Povežite se sa nama

MONITORING

SMEĆE: Ogledalo vlasti

Objavljeno prije

na

beranselo

Ko god u Crnoj Gori ima televizor ili bar ponekad prođe pored trafike zna: u Beranama postoji strašan problem sa smećem. Iza te buke ostaje uglavnom neprimijećeno da vascijela Crna Gora pliva u smeću. Prema zvaničnim podacima u ovoj državi niko nema pojma koliko se otpada proizvodi u Crnoj Gori, niti je osmišljen plan šta sa smećem treba raditi. A da to nije – ćušnuti ga niz obližnje brdo, u potok, rijeku ili more.

Građani Berana uspjeli su da urade dvije stvari korisne za crnogorsko društvo: da smeće prikažu kao problem i da, zajedno sa građanima Ulcinja, pokažu da DPS i nije tako nesmjenjiv kao što se čini. Onda je, logično, bilo vrijeme da urade nešto problematično. Skupština opštine Berane u kojoj većinu čini koalicija ,,Zdravo Berane SNP- DF” donijela je odluku kojom je za privremeno skladištenje komunalnog otpada odredila Šemovac. Kad je jedna od televizija prikazala to mjesto, negdje u šumi s one strane tunela Lokve, razumnom biću jedino je mogla pasti na um riječ – grehota.

Onda se u Rožajama digla kuka i motika. Na sjednici lokalnog parlamenta, jednoglasno je usvojen zaključak kojim se traži od nadležnih državnih organa da zaustave sve aktivnosti lokalne uprave u Beranama na donošenju Odluke o odlaganju čvrstog otpada na lokaciji Šemovac, na planini Cmiljevica, u blizini ski centara Turjak i Lokve.

Da je smišljala, nova lokalna vlast u Beranama teško bi mogla pronaći potez koji ima veći manipulativni potencijal od odluke da privremenu deponiju smjesti pokraj rožajskog plota. U Rožajama je, na gradskom trgu, potpisivana peticija protiv deponije na Cmiljevici. Parola ,,Zdravo Berane, a smeće u Rožaje”, skovana je za tili čas, oko pedeset Rožajaca odlučilo je da noć, u znak protesta, provede pored tunela Lokve.

Stvar je, jasno, izmakla ekologiji i prešla u sve drugo: istoriju, politiku, geostrategiju. Molba Berancima da ne žrtvuju ,,naše naselje koje je starije od njihovog”, zvuči kao sve, samo ne kao molba. Priča se polako svela na to da četnici iz Berana ugrožavaju Bošnjake u Rožajama. Naravno da Beranci nijesu ustukli. Uz argument – naša teritorija, naše smeće – sljedovalo je uputstvo Rožajcima da pravdu potraže kod – Erdogana.

U ovom trenutku nije moguće podvući crtu ali se neke stvari jasno vide. Teško neko u Beranama može da objasni zašto su odlučili da privremenu deponiju smjeste na čistu Cmiljevicu, umjesto, na primjer, na neko od 20 smetlišta koja već postoje na teritoriji beranske opštine. Takođe je nejasno zašto nikoga od stručnjaka nijesu konsultovali. U Rožajama nijesu uspjeli da problem, bar za nijansu, odvoje od dnevno političkih potreba, naprotiv. Crtu između autentičnog otpora i vladajućih manipulacija nije moguće povući.

S božanskih visina o komšijskim problemima na sjeveru izjasnila se i vlada Crne Gore. Konstatovali su da je odluku o privremenom skladištenju otpada Opština Berane donijela bez prethodnih konsultacija sa zainteresovanim stranama, lokalnim stanovništvom, susjednim opštinama i posebno sa onima koji upravljaju tom lokacijom. Riječ je, kaže vlada, o prostoru kojim gazduje Uprava za šume, te ,,Opština Berane nema saglasnost Uprave da na toj lokaciji obavlja aktivnosti privremenog skladištenja komunalnog otpada”. Nonšalantno je Ministarstvo održivog razvoja i turizma podsjetilo da su pravo rješenje: Vasove vode.

Niti ko zna, niti je ko pitao Vladu – gdje su pola miliona eura koje je njen predsjednik Milo Đukanović obećao za saniranje i konzerviranje Vasovih voda. ,,Sada smo došli do rješenja za koje vjerujem da je prihvatljivo Beranama, a to rješenje podrazumijeva da u ovoj godini odvojimo 500.000 eura da saniramo i konzerviramo odlagalište na Vasovim vodama, i to smo odvojili – znači taj posao će biti završen. Došli smo do rješenja gdje ćemo privremeno odlagati komunalni otpad iz Berana, a u međuvremenu tražiti adekvatno rješenje za lokalnu ili regionalnu deponiju uz primjenu najnovije tehnologije, kojom se dobijaju novi energetski izvori”, bio je jasan Đukanović na završnom skupu pred izbore u Beranama.

Neće biti da je govorio o parama koje su izdvojene iz budžeta stranke. Pošto su pare državne, zašto građani Berana nemaju pravo da ih dobiju i ako nijesu izabrali DPS i s kojim pravom Đukanović, ako ne može da ga šapne Vuki Goluboviću, taji rješenje za privremeno odlaganje otpada. To bi bila normalna pitanja u normalnoj državi.

U ovakvoj zemlji, već decenijama, upravljane otpadom ostaje u planovima. Lošim. U jednom od vladinih dokumenata objavljeni su poražavajući podaci: znatan udio komunalnog otpada ne prikupljaju ovlašćene službe; oko polovine smeća se odlaže na divljim deponijama; manje od 15 odsto komunalnog otpada se prerađuje; veoma mali udio materijala se povrati iz komunalnog otpada; nema povrata energije.

Jedine opštine koje imaju uređen sistem upravljana otpadom su Podgorica, Cetinje i Danilovgrad koje smeće odlažu na regionalnoj saniratnoj deponiji Livade, i Bar i Ulcinj koji koriste sanitarnu deponiju Možura. Ni ove opštine međutim, nijesu bez nevolja sa divljim deponijama. U Podgorici smeće posebno krasi Ćemovsko polje i korito Ribnice, u prijestonici brdo Ševrlja, dok u Baru i Ulcinju postoji više divljih deponija pored magistralnog puta.

Nakon otvaranja Možure, smetlište Hije gdje je godinama bacano smeće, nije uređeno. Stručnjaci upozoravaju da i deponija u Podgorici i ona u Možuri primaju mnogo više smeća nego što je planirano i da time skraćuju svoj rok upotrebe. Jednostavno je – prihvatanje smeća iz drugih opština donosi ili zaradu ili se ,,čini” partijskim drugovima. Na deponiju Možura, na primjer, u prvih devet mjeseci prošle godine stiglo je više smeća iz Budve, nego iz Bara.

Razbacivanje smeća u Crnoj Gori neka je vrsta nacionalnog sporta. Svaka naša rijeka je deponija, uključujući i ,,Suzu Evrope”. Sve što Mojkovčani bacaju, od viška iz mesara i klanica, do medicinskog otpada, već decenijama završava na obali Tare. Taj se zanosni prizor može posmatrati bilo da putujete automobilom ili vozom. Prema nekim procjenama u Podbišću ima oko 70.000 tona otpada, pomalo, kažu, odnese Tara, svaki put kad nadođe.

I Kolašincima je smetlište na Tari dobra ideja. Već 57 ljeta u Bakovićima dimi privremena deponija. Opština Bijelo Polje ima Lim. Na njegovim obalama završava svo gradsko smeće obogaćeno otpadom iz, u tom kraju razvijene, mesne industrije.

U Ekološkom pokretu Ozon objašnjavaju da je opština Herceg Novi krajem prošle godine dobila ekološku saglasnost za sanitarnu deponiju ,,Duboki do”, ali i dalje ima problem sa velikim brojem divljih deponija.

Rožaje odlaže otpad na neuređenoj lokaciji Besnik, pored Ibra. Samo nekoliko dana prije oštrog suprotstavljanja komšijama iz Berana Rožajci su od komšija sa druge strane, iz Tutina, tuženi zbog “štete koju u susjednom gradu prouzrokuje rožajska privremena deponija”. Iz Tutina tvrde da godinama ogromne količine otpada sa rožajske deponije završavaju u Ibru, a potom i u jezeru Gazivode u Ribarićima.

Opština Nikšić, objašnjavaju u Ozonu, i svoj i otpad iz Plužina odlaže na neuređenom smetlištu Mislov do, u planini Budoš. Taj objekat nije uređen po zakonu, ali ponekad služi da se tamo baci i smeće iz Kotora i Budve. Ovo,, privremeno” rješenje funcioniše od 2003.

Kotor, Tivat i Budva su takođe bez adekvatnih deponija. Otkad je deponija ,,Lovanja”, makar zvanično, konačno zatvorena, svukuda niču smetlišta. Šavnik ima gradsku deponiju, koja je takođe neuređena i ne ispunjava uslove ni da bude privremeno odlagalište otpada. Opština Žabljak, na lokaciji Klještina, takođe otpad odlaze na nezakonit način.U Andrijevici smeće se baca na deponiju Sućeska koja takođe ne ispunjava zakonske uslove. I u Plavu i u novim opštinama Gusinju i Petnjici je isto.

,,Državni plan upravljanja otpadom trebao je da bude donesen zaključno sa 31. martom prošle godine, ali to nije urađeno” objašnjava direktor Ozona Aleksandar Perović. Po njegovim riječima trenutno aktuelni nacrt Nacionalne strategije upravljanja otpadom suštinski je veoma sličan prethodnim dokumentima i opet forsira regionalne sanitarne deponije kao jedino rješenje.

,,Mi smatramo da je ovaj problem davno prevazišao kapacitete lokalnih uprava, te da je Vlada Crne Gore u obavezi da se njime bavi”, kaže Perović. U svakom slučaju, objašnjava naš sagovornik, da bi se riješio problem sa otpadom neophodno je najprije ustanoviti koliko ga u Crnoj Gori ima. Dok god se razbacuje okolo očito je da ga ima previše, ali da bi njegova prerada bila isplativa, pitanje je da li ga ima premalo.

Smeće je, očigledno, preozbiljan problem za vladu Mila Đukanovića.

Napulj i mi

Ako je Berancima za utjehu, nijesu sami na svijetu, naprotiv, situacija u našem malom gradu jako liči na probleme u kojima je prije tri godine bio Napulj. Grad koji je godinama imao različite probleme sa smećem, u ljeto 2011. bio je zatrpan. Nekoliko sedmica ranije građani Napulja izabrali su novog gradonačelnika, političara male antikorupcijske stranke ,,Italija vrijednosti”, koja se zalagala za reciklažu i odbijala da posluje sa organizovanim kriminalom. Time se direktno sukobila sa mafijom u čijim su rukama deponije i palionice. Italijanski premijer Silvio Berluskoni odbijao je da pomogne. ,,Žele uplašiti ostatak Italije, žele da shvatimo da je potrebna izgradnja palionica smeća jer tako dolaze do svojih velikih poslova. Takva je mafija”, objašnjavali su stanovnici Napulja. Ne može se reći da naši problemi sa smećem imaju veze sa mafijom, ali je teško poreći da se nimalo loše ne zarađuje izradom brojnih ,,studija lokacija” i sličnih dokumenata za potencijalne deponije. Najčešće ih, diljem Crne Gore, rade isti ljudi. Na ulice Napulja Berluskoni je slao vojsku da skuplja otpad, smeće je na kraju ,,zbrinuto” tako što se za velike pare brodovima slalo u spalionice u Holandiji. Berane, kao što znamo, ima Luku, naći će se, naročito ako bude još kakvih izbora i to malo para i – problem riješen.

Miloš BAKIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

KORONA I NEODGOVORNOST: Budi odgovoran, ne budi kao premijer

Objavljeno prije

na

Objavio:

I pored najave potpunog zaključavanja kao jedinog spasa, ono je odloženo do izborne šutnje u Nikšiću. Znaju se prioriteti. Premijer Krivokapić je obrazložio da trenutno stanje nije izazvano lošim mjerema, već da je problem nepoštovanje mjera. Počevši od njega

 

Što je korona žešća, neodgovornost je veća. Podržavaju je i najviši zvaničnici. Premijer Zdravko Krivokapić je u nedjelju u Hramu Hristovog Vaskrsenja u Podgorici uslikan kako cjeliva pričesnu pogaču, preporučujući tako drugima da ga slijede, jer vjera planine pomjera. Nepoštovanje preventivnih mjera postalo je običajno pravo za crkvena i ostala okupljanja.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojoviće je, nakon osude javnosti, prekorila premijera. Kazala je da je obećao da će poštovati mjere: „I da će se potruditi da utiče na ostale svojim primjerom da poštuju mjere“.  To se traži – snaga ličnog primjera. I premijer se nakon tri dana izvinio građanima što u određenom periodu nije nosio masku, a pravdao se da ima antitjela. Ovako se izvinjavao i nakon nenošenja maske na sahrani mitropolita Amfilohija, pa obećanje ne održa.

Neozbiljnost, sa najviše adrese, se dešava u nedjelji kada je broj umrlih od korona virusa premašio hiljadu. Podaci Instituta za javno zdravlje govore da je smrtnost od kovida u februaru, u odnosu na januar, povećana za 70 odsto.

Iz opština stižu alarmantni podaci. U Baru je zabilježen rekordni broj pacijenata u Regionalnom kovid centru za Primorje – 113, a bolnički kapaciteti za kovid pacijente se stalno povećavaju pa ih je sada 115. Problem je i nedostatak osoblja, jer su neki ljekari i medicinske sestre i po drugi put zaraženi – tri doktora su u izolaciji, odustno je i 13 sestara, a do sada je virus imalo 26 doktora, kazali su iz bolnice u Baru.

Od 20. do 28. februara na Cetinju je umrlo osam osoba, a dnevno do 100 pacijenata posjeti kovid ambulantu, saopšteno je iz Kriznog štaba Prijestonice.  Nadležni građane najčešće opominju zbog nenošenja maske i nepridržavanja distanca na otvorenom, a veliki je i broj onih koji krše mjere samoizolacije.

Slike na portalima iz Nikšića i Ulcinja pokazuju svakodnevne gužve u kovid ambulantama u ovim gradovima.

Iz Kliničkog centra, u kome se liječi preko 130 pacijenata od virusa, kažu da su spremni i za gori scenario te da najveća zdravstvena ustanova raspolaže sa 774 kovid kreveta.

Ministarka zdravlja je ove nedjelje izjavila da je situacija zabrinjavajuća ali da nije alarmantna, kazavši da je popunjenost bolnica 75 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ MIDDLE POINT: Na divljem zapadu ništa novo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako je ruskoj kompaniji Middle Point, koja je radi izgradnje hotela u Budvi angažovala nikšićku kompaniju LD gradnja, zahvaljujući ovdašnjem pravosuđu, izvršiteljima i Privrednom sudu, oduzeta imovina vrijedna preko četiri miliona eura

 

Ovo je još jedna priča o tome kako su se, dok su se bivše crnogorske vlasti klele u strane investicije, investitiori koji su iz daleka stigli da posluju ovdje, susretali sa neizvjesnostima, ali i pravnim siledžijstvom. Umjesto da ulažu i grade, nerijetko bi jedino tek gubili novac u vrtlogu zarobljenih institucija. A investicije čekale neka bolja vremena.

Priča počinje 2008. godine, kada ruska kompanija Middle Point doo angažuje građevinsku firmu iz Nikšića LD gradnja radi izgradnje kondo hotela u Budvi. Nakon što je sklopljen ugovor i Middle Point uplatio avans od 300.000 eura, gradnja godinama nije počinjala. Uprkos tome, nikšićka kompanija je svih tih godina ruskom investitoru ispostavljala  fakture u iznosu 50.000 eura godišnje na ime  „održavanja gradilišta“. Ova nikšićka kompanija, čiji je osnivač, prema podacima Privrednog registra, Ilija Nikčević, radila je brojne projekte za državne i lokalne vlast (vidi box).

Nakon sedam godina, gradnja je intenzivirana.  No, iako se izgradnja hotela nije bližila kraju, ukupna vrijednost dogovorenih poslova, u iznosu od 2.833.000 eura kako je predviđeno ugovorom, bila je već potrošena. Ruski investitor odlučio je da ne plaća dalje dok se tačno ne utvrdi koliko je LD gradnja do tada i u šta trošila.  Izgradnja hotela je opet stopirana, što zbog neusglasica investitora i izvođača, što zbog zabrane gradnje na primorju u to doba. U jesen 2017. godine. LD Gradnja nije nastavila radove, da bi nekoliko mjeseci kasnije, u zimu 2018.

predala pet prvih saturacija (faktura) javnom izvršitelju Aleksandru Boškoviću, tražeći naplatu od Middle Pointa. Prema tvrdnjama kompanije Middle Point te fakture, u iznosu od 800.000 eura, su već bile plaćene. Bez obzira, investitoru je na osnovu tog duga uzeta imovina vrijedna milione. I to bez vještačenja ili utvrđivanja fakata o visini stvarnog duga.

Aleksandar Bošković, izvršitelj koji je vodio postupak, javnosti je poznat nakon što je u njegovoj kancelariji samoubistvo izvršio pedesetčetvorogodišnji E.M. 2015. godine. Takođe, Ministarstvo pravde svojevremeno je pokrenulo disciplinski  postupak protiv Boškovića zbog nezakonitosti koje su utvrđene u njegovom radu tokom redovnih i vanrednih kontrola i pritužbi građana.

Middle Ponit uz sve nije bio obaviješten da se postupak izvršenja vodi, tako da ruski investitor nije imao priliku da reaguje. Da se vodi postupak, saznali su nakon što im je blokiran račun, a kada je izvršenje već postalo pravosnažno.

Pošto je bilo kasno za žalbe, ruski investitor tada podnosi tužbu Privrednom sudu.

Priča o zarobljenim institucijama tek tada, u stvari, počinje. Dok je izvršenje po nalogu LD gradnje teklo u rekordno brzom roku, na reakcije Privrednog suda, na čijem se čelu nalazi Blažo Jovanić, čekalo se mjesecima. Jovanić je javnosti poznat kao jedan od stubova prethodnog režima u pravosuđu.

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BUDVA: POLA GODINE NAKON IZBORA PODIJELILI RESORE: Odluka o budžetu bez Skupštine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imenovanjima čelnika u upravnim odborima opštinskih preduzeća i savjetima javnih ustanova, stvoren je preduslov za podjelu rukovodećih mjesta u izvršnoj vlasti u skladu sa izbornim rezultatima, na koja pretenduje  ukupno šest partija. Možda su na smirivanje strasti u Budvi i postizanje dogovora uticali lideri iz partijskih centrala zbog  izbora u Nikšiću

 

Partije koje su na posljednjim lokalnim izborima u Budvi osvojile većinu odborničkih mandata u budvanskom parlamentu, konačno su, pola godine kasnije, dogovorile podjelu resora u upravljačkim tijelima opštinskih preduzeća i javnih ustanova. Predstavnici stranaka Demokratskog fronta i Demokrata uspjeli su da prebrode ozbiljnu krizu vlasti u Budvi i postignu dogovor u posljednjem trenutku, kako bi usvojili budžet, donijeli Plan investicija i imenovali članove upravnih odbora preduzeća i savjeta kulturnih institucija u Opštini.

Međutim, ovaj dogovor realizovaće se u posve neuobičajenoj proceduri, bez skupštinskog zasjedanja i parlamentarne debate o bužetskim izdacima i prioritetnim investicionim projektima. Zbog posebno loše epidemiološke situacije u Budvi, sjednica Skupštine Opštine ne može biti održana, pa su predstavnici vladajućih partija bili saglasni, da predsjednik Marko – Bato Carević donese navedene odluke, u skladu sa zakonom, kako bi lokalna uprava mogla nesmetano da funkcioniše.

Prema članu 59 Zakona o lokalnoj samoupravi, predsjednik opštine privremeno donosi akte iz nadležnosti skupštine, ako skupština nije u mogućnosti da se sastane ili je iz drugih razloga onemogućen njen rad. Zakonom je propisano takođe, da se tako usvojene odluke, moraju podnijeti na potvrdu skupštini na prvoj narednoj sjednici.

Ukoliko ih odbornici ne podrže, njihova važnost prestaje u roku od tri mjeseca od njihovog donošenja. Što se u budvanskom parlamentu neće dogoditi, jer partije koje čine vlast imaju 20 od ukupno 33 odbornička mandata.

Donošenje budžeta bilo je neophodno jer je Opština funkcionisala na bazi odluke o privremenom finansiranju. Predloženi iznos budžeta budvanske Opštine za 2021. godinu utvrđen je na 31,5 miliona eura.

Poslije izborne pobjede na lokalnim izborima u kojoj su DF i Demokrate osvojile većinu mandata u budvanskom parlamentu čime su u duboku opoziciju poslale Demokratsku partiju socijalista, ,,proslavljenu” u predizbornoj akciji nasilnog preotimanja vlasti, pobjedničke partije nisu uspjele postići dogovor oko podjele resora u izvršnoj vlasti. Od 15. septembra prošle godine vlast u Budvi funkcioniše po starom rasporedu, ustanovljenom poslije izbora 2016.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo