Povežite se sa nama

FELJTON

Slavna oružnica

Objavljeno prije

na

Uz izvjesna skraćenja opisa pojedinih predmeta koje je dr Vukmanović, na osnovu sačuvanog materijala prikazao, po slikama i brojevima predmeta kako su vođeni u muzeju, donosimo pregled „nekadašnje slavne oružnice”. 1. Jatagan Vladike Rada, koji je dobio na poklon od naroda prilikom jedne posjete Ostroškom manastiru… Ručica mu je od srebra, sa velikom, duplom glavom, obrađenom bogatom ornamentikom i ukrašenom sa 9 većih i 6 manjih crvenkastih korala. Sječivo je malko krivo, sa po jednim olukom na obje strane pored poleđine, pokriveno srebrnim ornamentima i sa nekoliko natpisa na truskom jeziku. Na jednom od njih piše: „Godina 1226/1811/, izradio Mehmed, vlasnik Rizvan”, a na drugom „Neka je nož u ruci, a pomen boga u srcu. Neka božjom pomoći neprijatelj bude potučen”. Gornji i donji dio korica, koje su dugačke 73cm, pokriveni su srebrom, a srednji opšiven kožom. Uopšte sav srebrni dio je ukrašen ornamentima, a gornji dio još i sa dvadeset sedam crvenkastih korala.

2. Jatagan, pripadao Baju Boškoviću.

3. Jatagan Vojvode Mirka Petrovića. Njegova dužina iznosi 72,5cm samog sječiva 59,5 cm a širina 3cm. Kamze su metalne, srebrnom žicom ukusno obrađene i pozlaćene. Oba uva su lijepo razvraćena i okićena sa po dva korala. Držak je okićen sa deset krupnih korala i arslan-kujukom (lavlji rep) u obliku srebrnih gombica. Na kamzi je, sprijeda i pozadi, gdje se uši razilaze, po jedna kvadratna tablica, imitacija rada majstora iz Vana, Persija. Sječivo i njegova pozadina ukrašeni su srebrnim arslan-kujukom i listićima, koji se završavaju jednom zlatnom pločicom, dugačkom 2cm. Niz oštricu, sa obje strane, po dva luka. Sa desne strane je zlatnom žicom izvezena ornamentika u šest redova, a u sredini je Solomonovo slovo. U njemu je talisman na turskom jeziku, koji u prevodu glasi: „Izrada Hadži Nihova (Nukina), vlasnik Hadži Mustafa Mujo-zade, otac Bećirov. Trudom majstora ovaj ukrašeni nož postade kob grudima neprijatelja! Neka se (bog) smiluje majstoru ovoga okićenika. Godina: hiljadu dvije stodine dvadeset i peta (1810)”. Sav ormanent na koricama je pozlaćen.

4. Kavkaski jatagan, sa bijelim koricama. Ovo je poklon kralju Nikoli od nekog ruskog oficira. Izrađen je u uralskim radionicama oružja. Ističe se ljepotom izrade i bogatstvom inkrustacije u zlatu.

5. Jatagan, srebrom okovan, zadobijen 1912. godine na Gusinju. Bio je vlasništvo gusinjskog bega.

6. Jatagan vojvode Petra Vukotića, oca kraljice Milene. Sav je u srebru, sa malim, lijepo izvedenim ušima i zlatnim inkrustacijama na sječivu. Pored poleđine je po jedan oluk. S desne strane je natpis, koji u prevodu glasi. „Izradio Karo, vlasnik Ahmed”. Korice su srebrne, reljefno obrađene, sa vrlo lijepim motivima.

7. Jatagan, sa srebrnom ručicom, zadobijen 1912. godine prilikom opsade Sladra.

8. Jatagan kralja Nikole, poklon vojvode Ilije Plamenca. Dugačak je 75 cm a širok 2,5 do 3 cm. Na jataganu ima nekoliko natpisa na turskom jeziku. Prvi s desne strane glasi: „Izrada majstora Murata, vlasnik Abdulah. O srce, ne ponizi se za jednu dušu pred svakom dušom! Za zadovoljstvo (pijanstvo) ovoga svijeta ne ponizi se ni pred samim sultanom… Neka je ovaj noć srećan svome vlasniku”. Korice su takođe lijepo izrađene. Pri vrhu sa 22 korala, raspoređena u četiri reda, a na sredini, sa obje strane po jedno Solomonovo slovo. Sav rad na sječivu i koricama je prizrenskih kujundžija.

9. Japanska kratka sablja, koju je Jefto Gojković iz Herceg – Novog dao na poklon kralju Nikoli.

10. Dva pištolja vladike Rada, jednake izrade i dužine, po 46 cm. Na cijevima, koje su izrađene od damskog čelika, urezano je Schreiber, Gratz. Ručice su drvene, sa izrezbarenim proširenjima na vrhu. Na tabanu i orozu koji se završava stilizovanom glavom deflina, urezani su sitni ornamenti. Na lijevoj strani pištolja drvene ručice su slomljene, a na jednoj fali još i oroz.

11. Kubura vladike Rada. Dugačka 52xm i sva je ukrašena, osim tabana, oroza i cijevi, srebrnim ornamentima. Cijev je izrađena od damaskog čelika i na njoj su inkrustirane zlatnim slovima riječi: „Vladike crnogorskoga”. Oroz je stilizovan u obliku delfina, ručica se završavala kruškolikom formom, a taban, čelični, ukrašen je finom inkrustacijom. Parica ove kubure, prema izjavi prijestonasljednika, zaboravljena je prilikom pakovanja na Cetinju 1915. godine u dvorskoj oružnici. (Vukmirović saopštava da je ova kubura prilikom odnošenja crnogorske zbirke iz vojnog muzeja slomljena i ručica odnesena, ostala je samo cijev, koja je kasnije dodijeljena Njegoševom muzeju).

12. Dvije srebrne kubure, dar kralju Nikoli od starješine bratstva Bušatlija. Na njima su u zlatu inkrustirani natpisi na turskom jeziku.

13. Par velikih i teških srebrnih ledenica, uzete znamenitom arbanaskom heroju Hasan – Hoti na ostrvu Vranjini u Skadarskom jezeru. Srebrni ukrasi su na njima krupni i lijepi.

14. Dvije srebrne ledenice turskog junaka Selim – bega, uzeti pri osvajanju Bara 1877. godine.

15. Par prvih američkih revolvera na kapislu, sa 6 metaka i sa kićankom za nošenje, koje su bili svojina vojvode Mirka.

16. Makaze za sječenje žice kojima su je Crnogorci prekidali 1912. godine na Tarabošu.

17. Dvije ledenice vojvode Mirka, bogato srebrom okovane.

18. Dvije srebrne kubure, zadobijene od barskog tirjanina Selim – bega prilikom osvajanja Bara. Kasnije obnovljene u Beču kod puškara Heinige-a i urezan natpis. „Knez Nikola svome sinu Danilu, Bar. 28. decembra 1877”.

19. Par kubura kralja Nikole, dar vojvode Petra Vujovića s Ljubotinja, kraljevog vjenčanog kuma.

20. Dvije srebrne kubure kralja Nikole, dar vojvode Novice Cerovića. Uzete su sa Smail – age Čengića, muselima gatačkog, pivskog i drobnjačkog, koji je poginuo 1840. godine na Mljetičku. Dugačke su po 50 cm. Na početku cijevi urezani su još polumjesec, tri mala žiga i neki natpis. Gvozdeni taban i oroz su sitno ornamenstisani. Fale arbije.

21. Par ledenica, srebrom okovane, kralja Nikole, poklon vojvode Miljana Vukovića.

22. Dvije kubure knjaza Danila I, bogato okovane srebrom i ukrašene ornamentima. U srebrne ručice umetnuta su po četiri crvenkastsa kamena. Dugačke su po 50,5 cm. Imaju arbije.

23. Pet srebrnih kutija, za barut, od kojih su tri pripadale još vojvodi Mirku, a dvije su uzete u Skadru. Površine su im ukrašene sitnim ornamentima, a dvije još imaju na sredini po rozetu. O jednoj vise tri kićanke od crnog šnura. Ova kutija je velika 9,3 x 8,0 x3,4 a ostale su nešto manje.

24. Toke vladike Rada. Odlikuju se veličinom i lijepom izradom. U ramenima su široke 46 cm a težina im iznosi 5kg. One su, po pričanju prijestonasljednika Danila, u doba Njegoševo bile najveće od svih toka u Crnoj Gori i Hercegovini. Radio ih je po Vladičinoj narudžbini, u Kotoru neki poznati zlatar, rodom iz Podgorice, koji je još imao radnju na Rijeci Crnojevića. Ploče su na njima velike, sastavljene su iz po dva dijela, i po obliku se znatno razlikuju od današnjih toka. One su bogato ornamentisane i na svakoj ploči su po dva kamena, plavi i crveni, a ispod grla je bijeli. Jelek je od crvene čohe, ukrašen crnim i zlatnim gajtanima. Ove toke nosio je knjaz Nikola 1869. godine u Moskvi, kad je prvi put posjetio ruskog cara Aleksandra II, s namjerom da mu ih pokaže. Vojvoda Mirko, međutim, češće ih je oblačio.

(Nastavlja se)

Komentari

nastavi čitati

FELJTON

VELIZAR RADONJIĆ: HRONIKA GRADITELJSTVA U CRNOJ GORI (XXVI): Crkve i manastiri iz doba Petrovića

Objavljeno prije

na

Objavio:

Monitor prenosi djelove iz Hronike graditeljstva Crne Gore, Velizara Radonića, priče o ,,kratkim trenucima raskošne svjetlosti i o ljudima koji su tu svjetlost stvarali”. Nastavljamo sa pričom o izgradnji vjerskih objekata koji predstavljaju posebno značajan dio graditeljskog i kulturnog nasljeđa Crne Gore

 

U slobodnim djelovima Crne Gore, u vrijeme dok su njome vladali mitropoliti i Petrovići, obnavljane su ranije sagrađene i porušene ili gradile  su se nove crkve i manastiri kao duhovni i svjetovni centri ili mjesto dogovora za dizanje ustanaka.

U Dajbabama kod Podgorice, 1897. godine podignut je manastir posvećen Uspenju Presvete Bogorodice; u Ždrebaoniku je 1818. godine, podignuta crkva Sv. Arhangela Mihaila; Manastir Podmaine je više puta obnavljan i spaljivan; Obnovljeni su Reževići; Manastir Duga, prvobitno sagrađen na ušću Male rijeke u Moraču, zbog opasnosti od turske pohare, premješten je polovinom XVIII vijeka, na lokaciju Duga na ulazu u kanjon Platije…

Posebno mjesto među crkvama i manastirima podignutim u doba Petrovića zauzima Manastir Ostrog, sagrađen krajem XVII vijeka. Poseban je po mnogo čemu. Manastir je ugrađen u Ostroške grede po kojima je i dobio ime. Posvećen je Svetom Vasiliju Ostroškom koji je pred kraj života službovao u ovom manastiru i obnovio ga, o čemu svjedoči zapis:

,,…сагради се сија свјатаја и свјаштенаја церков, во име часнаго и животворјашчаго креста во љето 7170. года, (1662. г. од Христова рођења) а пописа се в љето 7175. (1667.) са благословенијем всеосвјаштенаго митрополита Захумскаго Кије Василије, трудом и подвигом и платоју јеромонаха игумана Исаија ва унук перваго свјатаго и преподобнаго оца нашего Исаије, од Оногошта от села Попе. Бог да их прости, иже почеше и савршише“.

Život Svetog Vasila Ostroškog u pećinskoj crkvi – nekadašnjoj ćeliji isposnici, po vjerovanju ima višestruko iscjeliteljske moći, zbog čega vjernici svih konfesija dolaze da im se poklone i pomole za iscjeljenje bolesti, zatraže oprost od grjehova i spas duše.

Jedna od posebnosti Manastira Ostrog je i u tome što je u njemu, 8. i 9. januara 1942. godine, u organizaciji rukovodstva Narodno-oslobodilačkog pokreta Crne Gore i Boke, održana skupština crnogorskih i bokeljskih rodoljuba, poznata kao Ostroška skupština. Učestvovalo je 65 delegata – predstavnika svih političkih partija predratne Jugoslavije koje su djelovale u Crnoj Gori i Boki. Na dnevnom redu je bilo jačanje borbe za jedinstvo i slobodu naroda Crne Gore i Boke… Učesnici Skupštine, nakon usvajanja rezolucije, položili su Ostrošku zakletvu:

,,Na ovom mjestu gdje su se naši đedovi zakljinjali osveti i slobodi, mi, učesnici Konferencije crnogorskih i bokeljskih rodoljuba, zaklinjemo se da ćemo ostati vjerni duhu svoga naroda, koji je u borbi za junačku slobodu stvarao svoje junake, pjesnike i svetitelje, svoje tvrđave i svoje manastire – zaklinjemo se da nećemo objesiti svoje puške dok naša pobjeda ne satre posljednjeg fašističkog krvnika, dok naša pobjeda ne osreći život naše djece i ne ograne grobove naših predaka”.

Kad je riječ o crkvenim objektima sagrađenim u doba Petrovića, ne mogu a da ne pomenem crkvu Svetog Spasa na Grahovcu. Podignuta je kao spomenik u čast velike bitke koja se tu odigrala 1858. godine i pobjede crnogorske vojse u toj bici. Podignuta je na mjestu gdje se nalazio šator komandanta turske vojske Husein-paše.  Crkva je izgrađena 1864. godine po naredbi knjaza Nikole i njena izgradnja je počela u utorak, a završena u četvrtak – na Spasovdan, baš kao i sama bitka na Grahovcu.

 

CRKVENI OBJEKTI U BOKI

Istorija Boke je slična istoriji stare Crne Gore, samo su osvajači bili drugi. Boka je, najvećim svojim dijelom, tokom XV vijeka potpala pod mletačku vlast. U XVI i XVII vijeku pojedini djelovi Boke bili su i pod turskom vlašću. Od kraja XVIII vijeka u Boki se smjenjuju habzburška, ruska, francuska i na kraju austrijska vlast koja je ostala do 1918. godine.

Ovaj period je u Boki ostavio značajno graditeljsko nasljeđe, gdje se posebno izdvajaju palate, crkveni objekti i vojne tvrđave.

Najznačajnije crkve izgrađene u tom vremenu su Gospa od Zdravlja, podignuta u XV vijeku na brdu Sveti Ivan iznad Starog grada Kotora. U istom vijeku podignuta je i Gospa od Milosti u Tivtu. Kotorska crkva Sv. Eustahija u Dobroti sagrađena je u XVIII vijeku. Crkva u Prčanju, posvećena Rođenju Bogorodice, izgrađena je u periodu od 1789. do 1809. godine po projektu venecijanskog arhitekte Bernardina Makarucija. Crkva Svetog Nikole u Perastu, sa zvonikom visokim 55 m, podignuta je 1616. godine po  projektu koji je uradio mletački arhitekta Đuzepe Beati (Giuseppe Beati)…

Posebno mjesto u graditeljstvu sakralnih objekata zauzima Gospa od Škrpjela u Perastu. Podignuta na vještačkom ostvcetu, nastalom nasipanjem kamenja oko hridi (škrpjel), koje se obavlja 22. jula, a datira još od 1452. godine i traje do danas. Prvobitna crkva posvećena Uspenju Bogorodice sagrađena je polovinom XV vijeka.

Redovnim nasipanjem ostrvce se uvećalo pa je u periodu od 1710. do 1725. godine crkva dograđena i dobila sadašnji izgled. Dogradnju crkve je projektovao arhitekta Ilija Katičić, a radove su izvodili Vuk Kandijot iz Dobrote i Petar Dubrovčanin.

Na brdu iznad Kamenara u Boki, podignuta je 1704.  godine crkva Svete Neđelje. Vijek kasnije, 1804. godine u  Starom grtadu u Budvi podignuta je crkva Svete  Trojice. Nešto kasnije, 1831. godine, na Savini kod Herceg Novog, sagrađena je velika crkva posvećena Uspenju Presvete Bogorodice, koju je gradio Nikola Foretić sa Korčule…

(Nastaviće se)

 

Komentari

nastavi čitati

FELJTON

VELIZAR RADONJIĆ: HRONIKA GRADITELJSTVA U CRNOJ GORI (XXV): Najstarije džamije na području Crne Gore

Objavljeno prije

na

Objavio:

Monitor prenosi djelove iz Hronike graditeljstva Crne Gore, Velizara Radonića, priče o ,,kratkim trenucima raskošne svjetlosti i o ljudima koji su tu svjetlost stvarali”. Nastavljamo sa pričom o izgradnji vjerskih objekata koji predstavljaju posebno značajan dio graditeljskog i kulturnog nasljeđa Crne Gore

 

U drugoj polovini XV vijeka Turci zaposijedaju najveći dio Balkana. Nakon zauzimanja Skadra zaključuju sporazum sa Venecijom 1479. godine napadaju Crnu Goru i osvajaju veći dio njenih teritorija. Uporedo sa osvajanjima počinje i izgradanja vjerskih objekata. Negdje su gradili nove, a negdje postojeće crkve pretvarali u džamije.

Po nekim izvorima najstarija džamija podignuta na prostoru sadašnje Crne Gore (sa teritorijama koje prije osvajanja nijesu pripadale Crnoj Gori) je džamija sultana Murata II (Gornja džamija) u Rožajama, podignuta 1450. (ili 1455). Nešto kasnije, 1471.  godine, sagrađena je  Gradska džamija u Bijelom Polju i  Stara (carska) džamija u Plavu.  Vijek kasnije, 1570. godine, podignuta je Husein-pašina džamija u Pljevljima.

Stara ili Drvena džamija, podignuta 1471. godine najstarija je građevina u Plavu i jedna od najstarijih džamija u Crnoj Gori. Podignuta u vrijeme vladavine sultana Mehmeda II Osvajača i po njemu dobila ime Carska džamija. Prednji dio džamije izgrađeni su od drveta, pa je poznata i pod imenom Drvena džamija.

Među najstarije na prostoru Crne Gore spadaju pljevaljske džamije:  Hadži Zekerija džamija – Serhat (1607.g.), Hadži rizvan Čauš džamija (1609.g.) i Hadži Ačijina džamija (1763.g.); zatim Kučanska džamija u Rožajama (1779.g.); Redžepagića džamija u Plavu (1774.g.); Džamija sultan Ahmeda I, sagrađena u Gusinju od 1603. do 1617.g., stradala u požaru 1746/7. godine; Čekića džamija (1687.g.) i Vezirova džamija (1765.g.) u Gusinju.

Najstarije ulcinjske džamije su Lamova u Novoj mahali (1689.g.), Kalaja u Starom gradu (1693.g.), Pašina na Pristanu (1719.g). Omerbašića džamija, podignuta 1662.  godine, najstarija je u Baru. Među najstarijim džamijama u ovom gradu je i Derviš Hasanova džamija u Starom Baru iz 1723. godine

Džamija sultana Ahmeda III, podignuta 1704. godine, prva je džamija u Spužu, a 1723.  godine podignuta je i džamija Husein-age Mićukućića.

Pred kraj XVII vijeka u Nikšiću je podignuta Donjogradska džamija, zatim Hadžidanuša koju je u prvoj polovini XVIII vijeka podigao hadži Husein Danević, Rišnjanin. Glavna i najveća džamija u Nikšiću bila je Pašina džamija, koju je podigao ,,izvjesni Mehmad-paša”. Četrvrta i jedina džamija u Nikšiću koja i danas postoji je Hadži Ismailova džamija, koju je ,,o svom trošku podigao nikšićki trgovac hadži Ismail Lekić, iz grudskog bratstva Mehmednikića 1807. godine (1219. po hidžri)”. U okolinI Nikšića (Onogošta) postojale su i džamije u Kazancima, Crkvicama, Goranskom i Grahovu. Nikšić je oslobođen od Turaka 1877. godine. To znači da su sve pomenute džamije sagrađene prije toga.

Najstarija podgorička i jedna od najstarijih džamija na području sadašnje Crne Gore bila je džamija Mehmed Fatiha. Pretpostavlja se da je izgrađenja 1474. godine u blizini ušća Ribnice u Moraču. Srušena je 1890. godine. Glavatovića džamija je podignuta početkom XVIII vijeka, Hadži Mehmed-paša Osmanagić sagradio je krajem XVIII vijeka Sahat kulu i džamiju, koju zbog toga što su je održavali Lukačevići, nazivaju i džamija Lukačevića. U njenom dvorištu je turbe graditelja, Mehmed-paše Osmanagića, gdje je i pokopan. Među najstarijim džamijama je i Nizamska džamija, za koju se pretpostavka da je sagrađena 1476. godine ispod brda Dećić kod Tuzi. U XVII vijeku je sagrađena Dračka džamija, a 1770.  godine džamija u Dinoši…

(Nastaviće se)

Komentari

nastavi čitati

FELJTON

VELIZAR RADONJIĆ: HRONIKA GRADITELJSTVA U CRNOJ GORI (XXIV): Cetinjski manastir

Objavljeno prije

na

Objavio:

Monitor prenosi djelove iz Hronike graditeljstva Crne Gore, Velizara Radonjića, priče o „kratkim trenucima raskošne svjetlosti i o ljudima koji su tu svjetlost stvarali“. Nastavljamo sa pričom o izgradnji vjerskih objekata koji predstavljaju posebno značajan dio graditeljskog i kulturnog nasljeđa Crne Gore

 

Nakon preseljnja prijestonice na Cetinje i sređivanja stanja u državi, Ivan Crnojević je od 1483. do1844. godine podigao na Ćipuru Cetinjski manastir. „V ime Rožestva ti presveta Bogorodice, sazidah si sveti xram tvoj v leti 6992 (1483/1484)“, u kome je i sahranjen 1490. godine.

Ivan Crnojević je  4. januara 1485. godine izdao manastiru osnivačku povelju „u Rece“, to jest na Obodu, kojom je novu zadužbinu obdario posjedima i prihodima, „vrlo skromnim doduše, jer su i njegove mogućnosti bile male“. Osnivačkom poveljom, u sporazumu s ondašnjim mitropolitom zetskim Visarionom, Ivan je odredio da „sveštenejši otci arhijereji“ sa svom „bratijom“ moraju održavati „opštežitije“ bez obzira na visinu manastirskih prihoda i da niko ne smije „ništa stezati ni u svoju kjeliju držati“.

Krajem XVII vijeka, u doba Morejskog rata, skadarski paša Sulejman Bušatljia dva puta zauzima Cetinje. Prilikom prvog pohoda 1685. godine opljačkao je manastir, a 1692. godine ga porušio do temelja.

Slučaj je htio da je nekoliko mjeseci prije rušenja manastira, na Cetinju boravio mletački arhitekta Frančesko Barbijeri. Svoj boravak na Cetinju je iskoristio da snimi manastir i napravi situacioni plan koji se čuva u Mletačkom muzeju.

Crnogorske vladike su više puta obnavljale manastir, a skadarske paše ga uporno rušile. Vladika Petar I Petrović, poslije još jednog rušenja, obnavlja manastir 1786. godine. Nakon smrti i proglašenja za sveca vladike Petra I Petrovića 1834. godine, njegov ćivot je smješten u Cetinjskom manastiru gdje se i sada nalazi. Manastir je više puta obnavljan, a sadašnji izgled je dobio 1927. godine.

Na mjestu prvobitnog manastira na Ćipuru kralj Nikola Petrović je 1886. godine podigao dvorsku crkvu, posvećenu Rođenju Bogorodice. U njoj su zemni ostaci Ivana Crnojevića, a od 1989. godine i zemni ostaci kralja Nikole, kraljice Milene i princeza Ksenije i Vjere preneseni z San Rema.

U XV i XVI vijeku podignuti su Manastir Svete Trojice kod Pljevalja, Pivski manastir, Crkva Sv. Nikole u Nikoljcu kod Bijelog Polja, crkva u Tvrdošu…

Preseljenje Pivskog manastira: Pivski manstir je podignut između 1573. i 1586. godine na obali rijeke Pive, nedaleko od Plužina. Podigao ga je mitropolit hercegovački Savatije Sokolović. Manastirska crkva posvećena je Uspenju Presvete Bogorodice.

Manastir je 1982. godine, prilikom izhradnje HE Mratinje, razgrađen i preseljen na višu kotu, na lokaciji Sinjac.

Preseljenje je trajalo punih 13 godina. Izvršeno je detaljno snimanje i mapiranje kompletnog manastira. Svaki kamen je obilježen i svaki kvadratni santimetar fresaka. Nakon preseljenja svaki kamen je postavljen na označeno mjesto na kom je bio prije preseljenja.

Preseljenje manastira, poduhvat koji do tada nije bio poznat u svijetu, izveli su stručnjaci i radnici Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture sa Cetinja, zajedno sa kolegama iz cijele Jugoslavije i svijeta, ekspertima UNESKO-a, Instituta za očuvanje kulturnih vrijednosti iz Rima. Pored institucija treba odati priznanje i pojedincima koji su ovaj projekat iznijeli na svojim leđima: Anika Skovran, Dušan Nonin, Ljubomir Ivanišević i čitava armija njihovih saradnika i neposrednih izvršilaca ovog izuzetno složenog projekta.

 

(Nastaviće se)

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo