Povežite se sa nama

OKO NAS

UPISNA POLITIKA JEDINE KOLAŠINSKE SREDNJE ŠKOLE: Kadar za odseljavanje

Objavljeno prije

na

Nedavna dešavanja u jedinoj kolašinskoj srednjoj školi Braća Selić , kada su dvadesetak učenika koji su u junu upisali gimnaziju samo pet dana pred početak školske godine obaviješteni da će morati da se prepišu na smjer za kuvare ili konobare ili školuju u nekom drugom gradu, aktuelizovala su manjkavosti upisne politike koja se godinama sprovodi u tom gradu.

Blizu 60 učenika, koji su u junu izašli iz osnovne škole, ukoliko su željeli da ostanu u rodnom gradu mogli su da biraju između gimnazije i ugostiteljskog smjera. Pred sam kraj avgusta minstarstvo nije dalo saglasnost upravi SMŠ Braća Selić da formira dva odjeljenja gimnazije, odnosno tri odjeljenja prvog razreda. Jedno odjeljenje je ukinuto, što su učenici i njihovi roditelji nazvali „ucjenom i diskriminacijom”.

„Ovakvim načinom odnosa prema kolašinskoj djeci ministarstvo od ovog grada pravi mjesnu zajednicu. I tjera mlade ljude od svojih kuća. Pred sam početak školske godine su nas doveli u situaciju da djecu sa solidnim uspjehom u osnovnoj školi upisujemo na ugostiteljski smjer. Ne bi to bio problem kada bi oni imali s tim smjerom perspektivu, ali nema broja kuvarima i konobarima u ovom gradu. Mnogi su godinama na birou ili rade na crno”, poručili su roditelji sa jednodnevnog protesta u srednjoj školi.

Ministarstvo prosvjete je nakon brojnih urgencija učenika i roditelja, predstavnika lokalne vlasti i uprave škole ,ali i medijske pažnje, našlo kompromisno rješenje, pa je odobrilo formiranje jednog odjeljenja ekonomskih tehničara. Na taj način je spriječen najavljeni i vrlo vjerovatno masovni protest svih onih koji smatraju da se godinama upisnom politikom u kolašinskoj srednjoj školi marginalizuje i pospješuje iseljavanje iz tog grada. Međutim, to će biti šesta generacija ekonomskih tehničara u Kolašinu sa svega nekoliko aktivnih preduzeća.

Iz SMŠ Braća Selić do sada je izašlo na stotine kuvara i konobara, ali i onih koji su nakon trogodišnjeg školovanja mogli da se „pohvale” vrlo čudnim zanimanjima. Među generacijama kolašinskih srednjoškolaca su i „izvlakači aluminijskih kablova”, skladištari, saradnici u kulturnim djelatnostima, saradnici u prirodnim naukama… Školovano je i nekoliko generacija trgovaca . Sve uprkos tome što su kolašinske fabrike odavno „mrtve”, a u tom gradu nikad nije bilo više od od deset prodavnica i dva skladišta.

Statistika lokalne kancelarije Zavoda za zapošljavanje potvrđuje neusklađenost smjerova u srednjoj školi sa potrebama tržišta rada. Među više od 650 onih koji traže posao su čak 64 maturanata gimnazije, isto toliko ekonomskih i trgovinskih tehničara, 67 prodavaca sa završenim III stepenom. Nema nijednog zidara, stolara, vodoinstalatera, montera, ali ni poslastičara ili visokokvalifikovanog kuvara. U informaciji koju su iz ZZZ dostavili lokalnom parlamentu, navodi se i da nedostaju vozači građevinskih i poljoprivrednih mašina, planinski i turistički vodiči, restoranski konobari…

U gradu koji je nekada bio prepoznat po velikom broju raznovrsnih zanatskih radnji, sada gotovo da nema zanatlija. U Kolašinu već odavno nema, recimo, obućara, a i za druge zanatske usluge mora se do Mojkovca, Bijelog Polja ili Podgorice. Takvo stanje, tvrde nadležni je zabrinjavajuće i znatno povećava troškove života Kolašinca.

U JU Srednja mješovita škola Braća Selić kažu da su primijetili taj problem i da, iako su voljni da odgovore potrebama grada, za to sada nema mnogo mogućnosti. Rezultati anketa sprovedenih među učenicima govore o tome da resorno ministarstvo nije jedino odgovorno. Učenici završnih razreda osnovne škole godinama ne žele da pohađaju zanatske škole.

„Među oko 80-ak anketiranih učenika devetog razreda osnovne škole niko nije pokazao interesovanje za zanatska zanimanja. To je zabrinjavajuće i prije svega je riječ o mentalitetskoj barijeri. Imamo volje, iako postoje određeni kadrovski problemi i nedostatak uslova za praktičnu nastavu, da pokušamo da formiramo bar jedno odjeljenje tih deficitarnih obrazovnih profila- kažu u SMŠ Braća Selić.

Uprava škole je potpuno svjesna šta nedostaje gradu. Kažu da je prije upisa srednje škole potrebno dodatno edukovati učenike i njihove roditelje, kako bi efikasno bile razbijene predrasude prema zanatima.

„Već pet generacija ekonomskih tehničara je izašlo iz ove škole. Opada interesovanje i za ugostiteljski smjer. Spremni smo da probamo da odgovorimo potrebama tržišta rada, ali za to treba da postoji interesovanje učenika”, kažu.

I iskustva rijetkih Kolašinca koji su zanatlije i koji od toga dobro žive, govore u prilog činjenici da se u toj varoši mladi teško odlučuju za zanimanja. Vlasnik firme za uređenje eneterijera Dekor kompani Boško Mirović tvrdi da se tokom deceniju i po, koliko se bavi tim poslom, nijedan njegov sugrađanin nije zainteresovao da bude radno angažovan u tom preduzeću.

„U mom preduzeću ne radi nijedan Kolašinac, već Rusini i Mađari iz Vojvodine. Imamo „mentalitetsku barijeru” prema zanatima. Nevjerovatno, ali to se još na ovim prostorima doživljava kao ponižavajuće. A sasvim je suprotno – ko „ima zanat” ne može propasti bez obzira na finansijsku krizu, kaže Mirović.

Ono što prećutkuju u SMŠ je i činjenica da bi otvaranje novih smjerova zahtijevalo i upošljavanje novog nastavnog kadra. Za to, sigurno je, ministarstvo neće dati lako novac. Kadar u kolašinskoj srednjoj školi je pretežno „gimnazijski”. Međutim, smanjenjem broja novih odjeljenja gimnazijalaca, mnogi nastavnici imaće znatno nižu normu časova. Nasuprot tome, nekolicina Kolašinaca, koji nijesu prosvjetni radnici, zahvaljujući tradiciji postojanja ugostiteljskog smjera, imaju dodatni siguran posao kao predavači u srednjoj školi. Razlog više da se i dalje , bez obzira na potrebe tržišta rada , školuju konobari i kuvari je i to što u okviru SMŠ posluje i gradska kafana Planinar, koja služi kao centar za obuku. Prihodi od tog ugostiteljskog objekta, tvrde upućeni u poslovanje, nijesu mali i uprava škole, ali i ministarstvo ih se neće lako odreći.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo