Povežite se sa nama

DRUŠTVO

DOSIJE: KORUPCIJA NA LOKALNOM NIVOU – KOLAŠIN (1): Trošenje bez kontrole, tužioci bez reakcije

Objavljeno prije

na

Po crnogorskim opštinama milioni se slivaju u ruke privilegovanih, na nezakonit način. Budva i Jelići su u fokusu, ali sličnih priča ima širom zemlje. Slikovit je primjer Opštine Kolašin, kojom Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) započinje serijal o korupciji na lokalnom nivou.

Bivši predsjednik Opštine Kolašin Mileta Bulatović, nakon što je razriješen sa funkcije u avgustu 2011, primao je desetine hiljada eura iz budžeta. „Od septembra 2012, kada mu je prestalo pravo na nadoknadu, do kraja marta 2016, kada je razriješen svih dužnosti Bulatoviću je primio 47.000 eura, iako je to bilo mimo propisa. Na taj iznos idu i porezi i doprinosi od 31.500 eura. Dakle, ukupno – 78.500 eura.”, tvrdi za CIN-CG Željka Vuksanović, aktuelna predsjednica Opštine Kolašin. Navodi i da su prestali da isplaćuju platu Bulatoviću, kada su došli na vlast, ali on je Opštinu tužio. I dobio je spor. Slučaj je sada na reviziji. Vuksanovićeva je na funkciju stupila u decembru 2014, uz podršku tadašnje opozicije, preuzimajući vlast od dvojca Mileta Bulatović-Mile Šuković, koji je vedrio i oblačio jednim od najljepših gradova sjevera oko dvije decenije.

Rješenje kojim se Bulatoviću produžava pravo na naknadu zarade i nakon zakonskog roka od godinu dana po prestanku funkcije, potpisao je Darko Brajušković, bivši predsjednik Opštine, 14. novembra 2012, pozivajući se na član 35 Zakona o državnim službenicima. Taj član predviđa „da se pravo na naknadu može produžiti još godinu dana ukoliko u tom vremenu lice stiče pravo na penziju”. Ali, po isteku tog roka Bulatović nije otišao u penziju, već na drugu poziciju. I to uprkos činjenici da je 27.11. 2013. od Fonda penzijsko invalidskog osiguranja (Fond PIO) dobio rješenje o „potpunom gubitku radne sposobnosti,” na osnovu kojeg je uz dodatnu dokumentaciju mogao da ostvari penziju.

U januru 2013. Skupština opštine Kolašin ugovorom o preuzimanju zaposlenog (iako u tom momentu bivši predsjednik nije zaposlen, već samo prima nadoknadu), Bulatovića preuzima na neodređeno vrijeme. I to na poziciji savjetnika za zaštiu životne sredine predsjednika Skupštine opštine – saborca Mila Šukovića. To rješenje potpisuju Šuković i Brajušković.

Bulatović tu poziciju pokriva do marta 2016, kada ga razrješava Skupština Opštine, koja se poziva na rješenje Fonda PIO, staro gotovo dvije i po godine, kojim je utvđeno da je Bulatović „potpuno radno nesposoban”.

Više bivših funkcionera iz ove opštine zadržalo je privilegije nakon što su im prestale funkcije, tvrdi aktuelna predsjednica Vuksanović. Navodi primjer Marte Šćepanović, nekadašnje glavne administratorke Kolašina.

Šćepanovićevoj od novembra 2012. godine „miruju prava i obaveze, zbog izbora na funkciju poslanika u Skupštini CG”. Međutim, Šćepanovićeva je bila izabrani funkcioner u opštini, a fukcionerima kada prestane funkcija ne mogu mirovati prava, niti se oni po prestanku jedne, mogu vratiti na staru funkciju, kaže Vuksanovićeva.

Zanimljivo je i da Mile Šuković, kome je prestala funkcija predsjednika SO Kolašin par godina, i dalje koristi kancelarije u Opštini i nemoguće ga je iseliti. „Tražiću pomoć od novog minsitra, do sada policija oko toga sa nama nije htjela da sarađuje”, kaže Vuksanovićeva.

Ali, korištenje kancelarija, nadoknade i zapošljavanja privilegovanih, samo su dio priče. Kako su za vrijeme tima Šuković-Bulatović korištena državna sredstva najbolje pokazuju računi za gorivo.

U 2008. godini Opština Kolašin je samo Jugopetrolu isplatila do oktobra – 408,520,38 eura. Za gorivo je Opština plaćala i drugim dobavljačima, pa je ova suma znatno veća. Poređenja radi sada na mjesečnom nivou Opština za ove potrebe troši oko hiljadu eura. Prema podacima opštinske finasijske službe od 1.12. 2014. do danas protrošeno je oko 15.000 eura za gorivo.

Ako računamo da se za 100 km prosječno (i to luksuznim autom koje „guta” više) potoši deset litara goriva, a da je srednja cijena litra jedan euro, onda ispada da su u opštini Kolašin prešli za deset mjeseci, samo gorivom Jugopetrola – četiri miliona i sto hiljada kilometara. Sto dva kruga oko Zemljine kugle!

Opštinski su funkcioneri istovremeno plaćali gorivo i kreditnim karticama. Tako je Mile Šuković preko CKB kartice znao odjednom da plati i po 655 eura za gorivo.

Prema izvodu CKB kartice, u koji je CIN-CG imao uvid, Šuković je na pumpi Jugopetrola u Kolašinu 23. 09. 2010. plaćao devet puta karticom, i to iz minuta u minut. A u junu iste godine, na pumpi Luk oila u Kolašinu, u više transakcija načinjenih za dva minuta, Šuković je platio službenom karticom iznos od 300 eura.

„To je tačno, ali opštinski su računi bili u blokadi i ja sam karticom plaćao goriva i drugima”, rekao je u razgovoru za CIN-CG Šuković naglašavjući da mediji svašta pišu, da bi okaljali bivšu vlast.

Na pitanje kako komentariše da je ranija uprava za samo deset mjeseci potrošila preko 400 hiljada za gorivo, a da ova nova od decembra 2014. do danas, u prosjeku mjesečno troši hiljadu eura, Šuković je rekao: „To vam sve govori o tome kako se radilo nekad, a kako se radi sada. Mi smo trošili mnogo goriva, jer smo mnogo radili, znate li samo koliko kilometara lokalnih puteva imamo i kakve smo sve radove tim gorivom vršili”, kaže Šuković, naglašavajući da troškovi nijesu bili u njegovoj nadležnosti. Pokušali smo da kontaktiramo Bulatovića, koji je bio odgovoran za opštinski budžet, ali bez uspjeha.

Službenu karticu CKB-a, Šuković je u Beogradu 2008, koristio i za privatne račune. Oftomološkoj ordinacji Diopta, platio je iznose od 139,55 i 268,64 eura, a Tehnomarketu račun od 100,95 eura. „Tačno je da sam plaćao te privatne račune, službenom karticom, ali samo zato što u Beogradu nijesu primali eure. Kasnije sam to vratio”, kaže Šuković.

Prema izvodu CKB kreditne kartice u periodu od 01.08.2007. do 06.05.2011. Šuković je potrošio 11.649,90 eura. „Za skoro četiri godine to i nijesu neka sredstva”, ističe Šuković za CIN-CG.

S druge strane, Šukovićev vozač, Darko Bulatović, sada predsjednik Sindikata lokalne uprave, je samo u 2008. godini primio 12.000 eura za dnevnice, prema tvrdnjama sadašnje lokalne uprave. Znači – hiljadu eura mjesečno. Ranije je objavljeno i da je Šuković za tri godine na čelu kolašinske Skupštine, podigao dnevnica u iznosu od oko 21.000 eura. On je demantovao te tvrdnje. Demantovao je i da je u jednom danu platio račun za piće i hranu od 10.000 eura, kako su tvrdili predstavnici akutelne opštinske uprave.

Predsjednica Vuksanović navodi i da su u periodu od januara 2013. do juna 2014. iz opštinskog budžeta ispalćene neosnovano i uvećane zarade službenicima od povjerenja, u iznosu ne manjem od 30.177 eura.

Predmet vezan za isplatu neosnovanih zarada upućen je specijalnom tužiocu, kao i mnoge druge sumnjive transakcije koje je vršila nekadašnja uprava Opštine Kolašin. Iz Tužilaštva, međutim, još nema odgovora.

Prva banka umjesto Kolašinu, porez od Lipke uplatila Podgorici

Nakon preuzimanja vlasti, naslijeđeni su milionski dugovi prethodne uprave. Računi Opštine Kolašin su bili blokirani. „Potrebno je bilo dugih 12 mjeseci i 12 dana da deblokiramo račun. Vjerujem da se radilo o opstrukciji, jer smo jedva dobili kredit”, kaže Željka Vuksanović, predsjednica Opštine Kolašin. Ona smatra da pritisci na opštinsku vlast koju ne kontrolišu državne strukture ne prestaju. Navodi primjer: Prva banka porodice Đukanović je 31. maja 2016. umjesto Opštini Kolašin uplatila 216.00 eura – Opštini Podgorica, po osnovu poreza od prodaje kolašinskog hotela Lipka i parcela na kojima se planira gradnja hotela. „Trpimo veliku štetu što je Prva banka naš novac uplatila na tuđi račun, navodno greškom, a nakon mog upozorenja nijesu htjeli da nam vrati sredstva, već odgovornost prebacuje na Poresku upravu i na Opštinu Podgorica, koja sada naše pare vraća u tranšama”, kaže Vuksanovićeva. Ona se obratila ministru finasija i Centralnoj banci Crne Gore (CBCG). Iako je prošlo više od mjesec dana, dio novca je još zarobljen. „CBCG je upoznata sa ovim slučajem i u okviru svojih zakonom utvrđenih ovlašćenja, već je pokrenula postupak kontrole u Prvoj banci, radi utvrđivanja pravog činjeničnog stanja. Ukoliko u postupku kontrole utvrdi nepravilnosti u poslovanju Banke, CBCG će preduzeti adekvatne mjere za otklanjanje tih nepravilnosti, u skladu sa Zakonom o platnom prometu”, saopšteno je za CIN-CG. Darko Radunović, glavni izvršni direktor Prve banke, negirao je da se radi o opstrukciji.”Nema govora o političkoj pozadini. Radi se o grešci neiskusne službenice. Zaključno sa 05.07.2016. Opštini Kolašin vraćen je iznos od 135.555, 58 eura. Očekuje se da će ostatak biti vraćen do kraja sedmice,” rekao je Radunović za CIN-CG. Na uplatnici, u koju smo imali uvid, koju je kupac Lipke predao službenici Prve banke uredno je unijeta šifra računa Opštine Kolašin – 728. Šifra Podgorice je 302. Teško je permutovati ta dva broja.

Milena PEROVIĆ-KORAĆ
Milka TADIĆ-MIJOVIĆ

Ovaj tekst je dio projekta “Misli lokalno – djeluj lokalno! – Borba protiv korupcije na lokalnom nivou” koji realizuje Centar za građansko obrazovanje (CGO), u saradnji sa NVO “Bonum” iz Pljevalja, NVO Inkubator – Prostor za nezavisne kulturne inicijative iz Kotora i NVO Centar za istraživačko novinarstvo – CIN iz Podgorice, a finansira ga Evropska unija. Mišljenja iznijeta u tekstu predstavljaju stavove autora iz CIN-a i ni na koji način se ne mogu smatrati zvaničnim stavom EU, kao ni CGO-a, Bonuma i Inkubatora.

Komentari

DRUŠTVO

MMF O NAJAVAMA PROGRAMA EVROPA SAD 2: Visokorizično i inflatorno

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok iz Vlade ponavljaju šta sve neće (zaduženja, povećanje PDV-a), nikako da saznamo šta namjeravaju uraditi kako bi, nakon obećanog povećanja minimalnih i prosječnih zarada, državne finansije ostale održive. To je razlog više da upozorenjima iz MMF-a posvetimo dužnu pažnju

 

Vladin program Evropa sad 2 i dalje je tajna. Ipak, klub onih koji upozoravaju na neželjene posljedice najavljenog povećanja zarada na račun smanjenja ili potpunog ukidanja doprinosa za penziono osiguranje, dobio je još jednog člana. Međunarodni monetarni fond (MMF).

Značajan dio nedavnog izvještaja MMF-a za Crnu Goru odnosi se na izborna obećanja pokreta Evropa sad Milojka Spajića „koja nijesu sadržana u prijedlogu budžeta za 2024. godinu ili u srednjoročnim projekcijama vlasti, uključuju i djelimično ili potpuno ukidanje penzijskih doprinosa“. Prije svega, iz MMF-a su u fokus svoje analize stavili najavljeno povećanje minimalne plate sa  sadašnjih 450 na 700 eura, i prosječne zarade  sa februarskih 820 na 1.000 eura mjesečno.

Ni analitičarima MMF-a nijesu poznati detalji „reforme“ koju Spajić i njegovi najbliži saradnici najavljuju za kraj ove ili početak naredne godine. Ali su i oni, poput većine ovdašnjih analitičara, došli do zaključka da se tajna najavljenog povećanja minimalne i prosječne zarade krije u prevođenju bruto u neto platu. Čime bi državna kasa ostala bez, još uvijek nepoznatog, dijela prihode koji je ove godine planiran na 560 miliona. „To bi dovelo do značajnog pogoršanja fiskalne pozicije (države Crne Gore – prim. Monitora)“, navodi se u Izvještaju. Uz konstataciju: „Povećanje plata takođe bi dovelo do veće inflacije“.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA U LOKALU: Novi izbori, stari principi   

Objavljeno prije

na

Objavio:

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija

 

Bliže se izbori u dvije crnogorske opštine, Budvi i Andrijevici. Izbori u Budvi održaće se 26. maja, a oni u Andrijevici  2. juna.  I bez izbora, Ulcinj je promijenio vlast. Dok u Šavniku izbori i dalje traju. Gotovo dvije godine.

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja trenutne političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija.

U Budvi će građani te primorske opštine moći da glasaju za devet lista. Analitičari ne očekuju da bi neka od izbornih lista sama mogla osvojiti vlast, koja će se u tom slučaju morati organizovati kroz postizborne koalicije.

Da pobjeda jedne liste ne garantuje stabilnost, u Budvi smo već imali prilike da vidimo. Iako je na prethodnim lokalnim izborima apsolutnu pobjedu u tom gradu odnio bivši Demokratski front, njihov mandat protekao je u svađama i konačnom raskolu, što je Budvu dovelo do hronične krize. Plus hapšenje bivšeg gradonačelnika Mila Božovića, koji je dugo ključna gradska pitanja rešavao iz Spuža.

Bivši DF ovog put ide u dvije kolone.  Na jednoj strani je široka koalicija nekadašnjih članica tog političkog saveza. Lista nosi naziv Za budućnost Budve – Budva otvoreni grad, a čine je – NSD, PzP, DNP, SNP, Ujedinjena Crna Gora, Prava Crna Gora, Slobodna Crna Gora i Demos.  S druge strane je Grupa građana Budva naš grad  koju predvodi aktuelni predsjednik Skupštine opštine Nikola Jovanović. Svađe dojučerašnjih saboraca, kako iz lokala izvještvaju mediji, nastavile su se u predizborno doba i pretvorile u prljavu kampanju u kojima se rivalima spočitava  seksualna orijentacija ili porijeklo.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SEZONSKI RADNICI U TURIZMU: Manjak ,,goriva” u motoru crnogorske privrede

Objavljeno prije

na

Objavio:

Priča o hroničnom manjku radnika u turizmu zatiče nas i pred ovogodišnju sezonu. Iako crnogorska ekonomija zavisi od turističke sezone, prosječna plata u turizmu iznosi 760 eura i niža je od prosječne na državnom nivou

 

I ove, kao i svake godine, očekuje se rekordna turistička sezona. A najave protiču uz upozorenja o hroničnom nedostatku radne snage.

I dalje nema zvaničnih podataka koliko nedostaje sezonaca. Umjesto toga imamo procjene koje govore da će ih nedostajati više nego prošle godine i da ta brojka prelazi 30.000.

Iz Zavoda za zapošljavanje najavljuju da će izdati oko 20.000 radnih dozvola za strance, a očekuje se da će strancima za sezonski rad u  turizmu biti izdato oko 5.000 dozvola. Iz MUP-a stižu informacije da je ovogodišnja kvota dozvola za privremeni boravak i rad stranaca 29.000, od čega je za sezonsko zapošljavanje planirano samo 2,5 hiljada dozvola.

Tokom prošle godine izdato je 2.710 sezonskih radnih dozvola. Najviše za državljanje Srbije 1.603, BiH 283, Kosova 234, Sjeverne Makedonije 152, a ispod sto za državljanje Turske, Rusije, Albanije, Indije, Meksika, Argentine.

Iako je broj nezaposlenih u Crnoj Gori krajem aprila bio preko 36.000, dovoljan da podmiri sve potrebe za radnom snagom, podsticaji za nezaposlene da rade sezonski se nijesu bitno promijenili u odnosu na prethodnu godinu.

Posebno za mlade, Hrvatska je atraktivnija za sezonske poslove u odnosu na Crnu Goru. U 2023. godini u Hrvatskoj je izdato 1.488 dozvola za boravak i rad crnogorskim državljanima, a u prava dva mjeseca 2024. godine 194 dozvole, navodi Forbes Crna Gora.

U Hrvatskoj kuvari/ce zarađuju od 1.400 do 2.500 eura, pica i roštilj majstori zarađuju oko 1.500 eura, pomoćni radnici u kuhinji od 1.000 do 1.300 eura, sobarice 1.200 eura, a zarada konobara/ca kreće se od 1.000 eura plus bakšiš.

Većina oglasa na sajtu Zavoda za zapošljavanje Crne Gore nema u opisu visinu plate. Oglasi u kojima se zainteresovanima daje uvid u platu govore od tome da su one niže od onih u Hrvatskoj. Tako u oglasima Zavoda za zapošljavanje sobaricama se nude plate od 450 do 600 eura, kuvarima od  450, 950 i 1.200, šankerima 600, perač suđa 600, noćni recepcionar 600, pomoćni radnik u kuhinji 1.000, pomoćna kuvari/ica od 700 do 850, poslastičarka 700…

Prema podacima Monstata plate u turizmu u prvom kvartalu ove godine su iznosile 760 eura i niže su od prosječne na državnom nivou koja iznosi 821 euro. Državni službenici, na primjer, imaju veće prosječne plate od turističkih djelatnika iako crnogorska ekonomija zavisi od turizma. Prema podacima Centralne banke, prošla turistička sezona je bila rekordna, ostvaren je prihod od 1,5 milijardi eura. Ukupno učešće turizma u bruto domaćem proizvodu Crne Gore je najveće u Evropi, prošle godine je iznosilo 22 odsto. Zato, turistički poslenici i ističu da je turizam motor crnogorske privrede, koji generiše saobraćaj, trgovinu, poljopriivredu i ostale usluge.

Pored većih zarada, sezonci iz Crne Gore i regiona više idu u Hrvatsku jer tamo sezona duže traje, pa su često angažovani šest i više mjeseci. Tokom mjeseci kada se ne radi, u Hrvatskoj država ovim radnicima plaća dio plate da bi se oni i sljedeće sezone vratili. O ovoj ideji i uvođenju kategorije ,,stalni sezonski radnik“ u Zakonu o radu govoreno je i prethodne godine.

Iz Privredne komore Crne Gore su istakli da  bi se uvođenjem ove kategorije ublažio problem nedostatka sezonskih radnika, jer bi se nezaposlene osobe motivisale da se prekvalifikuju i imaju sigurno stalno sezonsko zaposlenje i primanja tokom cijele godine u skladu sa pozitivnim iskustvima zemalja EU. Prema tom konceptu rješenje je da sezonski radnik radi pola godine, dok bi dio plate preostalih šest mjeseci plaćala država. U prevodu imali bi osiguranje, sigurnost radnog mjesta, mogli nešto da planiraju, da dignu kredit…

Nade da će ovo rješenje zaživjeti tokom ove sezone izjalovile su se, a ministarka rada i socijalnog staranja Naida Nišić najavila je da bi ovaj model mogao biti spreman za uvođenje tek sljedeće godine. Slijede analize, promjene Zakona o radu i drugih zakona, pa dokle se stigne.

Nedavno je iz Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) navedeno da je i pored rekordnih prihoda, prethodne sezone zabilježen rast troškova u dijelu zarada, nedostatka radne snage i nabavke, zbog čega poslovni rezultati nijesu bili na očekivanom nivou, ali da su turistički poslenici, uprkos svemu, zadovoljni.

Poslodavci svake godine i pored hroničnog manjka radnika apostrofiraju troškove zarada. Česta su i čuđenja kako i zašto niko neće da radi iako su plate koje oni nude ,,astronomske”. Novina je da su, uprkos svemu, zadovoljni i svojim profitom.

Zbog nemanja snijega, zimske turističke sezone skoro da nije bilo. U prvih par mjeseci zabilježena je manja posjeta nego protekle godine. Iz Ministarstva turizma tvrde da je razlog tome i veći odlazak Rusa i Ukrajinaca iz Crne Gore.

Predsjednik Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) Ranko Jovović najavaljuje da bi predstojeća ljetnja turistička sezona, prema bukingu i rezervacijama hotelskih kapaciteta, trebalo da nadmaši prošlogodišnju. Optimistična očekivanja, prema njegovim riječima, potvrđuju saobraćajne gužve i izletničke ture u predsezoni, kao i dobar buking hotelskih kapaciteta i najave za glavnu sezonu. Ova predviđana je potvrdila i dobra posjećenost za prvomajske praznike.

Da bi preduprijedili rizike, kao i protekle godine kada su na primorju pred sezonu podigli cijene usluga za 15 odsto, rast cijena ponavlja se i ove godine. Zvanični podaci govore da je u prvom kvartalu ove godine u odnosu na isti period prošle u segmentu smještaja i ishrane rast cijena bio 13,5 odsto. Kako se sezona približava rast će biti veći.

 

Šta sezonci traže

Hrvatski mediji su nedavno izvjestili da je prema podacima prikupljenim istraživanjem koje je MojPosao sproveo na temu sezonskog zapošljavanja, u kojem je učestvovalo više od 500 ispitanika, tri četvrtine Hrvata (76 odsto) je barem jednom tokom svoje karijere radilo u sezoni.

Prema istraživanju, najveće prednosti sezonskog posla su sticanje novih znanja i vještina (68 odsto ispitanika), upoznavanje novih ljudi (61 odsto). Tek na trećem mjestu je plata, koja je po pravilu osjetno viša nego u slučaju cjelogodišnjeg zaposlenja (54 odsto). Tu su još boravak na moru (45 odsto) te zanimljivost i atraktivnost posla (44 odsto), a svega šest odsto ljudi smatra da sezonski posao nema prednosti.

Kad je riječ o plati u prosjeku, očekivana mjesečna neto plata za sezonski posao iznosi 1307 eura, što je šest odsto više u odnosu na prošlu godinu.

Očekivanja govore da konobari u prosjeku očekuju mjesečnu platu od 1.408 eura, kuvari bi za svoj rad htjeli minimalno 1.482 eura, sobari mjesečno u prosjeku očekuju minimalno 1.145 eura, recepcionari smatraju da bi za svoj rad trebalo da dobiju minimalno 1.259 eura, prodavci u prosjeku očekuju platu od 1.105 eura, skladištari u sezoni očekuju 1.050 eura, a pomoćni radnik u kuhinji očekuje 1.322 eura.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo