Povežite se sa nama

MONITORING

SMEĆE: Ogledalo vlasti

Objavljeno prije

na

Ko god u Crnoj Gori ima televizor ili bar ponekad prođe pored trafike zna: u Beranama postoji strašan problem sa smećem. Iza te buke ostaje uglavnom neprimijećeno da vascijela Crna Gora pliva u smeću. Prema zvaničnim podacima u ovoj državi niko nema pojma koliko se otpada proizvodi u Crnoj Gori, niti je osmišljen plan šta sa smećem treba raditi. A da to nije – ćušnuti ga niz obližnje brdo, u potok, rijeku ili more.

Građani Berana uspjeli su da urade dvije stvari korisne za crnogorsko društvo: da smeće prikažu kao problem i da, zajedno sa građanima Ulcinja, pokažu da DPS i nije tako nesmjenjiv kao što se čini. Onda je, logično, bilo vrijeme da urade nešto problematično. Skupština opštine Berane u kojoj većinu čini koalicija ,,Zdravo Berane SNP- DF” donijela je odluku kojom je za privremeno skladištenje komunalnog otpada odredila Šemovac. Kad je jedna od televizija prikazala to mjesto, negdje u šumi s one strane tunela Lokve, razumnom biću jedino je mogla pasti na um riječ – grehota.

Onda se u Rožajama digla kuka i motika. Na sjednici lokalnog parlamenta, jednoglasno je usvojen zaključak kojim se traži od nadležnih državnih organa da zaustave sve aktivnosti lokalne uprave u Beranama na donošenju Odluke o odlaganju čvrstog otpada na lokaciji Šemovac, na planini Cmiljevica, u blizini ski centara Turjak i Lokve.

Da je smišljala, nova lokalna vlast u Beranama teško bi mogla pronaći potez koji ima veći manipulativni potencijal od odluke da privremenu deponiju smjesti pokraj rožajskog plota. U Rožajama je, na gradskom trgu, potpisivana peticija protiv deponije na Cmiljevici. Parola ,,Zdravo Berane, a smeće u Rožaje”, skovana je za tili čas, oko pedeset Rožajaca odlučilo je da noć, u znak protesta, provede pored tunela Lokve.

Stvar je, jasno, izmakla ekologiji i prešla u sve drugo: istoriju, politiku, geostrategiju. Molba Berancima da ne žrtvuju ,,naše naselje koje je starije od njihovog”, zvuči kao sve, samo ne kao molba. Priča se polako svela na to da četnici iz Berana ugrožavaju Bošnjake u Rožajama. Naravno da Beranci nijesu ustukli. Uz argument – naša teritorija, naše smeće – sljedovalo je uputstvo Rožajcima da pravdu potraže kod – Erdogana.

U ovom trenutku nije moguće podvući crtu ali se neke stvari jasno vide. Teško neko u Beranama može da objasni zašto su odlučili da privremenu deponiju smjeste na čistu Cmiljevicu, umjesto, na primjer, na neko od 20 smetlišta koja već postoje na teritoriji beranske opštine. Takođe je nejasno zašto nikoga od stručnjaka nijesu konsultovali. U Rožajama nijesu uspjeli da problem, bar za nijansu, odvoje od dnevno političkih potreba, naprotiv. Crtu između autentičnog otpora i vladajućih manipulacija nije moguće povući.

S božanskih visina o komšijskim problemima na sjeveru izjasnila se i vlada Crne Gore. Konstatovali su da je odluku o privremenom skladištenju otpada Opština Berane donijela bez prethodnih konsultacija sa zainteresovanim stranama, lokalnim stanovništvom, susjednim opštinama i posebno sa onima koji upravljaju tom lokacijom. Riječ je, kaže vlada, o prostoru kojim gazduje Uprava za šume, te ,,Opština Berane nema saglasnost Uprave da na toj lokaciji obavlja aktivnosti privremenog skladištenja komunalnog otpada”. Nonšalantno je Ministarstvo održivog razvoja i turizma podsjetilo da su pravo rješenje: Vasove vode.

Niti ko zna, niti je ko pitao Vladu – gdje su pola miliona eura koje je njen predsjednik Milo Đukanović obećao za saniranje i konzerviranje Vasovih voda. ,,Sada smo došli do rješenja za koje vjerujem da je prihvatljivo Beranama, a to rješenje podrazumijeva da u ovoj godini odvojimo 500.000 eura da saniramo i konzerviramo odlagalište na Vasovim vodama, i to smo odvojili – znači taj posao će biti završen. Došli smo do rješenja gdje ćemo privremeno odlagati komunalni otpad iz Berana, a u međuvremenu tražiti adekvatno rješenje za lokalnu ili regionalnu deponiju uz primjenu najnovije tehnologije, kojom se dobijaju novi energetski izvori”, bio je jasan Đukanović na završnom skupu pred izbore u Beranama.

Neće biti da je govorio o parama koje su izdvojene iz budžeta stranke. Pošto su pare državne, zašto građani Berana nemaju pravo da ih dobiju i ako nijesu izabrali DPS i s kojim pravom Đukanović, ako ne može da ga šapne Vuki Goluboviću, taji rješenje za privremeno odlaganje otpada. To bi bila normalna pitanja u normalnoj državi.

U ovakvoj zemlji, već decenijama, upravljane otpadom ostaje u planovima. Lošim. U jednom od vladinih dokumenata objavljeni su poražavajući podaci: znatan udio komunalnog otpada ne prikupljaju ovlašćene službe; oko polovine smeća se odlaže na divljim deponijama; manje od 15 odsto komunalnog otpada se prerađuje; veoma mali udio materijala se povrati iz komunalnog otpada; nema povrata energije.

Jedine opštine koje imaju uređen sistem upravljana otpadom su Podgorica, Cetinje i Danilovgrad koje smeće odlažu na regionalnoj saniratnoj deponiji Livade, i Bar i Ulcinj koji koriste sanitarnu deponiju Možura. Ni ove opštine međutim, nijesu bez nevolja sa divljim deponijama. U Podgorici smeće posebno krasi Ćemovsko polje i korito Ribnice, u prijestonici brdo Ševrlja, dok u Baru i Ulcinju postoji više divljih deponija pored magistralnog puta.

Nakon otvaranja Možure, smetlište Hije gdje je godinama bacano smeće, nije uređeno. Stručnjaci upozoravaju da i deponija u Podgorici i ona u Možuri primaju mnogo više smeća nego što je planirano i da time skraćuju svoj rok upotrebe. Jednostavno je – prihvatanje smeća iz drugih opština donosi ili zaradu ili se ,,čini” partijskim drugovima. Na deponiju Možura, na primjer, u prvih devet mjeseci prošle godine stiglo je više smeća iz Budve, nego iz Bara.

Razbacivanje smeća u Crnoj Gori neka je vrsta nacionalnog sporta. Svaka naša rijeka je deponija, uključujući i ,,Suzu Evrope”. Sve što Mojkovčani bacaju, od viška iz mesara i klanica, do medicinskog otpada, već decenijama završava na obali Tare. Taj se zanosni prizor može posmatrati bilo da putujete automobilom ili vozom. Prema nekim procjenama u Podbišću ima oko 70.000 tona otpada, pomalo, kažu, odnese Tara, svaki put kad nadođe.

I Kolašincima je smetlište na Tari dobra ideja. Već 57 ljeta u Bakovićima dimi privremena deponija. Opština Bijelo Polje ima Lim. Na njegovim obalama završava svo gradsko smeće obogaćeno otpadom iz, u tom kraju razvijene, mesne industrije.

U Ekološkom pokretu Ozon objašnjavaju da je opština Herceg Novi krajem prošle godine dobila ekološku saglasnost za sanitarnu deponiju ,,Duboki do”, ali i dalje ima problem sa velikim brojem divljih deponija.

Rožaje odlaže otpad na neuređenoj lokaciji Besnik, pored Ibra. Samo nekoliko dana prije oštrog suprotstavljanja komšijama iz Berana Rožajci su od komšija sa druge strane, iz Tutina, tuženi zbog “štete koju u susjednom gradu prouzrokuje rožajska privremena deponija”. Iz Tutina tvrde da godinama ogromne količine otpada sa rožajske deponije završavaju u Ibru, a potom i u jezeru Gazivode u Ribarićima.

Opština Nikšić, objašnjavaju u Ozonu, i svoj i otpad iz Plužina odlaže na neuređenom smetlištu Mislov do, u planini Budoš. Taj objekat nije uređen po zakonu, ali ponekad služi da se tamo baci i smeće iz Kotora i Budve. Ovo,, privremeno” rješenje funcioniše od 2003.

Kotor, Tivat i Budva su takođe bez adekvatnih deponija. Otkad je deponija ,,Lovanja”, makar zvanično, konačno zatvorena, svukuda niču smetlišta. Šavnik ima gradsku deponiju, koja je takođe neuređena i ne ispunjava uslove ni da bude privremeno odlagalište otpada. Opština Žabljak, na lokaciji Klještina, takođe otpad odlaze na nezakonit način.U Andrijevici smeće se baca na deponiju Sućeska koja takođe ne ispunjava zakonske uslove. I u Plavu i u novim opštinama Gusinju i Petnjici je isto.

,,Državni plan upravljanja otpadom trebao je da bude donesen zaključno sa 31. martom prošle godine, ali to nije urađeno” objašnjava direktor Ozona Aleksandar Perović. Po njegovim riječima trenutno aktuelni nacrt Nacionalne strategije upravljanja otpadom suštinski je veoma sličan prethodnim dokumentima i opet forsira regionalne sanitarne deponije kao jedino rješenje.

,,Mi smatramo da je ovaj problem davno prevazišao kapacitete lokalnih uprava, te da je Vlada Crne Gore u obavezi da se njime bavi”, kaže Perović. U svakom slučaju, objašnjava naš sagovornik, da bi se riješio problem sa otpadom neophodno je najprije ustanoviti koliko ga u Crnoj Gori ima. Dok god se razbacuje okolo očito je da ga ima previše, ali da bi njegova prerada bila isplativa, pitanje je da li ga ima premalo.

Smeće je, očigledno, preozbiljan problem za vladu Mila Đukanovića.

Napulj i mi

Ako je Berancima za utjehu, nijesu sami na svijetu, naprotiv, situacija u našem malom gradu jako liči na probleme u kojima je prije tri godine bio Napulj. Grad koji je godinama imao različite probleme sa smećem, u ljeto 2011. bio je zatrpan. Nekoliko sedmica ranije građani Napulja izabrali su novog gradonačelnika, političara male antikorupcijske stranke ,,Italija vrijednosti”, koja se zalagala za reciklažu i odbijala da posluje sa organizovanim kriminalom. Time se direktno sukobila sa mafijom u čijim su rukama deponije i palionice. Italijanski premijer Silvio Berluskoni odbijao je da pomogne. ,,Žele uplašiti ostatak Italije, žele da shvatimo da je potrebna izgradnja palionica smeća jer tako dolaze do svojih velikih poslova. Takva je mafija”, objašnjavali su stanovnici Napulja. Ne može se reći da naši problemi sa smećem imaju veze sa mafijom, ali je teško poreći da se nimalo loše ne zarađuje izradom brojnih ,,studija lokacija” i sličnih dokumenata za potencijalne deponije. Najčešće ih, diljem Crne Gore, rade isti ljudi. Na ulice Napulja Berluskoni je slao vojsku da skuplja otpad, smeće je na kraju ,,zbrinuto” tako što se za velike pare brodovima slalo u spalionice u Holandiji. Berane, kao što znamo, ima Luku, naći će se, naročito ako bude još kakvih izbora i to malo para i – problem riješen.

Miloš BAKIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

VLAST I OPOZICIJA TRAŽE NOVU VLADU: Gladne oči

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok su se članice vladajuće koalicije borile za preraspodjelu „osvojenih” resursa, Đukanović je utvrdio poziciju predvodnika opozicije i preuzeo inicijativu. Učvrstio je saradnju sa manjinskim partijama, povratio starateljstvo nad SDP-om i, raspisivanjem lokalnih izbora na Cetinju, Mojkovcu i Petnjici, doveo u pitanje najavljeni novembarski popis

 

Bliži se kraj 42. Vlade Crne Gore. Ono što se do sredine nedjelje slutilo, sada postaje izvjesno. Makar u mjeri u kojoj bilo šta na ovdašnjoj političkoj sceni može biti predvidvo. O tome smo, u srijedu, obaviješteni odvojenim saopštenjima sa sastanka predstavnika dvije najveće koalicije unutar vladajuće većine (DF i Demokrate) i sa zajedničkog susreta zvaničnika opozicionih partija.

Da ovakvoj Vladi Zdravka Krivokapića ističe rok upotrebe, saglasili su se DF i Demokrate. „Potrebno je rekonstruisati postojeću Vladu na način da umjesto dosadašnjih 12 ima 18 ministarstava i tri potpredsjednika”, navedeno je u saopštenju u kome se naglašava da bi partije većine u novu vladu kandidovale svoje predstavnike „saglasno propisanim procedurama i demokratskim standardima”.

Koji sat ranije, medijima je proslijeđeno saopštenje sa sastanka partija parlamentarne opozicije u kome se kaže da se „dramatično stanje“ u zemlji može prevazići samo formiranjem prelazne Vlade „ograničenog mandata sa zadatkom organizovanja vanrednih parlamentarnih izbora”.

Sabiranjem poslanika iz poslaničkih klubova koji su u srijedu oglasili potrebu rekonstrukcije postojeće, odnosno, formiranje prelazne vlade, dolazimo do podatka da Vlada, u ovom sastavu, nema podršku više od dvije trećine parlamenta. Pošto 40 poslanika opozicije i makar 26 poslanika vladajuće koalicije (poslanički klub DF-a bez Pokreta za promjene – 16 poslanika, Demokrate – 10) traži promjene u izvršnoj vlasti.

Mnogo je teže pronaći formulu prema kojoj će neka od strana dobiti podršku 41 poslanika kako bi realizovala svoj naum. Sve uz pretpostavku da poslanici PzP (pet mandata), SNP (pet mandata) i nezavisni poslanik Marko Milačić podržavaju plan koji su osmislili DF i Demokrate.  Glavna nepoznanica je stav poslaničkog kluba Koalicije Crno na bijelo (tri poslanika GP URA i jedan poslanik Saveza građana CIVIS).

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

STUDIJA FONDACIJE FRIDRIH NOJMAN O RUSKOJ PROPAGANDI U SRBIJI: Podgrijavanje podjela u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Studija Tomasa Braja se ne bavi detaljno Crnom Gorom ali naglašava da Vučićevi toksični tabloidi vode veliku kampanju u smislu afirmacije srpskog identiteta Crne Gore i demoniziraju posrnulog Mila Đukanovića koji se skoro isključivo napada zbog odnosa prema Srbima i Kosovu

 

Nedavno objavljena studija Tomasa Braja (bivšeg dugogodišnjeg beogradskog šefa dopisništva Njemačke novinske agencije DPA) o dometima ruske propagande na Balkanu sa posebnim osvrtom na Srbiju je već izazvala reakcije i kontraoptužbe. Studija je objavljena pod naslovom „Ruski mediji na Balkanu – studija slučaja, kako moskovska propaganda utiče na Srbiju“ u izdanju Fondacije Fridrih Nojman.  Nakon što je beogradski dnevnik  Danas rezimirao i prenio glavne navode studije prije nedjelju dana se oglasio Sputnjik Srbija koji je napao Braja da se obrušio na Rusiju samo iz razloga što su Srbi „neizlečivo“ vezani za Rusiju. Sputnjik u svom odgovoru citira istraživanje iz 2019. godine u kome 80 odsto ispitanika podržava proširenje kontakta sa Rusijom. Takođe se spočitava Braju da „stvara konfuziju“, da je paranoičan, promašen, nedorečen i amater. Sputnjik se na samu studiju i njene argumente nevoljno i trivijalno osvrće i fokus drži na ad hominem napade protiv Braja.

Međutim Braj u svojim analizama konstatuje da „Rusija briljantno igra na terenu mekih instrumenata moći kako bi osvojila srca Srba“ te da Zapad, koji i sam ima velikih problema sa ruskom propagandom, taj isti uticaj ne primjećuje na Balkanu ili ga nipodaštava svodeći ga „samo“ na izvještavanje Sputnjika. Braj osim Sputnjika navodi čak 11 portala sa izrazito nacionalistički srpskim i pro-ruskim narativima. Međutim, razlopg za  brigu je to što  maltene svi glavni mediji u Srbiji, uključujući i B92 preuzimaju sadržaje Sputnjika i objavljuju ih bez  provjere ili ikakvog ograđivanja. Navodno se Sputnjik citira između 200 i 300 puta dnevno u srpskim medijima. Sputnjikova glavna urednica Ljubinka Milinčić ovaj uspjeh objašnjava time što Sputnjik „nikada ne falsifikuje, ne laže i ne stoji ni na čiju stranu“ kao i da „nikada nisu bili uhvaćeni u laži“.

Braj navodi da otvorena ruska propaganda u regionu ima tri glavna fokusa – Srbija, Rusija i Amerika.

O Srbiji se izvještava maksimalno pozitivno kao lideru u regionu kada je u pitanju privredni razvoj i pristupanje EU. Čak iako postoje problemi u zemlji oni su puno manji nego u okolnim zemljama kao što je  Hrvatska koja „u novu deceniju ulazi kao treća najgora članica EU“ i „prezadužena je za razliku od Srbije“. Takođe se naglašava srpsko liderstvo u nabavci ruskih vakcina, sama vakcinacija i srpska humanitarna pomoć regionu. Kosovo je i dalje među glavnim temama i uvijek se pozdravlja stav i politika srpskog rukovodstva kada je u pitanju „južna srpska pokrajina“ i „mudrost predsednika Vučića u upravljanju zemljom“.

Izvještavanje o Rusiji je zapravo model po kom se izvještava o Srbiji s dodatnim naglaskom na kompleks tema vojska/oružje. Tu se hvali superiornost ruske vojne tehnologije nad zapadnom. Glavna urednica Milinčić kroz rubriku „Moj pogled na Rusiju“  ističe „Ruski odgovor na zapadnu šizofreniju – Oružje kakvo niko u svetu nema“ i „Ruska vojska se već priprema za vojnu pobedu“.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ANKETA:  Svi smo izgubili

Objavljeno prije

na

Objavio:

Pitali smo: Kako vidite događaje na Cetinju, njihove uzroke i posljedice

 

PAULA PETRIČEVIĆ, MIROVNA I FEMINISTIČKA AKTIVISKINJA
Besramna instrumentalizacija

Događaji na Cetinju reflektuju žalosno stanje u kom se nalazi Crna Gora, razapeta zaoštrenim identitetskim politikama među kojima se neprestano produbljuju rovovi. U ovakvoj situaciji nema sigurne i lagodne pozicije, odbijanje da se svrstamo na neku od sukobljenih strana procjenjuje se kao izdaja, što i jeste – ali ne ‘naših’ ili ‘njihovih’ već identitarne logike koja počiva na mehanizmima isključivanja, a nerijetko i nasilja.

Nesporno je, naravno, kako pravo na slobodu vjeroispovjesti, tako i pravo na protest, sporno je međutim što se SPC nikada, a najmanje sada, nije bavila isključivo pitanjima vjere. Potrebna je posebna vrsta, ja bih rekla – namjernog sljepila da se previdi notorna činjenica političkog djelovanja ove vjerske institucije. S druge strane, nema niti može biti opravdanja ni za nasilne proteste, niti za pretjeranu upotrebu sile od strane policije, a posebno je otužna besramna instrumentalizacija protesta od strane potrošenih političara koje mislim da ni građanski rat više ne bi mogao da reanimira.

 

OMER ŠARKIĆ, GRAĐANSKI AKTIVISTA
Problem su političke elite

Sve ono što se događalo na Cetinju je samo posljedica podjela koje je vješto podsticala prošla vlast, a aktuelna ih nevješto još više produbila, dovela do pucanja. Poslije pobjede na izborima Vlada se, umjesto reformi sistema, pravosuđa, državne uprave, oporavka ekonomije, donošenja novih zakona među kojim je možda najvažniji onaj o porijeklu imovine, bavila uglavnom Crkvom, vjerom i revizijom istorije. Pored permanentnih sukoba u vladajućoj većini, svi osim URA-e su gledali da baš oni budu miljenici i dobiju podršku Crkve, a time i „poštovanog naroda, braće i sestara“ a ne građana. Crkva je – da se ne lažemo, postala ključni politički faktor u zemlji. Time je dat kiseonik bivšoj vlasti, ogrezloj u korupciji i kriminalu, da sebe opet predstavi kao zaštitnika sekularne države, Crnogoraca i manjinskih naroda. Znajući većinsko raspoloženje građana Cetinja prema SPC, DPS je u ustoličenju mitropolita Joanikija vidio odličnu priliku da „odbrani Cetinje i Crnu Goru“, a Crkva svojim nespornim pravom da ustoličenje obavi u Cetinjskom manastiru, to predstavi kao čin definitivne pobjede. Protestu protiv ustoličenja, iz sjenke, očito je upravljao Veselin Veljović, dok su mitropolit Joanikije, premijer Krivokapić, ali i potpresjednik Vlade Abazović svojim izjavama svjesno ili nesvjesno dolivali ulje na vatru. Idealna atmosfera za kontrolisani sukob u kome će se Crna Gora totalno podijeliti na dva pola. Ne znam što je bilo žalosnije, način na koji je ustoličenje obavljeno – helikopterskim desantom uz duge cijevi uz PR(!) fotografiju premijera kako to na TV-u posmatra zavaljen u fotelji, ili snimak iz Gradske kafane na kojem se vidi kako se „glavne patriote“ goste na stolu prepunom raznih pića, dok se protestanti ali i svi građani Cetinja guše u obalcima suzavca. Poslije svega, iako svi slave svoju pobjedu, svi smo izgubili, za dugo. Podjele i međusobna mržnja su nikad veće, Vlada još nestabilnija, a građanski pokret URA je sebe jednostavno ugasio. Nikakvog kompromisa nema, niti ko radi na njemu, a mislim da ga sa postojićim političkim „elitama“ ne može ni biti, tako da su novi izbori na proljeće neminovni.

 

GORAN ĐUROVIĆ, MEDIA CENTAR
Izgubila je Crna Gora

Događaji na Cetinju pokazali su još jednom neodgovornost najvećeg dijela političkih partija prisutnih na našoj političkoj sceni. Današnje opozicione partije su u različitim formama i periodima bile 30 godina na vlasti, DPS u cijelom periodu od 30 godina uz asistenciju SDP – SD, koja je trajala 17 godina. Pitanja vjerskih organizacija i slobode vjeroispovijesti su mogla biti riješena do sada da je nekadašnja vlast (a danas opozicija) imala želju da išta uradi za stvaranje uslova za nesmetano obavljanje i zadovoljenje vjerskih potreba građana.  DPS–SDP vlast je kontrolisala sve institucije u Crnoj Gori pa su upravo oni odgovorni ukoliko je bilo nezakonitih radnji prilikom upisa vjerskih objekata u katastarske knjige. Upravo DPS–SDP vlast nije stvorila zakonski osnov da se registruju vjerske organizacije već se npr. Crnogorska pravoslavna crkva registrovala kao NVO. Današnja opozcija, nažalost, ne može ništa da ponudi građanima osim podjela i navodne brige o zaštiti nacionalnih interesa jer ove partije vode potrošeni poltičari. Naravno, kao i u proteklih 30 godina DPS–SDP–SD nacionalnim interesima smatraju samo ono što je njihova politička platforma zanemarijući sve potrebe i raznolikosti crnogorskog društva.

S druge strane u novoj vlasti dominiraju partije kojima rejting zavisi od podrške Srpske pravoslavne crkve i zato su nespremne da razumiju osjećanja Cetinjana i onog dijela Crne Gore koji ima potrebu da zadovolji svoje vjerske potrebe u Crnogosrkoj pravoslavnoj crkvi i koji se nacionalno izjašnjavaju kao Crnogorci. Tokom mučnog vikenda i događaja na Cetinju imao sam utisak da je najveći dio vlasti imao isključivo želju da se izvrši vjerski obred na Cetinju bez obzira na moguće žrtve. Manji dio vlasti, po mom mišljenju, imao je racionalan odnos prema kriznoj situaciji i jednako je cijenio živote vjerskih poglavara kao i živote Cetinjana i protestanata. Na taj manji dio vlasti, koji je imao namjeru da osigura Ustavom garantovano pravo na ostvarvanje vjerskih sloboda ali i da spriječi teže posljedice po život onih koji su protestvovali protiv ustoličenja, okomili su se danas obje radikalne strane poltičke scene.

Istorijski procesi, koji su po pravilu puni nepravdi, ne mogu se rješavati nasiljem osim ako ne želite da Crna Gra bude zauvijek izgubljena u podjelama. Jedini način za rješavanje svih problema u društvu je dogovor oko principa koji se moraju poštovati. Ključni mora biti vladavina prava i primjena svih propisa, pa čak i onda kada nam se ne sviđaju.

Nakon događaja na Cetinju svi smo izgubili, izgubila je Crna Gora. Baviti se opservacijom ko je više izgubio, da li DPS, Srpska pravolsavna crkva, Cetinje, partije na vlasti, je gubljenje vremena.

 

SAMIR KAJOŠEVIĆ, KOLUMNISTA VIJESTI
Loše vrijeme za građanske stranke

Dešavanja na Cetinju radikalno su pomjerila političku scenu i vratila je na pozicije koje najmanje odgovaraju građanskim stranakama. Iako su pod pritiskom međunarodnih partnera, u DPS-u obećavali kohabitaciju sa novim vlastima i saradnju u ključnim reformama, stranka je radikalizovala politiku i pokazala se kao faktor koji može destabilizovati prilike u državi. Iako će i zvaničnim profilisanjem  u nacionalističku stranku okupiti dio crnogorskog biračkog tijela i održati rejting među biračima, Đukanovićeva stranka mogla bi da izgubi i ono malo kredibiliteta kod međunarodnih partnera. Time je dodadno smanjena mogućnost političkog dijaloga, bez jače intervencije stranog faktora.

Iako insistiranjem na smjenama u bezbjednosnom sektoru Zdravko Krivokapić i Demokratska Crna Gora rizikuju gubitak međunarodne podrške, mislim da su najnoviji pritisci na čelnike MUP-a i UP-a pokušaj rekonstrukcije Vlade u kojoj bi tražili veći udio. Insistirajem na SPC u cijeloj priči oni zapravo koriste uticaj koji ona već ima na Vladu, ali i pokušavaju da povrate povjerenje birača razočaranih nakon smjene ministra Leposavića i Rezolucije o Srebrenici.

U takvoj političkoj postavci, u najgoroj poziciji je URA koja je od tasa na vagi, postala stranka na udaru dvije desničarske politike. Njena pozicija će biti još teža ukoliko čelnici MUP-a i UP-a budu smijenjeni, jer bi svako otkazivanje povjerenja Vladi bilo tretirano kao izdaja volje birača 30. avgusta. Ukoliko ćutke prihvate smjene i dodatnu klerikalizaciju Vladine politike, rejting stranke Dritana Abazovića biće dodatno poljuljan u građanskom dijelu birača. S druge strane, DPS i ostale opozicione partije potrudiće se da je predstave kao antidržavnu stranku i smanje joj podršku među procrnogorskim biračima, koju su već poljuljala dešavanja na Cetinju.

 

DUŠKO VUKOVIĆ, NOVINAR
Opasne prijetnje Crnoj Gori

Događaji na Cetinju su pokazali da predmoderne političke konfrontacije predstavljaju opasnu prijetnju Crnoj Gori kao državi i kakvim-takvim pokušajima izgradnji moderne političke i institucionalne integrativne armature. Nekadašnji gospodstveni otpor izvornih antiratnih suverenista srpskoj militarističko-crkvenoj desnici na jučerašnjem Cetinju se transformisao u neartikulisanu galamu koja je, u praktičnoj izvedbi, neodoljivo podsjećala na onu koju su početkom devedesetih emitovali krajiški Srbi.

Ako je pretekla i šaka političke pameti u ovoj zemlji, iz ovih događaja se moraju izvući pouke. Ja bih sugerisao ove: Crna Gora je nezamisliva bez Cetinja, ama ni Cetinje bez Crne Gore; Crna Gora se kao demokratsko društvo ne može ukazivati kroz maglu i mamurluk cetinjskih pivnica, već kroz razgovor razboritih i dobromislećih predstavnika svekolike crnogorske raznolikosti.

 

ZARIJA PEJOVIĆ, BIVŠI POSLANIK
Licemjerno je bunt na Cetinju vezivati samo za DPS

Događaji na Cetinju otvaraju mnoga pitanja i  pobuđuju  emocije. Činjenica  je da „postoji  Crna Gora i van Cetinja”, ali je i činjenica da je prijestonica Crne Gore njena moralna vertikala. Sjetimo se ratne histerije ‘91 godine kada se  Cetinjem na antiratnom skupu orila pjesma  „Sa Lovćena vila kliče oprosti nam Dubrovniče”. I na taj skup od prije 30 godina, kao i na onaj u nedjelju, Srpska pravoslavna crkva je gledala istim očima. Znamo kome je istorijska dijalektika dala za pravo.

Dešavanje u nedjelju sam lično, emocionalno, doživio kao skrnavljenje prijestonice, i osjećam duševnu bol. Pitam, imaju li Cetinjani kao građani pravo da protestvuju a da se na njih ne baca onoliki suzavac? Na drugoj strani, barikade jesu radikalan iskaz političke borbe. Licemjerno je bunt i protest u prijestonici iskjučivo  povezivati sa organizacijom DPS-a i Đukanovićem, mada su najodgovorniji za stanje u državi. Takođe pitam, imaju li pravoslavni crnogorci koji se ne osjećaju vjernicima SPC pravo na hramove, na sveštenstvo, i u krajnjem pravo na priznanje od pravoslavnog svijeta?  Da li je pošteno da jedni imaju sve, a drugi ništa!?

Da li u vrhu vlasti Crne Gore postoji svijest o tome da je Srpska pravoslavna crkva institucija države Srbije, u sprovođenju politike, koju otvoreno treba nazvati asimilacijom Crnogoraca? Zar cilj te politike nije promjena demografske strukture Crne Gore, odnosno  inkoporiranje Crne Gore u „srpski svet”? Lavovski dio posla u korist te politike odradio je DPS kroz stvaranje države socijalne nepravde i „guranje” građana u pravcu crkve, jer im druge nade u pravedniju egzistenciju očigledno nije ostajalo. Takođe, prethodna vlast nije otvorila na vrijeme pitanje statusa pravoslavne crkve (koja bi u nezavisnoj državi trebala biti samostalna), već se bavila onim što njih prioritetno interesuje, imovinom.

Aktuelni vrh države Crne Gore je bio svjestan rizika da se u policijskoj akciji  izgube ljudski životi. Zašto je čin hirotonije važniji od života ljudi?

Crnoj Gori je potreban dijalog o vjerskim pravima. Pitanje je imaju li naši lideri volje i kapaciteta da takav dijalog pokrenu.

                                                                                                               Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo