Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Preporod na naš način

Objavljeno prije

na

U Ministarstvu kulture su se latili posla od nacionalnog značaja. Projekat Revalorizacija kulturnih dobara Crne Gore je, hvale se u Ministarstvu, najveći i najvažniji koje to ministarstvo radi u posljednjih nekoliko decenija.

Preliminarna procjena pokretnih i nepokretnih kulturnih dobara na teritoriji Crne Gore, tokom kojih će više od 210 pojedinaca provesti preko 1.500 dana na terenu, trebalo bi da bude završena sredinom avgusta.

,,Revitalizovali smo 2.000 kulturnih dobara. Biće ova država bogatija za brojna kulturna dobra, što je nemjerljivo kulturno bogatstvo”, pohvalio se ministar kulture Branislav Mićunović i dodao da u ovom trenutku, i pored velikog broja drugih projekata, nema važnijeg posla od ovog.

Ministarstvo kulture u popisu i zaštiti kulturnih dobara kasni ne godinama, nego decenijama. Pored samohvale što su konačno smogli snage da se uhvate u koštac sa ovim odgovornim poslom, i tako ispune svoje zakonske obaveze, da vidimo kako se u stvari realizuje taj projekat.

Autorka projekta Revalorizacija kulturnih dobara je generalna direktorka Direktorata za kulturnu baštinu Lidija Ljesar. Prije nego što je postavljena na čelo Direktorata Ljesareva je bila savjetnica za kulturnu baštinu u Ministarstvu kulture, pa potom dugogodišnja pomoćnica ministra za kulturna dobra. Izrada projekta valorizacije i revitalizacije kulturnih dobara je posao u nadležnosti Uprave za zaštitu kulturnih dobara. Ovog puta to pravilo je preskočeno.

Pored toga što je autorka projekta, Ljesareva je i član radnih timova za revalorizaciju kulturnih dobara, a i edukator na seminarima za stručne kadrove koji učestvuju u ovom projektu. Zanimljivo je da u skladu sa Zakonom o zaštiti kulturnih dobara, Ministarstvo kulture, odnosno njegov Direktorat na čijem je čelu Lidija Ljesar, obavlja inspekcijski nadzor nad implementacijom projekta.

Jedna osoba je tako kao autor, realizator, implementator i nadzorni organ spojila četiri funkcije da bi realizovala projekat preporoda crnogorske kulturne baštine. Samoprijegorno, nema šta.

Možda je razlog ovolikoj akumulaciji funkcija, pored dnevnica koje se dobijaju za svaki od ovih poslova, i čuveni nedostatak kadrovskih kapaciteta.

,,U odnosu na evidentan nedostatak stručnog kadra u svim oblastima kulturne baštine, a posebno u Upravi za zaštitu kulturnih dobara, Ministarstvo kulture u kontinuitetu sprovodi aktivnosti na obezbjeđivanju uslova za angažovanje stručnjaka”, nedavno je objasnila Ljesar.

Početkom maja na jednom od predstavljanja ovog projekta ministar Mićunović je istakao da je uputio poziv i predstavnicima opozicionih partija da pošalju sve svoje profesionalce i stručnjake da se uključe u ovaj projekat jer „ovo nije dnevna politika, ovo je identitetska misija, koja stoji iznad svake vrste politike”.

Stručnjaci zaposleni u institucijama kulture, sa kojima je Monitor razgovarao, nijesu baš oduševljeni ovakvom politikom. Posebno im nije jasan kriterijum na osnovu koga su birani ljudi za rad na tom projektu.

,,Ne zna se koji je to kriterijum po kojem ljudi ulaze u komisiju i kako ta komisija radi. Nijesu angažovani ljudi iz struke, stručnjaci koji godinama rade u sektoru zaštite kulturne baštine”, kaže za Monitor konzervatorka zapošljena u JU Centar savremene umjetnosti Crne Gore Svetlana Dukić.

Lucija Đurašković, istoričarka umjetnosti i muzejski savjetnik, zapošljena u JU Muzeji, galerije i biblioteka Budva, je rješenjem Uprave za zaštitu kulturnih dobara u maju prošle godine bila uključena u realizaciju projekta Revalorizacija kulturnih dobara. Bez ikakvog objašnjenja i obrazloženja – isključena je iz projekta.

Đurašković u razgovoru za Monitor tvrdi da u projekat nijesu uključeni stručnjaci sa najboljim referencama.

,,Uključena su brojna imena bez iole ozbiljnijih referenci, ili oni koji, sigurna sam, nikada nisu ni čuli za postojanje određenog kulturnog dobra kojim treba da se bave. Kao što nizu kolega nije jasno kako i zašto ja nijesam uključena u projekat, tako ni meni nije jasno zašto određen broj referentnih stručnjaka, takođe, nije uključen, ili zašto su, bez obzira na edukativnu namjeru, na primjer u projekat uključeni studenti ili apsolventi arhitekture, a ne, po istom principu i studenti istorije”, kaže Đuraškovićeva.

Dukićeva objašnjava da, po njenim saznanjima, u projektu nije angažovan profesionalni fotograf za jedan od najbitnijih segmenata – foto dokumentaciju.

,,Fotografiše se mobilnim telefonima i čim se stigne. Neprofesionalno se pristupilo radu revalorizacije. A to je jedan od najvažnijih projekata od nacionalnog značaja. Time su pokazali kakav odnos imaju prema tome”, kaže Dukić.

Svetlana Dukić kaže da je pored nejasnih kriterijuma sporno i to što će rad na ovom veoma važanom poslu trajati samo nekoliko mjeseci.

Ministar Mićunović je objasnio da se u realizaciju projekta ušlo sa znatno kraćim rokovima, što je zahtijevalo angažovanje velikog broja stručnjaka, ali i pedesetak mladih arhitekata i studenata arhitekture koji će doprinijeti efikasnijem i kvalitetnijem okončanju posla.

U javnim istupima čelnika Ministarstva navode da je projekat počeo prošle godine. Vezuju ga za završeni rad na revalorizaciji nepokretnih kulturnih dobara Podgorice. Kažu da se trenutno radi na revalorizaciji pokretnih kulturnih dobara glavnog grada, ali i u ostalih dvadeset opština. Međutim, iako je elaborat o nepokretnim kulturnim dobrima Podgorice rađen prošle godine, još nije dostupan javnosti. Nepoznanice prate i novi projekat koji se radi na državnom nivou.

,,Pošto sam informisana jedino putem medija, ni meni nije jasno kada je projekat započet, jer nijesam dobila nikakvo obavještenje da su moja prošlogodišnja rješenja stavljena van snage. Načula sam da projekat treba da se završi do 21. avgusta ove godine, da je uključeno blizu 200 ljudi iz različitih struka i da će to koštati blizu pola miliona eura”, kaže Đurašković.

Sve ove informacije pokušali smo da dobijemo od Ministarstva kulture. Odgovori nijesu stigli. No, to ne treba da čudi. Iz Ministarstva ne odgovaraju ni na upite svojih zaposlenih a kamoli medija.

,,Čudno ponašanje zaposlenih u Ministarstvu. Ne odgovaraju na mejlove, na telefonske pozive. Ponašaju se kao da mi postojimo zbog njih, a ne oni zbog nas. Iz Ministarstva se ne kontaktiraju ljudi iz struke koji mogu da daju svoje stručne sugestije. Niti im se možemo obratiti”, kaže Dukić.

Ministarstvo kulture, čiji se čelni ljudi koji se bave zaštitom kulturnih dobara nijesu mijenjali deceniju, do sada se nije pretrglo u zaštiti kulturnog blaga Crne Gore. Zbog nepoštovanja mjera zaštite propisanih Zakonom o zaštiti spomenika kulture iz 1991. godine, kao i novim Zakonom koji je na snazi od 2010. iz Ministarstva i njemu potčinjenih zavoda, sekretarijata, uprava i direktorata skoro niko nije odgovarao. Oni uglavnom donose i dopunjavaju zakone, formiraju komisije, konsultuju se i plaču nad devastiranom baštinom. Za to vrijeme brojni spomenici kulture, prvenstveno nepokretni, su promijenjeni do neprepoznatljivosti ili uništeni.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo