Povežite se sa nama

Izdvojeno

SDT ISPITUJE ŽIVOTNI STIL CRNOGORSKIH FUNKCIONERA: Luksuz pod lupom

Objavljeno prije

na

U četiri slučaja ispitivanja nesklada između životnog stila nekadašnjih javnih funkcionera i njihovih zarada i imovine formirani su krivični predmeti koji su trenutno u fazi izviđaja. Dva slučaja tiču se nekadašnjih ministara u Vladi Duška Markovića Kenana Hrapovića i Mevludina Nuhodžića, jedan policijske službenice, a jedan odgovorne osobe iz nevladinog sektora

„Pozdravljamo svaku inicijativu koja se odnosi na istraživanje životnog stila javnih funkcionera i sa njima povezanih osoba, imajući u vidu da on godinama evidentno odskače od za njih prijavljenih prihoda, i da je ta anomalija imanentna nosiocima bivše, ali i sadašnje vlasti”. To kaže za Monitor predstavnik Mreže za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) Lazar Grdinić o nedavnoj odluci Specijalnog državnog tužilaštva (SDT) da pokrene četiri slučaja u kojima ispituje nesklad između životnog stila nekadašnjih javnih funkcionera i njihovih zarada i imovine.

Dva slučaja odnose se na istragu životnog stila ministara iz Vlade Duška Markovića – Kenana Hrapovića, koji je obavljao funkciju ministra zdravlja i Mevludina Nuhodžića, ministra unutrašnjih poslova. Preostala dva slučaja tiču se jedne službenice policije i jedne odgovorne osobe iz nevladinog sektora.

Iz SDT-a su za Radio Slobodna Evropa (RSE) saopštili da su u svim slučajevima formirani krivični predmeti koji su u fazi izviđaja. Ovoj inicijativi prethodilo je obavještenje iz Agencije za sprečavanje korupcije (ASK), odakle su od kraja 2020. samoinicijativno upoređivali imovinske kartone funkcionera sa dostupnim bazama podataka, kako bi se utvrdile nelogičnosti između prijavljenih prihoda i imovine i stila življenja. Važeći Zakon o sprečavanju korupcije nema zakonsku normu koja bi to omogućila. Ta norma unijeta je u novi zakon, koji je u formi Nacrta, usvojen na Odboru za antikorupciju Skupštine Crne Gore.

„Praćenje životnog stila obuhvata upoređivanje prijavljenih prihoda i imovine u odnosu na potrošačke navike, mjesto stanovanja i imovinu javnog funkcionera, bračnog ili vanbračnog supružnika i djece”, navodi se u Nacrtu.

Grdinić ističe da ne treba prejudicirati ishod istrage, naročito ako uzmemo u obzir da SDT funkcioniše u ograničenim kapacitetima, a da radi na mnogo slučajeva. Ipak, upozorava on, ako i ove istrage ostanu u fazi izviđaja, poslaće se demotivišuća poruka javnosti. „Poruka da se bahatom ponašanju funkcionera i članova njihovih porodica ne može stati na kraj, da ono za posljedicu nema pravnu sankciju i djelotvornu provjeru. I, najopasnije, da se korupcija isplati”, kaže on.

Sudeći po izvještaju o radu ASK-a za 2022, do kraja te godine svega jedan predmet ovog tipa dostavljen je tužilaštvu na dalje postupanje. To navodi na zaključak da su drugi slučajevi otvoreni u posljednje vrijeme, ali i otvara pitanje da li su uopšte pokrenuti od strane Agencije, ili samonicijativno od strane SDT-a, upozorava još Grdinić.

On ocjenjuje da je dosadašnji rad ASK-a bio selektivan, površan i nesvrsishodan, pošto Agencija, kako sama navodi, vrši usporedbu podataka sa stanjem u registrima. „Ekstravagantan stil života, luksuzna putovanja, garderoba, nakit, potrošačke navike i slično nijesu kategorije podataka koji se vode u javnim registrima, a Agencija je propustila da makar konstatuje očiglednu razliku između sredstava potrebnih da bi se finansirao određeni stil života i prihoda koje joj funkioner prijavljuje”, smatra Grdinić.

Agencija je SDT-u u maju 2022. godine dostavila obavještenje kojim ukazuje da su pojedini članovi porodice Nuhodžić, vlasnici nepokretne imovine koja ne odgovara njihovim prihodima. U ovom slučaju SDT utvrđuje postojanje osnova sumnje da je učinjeno krivično djelo protiv službene dužnosti. U imovinskom kartonu Nuhodžića, koji je dostupan na sajtu ASK-a, nema podataka o imovini njegovih kćerki, jer javni funkcioneri nijesu dužni da prijavljuju imovinu djece koja ne žive sa njima. On je vlasnik stana u Podgorici od 71 kvadrata, kuće od 116 u Bijelom Polju i više od 11.000 kvadrata zemljišta. Njegova supruga Aida ima kuću od 160 i dvorište od 676 kvadrata u Podgorici.

U prethodnih nekoliko godina, iz ASK-a su saopštavali da je Nuhodžić kršio Zakon o sprečavanju korupcije, jer nije prijavljivao čitavu imovinu.

Nuhodžić je za RSE potvrdio da njegova kćerka Belma posjeduje dva stana – u Podgorici od 124, a u Budvi od 77 kvadrata, a druga kćerka Dženana ima 1000 kvadrata zemljišta na Žabljaku.

„U fokusu obavještenja koje je ASK uputio SDT-u nalaze se nekretnine moje kćerke Belme Gušmirovičeve, koja je udata već 14 godina i živi u Pragu. Njen suprug je uspješan biznismen i vlasnik više restorana u Češkoj. Imovina moje druge kćerke Dženane, koja je bila predmet provjere, podrazumijeva hiljadu kvadrata zemljišta u Opštini Žabljak, koja je kupljena za iznos od 3.500 eura u trenutku kada je ona već pet godina radila i imala dobra mjesečna primanja”, naveo je Nuhodžić za RSE.

I Hrapović je, zbog toga što nije prijavio kompletnu imovinu, prekršio Zakon o sprečavanju korupcije. SDT, inače, duže od dvije godine ispituje životni stil članova Hrapovićeve porodice, odnosno ćerke Selme. Do toga je došlo nakon što je Centar za građansko obrazovanje (CGO) u aprilu 2021. podnio inicijativu ASK-u da se preispita stil života Hrapovića. Hrapovićeva ćerka je na društvenim mrežama objavila fotografije na osnovu kojih se zaključuje da je u kratkom periodu obišla Majami, Njujork, Dohu i Abu Dabi.

U to vrijeme su, prema podacima ASK-a, Hrapovićevi mjesečni prihodi kao ministra bili oko 2.080 eura.

Provjerovan je i stil života supruge odlazećeg predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića, Lidije, u novembru 2022. godine, zbog skupocjene garderobe u kojoj se često pojavljuje u javnosti. Do te provjere je došlo nakon što je ona na protestu opozicije ispred Parlamenta u novembru 2022. nosila Diorov prsluk koji košta oko 4.000 eura. Takvih je primjera bilo mnogo, a posljednji je zabilježen na krunisanju novog britanskog kralja Čarlsa Trećeg i njegove supruge Kamile u Vestminsterskoji opatiji minule subote u Londonu, kada se Lidija pojavila u žutoj svilenoj haljini brenda Valentino, koja košta nešto manje od 10.000 eura.

Prema podacima ASK-a Đukanović ima platu od oko 2.400 eura, a njegova supruga mjesečno zarađuje oko hiljadu eura.

U slučaju Đukanovića iz ASK-a nijesu utvrdili nikakve nepravilnosti.

SDT istražuje i da li je direktorka ASK-a Jelena Perović zloupotrijebila službeni položaj, koristeći službene automobile mimo propisa. „Iz MANS-a su u februaru ove godine SDT-u podnijeli krivičnu prijavu protiv Perović, za krivično djelo zloupotreba službenog položaja, po kojoj je u toku izviđaj, a prikupljaju se podaci, obavještenja i dokazi potrebni za donošenje odluke”, zvaničan je odgovor SDT-a koji potpisuje tužilac portparol Vukas Radonjić.

I Ministarstvo unutrašnjih poslova nedavno je najavilo da će i životni stil policijskih službenika biti predmet provjere, a da će se time baviti posebna jedinica policije.

Podaci EUROPOL-a dostavljeni Crnoj Gori pokazuju da su se pojedini crnogorski policajci enormno obogatili. To je nedavno potvrdio i Zoran Miljanić, ministar bez portfelja, zadužen za aktivnosti u borbi protiv korupcije, kazavši da neki policijski službenici na računima imaju i preko 50 miliona eura. „Podaci su označeni kao tajni, sa njima se ne smije baratati u javnosti, zbog nepovjerenja prema određenim osobama u bezbjednosnom sektoru”, kazao je Miljanić za Televiziju Crne Gore.

Novina u Nacrtu Zakona o sprječavanju korupcije je i da će javni funkcioneri morati da prijavljuju imovinu za sve članove porodice, bez obzira da li žive s njima. Ispitivaće se i imovina u zemlji i inostranstvu, kao i bankarski podaci bez traženja saglasnosti.

Za sad je, prema riječima predstavnika MANS-a, NVO koja je bila dio radne grupe za izradu Nacrta, ustanovljena šira, radna definicija Životnog stila, koju je neophodno dalje razrađivati, kao i sam Zakon i procedure provjere. „Nacrt je konkretan i predviđene izmjene tretiraju postojeće pravne praznine koje služe Agenciji da, uz očigledan nedostatak hrabrosti i političke volje, selektivno istražuje i postupa u slučajevima nesrazmjere prihoda i imovine nosioca javnih funkcija u Crnoj Gori”, navodi Grdinić.

Gotovo svi predlozi MANS-a do sada su i usvojeni. Jedan od onih koji nije uvažen, odnosi se na obavezu funkcionera da prijavljuju i iznos poreza koji su platili na godišnjem nivou. „Na tome ćemo insistirati. MANS će i dalje detaljno pratiti i učestvovati u ovom procesu. Imajući u vidu poltičku situaciju i gotovo neskrivenu ambiciju pojedinih partija da politizuju borbu protiv korupcije, jako je važno da zakon prođe istinsku javnu raspravu, kao i da sve sugestije Evropske komisije budu razmatrane sa dužnom pažnjom”, zaključuje Grdinić.

Andrea JELIĆ

Komentari

FOKUS

BESKONAČNO TRAJANJE SUDSKIH PROCESA: Dok nas smrt ne rastavi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Neke istine odavno su jasne. Samo pravosuđe nije u stanju da ih saopšti. Usled beskonačnih istraga i sudskih procesa koji se pokatkad okončaju smrću okrivljenih ili zastarom

 

Objavljeno je ove sedmice – preminuo je Željko Vuković, optuženi za saučesništvo u ubistvu Srđana Vojičića i pokušaj ubistva književnika Jevrema Brkovića 2006. godine. To je na suđenju zakazanom za ovu sedmicu saopštila njegova advokatica Aleksandra Rogošić.  Sada se čeka od Ministarstva unutrašnjih poslova da po zahtjevu Višeg suda u Podgorici potvrdi ovu informaciju. Ukoliko ona bude tačna proces se obustavlja. U prevodu, nakon skoro 20 godina od ubistva Vojičića i napada na Brkovića, proces će se okončati ne presudom i rasvijetljenim slučajem, već smrću jedinog osumnjičenog. U međuvremenu je preminuo i književnik Jevrem Brković.

Na ovonedjeljnom  ročištu advokatica  Rogošić je saopštila da je od Vukovićeve majke dobila informaciju da je preminuo: “Dobila sam informaciju od majke okrivljenog da je preminuo 1. aprila. Istu informaciju je dobio sud od policije. Do narednog pretresa, sud će tu informaciju da potvrdi, kako bi se postupak obustavio”, kazala je Rogošić.

Puniša Vojičić, stric ubijenog Srđana,  saopštio je da sumnja da je Vuković “ubijen ili sklonjen u inostranstvo”. On je sudu predložio da zatraži ispitivanje da li je tijelo koje se nalazi u grobnici zaista Vukovićevo.  Vojićić smatra da je Vuković bio prijetnja nalogodavcima zločina.

Vijesti su u februaru ove godine objavile  transkript razgovora odbjeglog policajca Ljuba Milovića i šefa kavačkog kriminalnog klana Radoja Zvicera o tome “da je jedan podgorički biznismen” organizovao napad na književnika, kada je ubijen  Vojičić. Brković je više puta tvrdio da je motiv napada i likvidacije njegov roman Ljubavnik Duklje, u kojem je pisao o vezama bivše crnogorske vladajuće političke i poslovne klase s organizovanim  kriminalom.

Vuković je uhapšen u oktobru 2019., a suđenje je počelo naredne godine – četrnaest godina nakon ubistva. I istrage koja je tapkala u mjestu. A onda je nastavljeno tapkanje u sudnicama.

Viši sud je Vukovića u novembru 2022.godine proglasio krivim za saizvršilaštvo u pokušaju ubistva i osudio na tri i po godine zatvora. Međutim u aprilu prošle godine Apelacioni sud je  predmet vratio na ponovno suđenje. Vuković je pušten da se brani sa slobode.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

EKONOMIJA VLASTI: Državna preduzeća – partijsko vlasništvo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službena saopštenja iz državnih kompanija, nerijetko, otkrivaju i najnovija pomjeranja na ovdašnjoj političkoj mapi. Neke ljubavi se gase, neke razbuktavaju. A neke traju

 

Još ne postoji zvaničan podatak o broju preduzeća koja su u većinskom vlasništvu države Crne Gore ili neke od ovdašnjih 25 opština. Iz Instituta alternativa potrudili su se i napravili svoju listu. Ona, u stvarnosti, ne može biti kraća. Samo duža. Prema njihovim podacima, imamo 55 državnih i 123 lokalna preduzeća sa, makar, 20.515 zapošljenih. Čiji broj u kontinuitetu raste.

Makar neki od donosioca odluka u prebrojanim državnim  preduzećima ne osjećaju se kao dio tog sistema. Odnosno, ne prihvataju pripadajuće obaveze o javnosti rada. Tako su iz pljevaljskog Rudnika uglja (dio sisetama EPCG) odbili da NVO MANS dostave podatke o zapošljavanju i poslovnim aranžanima vezanim za prodaju uglja kompanijama iz Srbije. Poslovna tajna, objasnili su.

„Kada smo tražili kopiju pravilnika o poslovnoj tajni, odgovoreno nam je da ova kompanija nije obveznik Zakona o slobodnom pristupu informacijama (SPI), jer Rudnik nije u vlasništvu države“, objasnili su iz MANS-a novinarima Vijesti. I predočili dokument – odgovor koji su dobili iz Rudnika uglja. Tamo stoji: „U smislu citirane zakonske odredbe (dio Zakona o SPI, primjedba Monitora), a imajući u vidu činjenicu da je Rudnik uglja, kao jednočlano akcionarsko društvo u 100 odsto vlasništvu EPCG, a ne države Crne Gore, smatramo da ne postoji zakonska obaveza Rudnika uglja za postupanje“.

To što je EPCG skoro pa u sto postotnom vlasništvu države – nema veze. Da je važno, valjda bi neko od nadležnih iz izvršne vlasti ili regulatornih i nadzornih agencija reagovao na objavljene tvrdnje. Ovako, stvari su sada postavljene na sledeći način: Rudnik uglja nije državno nego vlasništvo Elektroprivrede, pa se na njega ne odnosi Zakon o slobodnom pristupu informacijama. Pride, pošto im je resorni ministar Saša Mujović to završio, ubuduće će „sva nabavka uglja EPS-a od RUP-a ići na osnovu bilateralne saradnje dvije kompanije“. Tako će se, pojasnili su iz Ministarstva energetike dogovor Mujovića i izvršnog direktora EP Srbije Dušana Živkovića, „izbjegnuti nepotrebni troškovi trećih lica, posrednika u trgovini, smanjiti mogućnost manipulacija i postigli maksimalni benefiti za kompanije“. Možda. Ali će se tako takođe izbjeći i javno oglašavanje prodaje, nadmetanje potencijalnih kupaca koje bi moglo donijeti bolju cijenu prodavcu (iz perspektive Crne Gore to nam je u interesu) i bilo kakva kontrola poslova ugovorenih bilateralnom saradnjom. Čija se tajnost, vrlo je vjerovatno, podrazumijeva.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NOVO VRIJEME, STARI NAČIN: Posao sa malim HE cvjeta

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vlasnici  33 mHE koje su sagrađene po osnovu šeme podsticaja koju plaćaju građani ubiraju milionske profite. Oni kojima je spriječena gradnja traže od države milionski odštetu. Nacrtom zakona o obnovljivim izvorima predviđaju se brojne olakšice, pa se prekaljeni biznismeni već  organizuju da prigrabe nove subvencije

 

 

Deset firmi koje gazduju sa 22 male hidroelektrane (mHE), od biznisa prodaje struje u prethodnim godinama, pa do kraja prošle godine, prikazalo je dobit od preko 21,5 miliona eura, saopštili su iz Akcije za socijalnu pravdu (ASP).

Iz ove organizacije podsjećaju da su biznis mHE razvile vlade Demokratske partije socijalista. Do poslova su došli uglavnom bliski vrhu te partije po političkom, rodbinskom, kumovskom-prijateljskom ključu.

Podsticaj za mHe, kao obnovljive izvore energije, plaćaju građani. Prema zvaničnim podacima na terenu imamo 33 mHE koje su sagrađene po osnovu šeme podsticaja. Biznis šema je obuhvatala dodjelu koncesija za proizvodnju struje iz mHE na period od 27 do 30 godina, a koncesionar dobija pravo na subvencije u prvih 12 godina, koje plaćaju potrošači kroz račune na struju, a dio se izdvaja iz državne kase, naveli su iz ASP.

Male HE uglavnom se nalaze na nerazvijenom sjeveru, gdje mještani godinama ukazuju da su im uništile rijeke. Ilustrativan je primjer Andijevice na čijoj teritoriji se nalazi deset malih HE, devet privatnih i samo jedna opštinska. Godišnje vlasnici mHE sa područja ove opštine od njih zarade oko četiri miliona eura, a budžet Andijevice je 2,5 miliona. No u ovoj opštini su donekle zadovoljni jer su se izborili za procenat od šest odsto koje naplaćuju malim HE za koncesuju na vode. U drugim opštinama taj je procenat svega 0,5 odsto. Koncesije se naplaćuju preko Ministarstva finansija, a 70 odsto pripada lokalnim samoupravama, dok 30 odsto ide u državni budžet. Prema projekcijama mHE će u tri decenije, koliko će biti u privatnom vlasništvu, zaraditi oko 120 miliona eura. Opštini Andijevica će u tom periodu pripasti samo devet miliona eura.

U susjednim Beranama Hidroenergija Montenegro je razgranala posao sa  malim hidroelektranama. ,,Hidroenergija Montenegro, koja gazduje sa osam mHE, a do kraja prošle godine je nagomilala dobiti oko devet miliona eura“, navode iz ASP-a.

Ova kompanija je u vlasništvu Olega Obradovića i Ranka Radovića, kome su vlasništvo ustupili Ranko Ubović i Aleksandar Mijajlović, nezvanični vlasnici kompanije Bemaks.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo