Povežite se sa nama

OKO NAS

SPREMA LI SE PRIVATIZACIJA LUKE KOTOR: Najprofitabilnija kompanija Kotora na čekanju

Objavljeno prije

na

,,Da mogu i more bi prebacili u Podgoricu”, rečenica je koja se ovih dana najviše čuje po Kotoru. Dio lokalne javnosti naime sumnja da se sprema,,izmještanje” Luke Kotor.

Luka Kotor je u većinskom(skoro 57%) vlasništvu Opštine Kotor i na osnovu Ugovora o korišćenju morskog dobra i Zakona o lukama (ZOL), ima važeću koncesiju do 17. 5. 2015.godine. Iako je to trebalo biti davno završeno, ugovor o koncesiji spletom raznih ,,objektivnih” okolnosti još nije obnovljen, što je u Kotoru i dodatno podgrijalo sumnje.

Čak se spekuliše da je ostavka Marije Maje Ćatović na mjesto gradonačelnice Kotora i članstvo u Izvršnom Odboru kotorskog DPS-a (koji sa SDP-om, Liberalnom partijom i HGI-om čini vlast u Kotoru) rezultat unutarpartijskih sukoba oko Luke.

Bivša gradonačelnica nije odgovarala na naše pozive i poruke, a njen nasljednik na vrhu kotorske opštine Aleksandar Stjepčević je kazao da se na predmetnom sastanku IO DPS nije pominjala Luka Kotor.

,,Ostavka je bila zbog nekih drugih stvari, a da li indirektno na takvu odluku ima uticaja i pitanje Luke, ja vam sada ne mogu odgovorno reći”, kazao je on za Monitor.

Stjepčević međutim nije decidno negirao da je u korijenu sukoba u IO DPS Kotor i posao oko Luke.

U posljednje vrijeme nerijetko su se pojavljivali natpisi u kojima je Marija Ćatović direktno govorila o lošem radu menadžmenta Luke čime se uz pomenuti neprodužetak koncesije, po mišljenju velikog broja Kotorana, implicitno najavljivala mogućnost privatizacije ili ulazak novog investitora. Direktor Luke je Vasilije Kusovac iz SDP-a, koji se takođe nije javljao na naše pozive.

Samostalni odbornik SO Kotor Mladen Živković za naš list potvrđuje da postoje tendencije da se Luka privatizuje. ,,Strukture koje žele privatizaciju politički su visokopozicionirane i stoga će Luka i grad biti pod snažnim pritiskom. U formalnom pogledu taj pritisak će se vršiti kroz proces davanja koncesije”, kaže Živković. ,,Luka je ambijentalni, arhitektonski i ekonomski biser Kotora i svako ko je elementarno uračunljiv ne bi ni pomislio da je proda. Vrijeđa inteligenciju da se problemi u funkcionisanju menadžmenta navode kao razlozi privatizacije. Luka mora ostati gradska”, kaže on za naš list.

Na insinuacije lošeg rada menadžmenta prvi je reagovao član UO Luke, Goran Grbović, član LP, apelujući na nadležne da se lični interesi nikako ne stavljaju ispred kolektivnih.

,,Dvije godine već proteže se priča da li će grad Kotor upravljati svojom lukom. U civilizovanom svijetu, onome kojem naša država teži, više je nego apsurdno postaviti takvo pitanje. Izlišno je govoriti koliko je besmisleno nekom strancu ponuditi na upravljanje firmu koja državi i gradu svakodnevno donosi na desetine hiljada eura prihoda”, naveo je Grbović u svom reagovanju.

Stjepčević za Monitor kaže da lokalna vlast nije dobila nikakvu ponudu za privatizaciju Luke. On smatra da je pitanje Luke vrlo kompleksno i da se o njemu ne može odlučivati bez dublje analize stručnjaka: ,, Niko ne može da kaže jednostavno rješenje i mora struka da iznese svoje mišljenje. Ja sam za to da Luka Kotor produži koncesiju ukoliko se ne ispostavi da postoji neko bolje rješenje, a iskreno da vam kažem ne znam ni zašto se sada potencira to pitanje, kada niko nije ni ponudio da je kupi”, kazao nam je Stjepčević.

Radi regulisanja budućeg pravnog statusa, Luka Kotor A.D. podnijela je Zahtjev za dodjelu prvenstvene koncesije 01. 6. 2011.godine na poziv nadležnog organa Lučke Uprave. Nakon toga, Lučka Uprava mijenja tumačenje odredbi člana 34. ZOL-a i dostavlja na potpisivanje Sporazum o međusobnim pravima i obavezama koji, sa obrazloženjem da nema uporište i osnov u samom Zakonu o lukama, uprava Luke odbija da potpiše i podnosi inicijativu za pokretanje postupaka dodjele koncesije javnim pozivom od 11. 4. 2012. godine. Nakon dostavljenih primjedbi Luka Kotor A.D. Kotor, prethodni javni postupak dodjele koncesije je povučen iz procedure.

Takvi manevri državnih organa otvaraju sumnju kod Kotorana da se nešto sprema, jer od osnivanja Lučke Uprave i zakonodavnih izmjena u oblasti pomorstva i saobraćaja učestalo se govorilo o privatizaciji, odnosno prodaji vlasničkog kapitala Opštine Kotor u Luka KotorA.D.

Promjena vlasnika ili traženje strateškog partnera su se zasnivali na priči o nedovoljno dobrom poslovanju Luke, međutim podaci govore drugačije:

,,U proteklih 10 godina broj brodova u luci Kotor se povećao više od 600% – sa 57 brodova, koliko ih je uplovilo u 2003.godini, do 387 brodova u 2013. godini. Istovremeno broj putnika sa brodova je znatno porastao od 34.120 putnika, koliko ih je doputovalo u 2003. godini, do 317.746 putnika u 2013.godini. Kao rezultat poslovanja prethodnih godina, na Redovnoj skupštini akcionara Luka Kotor A.D. održanoj dana 14.06.2013.godine osnovni kapital društva je uvećan sa 221.036,3076 € na sadašnjih 993.483,364 eura.”, iznešeno je na zasijedanju Skupštine Opštine Kotor 14. 7. 2013. godine kada su i usvojeni zaključci da Skupština Opštine Kotor smatra neophodnim da Vlada Crne Gore dodijeli AD Luci Kotor prioritetnu dugoročnu koncesiju za područje i djelatnost u dosadašnjem obimu i da je neophodno obezbijediti održavanje većinskog učešća Grada, odnosno Opštine u njenoj vlasničkoj strukturi. Kako je na osnovu svega zaključeno da je definitivno kotorska Luka jedna od najprofitabilnijih firmi kod nas, to je bio signal određenim strukturama da se te pare preusmjere u neke druge tokove, a ne u budžet Kotora iz koga je nedavno preseljen i Jugopetrol.

,,Luka Kotor je jedini preostali privredni resurs u gradu i u protekle dvije godine sam nedvosmisleno izražavao stav da je potrebno da joj se dodijeli prioritetna koncesija. Na temelju zaključka SO Kotor, kojim se u julu 2013. godine od Vlade Crne Gore tražila dodjela koncesije, prema mojim saznanjima još nije dobijen odgovor. Kako se vrijeme za istek postojeće koncesije približava, strah me je šta će se desiti poslije toga. Moj stav je da zadržimo upravljanje u postojećem obliku i da se dokapitalizacijom uvećaju akcije pa da u preduzeću eventualni inostrani partner može napraviti sporazum bez ulaska u upravljačku strukturu”, kaže za Monitor direktor TO Kotor Mirza Krcić.

Da profitabilnost Luke nije upitna, a time i postojeća organizacija i vlasnička struktura, slaže se i predsjednik Skupštine Opštine Nikola Bukilica: ,,To potvrđuju poslovni rezultati kao i stopa rasta prometa plovila i turista koji ih koriste”

O profitabilnosti Luke i neophodnosti da ostane u vlasništvu Opštine, barem zvanično, saglasan je Upravni Odbor Luke u kojem je većina članova iz lokalnog DPS-a:

,,Smatramo da je neophodno da Luka Kotor A.D. dobije prioritetnu koncesiju, kako bi u potpunosti realizovala strategiju razvoja i time još više valorizovala potencijale i uvećala akcijsku i tržišnu vrijednost”, stav je Upravnog Odbora, koji je za Monitor, kao svoj lični stav prenio i predsjednik UO Nikola Konjević (DPS). U svakom slučaju, iako su sada svi relevantni činioci kotorskog društveno-privrednog života, barem deklarativno za to da ostane postojeća vlasnička struktura u Luka Kotor A. D. i da se produži koncesija, Ugovor o nastavku koncesije još nije regulisan mada do isteka postojećeg ima svega dva mjeseca.

Nebojša MANDIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo