Povežite se sa nama

MONITORING

TIVAT: PORTO MONTENEGRO NA TRŽIŠTU NEKRETNINA: Mank prodaje tivatsku marinu

Objavljeno prije

na

U tivatskom nautičko-turističkom centru Porto Montenegro uskoro se može očekivati promjena vlasničke strukture. Kompanija Adriatic Marinas Doo, koja gazduje prvom crnogorskom marinom za megajahte, odlučila je da provjeri vrijednost kompanije na svjetskom tržištu nekretnina, osam godina nakon kupovine tivatskog vojnog remontnog zavoda Arsenal i njegovog pretvaranja u elitni nautičko-turistički resort sa marinom za luksuzne jahte, hotelom, zonom za stanovanje, restoranima, buticima i raznovrsnim pratećim sadržajima.

Prema podacima, našeg upućenog izvora, uprava marine angažovala je uglednu američku konsultantsku firmu za posao izrade objektivne procjene vrijednosti tivatske marine, na osnovu koje kompanija Adriatik Marinas može izaći na međunarodno tržište nekretnina.

Dodatni zadatak američkih ekonomskih eksperata je da, nakon procjene, na svjetskom tržištu pronađu investicione fondove ili kompanije koje bi bile spremne na ulaganja u marinu, davanje investicionih zajmova ili kupovinu određenog paketa akcija dioničarskog društva Adriatik Marinas.

Kontaktirali smo upravu kompanije Adriatik Marinas ali, na žalost, odgovor sa pojašnjenjima detalja ovog posla do zaključivanja ovog broja Monitora nije stigao.

Posao vrednovanja tivatskog nautičkog centra traje već sedam-osam mjeseci. Saznaje se, takođe nezvanično, da interesovanje za ulaganja u prestižni jahting centar na Jadranu stiže iz nekoliko zemalja, čiji investicioni fondovi pripremaju svoje ponude za uključivanje u biznis stvoren oko atraktivne marine u Tivtu.

Prošlo je osam godina od privatizacije Arsenala čija je imovina bila procijenjena na 80 miliona eura, koji je na kraju prodat za 3,26 miliona kanadskom biznismenu Piteru Manku.

U oktobru 2006. Vlada Crne Gore zaključila je Ugovor o kupovini, prodaji i investiranju u vojnu imovinu Mornaričko-tehničkog remontnog zavoda Sava Kovačević i Doma vojske u Tivtu, sa jedinim ponuđačem na javnom tenderu Savjeta za privatizaciju, kompanijom Adriatic Marinas Doo, koju su kao kupci predstavljali Piter Mank i Nicholas Bosanquet, član porodice njegove supruge Melani Bosanquet, i firmom PM Securities Inc (Barbados) kao garantom, koju je takođe zastupao Mank.

Prema podacima Centralnog registra Privrednog suda stopostotni osnivač akcionarskog društva Adriatic Marinas je danska kompanija Montport Capital Aps iz Kopenhagena.

Većinski vlasnik tivatske marine, odnosno kompanije Adriatic Marinas je Piter Mank koji zajedno sa sinom Entonijem posjeduje 62 procenta kapitala firme. Ostatak je u rukama pripadnika svjetske bogataške elite, među kojima su članovi porodice Rotšild, lord Džejkob Rotšild i njegov sin Natanijel. Dio akcija posjeduje Ivan Glasenberg, šef Glenkora, ruski tajkun Oleg Deripaska, francuski milioner Bernar Arno i drugi manji akcionari.

Da li oni žele da izađu iz projekta u Tivtu i prodaju svoje akcije ili je posrijedi nešto drugo, za sada nije poznato.

Zanimljivo je da je prvi vlasnik i osnivač, odnosno kum kompanije pod imenom Adriatic Marinas Services, bio britanski biznismen Džon Gvozdenović Kenedi, crnogorskoj javnosti poznat kao vlasnik firme Boka Group. U sjenci pregovora oko prodaje Arsenala, Kenedi pravi firmu sa idejom objedinjavanja marina na Jadranu, Adriatic Marinas, registrovanu u Kotoru za poslove usluga i trgovine na veliko. Godinu dana kasnije u unosnoj transakciji ideju i firmu prodaje Piteru Manku kome se ime firme izuzetno dopalo, pa se već 2007. kao osnivač upisuje danska firma Montport i mijenja njenu djelatnost iz trgovine u izradu hidroobjekata. Ista firma osniva još jednu kompaniju pod imenom Adriatic Marinas, registrovanu za usluge u pomorskom saobraćaju i razvoj projekata o nekretninama.

Tivatska marina Porto Montenegro posluje preko više ćerki firmi Adriatic Marinas. Tako u marini posluju kompanije Porto Montenegro za kockanje i klađenje kao i za upravljanje nekretninama marine za naknadu.

Šta sve pripada moćnoj kompaniji Pitera Manka kome je Vlada za sumu od nešto više od tri miliona ustupila atraktivnu lokaciju tivatskog zaliva sa pravom korišćenja u narednih 90 godina?

Površina lokacije koju kompanija kontroliše prostire se na 168,52 hektara, prema planu Studija lokacije Arsenal. Od toga, na akvatorijum zaliva Boke koji zauzima marina Porto Montenegro, odnosi se 139 hektara. Granica marine na moru ide do 1.500 metara od obale. Kopneni dio atraktivnog zemljišta u zoni morskog dobra na koje Adriatic uživa pravo zakupa, zahvata 234.000 kvadrata. To je prostor na kome se grade poslovni, hotelski i stambeni objekti u sklopu marine.

Prema posljednjim izvještajima uprave, kompanija Adriatic Marinas investirala je oko 280 miliona eura u izgradnju stanova i poslovnog prostora i u proširenje kapaciteta marine koja trenutno broji oko 250 vezova. Za desetak dana završava se druga faza marine sa 150 vezova. Uskoro počinje i gradnja na Gatu1 dodatnih 60 vezova. U julu naredne godine zaokružiće se kapaciteti na 460 vezova za jahte svih veličina, od 15 do 150 metara, čime Porto Montenegro postaje, po riječima vlasnika, ozbiljna konkurencija elitnoj marini u Monte Karlu.

Uslovi za zimovnik, krstarenje i vezivanje jahti u Tivtu daleko su povoljniji od onih koji važe u zemljama Evropske unije. Crna Gora je postala poreski raj za vlasnike jahti jer je 2007. donijela poseban zakon o jahtama sa setom poreskih olakšica i fleksibilnih pravila o krstarenju, tako da je sve veći broj jahting klijentele koja stiže u Tivat.

Porto Montenegro je daleko konkurentniji od zemalja EU. Pruža usluge sa PDV-om od samo 7 odsto i gorivo za jahte oslobođeno plaćanja carina i poreza, jeftinije do 45 odsto nego u drugim EU državama, uz niz drugih olakšica.

Očekuje se dolazak oko 50 novih „jahtaša” sa Azurne obale sa svojim ljubimcima dugačkim preko 20 metara, hvališu se u marini.

U zaleđu odmornika za preskupe brodove i superjahte podignuto je stambeno naselje Porto Montenegro, novi stambeni kvart u Boki, sa pet izgrađenih i useljenih luksuznih zgrada koje nose crnogorska imena – Teuta, Ozana, Zeta, Milena i Tara. Svi od 130 stanova u njima su prodati. Neki su vrijedili i po par miliona eura.

U toku je izgradnja zgrade Ksenija sa 48 stanova koji su već prodati ili rezervisani. U Tivat stiže nova super-bogataška klijentela sa Dalekog istoka. Trećinu stanova kupili su bogati biznismeni iz Kine, Singapura i Tajvana, čime marina Porto Montenegro postaje jedinstveno međunarodno turističko odredište milionera.

Marina je dobila i prvi manji hotel Regent u kome je promovisan princip kondominijuma. Polovinu kapaciteta luksuzno opremljenog hotela čine klasične hotelske sobe, dok je ostatak apartmana namijenjen prodaji na tržištu. Time je iznevjeren prvobitni dogovor o gradnji nekoliko standardnih hotela u marini, sa licencom poznatih hotelskih lanaca. Porto Montenegro se razvija u novo stambeno naselje u Bokokotorskom zalivu.

Kapaciteti marine i naselja građeni su uglavnom novcem kupaca stanova i vezova izgrađenih na postojećim gatovima Arsenala, ali i kreditinim zaduživanjem. Vlada je Piteru Manku obezbijedila posebne uslove korišćenja oko 24 hektara zemljišta kojim gazduje JP Morsko dobro.

Ugovor o korišćenju morskog dobra zaključen je u junu 2007. godine. Međutim, na zahtjev vlasnika marine napravljen je aneks ugovora u aprilu 2011. godine, kojim se dozvoljava prenos prava korišćenja morskog dobra „u cilju omogućavanja finansiranja gradnje objekata na parcelama u okviru Studije lokacije Arsenal”.

Aneksom ugovora koji je potpisao direktor JP Morsko dobro Rajko Barović, zakupcu je omogućeno da zemljište da u zalog za podizanje kredita kod inostranih i crnogorskih banaka ili nekih finansijskih organizacija. Precizirano je da ukoliko dužnik ne izmiri obaveze na vrijeme, pravo zakupa prelazi na zajmodavca, banke ili privatne firme. Uz ove i mnoge druge beneficije te privilegovano poslovanje koje je Mank obezbijedio u Crnoj Gori, marina će, pretpostavlja se, dostići zavidnu cijenu u svijetu jahtinga, elitnog nautičkog turizma i rezidencijalnog stanovanja.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ZAŠTO ODLAZE STRANI INVESTITORI: Neispunjena obećanja DPS vlasti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Da li je strah od nove vlasti i najave poslovanja i ulaganja uz poštovanje zakona, bez prečica, razlog što ranije ugovorene investicije neće biti realizovane? Ili su problem neispunjena obećanja DPS ministara koji su, pretpostavlja se, obećavali razne povlastice koje nisu bile u skladu sa važećim zakonskim propisima ili planskom dokumentacijom

 

Nakon promjene vlasti u Crnoj Gori u avgustu 2020., pojedini strani investitori odustaju od ranije ugovorenih projekata i značajnih investicionih ulaganja na području Crnogorskog primorja.

Prvi je to učinio zakupac elitnog turističkog kompleksa Sveti Stefan-Miločer, kompanija Adriatic properties i njen vlasnik, grčki biznismen Petros Statis. On je krajem maja 2021. godine objelodanio kako će hotelski operater Aman Resorts zatvoriti hotele Sveti Stefan i Miločer i pokrenuti arbitražni postupak pred sudom u Londonu protiv države Crne Gore, sa odštetnim zahtjevom od 100 miliona eura. Odlučili su se na takav korak zbog odluke lokalne zajednice da ukloni barijere u vidu gvozdenih ograda i kapija na prilazu maloj, Kraljičinoj plaži. Zahtjevi mještana da se oslobode prilazi plažama doveli su Aman u situaciju da ne može svojim gostima da obezbijedi mir i privatnost.

Arbitražom prijeti i drugi investitor, Konzorcijum kompanija Nortstar d.o.o iz Podgorice i of-šor kompanije Eqest Capital Ltd, registrovane na britanskom ostrvu Jersey, koji je planirao gradnju turističkog kompleksa na hercegnovskoj rivijeri, pod nazivom Montrose.

Početkom septembra ove godine Ministarstvu finansija stigao je dopis kompanije Nortstar o raskidu ugovora o zakupu zemljišta, lokacije na kojoj je planirana izgradnja više hotela, naselja sa luksuznim vilama, apartmanima, pristaništima, marinama i mnogobrojnim pratećim objektima. Vrijednost investicije procjenjivana je na 250 miliona eura.

Realizacija oba navedena projekta umnogome je zavisila od dobrih relacija investitora sa istaknutim političarima iz redova DPS-a, sa ministrima ključnih resora koji su, pretpostavlja se, obećavali razne povlastice koje nisu bile u skladu sa važećim zakonskim propisima ili planskom dokumentacijom za te dvije lokacije. Što je tokom investicione euforije od 2006. godine bila uobičajena praksa.

Visok nivo korupcije obilježio je sektor građevinarstva i stranih investicija, u kome su državni funkcioneri ucjenjivali investitore. Sve njihove potrebe i želje  ispunjavali su donošenjem niza urbanističkih planova na štetu prirodnih resursa  priobalnog područja. Povlastice su se, nerijetko, odnosile i na finansijske ustupke u pogledu plaćanja raznih državnih taksi i poreza ili naknade za zakupljeni prostor kopna i mora, koji se mjerio stotinama hiljada ili milionima kvadrata.

Da li je strah od nove vlasti i najave poslovanja i ulaganja uz poštovanje zakona, bez prečica, razlog što ranije ugovorene investicije neće biti realizovane?

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitor od petka 23. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

EKONOMIJA IZMEĐU STATISTIKE I PROJEKCIJA: San ili java

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok sve teže sastavljamo kraj s krajem, statistika nas ubjeđuje da nam je sve bolje i bolje. A političari najavljuju „nikad težu” jesen i zimu. Nastavljajući da troše nezarađeno

 

Crna Gora je, prema preliminarnim statističkim podacima, imala najveću stopu ekonomskog rasta u Evropi u drugom kvartalu (april–jun) ove godine. „Stopa realnog rasta BDP-a u drugom kvartalu 2022. godine iznosila je 12,7 odsto“, saopšteno je iz Monstata.

Iz priloženih podataka vidi se da je za proljetošnji rast ekonomije najzaslužnija kategorija „lična potrošnja domaćinstava“ koja je bila nekih 200 miliona veća nego u istom periodu prošle, 2021. godine. A dosta su pripomogle i zalihe, koje su za godinu dana uvećane sa 71,5 na 199,5 miliona.

Podatke Monstata, po pravilu, ne prati detaljnije objašnjenje pa je interpretacija saopštenih podataka prepuštena zainteresovanima. Među prvima se oglasio bivši ministar ekonomije i jedan od osnivača političkog pokreta Evropa sad Jakov Milatović. „Ovo je rezultat povećanja plata zbog Programa Evropa sad i samim tim značajno veće potrošnje domaćinstava. Znanjem do uspjeha“, pohvalio se Milatović pratiocima na tviteru.

Ima tu istine. Bez uvećanih plata potrošnja bi, bez sumnje, bila manja. Ali, tu se priča ne završava. Rast zarada u Crnoj Gori pogurao je i cijene. Zato je naša ovogodišnja inflacija, takođe, među najvećima u Evropi. I za približno polovinu veća od one izmjerene u zemljama euro zone. Iako je tamo uticaj energenata (struja, gas, naftni derivati) na ukupan rast cijena neuporedivo veći nego u Crnoj Gori. Taj dio zasluga programa Evropa sad Milatović i Milojko Spajić ne pominju.

Tu su, potom, i efekti ukrajinske krize. Ne samo globalni. U izmjerenom rastu „lične potrošnje domaćinstava“ jedan pristojan dio otpada na Ukrajince i Ruse koji su, nakon početka rata, došli u Crnu Goru. Kao što je i rast zaliha u drugom kvartalu, u dobroj mjeri, posljedica grozničavog gomilanja osnovnih životnih namirnica (brašno, ulje, šećer) i u špajzima i u trgovačkim magacinima. U strahu da ćemo, usljed rata na Istoku Evrope, ostati bez hrane.

Eto tako smo se, prema stopi ekonomskog rasta, našli na vrhu Evrope.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitor od petka 23. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TARGETIRANJE NOVINARA U MANIRU DPSA-a: Novinare na bandere, slobodu medija o klin

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon što je premijer Dritan Abazović u više navrata optuživao medije i prijetio gašenjem, na mejl adresu jednog od njih stigla je prijetnja smrću

 

„Novinar si pi*ka ti materina pa piši o ovim go*nima i znaj visićeš na banderi u bulevaru za primer, kolabirantu“, jedna je od prijetnji koja je protekle sedmice upućena urednici nedavno osnovanog M portala. Riječ je o mediju koji duže vrijeme objavljuje prepiske kriminalaca, pripadnika takozvanog „škaljarskog“ klana, u kojima se pominje odlazeći premijer Dritan Abazović, funkcioneri ove i prethodne Vlade, ali i Srpska pravoslavna crkva i Demokratski front. U nekoliko mjelova koji su stigli na adresu glavne urednice M portala Danice Nikolić targetirani su novinari, građanski i nevladini aktivisti, političari i preduzeća…

Povodom tih prijetnji Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici je formiralo predmet. Prijetnje M portalu stigle su nakon više Abazovićevih otužbi, da ovaj i neki drugi mediji, radeći za Demokratsku partiju socijalista (DPS), šire govor mržnje i ekstremizam, a doveo ih je u vezu sa kriminalnim klanovima. Iz M portala je prethodno saopšteno da stvari komplikuje ćutanje onih koji bi trebalo da ih zaštite kao građane i kao novinare. Na izjave premijera Abazovića reagovali su i iz Gradske televizije, čiji je osnivač Grad Podgorica, a na čijem čelu je Ivan Vuković iz DPS-a. Oni su 11. septembra od direktora Uprave policije Zorana Brđanina zatražili procjenu bezbjednosti njihovih novinara i urednika. „Kao posljedicu ovih nezapamćenih pritisaka vrha države na medije, meta smo konstantnih prijetnji i uvreda ne samo korisnika društvenih mreža, nego i nepoznatih građana na različitim javnim mjestima“, naveli su iz Gradske televizije.

Akcija za ljudska prava (HRA) je osudila optužbe koje je premijer u tehničkom mandatu iznio na račun medija, bliskih Demokratskoj partiji socijalista. Premijer je, kako kažu, odgovoran za promociju slobode medija, koja podrazumijeva i pravo na kritiku vlasti, čak i onda kad ta kritika nije potpuno utemeljena. Podsjećaju da je Abazović nekoliko puta optužio pomenute medije i pojedince da su povezani sa kriminalnim grupama i da raspiruju i šire nacionalnu mržnju.

„Jednom je zaprijetio i gašenjem medija, što je nedopustivo u demokratskom društvu, posebno jer to nije u nadležnosti premijera. Umjesto zapaljivih izjava, koje krše pretpostavku nevinosti i zagovaraju netrpeljivost prema novinarima, od premijera se očekuje da eventualne dokaze o krivičnim djelima, koja su izvršili novinari, proslijedi državnom tužilaštvu putem Ministarstva unutrašnjih poslova ili Uprave policije, organa u njegovoj nadležnosti, umjesto da saopštava optužbe bez dokaza putem medija”, ističu u HRA.

Kritike Abazovića prema M portalu su se intenzivirale nakon što je taj portal od sredine avgusta počeo da objavljuje transkripte razgovora navodnih pripadnika šakaljarskog klana sa Sky aplikacije u kojima se pominje i lider građanskog pokreta URA i njegovi saradnici. Komentarišući objavljene transkripte razgovora navodnih pripadnika škaljarskog klana, a u kojima se pominje premijerovo ime, Abazović je optužio iste medije da sarađuju sa djelovima organizovanog kriminala.

„To što objavljuje M portal, to što radi Pobjeda, CDM i portal Analitika i drugi… sve je povezano imenima o kojima sam govorio u Specijalnom tužilaštvu“, rekao je Abazović 5. septembra nakon saslušanja u Specijalnom tužilaštvu, gdje je govorio o svojim saznanjima o švercu cigareta.

Medijski ekspert Duško Vuković za Monitor kaže da ljudi iz vlasti, pa i oni iz prvog ešalona, imaju pravo na afektivna raspoloženja, ali moraju znati da će ih ta raspoloženja kompromitovati. On primjećuje da, umjesto da uče na greškama prethodnika, vlast koju personifikuje mladi Dritan Abazović njihove greške koristi kao poželjne obrasce ponašanja.

„Obaveza je vlasti da uredi sistem i izgradi nezavisne institucije koji će obezbijediti pretpostavke za medijske i svake druge slobode, a da onda institucije sankcionišu one koji krše zakone, profesionalne standarde i etiku. To je izostalo, a optužbe i prijetnje kafanskog tipa su ostale crnogorska paradigma kada je riječ o odnosu vlasti i medija“, ističe Vuković.

Direktorica Instituta za medije Olivera Nikolić smatra da je težina riječi obezvrijeđena, a da smo svakodnevno svjedoci toksičnosti koja se izliva u javni prostor zbog porasta uvredljivog i govora mržnje, što rezultira agresijom, netrpeljivošću, pojačanim stereotipima, predrasudama, na kraju i podjelama.

„Pojedini političari ne prezaju od pokušaja disciplinovanja medija, čije im uređivačke politike nijesu po volji. Targetiraju medije i novinare. Svjedoci smo sve češćeg pritiska na novinare, koji su posljednjih godina učestala meta napada i čija je bezbjednost ugrožena“, pojasnila je Nikolić.

Direktorica Akcije za ljudska prava Tea Gorjanc Prelević ističe da Abazović nastavlja praksu koja je karakterisala bivšu višedecenijsku vlast DPS-a. Ona smatra da se, umjesto „zapaljivih izjava“, od premijera očekuje da eventualne dokaze o krivičnim djelima novinara proslijedi državnom tužilaštvu i to putem Ministarstva unutrašnjih poslova ili Uprave policije, koji su u njegovoj nadležnosti, umjesto što saopštava optužbe bez dokaza. Konstatuje da je na sceni nastavak višedecenijske prakse koja je dovela do napada na novinare, u nekim slučajevima sa najtežim posljedicama.

Olivera Nikolić ukazuje da od odgovornosti ne mogu pobjeći ni mediji. Više su, kaže, dio problema nego rješenja. Utaboreni i podijeljeni popuštaju pred pritiscima centara moći, zamagljuju granicu između činjenica i mišljenja, selektivno pristupaju u odbrani javnog interesa.

„Sve rjeđe su prostor dijaloga, a sve češće prostor političkog obračuna, ili megafon centara moći iz politike i van nje“ kaže Nikolić. Ona pita: „Podriveno je povjerenje u medije i institucije i kome građani da vjeruju i ko će to da servisira njihovu osnovnu potrebu da budu informisani i obaviješteni?“

Siniša Bijeković, zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, osudio je prijetnje i uvrede upućene urednici M portala, kao i ostalim novinarima i drugim javnim ličnostima koji su targetirani porukama „krajnje prizemne i uznemirujuće sadržine“. Sad, zanimljivo – iz  Ministarstva kulture i medija poručili su da „napadi i prijetnje novinarima i novinarkama, narušavaju princip slobode medija koji mora biti do kraja poštovan, bez obzira na uređivačku politiku medija“. Ambasadorka Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Džudi Rajzing Rajnke (Judy Rising Reinke) saopštila je da nije prihvatljivo kada politički lideri kritikuju novinare ili medijske kuće jer im se ne sviđa kako oni izvještavaju, što dovodi do ugrožavanja bezbjednosti novinara.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo