Najava teksta u Njujork tajmsu je došla, ne iz Njujorka, već od jednog od glavnih propagandista srbijanskog režima, vlasnika i urednika žutog Informera Dragana Vučićevića. Vučićević je na jednako žutoj TV Pink otkrio, izgleda preventivno, još jednu „antisrpsku zavjeru“. Novinar Njujork tajmsa Robert Vort je napisao da mu je rečeno još prije nego je stigao u Srbiju „da će mu pozivi biti praćeni, da će i sam biti praćen, možda čak i zaustavljen i ispitivan“
Na dan kada se desio masakr u školi „Vladislav Ribnikar“, osvanuo je i najavljivani tekst Njujork tajmsa o vezama srbijanskog predsjednika i podzemlja. Najava teksta je došla, ne iz Njujorka, već od jednog od glavnih propagandista srbijanskog režima, vlasnika i urednika žutog Informera Dragana Vučićevića. Vučićević je na jednako žutoj TV Pink otkrio, izgleda preventivno, još jednu antisrpsku zavjeru na kojoj rade „stručnjaci iz KRIK-a (Mreža za istraživanje kriminala i korupcije), (Stevan) Dojčinović i kompanija, (koji) spremaju već pet meseci tekst u kojem treba da povežu predsednika (Aleksandra) Vučića sa klanom Veljka Belivuka i da kažu kako je koljač Belivuk zapravo radio za državu“. Dan poslije se oglasio i KRIK-ov urednik Dojčinović koji je priznao da „nije da Vučićević baš sve laže“ i da je informacija „tačna“ uz pitanje da li je informaciju dobio „opet od kolega iz BIA-e (Bezbedonosno informativna agencija)“. I sam novinar Njujork tajmsa Robert Vort je napisao da mu je rečeno još prije nego je stigao u Srbiju „da će mu pozivi biti praćeni, da će i sam biti praćen, možda čak i zaustavljen i ispitivan“. Srpski novinari koji su ga upozorili i sami su „redovno maltretirani i zastrašivani od strane kriminalaca i srpske tajne službe BIA“ napisao je Vort u svom dugačkom tekstu.
Priča počinje u martu 2021. godine kada se na državnoj televiziji uživo pojavio šef režima u društvu premijerke i ministra unutrašnjih poslova. Predsjednik Vučić je, u svom teatralnom stilu „govoreći polako, često pauzirajući i zamišljeno zureći u sto ispred sebe“, kako piše Vort, saopštio da ima važno saopštenje o hapšenju kriminalne bande koja je izvršila višestruka ubistva uz ritualna mučenja i sakaćenja žrtava. Vođa bande Veljko Belivuk, zvani Velja Nevolja, je fudbalski huligan i trgovac kokainom i poznata ličnost u Beogradu. U prošlosti je optužen za ubistvo i niz drugih teških zločina, ali je iz zatvora brzo izlazio što je dodatno pojačavalo sumnje u njegove bliske odnose sa srpskom policijom i tajnim službama. Belivuk i njegovi ljudi su često viđeni u društvu moćnih ljudi, uključujući i predsjednikovog sina Danila Vučića. Regrutacija kriminalaca koji rade za državu, a koja zauzvrat žmuri na njihove poslove, je recept još iz socijalističkog doba, koji su kasnije režimi Slobodana Miloševića i njegovog tadašnjeg namještenika za Crnu Goru Mila Đukanovića, još bolje razradili i uspješno integrirali veliki broj teških kriminalaca u bezbjedonosne strukture države.
Belivuk je na saslušanju rekao, shodno spisima predmeta, da je njegova banda organizovana „za potrebe i po nalogu Aleksandra Vučića“. On je opisao neke od prljavih poslova koji su urađeni za vlast – zastrašivanja političkih protivnika i sprečavanja navijača da skandiraju protiv Vučića na fudbalskim utakmicama – što je po Njujork tajmsu „dragocjena usluga u zemlji u kojoj predsjednik može da se uzdigne ili da propadne zahvaljujući fudbalskom stadionu“. Belivuk je upozorio da će, „ako Vučić nastavi svoj postupak protiv njega“, imati još mnogo toga da kaže protiv njega. Belivuk je čak opisao i navodni sastanak sa predsjednikom Vučićem u privatnoj kući u Beogradu, dajući adresu ulice i broj stana i ime vlasnika. Tamo su se navodno sreli samo jednom, „jer, kako je rekao šef, da nas neko vidi ili nas snima, to ne bi bilo dobro za njega“ objašnjavao je Belivuk na sudu. Ove izjave je šef države oštro negirao i ponudio da se podvrgne detektoru laži. Vort piše da je ovaj slučaj „primorao cijelu Srbiju da se suoči sa obiljem posrednih dokaza da je Vučić dopustio kriminalcima da postanu virtuelna ruka države“.
Podrška koju su Belivuk i njegovi ljudi dobijali od službi bezbjednosti u protekloj deceniji „opsežno je dokumentirana sudskim svjedočenjima, prisluškivanim telefonskim razgovorima i fotografijama“ u koje je Njujork tajms imao uvid. Vort ističe da „tvrdnje da je sve to moglo da se odvija bez Vučićevog znanja, u Beogradu izazivaju smijeh“. Prije nego je Vučić postao predsjednik, bio je premijer, a prije deceniju je reorganizovao službe bezbjednosti. „Sada ima skoro potpunu kontrolu nad gotovo svim aspektima javnog života, od Parlamenta do sudova, policije itd.“ pa obični Srbi izbjegavaju da se zamjere svemoćnom predsjedniku koji po Ustavu ima samo ceremonijalna ovlašćenja.
Međutim, list ističe da je zapravo „hapšenje Belivuka i njegove bande možda jedna od rijetkih ključnih odluka posljednjih godina koju Vučić nije kontrolisao“. Slično kao i Crnoj Gori, najveći dio dokaza u predmetima organizovanog kriminala bliskom državnim strukturama dobijen je od tima evropskih policijskih službenika koji su nabasali na njih nakon što je razbijena enkripcija sada čuvene Sky-ECC telefonske aplikacije – omiljenog sredstva komunikacije trgovaca kokainom u kontejnerskim lukama Evrope.
Zvanično, presretnute poruke i razgovori su predati Srbiji od strane Europola nakon Belivukovog hapšenja, i čine osnovu optužnice. Međutim, po riječima Roberta Vorta, čini se da je Europol (ili jedan od partnera) dostavio informacije srbijanskim vlastima nekoliko mjeseci ranije i da je hapšenje policija uradila „nevoljno“. Vort napominje da je danima pred hapšenje, Belivuku i njegovom najbližem pomoćniku dozvoljeno je da napuste zemlju i odu u susjednu Crnu Goru, koja je „još jedno čvorište za trgovinu drogom“. Bivši ministar unutrašnjih poslova Nebojša Stefanović rekao je da je hapšenje omogućeno presrijetanjem poruka sa Sky-ECC. „U oktobru 2020. god. Vučić je, u jednoj od svojih izjava o nedjelima Belivukovog klana, rekao da već nedeljama sluša o brutalnim zločinima“, i tajanstveno dodao „nemoj da nam ceo grad govori o tome kako je neko nekome odrubio glavu preko Skajpa (Skype).“ Taj komentar Vučića je privukao pažnju Dojčinovića i njegove redakcije. Dojčinović vjeruje, u razgovoru za Njujork tajms, da je komentar o odrubljivanju glava (uz očigledno brkanje Skajp sa Skaj) možda bilo konačno upozorenje bandi. „Belivukova banda je bila korisna državi, ali su izmakli kontroli, postajali su previše brutalni“, rekao je Dojčinović dodavši da su klan „pratili i stranci, Evropljani su obavestili policiju o presretnutoj komunikaciji.“ Pod pretpostavkom da je Dojčinović u pravu, srpske vlasti nisu odlučile šta da rade sa Belivukom i njegovom bandom sve do oktobra 2020. godine. „Sudski dokumenti pokazuju da je srpska policija počela da vrši nadzor nad klanom početkom avgusta, šest mjeseci prije hapšenja. Ali „nisu spriječili klan da muči i ubija ljude“ zaključuje Vort. Rituali i detalji uklanjanja leševa i njihovo uništavanje su do sada dobro poznati široj javnosti.
Njujork tajms dalje navodi da Vučićeve veze sa kriminalcima idu i preko granica Srbije. Sjeverno Kosovo, sa svojim pretežno srpskim stanovništvom, nominalno je dio Kosova ali „u stvarnosti njim vladaju organizovane kriminalne grupe koje su percipirane kao saveznici Vučićeve stranke“ što mu daje važnu polugu pomoću koje, prema potrebi, podiže ili spušta tenzije u regionu. Potpredsjednik kosovske Srpske liste Milan Radoičić je na crnoj listi američkog Ministarstva finansija zbog veletrgovine drogom i oružjem, a optužen je za organizovanje ubistva lokalnog srpskog političara u sjevernoj Mitrovici koji je bio žestoki kritičar organizovanog kriminala i Vučićeve vlasti. Za predsjednika Srbije, Radoičić je „čovek koji brani srpski narod i ognjišta severnog Kosova“ dok je objavljivanje fotografije predsjednikovog brata Andreja sa drugom osobom sa američke crne liste, Zvonkom Veselinovićem, „pokušaj kriminalizacije“ njegove porodice. Vučić je rekao da „ne vidi problem“ u tome što se njegov brat sreo sa Veselinovićem 2-3 puta. Novinari Dojčinovićevog KRIK-a i međunarodnog OCCRP-ja su, još početkom 2019, došli do izvještaja srpske policije i bezbjedonosnih službi u kojima je Veselinović označen kao vođa grupe koja se bavi švercom droge, oružja i nafte, zelenašenjem i pranjem novca. Prije dva dana je i Evropski parlament usvojio rezoluciju u kojoj se izražava zabrinutost, zbog toga što na Kosovu „nastavljaju da djeluju kriminalne bande Milana Radoičića i Zvonka Veselinovića, koje su bliske sa vladajućim SNS-om (Srpska napredna stranka)“.
Predsjednik Srbije je optužio mračne sile da stoje iza nedavnih navoda o njemu i da ih se on „uopšte ne plaši“. Tokom gostovanja na režimskoj Happy TV Vučić je poručio autoru teksta da „nije fasciniran ispisanim budalaštinama“ dok je domaćim izdajnicima poručio da će se „boriti za svoju zemlju“, a „vi nastavite da lažete sa domaćim saradnicima kriminalaca“. Davanje izjave bivšeg predsjednika Srbije Borisa Tadića Njujork tajmsu je označio kao „sramotu, mulj najgore vrste“. Tekst je, po saznanjima predsjednika, naručen još prije pet mjeseci i rađen je u Srbiji, uz pomoć zapadnih sila, albanskih lobista i njihovih agenata.
Na nastup Vučića na Happy-ju su se nadovezali i „patrijotski mediji“ koji su „otkrili“ da je tekst organizovan i objavljen u vrijeme briselskih razgovora oko Kosova. Vlasnik Informera Vučićević je otkrio na twitter-u da se „najstrašnijim lažima napada predsednik po naređenju Amerikanaca“ „Meta (priče Njujork tajmsa) je „ne samo Vučić, meta je Srbija, meta smo svi mi“ zaključuje Vučićević.
Niti predsjednik niti njegovi ljudi nisu odgovorili ni na jednu argumentaciju iz Vortovog teksta koji je potkrijepljen „desetinama intervjua, dokumenata, sudskih transkripata i rigoroznom radu sa terena njihovog novinara“ – stoji u saopštenju njujorške redakcije od prije dva dana.
Jovo MARTINOVIĆ
DRUŠTVO4 sedmice
DRUŠTVO4 sedmice
DRUŠTVO4 sedmice
INTERVJU4 sedmice
Izdvojeno3 sedmice
Izdvojeno4 sedmice
Izdvojeno2 sedmice
Izdvojeno3 sedmice