku djelatnost, zaštitu i očuvanje arhitektonskog nasleđa Crne Gore, te da će Ministarstvo kulture sa ,,osobitom pažnjom sagledati Vaš predlog i ukoliko bude potrebno, kontaktiraće Vas”.

Kurtoazna podrška stigla je mejlom i od Inženjerske komore, koju ispred Sekcije za arhitekturu potpisuje arhitekta Maja Velimirović. Ostali su ostali uzdržani po pitanju osnivanja Muzeja arhitekture pa i Savez arhitekata i Arhitektonski fakultet. Nije im palo na pamet da je to možda njihov posao.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

BESPLATNI UDŽBENICI: Boli glava, al’ više novčanik

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon što su besplatne udžbenike počele da dijele opozicione opštine, DPS je i sam počeo da primjenjuje tu praksu. Država koja bi trebalo da taj vid ,,trgovine” izbije iz partijskih ruku, tvrdi da nema para da ispuni ustavnu odredbu o besplatnom školovanju

 

Prema najavama, prodaja udžbenika za predstojeću školsku godinu počinje 26. avgusta. Cijene će biti oko tri eura niže u odnosu na prethodnu godinu. Prosječna cijena kompleta udžbenika za osnovnu školu za prošlu školsku godinu bila je 68,12 eura, za gimnazije 83,55, za srednje stručne škole nema preciznih podataka, okvirno  se kreću oko 100 eura.

Ako imate namjeru da kupite ili posudite stare udžbenike, imajte na umu da reforma obrazovanja neprestano teče, pa su ove godine novina – radna sveska iz istorije za sedmi razred, udžbenik i radna sveska iz biologije za sedmi, osmi i deveti razred, kao i udžbenik i zbirka zadataka iz fizike za prvi razred gimnazije.

U državi, već godinama, kao razmišljaju da olakšaju roditeljima, ponajviše  time da udžbenici budu besplatni, ali nema se. A i to očigledno nije razvojni projekat. Prije par godina u Ministarstvu prosvjete su izračunali da bi za besplatne udžbenike trebalo godišnje izdvojiti oko pet miliona eura. Previše za krhki budžet.

Postoje, uostalom, i važnije stvari od obrazovanja i standarda učenika I njihovih porodica. Preko pet miliona se svake godine da iz budžeta za  finansiranje političkih partija, preko devet miliona košta gorivo za 3,7 hiljada službenih automobila, za zakup objekata koje koristi državna administracija 8,7 miliona, za administrativni materijal 6,7 miliona, službena putovanja odnesu pet miliona… Prioriteti.

Roditelji koji školuju djecu u zemlji u čijem Ustavu piše da je osnovno obrazovanje besplatno, dobro znaju da su od udžbenika skuplji – školska torba, patike, jakna… I da često, a kako drugačije nego na rate, na opremanje đaka u školu ode cijela plata.

Znaju to i političari, pa su zarad političkih poena znali da zađu i na teren obrazovanja. Prvi je počeo DPS – u toku predizborne kampanje 2012.  otkriveno je da su aktivisti vladajuće partije u Golubovcima u svrhu obezbjeđivanja glasova dijelili Zećanima ,,školske udžbenike, suhomesnate proizvode i osvježivače za kupatila”. Opozicija je tvrdila da se udžbenici dijele isključivo po političkoj pripadnosti. Po kom kriterijumu su se dijelili osvježivači, do danas, nije utvrđeno.

Opoziciona vlast u Beranama pokazala je da raspodjela besplatnih udžbenika nije nemoguća. U ovoj opštini su 2014.  prvi put podijelili besplatne udžbenike i školski pribor svim đacima prvacima, ubrzo su otišli i korak dalje pa već par godina besplatne udžbeničke komplete dobijaju đaci svih razreda osnovnih škola u Beranama.  Primjer Berana slijede, takođe opozicione, opštine Budva i Plužine. Priključile su se i one u kojima je na vlasti DPS: Tivat, Bar, Mojkovac, Podgorica, Nikšić, Danilovgrad, Bijelo Polje, Cetinje. Uglavnom dijele udžbenike prvacima, a u Tivtu, na primjer, podijeliće besplatne udžbenike za učenike prva tri razreda osnovne škole.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 16. AVGUSTA

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BETONIRANJE PAŠTROVIĆA: Investitori  umjesto bogatih i slavnih

Objavljeno prije

na

Objavio:

Očuvanje prirodnog pjezaža nije bio priroritet bivše budvanske vlasti i Ministarstva turizma i održivog razvoja. Ti državni i opštinski kartografi divljački su urbanizovali obalu Paštrovića po istom receptu po kojem su zabetonirali   Budvu, Bečiće, Pržno, Petrovac…

 

Privode se kraju  poslovi na totalnoj urbanističkoj degradaciji atraktivne budvanske rivijere na potezu od naselja Sveti Stefan do poznate plaže Galije. Na tom dijelu obale netaknute prirode, obrasle makijom i stablima crnog bora koji nestaje pod bagerima, sa kompleksom od sedam  malih pješčanih i stjenovitih plaža omiljenih među turistima, sprema se gradnja  više od 110 hiljada kvadrata komercijalnih građevina, stanova, apartmana, vila i ponekog hotela. Ovaj neizgrađeni dio Paštrovića, sa crvenim stijenama koje se okomito spuštaju u more, između potoka, jaruga i malih uvala, dio je jedinstvenog mediteranskog pejzaža turističke Crne Gore, zajedno sa elitnim hotelom Sveti Stefan u čijoj se blizini nalazi. Očuvanje prirodnog pjezaža, koji je u mnogim primorskim zemljama pod institucionalnom zaštitom u skladu sa poveljama Evropske unije, nije bio priroritet bivše budvanske vlasti i Ministarstva turizma i održivog razvoja. Ti državni i opštinski kartografi divljački su urbanizovali obalu Paštrovića po istom receptu po kojem su zabetonirali   Budvu, Bečiće, Pržno, Petrovac… Za razliku od naselja Sveti Stefan, čija je obala uništena divljom gradnjom, produžetak morskog pojasa do Galija betoniraće se planski.

Riječ je o prostoru za koji je nekadašnja vlast u eri uspona crnogorskog turizma imala drugačije planove. Šezdesetih godina prošlog vijeka hotel Sveti Stefan doživljava procvat i dobija svjetska piznanja kao jedno od najljepših ljetovališta na svijetu. Novootvoreni hotel posjećuju bogate i slavne ličnosti iz svijeta filma, umjetnosti, mode, politike, sporta, državnici, krunisane glave, filmske dive, među kojima je bila  u to vrijeme jedna od najpopularnijih glumica – Sofija Loren sa suprugom, uspješnim producentom Karlom Pontijem. Slavnom paru  ponuđen je plac za izgradnju vile na obali nadomak Svetog Stefana, na prostoru izmeđi pomenutih plaža, što oni nisu prihvatili.  U želji da na ovoj lokaciji razvijaju ekskluzivni turizam, placeve na poklon pripremili su i za glumca Kirka Daglasa i glumicu Doris Dej, a kasnije i za mnoge druge. Ideja nije realizovana, ali je Opština Budva ubrzo donijela odluku da na toj lokaciji pokloni parcele za gradnju vila domaćim zvijezdama Emiru Kusturici, Dejanu Saviću, poznatom psihijatru Dušanu Kosoviću…Samo je Dejo Savić sagradio vilu na ustupljenoj lokaciji dok je Kusturica svoj plac ubrzo prodao. Ideja nije zaživjela iz prostog razloga što su se elitizmu suprotstavili i sami mještani koji su divljom gradnjom uništili dobar dio naselja Sveti Stefan. Do neurbanizovanog zemljišta Crvene Glavice, maslinjaka poznatog Auto Kampa, Bijelog Rata i Galija, koje je bilo u vlasništvu Opštine,  špekulativnim transkacijama došli su investitori bliski vlastima.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 16. AVGUSTA

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

OTPADNE VODE ISPRED BEČIĆKIH HOTELA: Kanalizacija opet prijeti sezoni

Objavljeno prije

na

Objavio:

Postrojenje za preradu opadnih voda projektovano je za određeni broj stanovnika Budve i Bečića. Šta će se dogoditi ako se realizuju svi kapaciteti planirani detaljnim urbanističkim planovima.  Zastrašujuće brojke iz planova DUP-Budva centar i DUP-Bečići govore da je u ponudi za gradnju novih 3,3 miliona kvadrata

 

Početkom poslednje julske sedmice, najveći hotelski kompleks na Crnogorskom primorju zadesila je ekološka katastrofa kakva se ne pamti. Došlo je do izlivanja fekalnih voda ispred hotela Montenegro, Belvi, Iberostar i hotela Tara, kada se kanalizacija iz šahti izlila po štetalištu duž bečićke plaže, po obližnjim plažnim barovima ipoput rijeke se slivala direktno u more. Gosti luksuznih bečićkih hotela bili su u šoku, primorani da ne izlaze iz hotela dok se nesnosan smrad  širio poznatim ljetovalištem, u kome je u tom trenutku odmaraloviše hiljada inostranih turista. Do izlivanja kanalizacije došlo je ponovo, narednog jutra. Ogorčenje hotelijera je ogromno jer su suočeni sa žalbama gostiju i regovanjima vodećih turoperatora u čijem su aranžmanu doputovali u Crnu Goru. Putničke agencije TUI, Nekerman i Tomas Kuk prijete tužbama za nadoknadu štete, dok se tužbe budvanskih hotelijera podnose u rekordnom roku, protiv odgovorne budvanske firme WTE Otpadne vode, doo, koja rukovodi postrojenjem za preradu otpadnih voda u naselju Vještice u Bečićima.

Vlasnici hotela Iberostar Belvi podnijeli su u srijedu tužbu protiv preduzeća WTE, sa odštetnim zahtjevom od  milion eura. Najavljena je  zajednička tužba hotelskih kompanija,  Montenegro Stars, Tara , Harmonija i hotelske grupe Belvi. Problem je nastao zbog blokade pumpne stanice u Bečićima kojom se otpadna voda ubacuje u sistem i vodi ka postrojenju za prečišćavanje.

Bilo je pitanje vremena kada će tako nešto da se dogodi na budvanskoj rivijeri na kojoj funkcioniše komunalna infrasturktura iz prošlog vijeka a broj komercijalnih kvadrata u novom, 21. vijeku, uvećan je do pucanja. Gavni krivac za skandal u špicu turističke sezone, zbog kojeg mnogi gosti otkazuju e rezervacije, je njemačka firma WTE Wassertechnik  koja je izgradila postrojenje za preradu otpadnih voda za odvođenje čiste, prerađene kanalizacione tečnosti u more. I čiji ljudi vode brigu o sistemu otpadnih voda preko budvanske firme WTE Otpadne vode.

Riječ je o najvećoj investiciji Opštine Budva  koja je ujedno i najveća korupcionašku afera, značajnija od svih do sada procesuiranih u vezi budvanske organizovane kriminalne grupe (OKG), koja je u vrijeme vladavine DPS-a, oštetila budžet najpoznatije turističke opštine za više od 100 miliona eura. Novoizgrađeni sistem sa postrojenjem u zaleđu Bečića koštaće Opštinu Budva oko 100 miliona eura, a već par godina nakon puštanja u rad pokazuje velike nedostatke.

Nečisto more na budvanskim plažama svakodnevna je pojava. Turisti se žale da se svakoga dana u moru može vidjeti pjena na površini sa muljem od kanalizacije. Na svim budvanskim plažama od Jaza do Svetog Stefana, kao po komandi, u određeno doba dana, pojavi se mutna pjena, koju morski talasi raznose po obali. Odakle masne fleke po budvanskim plažama stižu i da li  ta pojava ima veze sa postrojenjem, niko ne zna.

Prema podacima iz izvještaja Revizorske institucije obaveze Opštine po osnovu otplate kredita koji je uzela kompanija WTE za finansiranje izgradnje postrojenja za prečišćavanje iznosile su 97,6 miliona eura u julu 2014. Na ime glavnice duga 65,5 miliona i na ime kamate 32 miliona eura.  Opština će kredit otplaćivati  do 2034 godine. Za iznos od 29 miliona garancije njemačkoj firmi potpisala je Vlada dok je lokalna uprava Opštine u vrijeme mandata predsjednika Lazara Rađenovića, dala garancije na 66 miliona eura bez saglasnosti Vlade.

Nova lokalna uprava na čelu sa Demokratama pokušala je dug umanjiti angažovanjem konsultantske kuće Dr. Duhovnik, za procjenu izvedenih radova. Superrevizija je pokazala da su Njemci u izgradnju postrojenja u Vješticama uložili 39 miliona eura. Međutim, ugovor između Opštine i kompanije WTE bio je predmet analize Specijalnog tužilaštva, kada je ustanovljeno da je projekat poslužio budvanskom rukovodstvu za naduvavanje cijena i izvlačenje novca iz ove visoko rangirane investicije. Za korupciju je odgovarao bivši direktor WTE za Crnu Goru, Ginter Faust koji je prihvatio status svjedoka saradnika i priznao da je učestvovao u prevari u iznosu od 3 milona eura. Faust je uskoro napustio Crnu Goru,  a iznos duga Opštine prema WTE umanjen je za taj iznos.

Predsjednici Opštine iz redova DPS-a, Lazar Rađenović i Rajko Kuljača prihvatili su sve uslove finansiranja postrojenja, a nakon toga “zaboravili” da srevisiraju preuzete obaveze. Novu vlast dočekao je ogroman dug i prijetnje Njemaca da će aktivirati date garancije. Bivši predsjednik Dragan Krapović izmirio je 6,5 miliona eura duga, dok je njegov naslednik, Marko Carević uplatio dodatnih 3,5 miliona na ime dugovanja i 800 hiljada za održavanje postrojenja. I pored uloženih silnih miliona, mnogi u lokalnoj upravi ocjenjuju da postrojenje nije tehnološki doraslo zadatku koji je trebalo da obavlja. To se nedavno i pokazalo. Poseban problem predstavlja odlaganje otpada od prerade kanalizacije, koji se privremeno deponuje na istoj lokaciji, zbog čega stanovnici tog naselja u Bečićima trpe nesnosan smrad i trajno zagađenje svoje životne sredine. Projektom nije bilo riješeno pitanje odlaganja otpada, koji se sada odvozi za Albaniju.

Postrojenje u Bečićima služi za samo prečišćavanja otpadnih voda Budve i Bečića. Na njega je priključen gradski kanalizacioni sistem od brda Topliš u Budvi pa do kraja Rafailovića. Turističko naselje Pržno koje je lani ispred elitnog hotela Maestral zadesila ista katastrofa, nije u sistemu. Nije ni Sveti Stefan, ni Petrovac sa Buljaricom. O plaži Jaz da se i ne govori, tamo se hiljade ljudi odmara i kupa u potpuno nehigijenskim i krajnje neprikladnim uslovima koji ne služe na čast ni Opštini a ni Crnoj Gori kao turističkoj zemlji.  Od zagađenog mora najčešće stradaju djeca koja po pravilu na ljetovanju u Budvi dobijaju razna trovanja. O čemu bi, kad bi smjele, mogle posvjedočiti zdravstvene službe u Domu zdravlja u Budvi. Ili JP Morsko dobro koje, patritotski,  objavljuje lažne izvještaje o vanredno čistoj, plavoj morskoj vodi na plažama našeg dijela Jadrana.

Raniji kanalizacioni sistem u Budvi imao je cjevovod  u moru na potezu od vrha Rta Zavala do vrha ostrva Sv.Nikola, sa krajnjim ispustom na udaljenosti od 800 metara od ostrva prema pučini. Novi je preuzeo isti cjevovod, sa tom razlikom što treba da ispušta čistu vodu, u šta mnogi građani Budve sumnjaju zbog zagađenja mora na plažama koje je ove turističke sezone izraženije nego ranije. Oni koji su ljetovali u Turskoj ili Grčkoj, tvrde kako je situacija sa zagađenim morem  tamo nezamisliva. Dok u Ministarstvu turizma pričaju bajke o elitnom turizmu, ne rješava se pitanje kanalizacione mreže koje je prije svega civilizacijsko  pitanje. Ekološke katastrofe sa izlivanjem kanalizacije u more gotovo su svakodnevnica tokom turističke sezone. Pogubnije negativne propagande neke turističke destinacije od ove nema.

Loše priče periodično stižu sa svih strana, zagađeno more u Ulcinju, u Petrovcu na glavnoj plaži. Slično je u Tivtu, u kotorskom zalivu, u Herceg Novom. Problemi sa zagađenjem mora redovna su pojava i u elitnim ljetovalištima Sveti Stefan i Miločer. O tome se godinama ćuti. Objavljivanje izvještaja o smrdljivom moru u kome plivaju svakakve stvari, o protestima mještana, smatra se izdajom državnih interesa i potkopavanjem turističke sezone.

Postrojenje za preradu opadnih voda projektovano je za određeni broj stanovnika Budve i Bečića. Šta će se dogoditi ako se realizuju svi kapaciteti planirani detaljnim urbanističkim planovima.  Zastrašujuće brojke iz planova DUP-Budva centar i Dup-Bečići govore da je u ponudi za gradnju novih 3,3 miliona kvadrata.

U betonom okovanim Bečićima do sada je izgrađeno oko 800.000 kvadrata, preostalo je još 2,2 miliona koji čekaju na realizaciju. Samo do maja prošle godine pristiglo je zahtjeva na saglasnost kod Glavnog gradskog arhitekte na oko 500.000 kvadrata. Uži centar Budve uz more, od Avale do Zavale planiran je za 1,7 miliona kvadrata. Kako je već realizovano 660 hiljada u ponudi je preostao 1,1 milion m2 da se izgradi u tom ekskluzivnom pojasu. O pratećoj komunalnoj infrastrukturi niko ne razmišlja. Veliki investitori i divlji graditelji ionako ne plaćaju komunalne takse, pa se ne zna ni od kojeg novca da se grade nova postrojenja. Svi hoće da zarade od mora i turističke sezone ali svi zdušno, veliki investitori kao i oni mali, stranci i mještani, rade na uništenju turističke sredine.  Devastiraju prostor i more kao da će vječno trajati, a onda su u čudu što turisti odoše na  druga mjesta. Uređenija i kulturnija.

 

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo