Povežite se sa nama

OKO NAS

Nova opomena najveće crne tačke

Objavljeno prije

na

Iz Crne Gore u svijet je otišla vijest o još jednoj tragediji. Prošle nedjelje, u saobraćajnoj nesreći u kanjonu Platije, poginulo je 18, a teško povrijeđeno 29 rumunskih državljana. Uzrok prošlonedjeljne nesreće još nije zvanično utvrđen i nikoga unaprijed ne treba ni na koji način sumnjičiti za udes.

Tragedija rumunskih turista može biti novi podsjetnik da je kanjon Morače najveća crna tačka na crnogorskim saobraćajnicama. Za blizu pet decenija postojanja puta kroz Platije (otvoren 1965) poginulo je oko 1.200 ljudi.

Prije četiri godine tim sastavljen od predstavnika Ministarstva saobraćaja i Uprave policije je utvrdio da na crnogorskim magistralnim i regionalnim putevima ima 75 crnih tačaka, odnosno mjesta na kojima se često dešavaju saobraćajne nezgode, nerijetko sa smrtnim ishodom. To je bila prva ozbiljna analiza mreže od 1.860 kilometara magistralnih i regionalnih puteva u Crnoj Gori urađena u posljednjih desetak godina.

Kada se prije nešto više od deset godina dogodila teška saobraćajna nesreća u Platijama, u kojoj je pod odronom ostalo nekoliko ljudi, angažovani su stručnjaci Rudarsko-geološkog fakulteta iz Beograda da snime stanje na svim magistralnim i regionalnim putevima u Crnoj Gori i označe mjesta na kojima postoji velika opasnost od odrona. Oni su analizirali 931 lokaciju, od čega su 117 označili kao kritične, a kao posebno kritično označeno je njih 40. Platije su i prije i poslije toga važile kao najopasnija dionica.

Saobraćajni stručnjak Vladeta Radović izjavio je ovih dana medijima da su saobraćajne nesreće uslovljene sa više faktora, ali prije svega stanjem opšte putne infrastrukture. Radović kaže da je kanjon Platije najopasniji dio zbog visinske promjene i promjene stanja kolovoza. ,,Naročito ako su u pitanju velike mase, pošto je nizbrdica”. Govoreći o udesu autobusa u kojem su stradali rumunski turisti on je precizirao: ,,Ovdje je bilo u pitanju vozilo sa 50 putnika i skoro pet tona mase. Tu onda svako prekoračenje brzine koja je pogodna za taj teren dovodi do situacije u kojoj se našlo to vozilo”.

Istraživanja rađena u razvijenim zemljama pokazuju da je ljudski faktor u saobraćajnim udesima dominantan – kreće se od 70 do 85 odsto slučajeva. Međutim, treba imati u vidu da je 90 odsto magistralnih i nešto više regionalnih puteva u Crnoj Gori, kako to stručnjaci kažu, u drugoj polovini vijeka trajanja. To znači da se zbog prevelike amortizacije, opterećenja i dotrajalosti moraju rekonstruisati čitave dionice. Prema stanju saobraćajne bezbjednosti Crna Gora uveliko zaostaje za zemljama Evropske unije, a za razliku od gotovo svih evropskih zemalja bilježi i vrlo nepovoljne trendove. Po razvijenosti putne mreže spada u red srednje razvijenih država Evrope. Na obezbjeđivanje sigurnijeg saobraćaja Crnu Goru obavezuje i evropska Direktiva o bezbjednosti saobraćaja.

Magistrala od Jadranskog mora do granice sa Srbijom projektovana je za bruto opterećenje 3.000 tona dnevno. Ali već prve godine korišćenja – početkom šezdesetih, projektovano opterećenje prekoračeno je za deset odsto. Kakva je situacija danas, pedeset godina od tada, suvišno je komentarisati. Na njoj ima najviše crnih tačaka. Tunel broj 11 u Platijama je jedna od najkritičnijih.

Poseban problem u održavanju putne infrastrukture u Crnoj Gori predstavlja činjenica da je u toku ljetnje turističke sezone frekvencija saobraćaja i do 20 puta veća od frekvencije u toku ostalog dijela godine. Put od Bara do granice sa Srbijom, čija dužina iznosi oko 180 kilometara, najvećim dijelom, oko 75 odsto, je brdsko-planinskog karaktera.

Proteklih godina taj je put proširen na najkritičnijim dionicama. Tri trake su izgrađene na usponima kod Mioske i Crkvina, proširen je tunel broj šest koji je bio „usko grlo”, mnoge dionice presvučene su novim asfaltom. I pored toga na ovoj relaciji i dalje se događaju brojni saobraćajni udesi. U policiji upozoravaju da se tuda vozi prebrzo. Na opreznu vožnju upozorava, na primjer, i podatak da je 2010. godine evidentirano čak 8.500 saobraćajnih nezgoda u Crnoj Gori. U tim udesima su poginule 94 osobe, a više od dvije hiljade je lakše ili teže povrijeđeno. Tokom te godine saobraćajna policija je otkrila čak 5.000 pijanih vozača. Više od 11 hiljada vozača isključeno je iz saobraćaja, a privremeno oduzeto 16 hiljada vozačkih dozvola – 80 odsto više nego 2009. godine…

Sve češće saobraćajne nesreće na magistralnom putu Kolašin-Podgorica više puta inicirale su rasprave o izgradnji alternativnih putnih pravaca. Prije deset godina pominjana je čak i mogućnost zabrane saobraćaja kroz Platije. Svojevremeno su stručnjaci predlagali izmještanje tog dijela magistrale ili podizanje visoke ograde između nje i Morače kako bi se spriječilo stradanje učesnika u saobraćaju slijetanjem u rijeku Moraču.

Mitar Čvorović, profesor Građevinskog fakulteta u Podgorici, prije nekoliko godina upozoravao je da se za kanjon Morače pod hitno mora pronaći alternativa.

Stijene su ljeti izložene temperaturi i do 70 stepeni, a zimi do minus 10. Takva temperaturna razlika dovodi do drobljenja kamena, tako da je prava sreća što je teren nepristupačan za divlje životinje, jer bi to izazvalo velike odrone, kazao je tada Čvorović.

,,Jedino rješenje je da država ulaže u druge putne pravce, a taj zaboravi”, predlagao je Ratko Ivanović, u vrijeme dok je bio direktor Direkcije za izgradnju puteva.

Kada je postavljen temeljac za autoput Bar-Boljare mnogi su se ponadali da će put kroz Platije ubrzo ostati lokalna saobraćajnica koja će samo povezivati okolna sela, a samim tim i prestati da bude ,,magistrala straha” na kojoj se masovno strada. No, prvi kilometri autoputa u Crnoj Gori još su, hvala Vladi Crne Gore, daleki san.

Zahvalnost Rumunije

Ekipe policije, Vojske Crne Gore, hitne pomoći i Kliničkog centra u najkraćem mogućem roku stigli su na mjesto udesa. U spašavanju su učestvovali i brojni građani.

Nakon vijesti o teškoj saobraćajnoj nesreći brojni Podgoričani došli su u Zavod za transfuziju krvi da povrijeđenima daju dragocjenu tečnost.

Najkraće – Crna Gora je u ovom slučaju položila ispit iz humanosti.

Ministar inostranih poslova Rumunije Titus Korlatean, koji je doputovao u Crnu Goru povodom tragične saobraćajne nesreće, u ime predsjednika Vlade Rumunije i građana zahvalio se na izuzetnoj angažovanosti svih državnih organa i građana Crne Gore u pružanju pomoći i zbrinjavanju povrijeđenih.

,,Posebno poštovanje upućeno je građanima koji su samoinicijativno dali krv i pomogli saniranju posljedica ove tragedije”, ističe se u saopštenju.

U rumunskim medijima najviše se govorilo o ljudima koji su se sami spustili u provaliju da bi spasavali putnike prije nego što su stigle ljekarske i druge ekipe. Snimci tog gesta stalno su prikazivani na rumunskim televizijama uz izražavanje zahvalnosti građanima i nadležnim službama Crne Gore na pomoći stradalim rumunskim državljanima.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

Izdvojeno

TRI DECENIJE OD PROGLAŠENJA EKOLOŠKE DRŽAVA: Građani prinuđeni da protestima brane prirodu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dan uoči obilježavanja 30. godina od proglašenja ekološke države, ekolozi su najavili protest. Smatraju da se nema što slaviti. I pored silnih obećanja nove vlasti, mještani su i dalje prinuđeni da protestima brane svoju životnu sredinu

 

U ponedjeljak 20. septembra obilježiće se 30 godina od proglašenja Crne Gore za ekološku državu. Biće svečano. A na terenu i nema mjesta za pretjerano slavlje. Veliki zagađivači Termoelektrana Pljevlja, Kombinat aluminijuma, Željezara, i dalje nesmetano truju vazduh i prirodu. A kao i prije promjene vlasti građani su prinuđeni da protestima brane životnu sredinu u kojoj žive.

Desetak mještana potkomovskih sela u Andrijevici su prošlog četvrtka uhapšeni nakon što su blokirali prolaz kamiona preduzeća Bojkomerc. Mještani su poručili da je dosta bilo pljačke njihovog bogatstva i traže od Vlade da što hitnije preispitaju koncesione ugovore i da zaustave svaku dalju sječu šume na tom prostoru.

,,Posebno tražimo da se zaustavi izvođenje bilo kakvih radnji u dijelu Bradavca gdje se nalaze izvori pitke vode s kojih se nekoliko sela napaja vodom. To je naš ultimatum, jer ako dozvolimo da se nastavi dalja sječa šume, onda će naša sela zbog pokretanja strmog terena nestati s lica zemlje”, poručio je mještanin Strado Babović.

I prije i poslije hapšenja, mještani zahtijevaju da se što prije, u cilju sprečavanja daljeg uništavanja šuma, vodoizvorišta i putne infraksture od strane koncesionara, iniciraju izmjene zakona o upravljanju državnim resursima.

Vladi se ne žuri, a važeći zakon je na strani koncesionara. Nakaradni zakoni i ugovori iselili su narod sa ovih prostora, kazao je na protestnom skupu održanom u nedjelju u Konjuhu Rašid Marković, koji je govorio u ime drvoprerađivača. ,,Evidentno je da je šumaska mafija potpomognuta svim institucijama i kapacitetima države. S prirodnim resursima nestaje narod sa sjevera i to je državni udar”, istakao je Marković.

Na protestu je drvoprerađivač iz Plava Edin Šarkinović objasnio: ,,Jedan kamion koncesionara preveze u prosjeku oko 40 kubika balvana. Ta drvena masa se prodaje za oko 4.000 eura i ta sirovina ide preko granice. Kada bi taj jedan kamion građe lokalni drvoprerađivači pretvorili u neku uglačanu dasku, imali bi prihod od 12.000 eura, a ako bi od tog drveta uradili patos imali bi 20.000 eura. Takođe, država bi preradom tog drveta uzela četiri puta veći prihod po osnovu PDV-a, u odnosu na ono što daje koncesionar. Uz to, određenim vidom poluprerade zaposlio bi se značajan broj radnika. Sve zajedno ukazuje da je po srijedi velika pljačka naroda i države”.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

KAKO SE FABRIKA PEŠKIRA NAŠLA U STEČAJNOJ MASI AUTOPREVOZNOG PREDUZEĆA SIMON VOJAŽ: Gume, kočnice, peškiri, dizalice

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ispostavilo se da  fabriku peškira u bihorskom selu Savin bor nije gradio ni  turski bisnismen Ismail Arslan, kako se mislilo, niti predsjednik Opštinskog odbora DPS u Petnjici Mehmed Adrović, suvlasnik “Simon vojaža”, prije uvođenja stečaja.

 

Kada je nedavno objavljen oglas za prodaju beranske autoprevozne kompanije “Simon vojaž” kroz stečaj, saznalo se da je u stečajnu masu ušla, i da je zajedno sa cjelokupnom imovinom , na prodaju data i imovina u selu Savin Bor. Tada se i otkrilo da se radi o nesuđenoj fabrici peškira u tom bihorskom selu.

Tako se ispostavilo da ovu fabriku niti je gradio turski bisnismen Ismail Arslan, kako se mislilo, niti predsjednik Opštinskog odbora DPS u Petnjici Mehmed Adrović, koji je bio suvlasnik “Simon vojaža”, prije uvođenja stečaja.

Kada su stupili u štrajk polovinom 2020. godine, radnici “Simon vojaža” su javno pitali zašto je Adrović njihovim novcem pravio fabriku u svom rodnom selu. Tada to niko nije demantovao, a sada se ispostavilo da fabrikazaista  jeste građena novcem “Simon vojaža” i ušla je u stečajnu masu koja će se polovinom oktobra naći na javnoj licitaciji.

Kakvi su samo hvalospjevi ispjevani Ismailu Arslaniju, kome sada nama ni traga, i Mehmedu Adroviću te 2017. godine, neposredno pred lokalne izbore u Petnjici. Četrdesetdvogodišnji Arslani je predstavljen kao suvlasnik kompanije “Euro Bor” u okviru koje je trebalo da radi fabrika peškira i partner Mehmeda Adrovića.

Navodno je tih dana dopremio iz Turske prve metre sirovine za izradu bihorskog peškira koji će, kako je tvrdio „pokoriti“ region.

Arslanov partner u poslu, Mehmed Adrović tada je govorio da je optimizam turskog tekstilca opravdan, a da je njegov portfolio više nego impresivan.

Lokalni mediji pod kontrolom DPS-a potrudili su se i da objave po nešto iz njegove biografije, kao na primjer, da je rođen u Denizliju, turskom gradu poznatom po razvijenoj tekstilnoj industriji. Da je dvadeset godina u poslu sa tekstilom, kao i da je oženjen i da ima troje djece, “koja ga gledaju samo tokom praznika”.

“Moj put je manje-više sličan mnogim biznismenima. Počeo sam kao običan radnik, pekao sam zanat i znao sam svoje sposobnosti. Vrlo brzo sam otvorio fabriku u Denizliju gdje sam zapošljavao 200 radnika” – pričao je Arslani za portal Radio Petnjica.

Ostalo je zapisano i da su njegovi počeci vezani za ogromno tursko tržiše ali je, kako je ispričao, brzo uvidio mogućnosti internacionalnog poslovanja, pa je počeo da osvaja tržišta Francuske, Njemačke, Austrije, SAD, Balkana.

“Već dvije godine radim i za UN. Ne mogu reći o kojim konkretno instituciojama se radi jer je ugovorima to zabranjeno ali mogu reći da je riječ o veoma ozbiljnim poslovima” – tvrdio je Arslani.

Ovaj turski biznismen je ispričao da je sa prijateljem iz Izmira obišao Balkan. Rekao je da zna za Balkan sa istorijskog aspekta kao bitan “ali i to da je sada bitan i kao poželjno tržište”.

“Obišli smo sjever Crne Gore, imali smo puno sastanaka, od kojih su neki bili potpuni promašaji, a neki pun pogodak. Tako sam otkrio i Petnjicu kroz lik i djelo ozbiljnog privrednika Mehmeda Adrovića” – kazao je tada Arslani.

Mehmed mu je navodno u tri sata ujutru, kada su se sastali, rekao da “želi da učini nešto za ovaj narod i da vjeruje u uspjeh”.

“Njegove potrebe i ozbiljnost su se poklopile sa mojim razmišljanjem. Tako je sve krenulo” – pričao je Arslan.

 

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NOVO OBEĆANJE O BOLJEM GAZDOVANJU SPORTSKOM INFRASTRUKUROM KOLAŠINA: Država opet najavljuje pomoć  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Najvažniji  objekti kolašinske sportske  infrastrukture  primjer su nebrige i neuspješnih pokušaja Opštine da brine o njima. Ovih dana iz Vlade opet stižu  obećanja o drugačijem  gazdovanju Domom mladih i sportskom halom

 

Sportska hala i Dom mladih u Kolašinu izgrađeni su prije 20 godina, a nijedan od ta dva objekta nije potpuno stavljen u funkciju. Štaviše,  Dom mladih je već deceniju bez ikave namjene i skoro je ruina.  Prema onome što je nedavno, prilikom posjete Kolašinu,  izjavio ministar ekonomskog razvoja Jakov Milatović, slijedi obiman posao rješavanja i pravnih i infrastrukturnih problema.

Oba objekta se nalaze u tzv. Sportskoj zoni i oba su dio premabicioznih višedecenijskih planova o Kolašinu kao centru za pripreme vrhunskih sportista. Zajedničko im je i to što ni posle dvije decenije od kako su izgrađeni,  nemaju upotrebne dozvole. Dom mladih, prema podacima,  Uprave za katastar i državnu imovinu Crne Gore,   ni građevinsku.

Taj turistički objekat radio je  svega nekoliko godina i bio je dat na upravljanje privatniku, odnosno Košarkaškom klubu (KK) Gorštak.  Nakon toga, Opština,  čije tada bio vlasništvo, prepustila ga je vandalima i zubu vremena.  Iz objekta je   ukraden namještaj, električni aprati,  polomljena vrata i prozori, fasada uništena…

Gradnja sportske hale u neposrednoj blizini, počela je u  maju 1996. godine. Bio je to  kapitalni projekat podrške  ekonomskom i turističkom razvoju Kolašina. Stavljena je u funkciju 13. jula 2001. godine, a već deceniju kasnije započela je njena kompletna rekonstrukcija. Izgradnju tog objekta, preko tadašnje Direkcije javnih radova, finansirala je Vlada.  Opština je samo ustupila zemljište.   Iz državnog budžeta izdvojen je novac i za rekonstrukciju, koja je podrazumijevala zamjenu  parketa, grijanje na plin i modernizovane svlačionice. Međutim, sve do sada nije završena fasada. Za rekonstrukciju je potrošeno  više od million eura.

Oba objekta su sada vlasništvo države. Dio  imovine u Sportskoj zoni,  prije nekoliko godina,   Opština  je ustupila državi i tako kompenzovala dio pozamašnog poreskog duga.

U više navrata propali su pokušaji kolašinske lokalne vlasti da halom i Domom mladih  gazduje domaćinski.  Formirano je bilo i preduzeće koje je trebalo da  upravlja tiim objektima i ostalom sportskom infrastrukturom.  Međutim, jedinu korist od njega je imao direktor Srećko Medenica.  On je, tokom 2011.  godine bio direktor JP Sportski centar i za to primao zaradu, a u preduzeću niti je bilo više  zaposlenih niti je poznata čime se bavilo.

Hala je Opštini postala prevelik teret i zbog tuga za utrošenu struju od skoro 200.000 eura.   Nekoliko godina  tom objektu je bila isključena električna energija. Sportisti trenirali uz svjetlost šterika, a prostorije su zagrijavali ložeći peći na drva.

U međuvremenu je država navila formiranje novog preduzeća Centar  za pripreme sportista. Te planove sugrađanima je 2014. godine prenio tadašnji predsjednik Opštine Darko Brajušković.

„Imam uvjeravanja sa državnih adresa i da će smještajni kapaciteti u Domu mladih biti preuređeni i podignuti na veći nivo, daleko uslovniji za boravak. Sve to, računajući i nadavno završeni fudbalski teren i još neke infrastrukturne investicije, omogućiće Kolašinu da postane konkurentno mjesto za pripreme sportista, za šta je klimatski idealan”, saopštio je tada  Brajušković.

Projektom, kako je najvaljivano, trebalo je da bude  biće obuhvaćena pored dva objekta i zemljište od 30.000 matara kvadratnih.  Planovi se nikad nijesu obistinili, pa su i Opština i država još jednom pokazale da nijesu imale  volje da brine o vrijednom dijelu sportske infrastrukture.  U Kolašinu sada opet imaju velika očekivanja od države.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo