Povežite se sa nama

MONITORING

ZAKON O LEGALIZACIJI BESPRAVNE GRADNJE: Uz kuće i hoteli

Objavljeno prije

na

budva

Godinama se o njemu pričalo, u skupštinskim odajama boravio je od 2012. i konačno je na samom kraju jula usvojen Zakon o legalizaciji neformalnih objekata. Za taj propis glasala je „knap” većina od 41 poslanika, koliko strogo kontroliše DPS. Sad jednako mogu da odahnu oni koji su na divlje sazidali krov nad glavom, kao i oni koji su velelepnim građevinama oprali koju paricu ili, kako vlast tumači, investirali u razvoj i napredak Crne Gore. I pomalo pripunili svoj i džepove onih koji su im to dopustili.

Obrazlažući da je takav zakon potreban, Vlada je kazala kako se

Crna Gora dugi niz godina suočava sa pitanjem izgradnje objekata različitog tipa, površine i namjene, suprotno propisima kojima je ova oblast uređena pozitivnim pravom Crne Gore, takozvana: neformalna gradnja. „To je gradnja bez građevinske dozvole odnosno bez propisane pravno tehničke dokumentacije, koja u dugoročnom smislu trajno mijenja i uništava prostor i direktno smanjuje kako sadašnje, tako i buduće razvojne mogućnosti.” I sad su to narodni predstavnici pozlatili.

Vlada priznaje da ne zna koliko ima divljih objekata, zadržala se na odokativnoj procjeni da se „broj objekata izgrađenih suprotno propisima mjeri desetinama hiljada”. Primijetili su, takođe da „ovaj fenomen uzrokuje posljedice krupnih razmjera: plansko-urbanističku disorganizaciju prostora, nedovoljnu infrastrukturnu opremljenost tretiranog prostora, nizak nivo kvaliteta života, ugrožavanje ekoloških standarda i rizik po ljudsko zdravlje, seizmičke rizike i nemogućnost naplate komunalija i poreza”. Po mišljenju stručnjaka koje je konsultovao Monitor, od svega toga ovakav zakon može popraviti – malo šta.

Neformalni objekti, kako je propisano, biće identifikovani prema orto – foto snimku sačinjenom od 21. septembra 2010. godine do 21. aprila 2011. godine.

Nezavisna poslanica i profesorka na Građevinskom fakultetu prof. dr Jelisava Kalezić najavila je da će uz podršku kolega poslanika Ustavnom sudu podnijeti inicijativu za ocjenu ustavnosti Zakona o regu-larizaciji neformalnih objekata. Ona smatra da je riječ o dvojakom tretiranju građana pred zakonom. „Oni koji poštuju procedure za dobijanje građevinske dozvole, odnosno poštuju Zakon o uređenju prostora i gradnji objekata, plaćaju komunalije shodno opštinskim odlukama – odjednom ili u nekoliko rata. Bespravnim graditeljima se nudi plaćanje komunalija 20 godina.”

Pored toga, kako u izjavi za Monitor naglašava Jelisava Kalezić,

bespravnom gradnjom se trajno zarobljava prostor koji je nenadoknadivi resurs i opšte dobro. „Taj se čin zakonom o legalizaciji nagrađuje pomenutim i drugim povoljnostima. Takođe, ovim se zakonom potpuno obesmišljava koncept planiranja.”

Zakonodavci su se malo igrali i sa terminologijom. Najprije se govorilo o legalizaciji, sada o ,,regularizaciji”, ranije je bilo riječi o bespravno sagrađenim objektima, sada je to ,,nefomalna gradnja”.

,,Smatram da je ovo prikrivanje suštine. Naime, ako bespravna gradnja predstavlja čin krivične odgovornosti, onda u lancu prekršilaca, osim graditelja, postoji i nadležna lokalna i državna uprava i odgovarajuće inspekcijske službe. U rijetkim slučajevima sankcionisanja bespravne gradnje niko nije istraživao ulogu nadležnih državnih organa. Da li treba da vjerujemo da su državni organi bili nemoćni? Ili su, možda, upravljali divljom gradnjom?”, pita se poslanica Kalezić.

U jednom od vladinih dokumenata zapisano je i da se potpisivanjem „Bečke deklaracije o nelegalnim naseljima” u septembru 2004. godine, Crna Gora obavezala da će doprinijeti rješavanju problema nelegalnih naselja „na način što će legalizovati nelegalna naselja na održiv način i onemogućiti buduću nelagalnu gradnju”.

Onda je to Vlada malo šire protumačila i u zakon ugurala svašta. Tako je, pored „neformalnih objekata osnovnog stanovanja”, što će reći nečije kućice, omogućeno da budu legalizovani „objekti za smještaj turista, objekti za pripremanje i usluživanje hranom i pićem, ugostiteljski objekti, trgovački i tržni centri, izložbeni centri, sajmišta, poslovne zgrade, objekti uprave, privredni objekti, objekti za proizvodno zanatstvo, skladišta i stovarišta”.

Kratkotrajnim pretraživanjem po internetu lako se mogu naći primjeri impozantnih divljih građevina koje će sada biti pripitomljene. Kad je Prva banka nedavno prodavala Hotel Lipka u Kolašinu, objavljeno je da se ta turistička dika na sjeveru, u katastru još vodi kao objekat u izgradnji i nema građevinsku dozvolu. Ni upotrebnu.

Još 2013. MANS je ukazivao da Hotelski kompleks Polar star na Žablja-ku tri godine posluje bez građevinske i upotrebne dozvole. Vlasnik hotela u rodbinskoj je vezi sa porodicom bivšeg premijera Igora Lukši-ća.

Firma Kalamper, pisale su novine, gradila je mali hotel sa četiri zvjezdice u zahvatu detaljnog urbanističkog plana Veliki pijesak u Opštini Bar bez građevinske dozvole. Kakvo – takvo ,,pokriće” firme su imale u saglasnosti vlade koja, kako su objašnjavali u Ministarstvu podrživog razvoja i turizma, ima pravo da odobri izvođenje pripremnih radova, naravno, ,,u slučaju građenja objekata od opšteg interesa”.

Pojašnjavajući svoj stav da se ljudima kuće ne smiju rušiti, poslanica Kalezić objašnjava da je riječ o tome da se država obavezala da na human i stručan način riješi probleme nelegalnih naselja. „Dakle, ne govori se o objektima, akcenat je na problemima konkretnih urbanih zajednica. U suštini, predlagači Zakona su se samo zaklonili iza dva pilot projekta u kojima su urađena urbanološka, urbanistička, sociološka i ekonomska istraživanja konkretnih bespravnih naselja. A onda je zakonodavna materija usmjerena na legalizaciju pojedinačnih objekata”.

Zakon, po njenim riječima, ima dvije osnovne svrhe: predizbornu manipulaciju i ucjenjivanje bespravnih graditelja što je već razrađena praksa i aboliranje graditelja velikih objekata. ,,A prvo treba istražiti čiji su bili štićenici i vlasnici i kojim novcem su građeni objekti. Riječju, Zakon će ukloniti moguće tragove korupcije i pranja novca.”

Kao glavne posljedice ovakvog rješenja poslanica Kalezić vidi, pored pravne neigurnosti i nejednakog tretmana građana pred zakonom, prikrivanje višegodišnje korupcije, moguće i organizovanog kriminala, kao i obesmišljavanje sistema i prakse planiranja prostora.

,,Ide se sa neprovjerenom projekcijom znatnog priliva novca od legalizacije. Novca po ovom osnovu uopšte neće biti, ili će biti u mjeri da se malo ili ni malo može uraditi. Recimo, ako objektivno komunalno opremanje građevinskog zemljišta košta 50e/m2, za plac od 500m2 treba platiti 25.000. Ako to opština dobija za 20 godina, šta može da se očekuje kao rezultat?”, kaže Jelisava Kalezić.

U Krivičnom zakonu Crne Gore piše: ,,Ko protivno propisima o izgradnji objekata, planiranju i uređenju prostora započne građenje objekta bez prethodno pribavljene građevinske dozvole ili gradi objekat suprotno izdatoj građevinskoj dozvoli i tehničkoj dokumentaciji ili odluci nadležnog organa o zabrani građenja, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina”.

Pored toga, prema slovu zakona, ko kršeći propise, korišćenjem prirodnih bogatstava, izgradnjom objekata, izvođenjem kakvih radova ili na drugi način izazove oštećenje životne sredine u većoj mjeri ili na širem prostoru, kazniće se zatvorom do tri godine. Godinama smo slušali biologe koji su se žalili šta se sve podivljalom gradnjom uništavalo pored mora, u moru i drugdje, ali, zbog ,,uništenja ili oštećenja životinjskog ili biljnog svijeta velikih razmjera ili do zagađenja životne sredine u toj mjeri da su za njegovo otklanjanje potrebni duže vrijeme ili veliki troškovi, niko nije otišao u zatvor ni dan ni osam godina koliko je zakon prijetio.

Logika zakonodavca je jasna – svakom prema potrebama. Nekome treba sobica, nekome hotel. Prostor ovdje odavno nije bitan.

Miloš BAKIĆ

Komentari

Izdvojeno

KORONA I NEODGOVORNOST: Budi odgovoran, ne budi kao premijer

Objavljeno prije

na

Objavio:

I pored najave potpunog zaključavanja kao jedinog spasa, ono je odloženo do izborne šutnje u Nikšiću. Znaju se prioriteti. Premijer Krivokapić je obrazložio da trenutno stanje nije izazvano lošim mjerema, već da je problem nepoštovanje mjera. Počevši od njega

 

Što je korona žešća, neodgovornost je veća. Podržavaju je i najviši zvaničnici. Premijer Zdravko Krivokapić je u nedjelju u Hramu Hristovog Vaskrsenja u Podgorici uslikan kako cjeliva pričesnu pogaču, preporučujući tako drugima da ga slijede, jer vjera planine pomjera. Nepoštovanje preventivnih mjera postalo je običajno pravo za crkvena i ostala okupljanja.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojoviće je, nakon osude javnosti, prekorila premijera. Kazala je da je obećao da će poštovati mjere: „I da će se potruditi da utiče na ostale svojim primjerom da poštuju mjere“.  To se traži – snaga ličnog primjera. I premijer se nakon tri dana izvinio građanima što u određenom periodu nije nosio masku, a pravdao se da ima antitjela. Ovako se izvinjavao i nakon nenošenja maske na sahrani mitropolita Amfilohija, pa obećanje ne održa.

Neozbiljnost, sa najviše adrese, se dešava u nedjelji kada je broj umrlih od korona virusa premašio hiljadu. Podaci Instituta za javno zdravlje govore da je smrtnost od kovida u februaru, u odnosu na januar, povećana za 70 odsto.

Iz opština stižu alarmantni podaci. U Baru je zabilježen rekordni broj pacijenata u Regionalnom kovid centru za Primorje – 113, a bolnički kapaciteti za kovid pacijente se stalno povećavaju pa ih je sada 115. Problem je i nedostatak osoblja, jer su neki ljekari i medicinske sestre i po drugi put zaraženi – tri doktora su u izolaciji, odustno je i 13 sestara, a do sada je virus imalo 26 doktora, kazali su iz bolnice u Baru.

Od 20. do 28. februara na Cetinju je umrlo osam osoba, a dnevno do 100 pacijenata posjeti kovid ambulantu, saopšteno je iz Kriznog štaba Prijestonice.  Nadležni građane najčešće opominju zbog nenošenja maske i nepridržavanja distanca na otvorenom, a veliki je i broj onih koji krše mjere samoizolacije.

Slike na portalima iz Nikšića i Ulcinja pokazuju svakodnevne gužve u kovid ambulantama u ovim gradovima.

Iz Kliničkog centra, u kome se liječi preko 130 pacijenata od virusa, kažu da su spremni i za gori scenario te da najveća zdravstvena ustanova raspolaže sa 774 kovid kreveta.

Ministarka zdravlja je ove nedjelje izjavila da je situacija zabrinjavajuća ali da nije alarmantna, kazavši da je popunjenost bolnica 75 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ MIDDLE POINT: Na divljem zapadu ništa novo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako je ruskoj kompaniji Middle Point, koja je radi izgradnje hotela u Budvi angažovala nikšićku kompaniju LD gradnja, zahvaljujući ovdašnjem pravosuđu, izvršiteljima i Privrednom sudu, oduzeta imovina vrijedna preko četiri miliona eura

 

Ovo je još jedna priča o tome kako su se, dok su se bivše crnogorske vlasti klele u strane investicije, investitiori koji su iz daleka stigli da posluju ovdje, susretali sa neizvjesnostima, ali i pravnim siledžijstvom. Umjesto da ulažu i grade, nerijetko bi jedino tek gubili novac u vrtlogu zarobljenih institucija. A investicije čekale neka bolja vremena.

Priča počinje 2008. godine, kada ruska kompanija Middle Point doo angažuje građevinsku firmu iz Nikšića LD gradnja radi izgradnje kondo hotela u Budvi. Nakon što je sklopljen ugovor i Middle Point uplatio avans od 300.000 eura, gradnja godinama nije počinjala. Uprkos tome, nikšićka kompanija je svih tih godina ruskom investitoru ispostavljala  fakture u iznosu 50.000 eura godišnje na ime  „održavanja gradilišta“. Ova nikšićka kompanija, čiji je osnivač, prema podacima Privrednog registra, Ilija Nikčević, radila je brojne projekte za državne i lokalne vlast (vidi box).

Nakon sedam godina, gradnja je intenzivirana.  No, iako se izgradnja hotela nije bližila kraju, ukupna vrijednost dogovorenih poslova, u iznosu od 2.833.000 eura kako je predviđeno ugovorom, bila je već potrošena. Ruski investitor odlučio je da ne plaća dalje dok se tačno ne utvrdi koliko je LD gradnja do tada i u šta trošila.  Izgradnja hotela je opet stopirana, što zbog neusglasica investitora i izvođača, što zbog zabrane gradnje na primorju u to doba. U jesen 2017. godine. LD Gradnja nije nastavila radove, da bi nekoliko mjeseci kasnije, u zimu 2018.

predala pet prvih saturacija (faktura) javnom izvršitelju Aleksandru Boškoviću, tražeći naplatu od Middle Pointa. Prema tvrdnjama kompanije Middle Point te fakture, u iznosu od 800.000 eura, su već bile plaćene. Bez obzira, investitoru je na osnovu tog duga uzeta imovina vrijedna milione. I to bez vještačenja ili utvrđivanja fakata o visini stvarnog duga.

Aleksandar Bošković, izvršitelj koji je vodio postupak, javnosti je poznat nakon što je u njegovoj kancelariji samoubistvo izvršio pedesetčetvorogodišnji E.M. 2015. godine. Takođe, Ministarstvo pravde svojevremeno je pokrenulo disciplinski  postupak protiv Boškovića zbog nezakonitosti koje su utvrđene u njegovom radu tokom redovnih i vanrednih kontrola i pritužbi građana.

Middle Ponit uz sve nije bio obaviješten da se postupak izvršenja vodi, tako da ruski investitor nije imao priliku da reaguje. Da se vodi postupak, saznali su nakon što im je blokiran račun, a kada je izvršenje već postalo pravosnažno.

Pošto je bilo kasno za žalbe, ruski investitor tada podnosi tužbu Privrednom sudu.

Priča o zarobljenim institucijama tek tada, u stvari, počinje. Dok je izvršenje po nalogu LD gradnje teklo u rekordno brzom roku, na reakcije Privrednog suda, na čijem se čelu nalazi Blažo Jovanić, čekalo se mjesecima. Jovanić je javnosti poznat kao jedan od stubova prethodnog režima u pravosuđu.

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BUDVA: POLA GODINE NAKON IZBORA PODIJELILI RESORE: Odluka o budžetu bez Skupštine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imenovanjima čelnika u upravnim odborima opštinskih preduzeća i savjetima javnih ustanova, stvoren je preduslov za podjelu rukovodećih mjesta u izvršnoj vlasti u skladu sa izbornim rezultatima, na koja pretenduje  ukupno šest partija. Možda su na smirivanje strasti u Budvi i postizanje dogovora uticali lideri iz partijskih centrala zbog  izbora u Nikšiću

 

Partije koje su na posljednjim lokalnim izborima u Budvi osvojile većinu odborničkih mandata u budvanskom parlamentu, konačno su, pola godine kasnije, dogovorile podjelu resora u upravljačkim tijelima opštinskih preduzeća i javnih ustanova. Predstavnici stranaka Demokratskog fronta i Demokrata uspjeli su da prebrode ozbiljnu krizu vlasti u Budvi i postignu dogovor u posljednjem trenutku, kako bi usvojili budžet, donijeli Plan investicija i imenovali članove upravnih odbora preduzeća i savjeta kulturnih institucija u Opštini.

Međutim, ovaj dogovor realizovaće se u posve neuobičajenoj proceduri, bez skupštinskog zasjedanja i parlamentarne debate o bužetskim izdacima i prioritetnim investicionim projektima. Zbog posebno loše epidemiološke situacije u Budvi, sjednica Skupštine Opštine ne može biti održana, pa su predstavnici vladajućih partija bili saglasni, da predsjednik Marko – Bato Carević donese navedene odluke, u skladu sa zakonom, kako bi lokalna uprava mogla nesmetano da funkcioniše.

Prema članu 59 Zakona o lokalnoj samoupravi, predsjednik opštine privremeno donosi akte iz nadležnosti skupštine, ako skupština nije u mogućnosti da se sastane ili je iz drugih razloga onemogućen njen rad. Zakonom je propisano takođe, da se tako usvojene odluke, moraju podnijeti na potvrdu skupštini na prvoj narednoj sjednici.

Ukoliko ih odbornici ne podrže, njihova važnost prestaje u roku od tri mjeseca od njihovog donošenja. Što se u budvanskom parlamentu neće dogoditi, jer partije koje čine vlast imaju 20 od ukupno 33 odbornička mandata.

Donošenje budžeta bilo je neophodno jer je Opština funkcionisala na bazi odluke o privremenom finansiranju. Predloženi iznos budžeta budvanske Opštine za 2021. godinu utvrđen je na 31,5 miliona eura.

Poslije izborne pobjede na lokalnim izborima u kojoj su DF i Demokrate osvojile većinu mandata u budvanskom parlamentu čime su u duboku opoziciju poslale Demokratsku partiju socijalista, ,,proslavljenu” u predizbornoj akciji nasilnog preotimanja vlasti, pobjedničke partije nisu uspjele postići dogovor oko podjele resora u izvršnoj vlasti. Od 15. septembra prošle godine vlast u Budvi funkcioniše po starom rasporedu, ustanovljenom poslije izbora 2016.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo