Povežite se sa nama

OKO NAS

STRATEŠKI PLAN RAZVOJA PODGORICE ZA PERIOD OD 2019-2024. GODINE: Nova obećanja, a stara nijesu ispunjena 

Objavljeno prije

na

Lokalna uprava u novom strateškom planu najavljuje projekte koji će glavni grad koštati  desetine miliona eura. Od obaveza iz prethodnog strateškog plana nije ispunila ni polovinu

 

Skupština Glavnog grada usvojila je krajem prošlog mjeseca Strateški plan razvoja Podgorice za period od 2019. do 2024. godine. Prioriteti su kolektor i komunalno opremanje grada, modernizacija infrastrukture, izgradnja novih vrtića i škola, doma za stara lica i bolnice, unaprijeđenje poljoprivredne proizvodnje, šumarstva i ribolova, organizovano upravljanje otpadom, energetska efikasnost…

Što-šta nadležni i ovoga puta obećavaju. Da se prisjetimo, od ukupno 174 projekta koji su bili predviđeni prethodnim Strateškim planom razvoja Glavnog grada za period od 2012. do 2017. godine, u potpunosti su realizovana tek 82.  Ni polovina od obećanog. Djelimično je realizovan 41, a 51 projekat uopšte nije ni započet.

Kompletan projekat izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda sa pripadajućom kolektorskom mrežom sastoji se iz tri faze. Prva faza, između ostalog, podrazumijeva izgradnju sistema za prečišćavanje otpadnih voda, proširenje kanalizacione mreže, odvodne i primarne kolektore, most preko rijeke Morače sa prenosnim kolektorom koji će u isto vrijeme će biti pješački most koji će povezivati dva dijela grada. Vrijednost samo ove početne faze je okvirno 50 miliona i 350 hiljada eura. Priča o kolektoru traje godinama, a do sada još ništa nije preduzeto.

Za komunalno opremanje lokacija na području Podgorice planirano je da se iz budžeta izdvoji oko 10 miliona eura. Radiće se u naseljima Zabjelo, Ljubović, Gornja Gorica, Tološi, Momišići, Nova varoš, Gorica, Zagorič, Servisno-skladišna zona, Zelenika, Dajbabe i Dahna.

Vrijednost projekta modernizacije i održivog razvoja infrastrukture u sistemu saobraćaja Podgorice iznosi 30 miliona eura. ,,Glavni grad treba da slijedi pozitivne prakse u evropskim gradovima, da primijeni modele „ozelenjavanja” lokalne infrastrukture. Osavremenjivanje javnog gradskog prevoza, uključujući zamjenu standardnih autobusa novim vozilima, imaće pozitivan uticaj na kvalitet vazduha. Umjesto na korišćenje sopstvenih vozila, građane treba podsticati na korišćenje unaprijeđenog javnog prevoza”, piše u planu.

Planirano je da se radi na mreži autobuskih stajališta i dostupnosti informacija o linijama vožnje, ali i na smanjenju frekvencije saobraćaja u zoni I Glavnog grada. Najavljuju nadležni izgradnju obilaznica, zabranu saobraćaja teretnim vozilima na opterećenim dionicama u centru grada, povećanje broja ulica i staza za pješačenje, uspostavljanje bike sharing stanica i povećavanje dužine biciklističkih staza. Ovim povodom, oštro su reagovali iz NVO Biciklo.me: ,,Razvoj biciklističke infrastrukture je započet 2015. godine i realizuje se promjenljivom dinamikom, zbog nedogovarajućeg planiranja, projektovanja i izvođenja. Jedan od koridora planiranih još prije 2015. godine i dalje nije započet, što dovodi u pitanje kontinuiranu posvećenost Glavnog grada poboljšavanju uslova za razvoj biciklističkog saobraćaja – uslova koji su nam, ako pogledamo stanje na podgoričkim ulicama, prijeko potrebni”.

Najavljuje se i digitalizacija sistema saobraćaja koja bi koštala oko 3 miliona eura. Međutim, samo plan za razvoj jedinstvene elektronske karte Glavni grad promoviše i najavljuje još od 2012. godine.

U planu su još i rekonstrukcija Bulevara Vilija Branta, Ulice Vojislavljevića, dijela puta Podgorica-Tuzi i Podgorica-Nikšić, Ulice Miloja Pavlovića, Zmaj Jovine ulice, saobraćajnice Beri-Krusi-Buronji, Ulice Veljka Vlahovića, puta Golubovci-Mataguži-Tuzi, Mosorske ulice, Ulice Dušana Milutinovića, dijela Ulice Slobode, Ulice Milana Raičkovića i Ksenije Cicvarić, Ulice Veliše Mugoše, Vaka Đurovića i dijela starog puta za Danilovgrad. Spisak je podugačak.

Nadležni iz Glavnog grada baciće se i na uređenje obala Morače i Ribnice. Proširiće i urediće groblje Čepurci, a planiraju i izgradnju novog groblja. I parkova, na Zabjelu, Koniku, Zlatici…

Za podizanje park šuma na Dajbabskoj gori, Maloj Gorici i Malom brdu obećana je i proizvodnja šumskih sadnica. Njegošev park, Karađorđev park i park Ivana Milutinovića takođe očekuje rekonstrukcija.

Ambiciozno se planira i izgradnja centra za razvoj socijalnih servisa u zajednici. Radi se o centru koji bi pružao pomoć i podršku ranjivim kategorijama stanovništva. To podrazumijeva pomoć i njegu u kući, personalnu asistenciju za osobe sa invaliditetom (OSI), mobilne timove za OSI, prevoz od vrata do vrata za OSI i ostale servise. Koliko je zapravo do sada u praksi pokazana briga za najranjivije, govori i činjenica da je veliki broj objekata u Crnoj Gori, među kojima su i pošte, banke, lokalne i državne institucije, obrazovne i zdravstvene institucije, kao i turistički i vjerski objekti, i dalje nepristupačan osobama sa invaliditetom. Prilazi za OSI nisu napravljeni u skladu sa njihovim potrebama i propisima, a o nepoštovanju pravila parkiranja da i ne govorimo.

Zanimljiv je i projekat Smart City Podgorica. On podrazumijeva razvoj novih tehnologija, među kojima je primjena gradske kartice kojom će, kako objašnjavaju, biti omogućeno brže i jednostavnije korištenje usluga uprave Glavnog grada i javnih ustanova i preduzeća. Potom i razvoj e-usluga i računarske mreže Podgorice, besplatnog interneta na javnim površinama, informacionog sistema za razmjenu podataka sa državnim organima, online kupovinu karata za kulturne događaje… Da je Podgorica daleko od futurističkog grada, kakvim ga vide nadležni, govori i činjenica da su pametne klupe, postavljene na nekoliko lokacija po gradu, do sada nekoliko puta bile vandalizovane. Da li je neko za to i odgovarao, nije poznato.

Možemo očekivati i poljoprivredne sajmove, osnivanje klastera, razvoj organske i rasadničke proizvodnje,…

Jačanje ekološke svijesti građana o potrebi pravilnog odlaganja otpada još jedan je od ciljeva razvojnog plana Podgorice. ,,Glavni grad je u proteklom vremenskom periodu opredijelio značajna finansijska sredstva u oblasti zaštite životne sredine. Tako je u funkciji sanitarna deponija Livade, regionalni reciklažni centar, šest reciklažnih dvorišta, više privremenih odlagališta za odlaganje biljnog i kabastog otpada, a postavljeno je oko 3 800 metalnih kontejnera za sakupljanje komunalnog otpada. U funkciji su i 103 polupodzemna kontejnera. Započelo se i sa ugradnjom polupodzemnih kontejnera za „suvu” i „mokru” frakciju”, navodi se u planu. Iako je ovo jedan od najvažnijih projekata za zdravlje i dobrobit stanovnika Podgorice, jedino je za njega planom predviđena kategorija rizika, a glavni je nedovoljan iznos sredstava.

Modernizacija i ugradnja LED rasvjete, savjetovalište za demenciju, unaprijeđenje turističke ponude, izgradnja postrojenja za preradu otpadnih guma i još mnogo toga zapisano je u planovima nadležnih iz Glavnog grada.

Isparili su međutim oni koje je lokalna uprava ranije obećavala, kao što su tunel kroz Goricu ili baza podataka građana kojima je potrebna socijalna pomoć. Sa online sajta Glavnog grada ispario je i prethodni plan razvoja.

Valja ukazati i na to da je veliki novih broj projekata ‘na nivou ideje’, pa nije razumljivo koliko su ti projekti održivi i isplativi niti kako će biti finansirani.

Glavni grad je gotovo dvije godine funkcionisao bez strateškog plana. Podgorica je plan razvoja grada imala od 2012. do 2017. godine, a nakon njegovog isteka, uprava je tek krajem oktobra prošle godine, u formi nacrta, pripremila novi strateški plan za period od 2019-2024. godine. Stoga, lokalna uprava ne uliva povjerenje u to da će ovog puta realizovati značajno više obaveza nego ranije, a u dogledno vrijeme.

                                                                                                                                                               Andrea JELIĆ

Komentari

Izdvojeno

RADIKALIZACIJA USPORILA TREND PRIHVATANJA LGBT OSOBA U CRNOJ GORI: Kornjačinim korakom do prava i zaštite

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema nedavnoj analizi Centra za građansko obrazovanje, smanjuje se broj onih koji misle da su osobe drugačije seksualne orijentacije opasne za društvo. Ipak, radikalizacija društva i učestaliji govor mržnje uticali su na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima koje se tiču prava i zaštite LGBT osoba

 

Nedavno istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO) pokazalo je – u Crnoj Gori se smanjuje broj onih koji smatraju da su osobe različite seksualne orijentacije štetne i opasne. Ipak, blizu polovine građana smatra da te osobe nijesu ugrožene. Na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima uticale su radikalizacija i klerikalizacija društva u posljednjih par godina.

„Skoro polovina ispitanika vjeruje da je u javnom diskursu korisno čuti naučno objašnjenje različite seksualne orijentacije radi boljeg razumijevanja ove pojave. No, u odnosu na 2019, osjetan je porast onih koji misle da su te priče u javnom prostoru nepotrebne i da ne bi pomogle, kao i da, uprkos naučnom tumačenju, ta pojava ostaje izuzetno štetna za svako društvo“, saopštila je na prezentaciji rezultata istraživanja javnog mnjenja koordinatorka pri CGO-u Željka Ćetković.

U posljednje tri godine, prema riječima izvršnog direktora NVO Spektra Jovana Džolija Ulićevića, naše se društvo radikalizovalo i svjedočimo pojačanom govoru mržnje. ,,Uglavnom se targetiraju žene, osobe sa invaliditetom i LGBTI osobe. Uprkos povećanju podrške unutar opšte populacije prema LGBTI osobama, važno je imati na umu radikalizaciju mladih, koja je posljedica neadekvatnog obrazovnog sistema i opšte klerikalizacije društva. U obrazovnom sistemu izostaje volja da se predmeti kao što su građansko obrazovanje, zdravi stilovi života ili medijska pismenost učine obaveznim, ali se nedovoljno pažnje daje i adresiranju pitanja roda, pola i seksualnosti i kroz prirodne nauke, recimo biologiju“.

Kako je istakao, zaštititi prava marginalizovanih grupa, a naročito LGBT osoba, je i dalje hrabrost i avangardna politika, ali samo onda kada je autentična i iskrena, a ne instrument u pristupnom procesu Evropskoj uniji.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRIVREDNI SUD KUBURI SA KADROVIMA: Sudije na granici izdržljivosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon hapšenja predsjednika Privrednog suda Blaža Jovanića ta institucija radi samo sa četvoro sudija od sistematizovanih 16. Da će se u Privrednom sudu pojaviti ozbiljne kadrovske nevolje, znalo se još polovinom prošle godine

 

Poslije hapšenja bivše predsjednice Vrhovnog suda i predsjednika Privrednog, sudska grana vlasti u Crnoj Gori je dotakla dno. Sudije sada pored sprovođenja pravde  imaju i obavezu da speru ljagu sa institucije i svoje profesije. To će biti vrlo teško, jer se mnogi sudovi odavno bore sa nedostatkom kadrova. Takav je slučaj bio sa Privrednim sudom. Nakon hapšenja predsjednika Blaža Jovanića i sa četiri puta manje sudija nego što je to predviđeno Pravilnikom o unutrašnjoj sistematizaciji, ovaj organ nalazi se pred kolapsom, zatrpan brojnim, neriješenim predmetima i bez mogućnosti da mjesecima organizuje makar jedno sudsko vijeće za postupanje u izvršnim predmetima.

U sudu trenutno rade samo vršiteljka dužnosti predsjednika Privrednog suda Dijana Raičković i sudije Dragan VučevićRadmila Perović i Zoran Ašanin, koji postupaju u 1.376 parnica, 451 stečaj i 414 izvršnih predmeta, za koje postoji veliko interesovanje stranaka u postupcima, ali i javnosti jer je riječ i o najznačajnijim privrednim predmetima sa velikom imovinom.

Novom raspodjelom predmeta, četvoro sudija nedavno je dobilo u rad i predmete koji su morali preuzeti kao nezavršene od penzionisanih sudija, kolega koji su na bolovanju, ali i od osumnjičenog Jovanića – zbog čega se ročišta često odlažu.

Prema pisanju Vijesti, Raičkovićeva tvrdi da se Privredni sud, stranke i učesnici u postupcima nalaze u nezavidnoj situaciji. Privredni sud Crne Gore ima sistematizovanih 16 sudijskih mjesta sa predsjednikom suda, a taj broj predstavlja minimum neophodnog broja sudija. Činjenica je da se i ovaj broj sudija, imajući u vidu nadležnost i složenost predmeta koje ovaj sud ima u radu, pokazuje nedovoljnim za potpuno efikasno i ažurno postupanje.

„Već se u 2021. godini pokazalo da sudu nedostaju sudije, odnosno da je sud sistemski nepopunjen sa pet sudija (zbog odlaska u penziju), te da je određen broj sudija bio na bolovanju. Još uvijek ova mjesta nijesu popunjena, skoro godinu, jer su na ta mjesta u međuvremenu primljena lica koja su u statusu sudijskih kandidata, koja na funkciju sudije mogu stupiti tek nakon uspješno završenih obuka, dakle najranije u septembru, odnosno oktobru. Jedno sudijsko mjesto je u međuvremenu ostalo upražnjeno zbog izbora jednog sudije u Apelacioni sud, a u međuvremenu je došlo do suspenzije predsjednika suda. Sada je od sistematizovanih sudijskih mjesta upražnjeno šest, bez mjesta predsjednika suda. U odnosu na bolovanja sudija, jedna sutkinja je na porodiljskom bolovanju, dok je četvoro sudija na bolovanju zbog ozbiljnih zdravstvenih problema”, kaže Raičković.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BROJ NAPUŠTENIH ŽIVOTINJA NA SJEVERU RASTE: Strategije na papiru, lutalice na ulicama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako skoro svaka opština „na papiru“ ima strategiju kako kontrolisati populaciju napuštenih životinja, u praksi broj pasa se povećava, sve je više građana koje povrijede, troškovi  za naknade po tom osnovu u opštinskim budžetima rastu, malobrojna privremena prihvatilišta i azili gotovo su  bez slobodnog mjesta

 

Pred sam početak ljetnje turističke sezone,  na ulicama Kolašina je na desetine napuštenih pasa. Tokom minulih dva mjeseca,  nekoliko Kolašinaca su napali, a višestruke povrede nenijeli i jednoj srednjoškolki, na samom izlazu iz školskog dvorišta. Od nasrtaja gladnih pasa nekad se brane i turisti. Da je to jedan od većih problema Kolašina pred turističko ljeto primijetila je i novoizabrana predsjednica Marta Šćepanović. Ona je u svom prvom obraćanju građanima, kao jednu od svojih prioritenih aktivnosti sa te funkcije, najavila efikasno i brzo sklanjanje napuštenih životinja sa ulica. Tek prije  nekoliko sedmica, u nadležnim opštinskim službama tvrdili su da nemaju rješenje, jer su azili u Podgorici i Beranama bez slobodnog mjesta.

Program populacije pasa na teritoriji kolašinske opštine usvojen je prije dvije godine, ali  gotovo nijedan cilj zacrtan tim dokumentom do sada nije ispunjen.  Program se odnosi na period do 2025. godine, a ukoliko se potpuno realizuje, trebalo bi da populacija napuštenih životinja bude smanjena za 50 odsto. Predviđeno je i građenje  azila.  No, novac za to nije ni ove godine planiran opštinskim budžetom.

U Kolašinu  postoji samo privatno prihvatilište za napuštene životinje, koje funkcioniše s mnogo problema. Vlasnica tog azila Danijela Vuksanović više puta je upozoravala da životinjama  koje je ona sklonila s ulice nedostaje hrana i stručna veterinarska njega. Pomoć koju je dobila sa državnog i lokalnog nivoa, kaže ona, nije dovoljna.

U kolašinskom Sekreterijatu za zaštitu životne sredine kažu da je jedan od načina rješavanja problema izgradnja azila. Planirani cilj je da uskoro na kolašinskim ulicama ne bude pasa lutalica, ali i da podignemo svijest o odgovornom vlasništvu. Podsjećaju da je  Opština opredijelila sredstva za identifikaciju, vakcinaciju i sterilizaciju vlasničkih i nevlasničkih pasa. Identične izjave iz tog resora stizale su i minulih  godina.

Sugrađanima poručuju da ,,ukoliko se ne planira registrovati uzgoj pasa, sterilizacija ljubimca dio je odgovornog vlasništva”. U opštini Kolašin do sada je čipovano tek  600 vlasničkih pasa, a ukupna populacija se procjenjuje na oko 1.800.

,,Prema slobodnim procjenama, na teritoriji opštine Kolašin postoji oko 50 napuštenih pasa na seoskom području i oko 100 u gradu i prigradskim naseljima, dok ih je u privatnom skloništu oko 170. Veliki broj napuštenih životinja na ulicama grada, okolnih naseljenih mjesta i polja, rezultat je napuštanja životinja usljed loših navika i teške ekonomske situacije građana”, piše u Programu za sprovođenje kontrole populacije pasa.

Pored lutalica vlasnički psi su jedna od prepreka kvalitetu kolašinske turističke ponude, kažu izdavaoci smještaja.  Iz Udruženja vlasnika privatnog smještaja tvrde da lavež iz dvorišta privatnih kuća uzmerava tokom noći goste u njihovim objektima. Povodom toga, objašnjavaju, opštinske službe do sada ništa nijesu radile.

Budžet opštine iz godine u godinu opterećuju i  odštetni zahtjevi građana, koji su, usljed napada pasa lutalica, pretrpjeli fizički i duševni bol. Za četiri godine iz opštinske kase, na ime te vrste odštete, isplaćeno je oko 10.000 eura Kolašincima koji su tvrdili da su ih napali psi na ulici.

Neke veće sjeverne opštine izdvajaju i značajno više  sredstava iz budžeta po tom osnovu.  Iz opštinske kase Bijelog Polja, na primjer,  za naknadu štete za povrede nastale ujedom napuštenih pasa, za dvije minule godine,  isplaćeno je  116. 204 eura za 126 odštenih zahtjeva.  Za odvođenje pasa lutalica u azil u Beranama ta opština godišnje izdvoji od 30.000 do 40.000  eura. U  azil u Beranama bjelopoljsko Komunalno preduzeće uhvati i isporuči oko 200 pasa, a za svakog psa Opština plaća 120 eura.  No, sav taj novac ne doprinosi utisku da je na ulicama manje napuštenih životinja.  Bjelopoljci kažu da se psi kreću u čoporima po prigradskim naseljima, a na magistrali ometaju saobraćaj  i velika su opasnost za sve učesnike u saobraćaju. Po selima napadaju  ovce i sitniju stoku. Slični problemi su i u Rožajama, gdje se godinama najavljuje gradnja azila, ali su čopori pasa dio „razglednice“ i najužeg centra grada. Više  uspjeha u kontroli broja napuštenih životinja ne postižu  ni u Plavu, Gusinju, Žabljaku …

U  opštinama na sjeveru uglavnom  procjenjuju da je pravljenje  pojedinačnih azila  preskupo. Zbog toga, objašnjavaju, rješenje je regionalni azil, kakav postoji u Beranama, ali koji je trenutno pretrpan. Nažalost, nikad nije zaživjela ideja da se sličan napravi i u Bijelom Polju. U tu svrhu, još prije deceniju, Opština je kupila 4,5 hektra zemljišta za 42.000 eura između  Ribarevina i Ramčine.

Istraživanje, rađeno za potrebe nacionalnog Programa kontrole populacije pasa pokazalo je da na nivou lokalne samouprave nema razvijene infrastrukture za sistemsko rješavanje problema napuštenih životnja.  Takođe, opštine su, kao prepreke navodile, nedostatak novca, kao i nedovljno znanja i obučenog osoblja.

Vlasnica privatnog prihvatilištu u Kolašinu za Monitor podsjeća da je sistem identifikacije i registracije pasa u Crnoj Gori  uspostavljen tek prije tri godine.  Do tada, objašnjava, nije bilo nikavih zvaničnih podataka o broju vlasničkih ili napuštenh pasa. To, kaže ona, dovoljno govori „u prilog  činjenici da je briga o životinjama uvijek bila na kraju spiska prioriteta“. Sada se, tvrdi Vuksanovićeva, time intenzivnije bavimo „samo forme radi, jer nam se žuri u Evropu“.

„Kada se to kombinuje sa našom preovlađujućom sviješću, onda dođemo u situaciju da se na pse gleda samo kao na problem i opasnost. To i jesu, ali zbog nebrige.  Taj problem mjerimo novcem izdvojenim za saniranje posljedica, a ne ulažemo u rješavanje onoga što je dovelo do posljedica. Donošenje  planova ne znači da se išta promijenilo. Naprotiv, stanje je mnogo gore kad je riječ o nedostatku brige i broju napuštenih životinja“, tvrdi ona.

U  privremnom prihvatilištu  koje je Vuksanovićeva  osnovala više nema mjesta ni za jednu napuštenu životinju. Upros tome, svakodnevno, kako kaže,  zatekne novu mlandučad pasa ili mačaka  ostavljenu na kapiji tog objekta.  Vuksanovićeva objašnjava da je ključno odgovorno vlasništvo, kojem bi prethodila edukacija. Sankcije moraju postati praksa, ocjenjuje ona, za neodgovorne vlasnike ili nehumano postupanje prema životinjama.  Upozorava na desetine otrovanih pasa u Kolašinu, ali i  činjenicu „da su samo prije nekoliko godina na taj način problem lutalica „rješavale“ i nedležne opštinske službe u više gradova“.

Svjetska organizacija za zaštitu životinja (OIE), procjenom urađenom u regionu Zapadnog Balkana u periodu od 2015. do 2018.,  identifikovano je da je ogroman  broj pasa na ulicama posljedica neodgovornog vlasništva. Evropska platforma za dobrobit životinja pokrenuta je, zbog toga,  kampanja Be his hero, čiji je cilj podizanje svijesti djece školskog uzrasta na Balkanskom poluostrvu o odgovornom vlasništvu.

U nacionalnom programu koji se odnosi na tu oblast  konstatovali su da je, dugoročno, edukacija je jedan od najbitnijih elemenata sveobuhvatnog pristupa upravljanju populacijom pasa.

                                                                                      Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo