Povežite se sa nama

OKO NAS

BERANE, NAJVEĆE EVROPSKO GRADILIŠTE U CRNOJ GORI: Vraćeno povjerenje

Objavljeno prije

na

Sa dna ljestvice razvijenosti, gdje se nezasluženo našlo kroz proces tajkunske tranzicije i uništavanja velikih industijskih potencijala, Berane je ovog proljeća dospjelo među gradove u kojima se realizuju projekti iz fondova Evropske unije. Zahvaljujući prije svega projektu izgradnje kolektora, a zatim stambenog naselja za izbjeglice, za ovaj grad s pravom kažu da je trenutno najveće evropsko gradilište u Crnoj Gori.

Ta dva važna projekta teška su ukupno oko dvadeset miliona eura. Prvi blizu petnaest i drugi četiri.

Predsjednik opštine Berane Dragoslav Šćekić ističe kako je to pokazatelj da je aktuelna lokalna vlast u Beranama stekla povjerenje kod evropskih donatora i podsjetio da su u vrijeme vladavine DPS u Beranama neke strane donacije zlupotrijebljene i sredstva nenamjenski potrošena.

On dodaje da „postoje otpori realzaciji projekata Evropske unije, čak i od onih kojima su usta puna Evrope”.

„Nedavno su odbornici DPS u lokalnom parlamentu glasali protiv usvajanja Detaljnog urbanističkog plana, kojim je predviđena i izgradnja zoo-vrta, takođe iz sredstava EU. Treba li podsjetiti kako su njihovi funkcioneri dok su bili na vlasti u gradu nezakonito raspolagali sredstvima EU prilikom gradnje Vatrogasnog doma, i onda smo mi to morali da peglamo”, kaže Šćekić.

Evropski fondovi, uz učešće Opštine i Vlade Crne Gore, obezbijedili su, naime, oko petanest miliona eura za izgradnju kolektora na teritoriji grada i prigradskih naselja, koji će obuhvatiti kanalizacionu mrežu u dužini od dvadeset i jednog kilometra.

Na području Berana do sada je je postojalo mnoštvo takozvanih kanala iz kojih se fekalije izlivaju direktno u rijeku Lim. To je višedecenijski problem s kojim se suočava lokalno stanovništvo.

„Blizu 75 odsto zagađenosti vodnih resursa dolazi iz kanalizacionog otpada. Adekvatno sakupljanje i tretman otpadnih voda jedan je od najskupljih aspekata zaštite životne sredine. Na kraju projekta, Berane će imati postrojenje otpadnih voda koje će koristiti oko dvadeset hiljada građana” izjavio je Andre Lis, šef sektora za saradnju u Delegaciji Evropske unije u Crnoj Gori, naglašavajući da je ovo najveća investicija u oblasti infrastrukture koji je EU do sada finansirala u Crnoj Gori.

U zvaničnim dokumetima je zapisano da se radi o investiciji vrijedanoj 13,2 miliona eura, od čega bespovratna sredstva Evropske unije iznose 8,3 miliona eura, dok ostatak sredstava izdvaja Crna Gora u vidu nacionalnog kofinansiranja. Rok za završetak radova na projektu izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda je 30, a za projekat izgradnje kanalizacione mreže 20 mjeseci. Povjerenje investitora da izvodi radove dobila je španska firma Aqualia.

Iz Ministarstva održivog razvoja i turizma ranije su potvrdili da izgradnja kolektora u Beranama predstavlja jedan od najznačajnijih infrastrukturnih projekata u oblasti zaštite životne sredine. Oni su podsjetili na aktivnosti koje su prethodile zatvaranju finansijske konstrukcije i za ovaj i za neke druge veoma važne projekte koji će se realizovati u više crnogorskih gradova.

„Najprije je od Evropske komisije dobijena akreditacija za decentralizovano upravljanje sredstvima opredijeljenim za regionalni razvoj, što znači prenos ovlašćenja na nacionalne institucije da mogu da sprovode cjelokupan proces. Nakon toga je potpisan prvi finansijski sporazum izneđu Vlade i Evropske komisije za operativni program, što je značilo početak implementacije pet značajnih infrastrukturnih projekata iz oblasti zaštite životne sredine i saobraćaja u iznosu od 22.235.679 eura IPA sredstava i četiri miliona eura nacionalne kontribucije”, saopšteno je iz Ministarstva.

Stanovnici Berana ne kriju zadovoljstvo, posebno u naseljima koja su bila na udaru otpadnih voda. Tako mještani naselja Talum na lijevoj obali Lima podsjećaju da se u neposrednoj blizini njihovih kuća godinama talože fekalije iz donjeg dijela grada koje dopiru preko otvorenih kanala, ugrožavajući zdravlje građana, što predstavlja višedecenijski problem.

„Cijeli taj prostor je pun miševa, žaba i gmizavaca. Zato smo svakodnevno strahovali za bezbjednost naše djece. Plašili smo zaraznih bolesti. Kada je počela izgradnja kolektora prosto smo odahnuli svjesni da će ovaj problem konačno biti prevaziđen”, pričaju mještani Taluma.

Na drugoj strani rijeke, preko puta Taluma, u naselju Rudeš, konačno je ovih dana položen kamen temeljac za izgradnju stambenih zgrada za izbjeglice koje nalaze utočište u ovom gradu. Evropa je odlučila da riješi još jedan gorući problem.

Izgradnja stambenih zgrada u naselju Rudeš u Beranama dio je regionalnog stambenog programa za zbrinjavanje izbjeglica koji se uz međunarodnu finansijsku podršku realizuje na prostorima ex Jugoslavije.

Projekat je vrijedan oko četiri miliona eura, od čega 3,5 miliona predstavlja stranu donaciju. Ovaj grad je, kako kaže njegov gradonačelnik, bio širokog srca kada se radilo o prihvatanju izbjeglica sa ratom zahvaćenih prostora bivše Jugoslavije. U jednom trenutku u Beranama je svaki četvrti stanovnik bio izbjeglica.

„Berane i na nivou regiona ima veliki procenat izbjeglica, iako se ne možemo pohvaliti ekonomskim pokazateljima i reći da su ovdje ostali zbog veće mogućnosti za zapošljavanje. Prije sam sklon tezi da su ostali ovdje, jer su u Beranama od početka prihvaćeni kao svoji, što i jesu. Zato danas više ne možemo govoriti o izbjegličkoj populaciji, jer su u proteklih četvrt vijeka napravljene neraskidive prijateljske, kumovske, bračne i druge veze. Zato o beranskim raseljenim licima i ne želim da govorim drugačije, nego kao o dragim sugrađanima”, izjavio je Šćekić.

Projekat izgradnje stambenih zgrada na Rudešu za izbjeglice i raseljenike trebalo bi da bude završen sljedeće godine u ovo vrijeme. Opština Berane je još prošle jeseni obezbijedila privremeni smještaj za porodice koje su stanovale u barakama na mjestu gdje će se izgraditi stanovi.

Ranije je najavljeno da će konkurs za buduće stanare stambenih jedinica u novim izbjegličkim zgradama biti objavljen polovinom ove godine. Za 94 nova stana moći će da konkurišu raseljena lica iz bivših jugoslovenskih republika sa regulisanim statusom u Crnoj Gori i prebivalištem u Beranama. Konačnu selekciju stanara izvršiće mješovita komisija sastavljena od predstavnika Ministarstva rada i socijalnog staranja, Opštine Berane, UNHCR i OEBS.

Nakon useljenja raseljenih lica u nove stambene jedinice, Opština Berane će dobiti novih 90 stambenih jedinica u sadašnjim izbjegličkim naseljima Rudeš jedan i Rudeš dva za smještaj domicilnog stanovništva u stanju socijalne i stambene potrebe.

U Beranama i dalje utočište nalazi blizu četiri hiljade izbjeglica, što je vise nego u svim drugim gradovima na sjeveru zajedno. To je deset odsto ukupnog stanovništva ove sjeverne opštine. Međunarodna zajednica je ranije u Beranama finansirala izgradnju tridesetak stanova za izbjeglice na brdu kod manastira Đurđevi stupovi, kao i još trideset kuća u naselju Riversajd.

Uz još nekoliko velikih prekograničnih projekata u koje je i Berane uključeno, ovaj grad je stekao reputaciju domaćinskog gazdovanja stranim donacijama. Kako je bilo do prije nekoliko godina i koliko miliona stranih ulaganja je „oprano” kroz nikada realizovane projekte koji su već zaboravljeni, znaju i ‘tice na grani.

Povjerenje međunarodnih finansijskih institucija nije bilo lako povratiti. Aktuelnim lokalnim vlastima u Beranama to je pošlo za rukom.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

SUDBINA RIZVAN-BEGOVE KULE U BERANAMA: Urušavanje u zaborav

Objavljeno prije

na

Objavio:

Rizvan-begova kula je odavno u ruševinama, ali svi koji znaju priču o njenom vlasniku, lijepoj Albi i ljubavi sa vrtlarom, kada tuda prođu, sa čežnjom bace pogled na kamene ostatke, čekujući da se iza vrata pojave likovi iz ne tako davne prošlosti i priče koja prelazi u legendu

 

Zidine stare Rizvan-begove kule u najstarijem dijelu Berana, naselju Hareme, još uvijek odolijevaju limskim vjetrovima, koji lagano otkidaju kamen po kamen sa ove prelijepe građevine.

Čija je sada formalno, skoro da se ne zna. O njoj se niko ne stara. Samuje i još uvijek krije tajne o velikoj ljubavi njenog prvog vlasnika Rizvan-bega prema ljepotici Albini.

Rizvan-beg je ostao upamćen kao čuveni turski kajmakan, odnosno civilni upravnik nekoga od turskih vezira. Ostala je i sasvim pouzdana, istorijski provjerena priča da je Rizvan-beg bio francuski đak, odnosno da je na Sorboni završio arhitekturu.

U Limsku dolinu je doveden da projektuje grad, koji je zahvaljujući njegovom zapadnoevropskom obrazovanju, umjesto uskih sokaka, dobio široke ulice, skoro kao bulevare, kao malo koji drugi grad na sjeveru Crne Gore.

Tako i turistička tabla u glavnoj ulici u ovom gradu danas podsjeća na to da je potpuno neuobičajenoa za osmanlijsko gradsko uređenje, ta ulica u Beranama prava i široka.

„Projektovao ju je, po ugledu na evropske metropole, Rizvan-beg, čuveni arhitekta i pariski đak. Berane je tako dobilo najprostraniju i najširu ulicu među tadašnjim turskim gradskim naseobinama na ovom dijelu Balkana“ – piše na turističkoj tabli.

A Rizvan-beg je crtajući, odnosno projektujući ulice i podižući sebi spomenik za života, uporedo gradio svoje kameno zdanje koje odolijeva zubu vremena. U njemu je od očiju naočitih Beranaca krio svoju ljepoticu Albinu.

Albu, kako su joj tepali u gradu, oni koji su čežnjivim pogledima mogli doprijeti do nje. Alba je bila stalno na oku Rizvan-begovog sluge Hamze, koji je čuvao i od brojnih askera, jer je Berane tada, u osnivanju, krajem devetnaestog vijeka, bio uglavnom vojni grad.

Čuvao je Rizvan-beg u toj kuli Albu, sve do trenutka dok nije, kaže priča iz davnina, za svog vrtlara odabrao plećatog i ćutljivog pravoslavca Prebila, iz udaljenih Rudina.

Hroničar starih Berana Milija Pajković zapisao je da se o porijeklu lijepe Albe interesovao čak i turski profesor istorije i etnolog dr Erdat Jurdaz.

On je ispod svog rukopisa, dopisao da je moguće da je Alba bila i Alma, jer ga je na tu pomisao navela priča koju je neki asker, preživjevši ratove i vrativši se u postojbinu, ispričao svom ocu.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štempanom izdanju Monitora od 21. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

DECENIJSKA NEBRIGA O JEDNOJ OD NAJLJEPŠIH KOLAŠINSKIH STARIH ZGRADA: Kuću Marića zaobilaze i prolaznici i inspekcije

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zbog nebrige države i opštine, „Kuća Marića“ sada je objekat čije rušenje svi priželjkuju. Uklanjanjem tog objekta nestaće ruina i opasnost za prolaznike iz najužeg centra grada, ali, prije svega, vrijedan dio kolašinskog arhitektonskog nasljeđa

 

Umjesto da bude značajn dio arhitektonskog nasljeđa, zgrada „starog Sreskog suda” u Kolašinu, deceniju već, velika je opasnost za pješake i vozila u najužem centru grada.  Prošlo je skoro 10 godina otkako je Sekretarijat za urbanizam naložio da se obavi vještačenje i utvrdi stabilnost tog objekta, poznatog i kao „kuća Marića“,  u Ulici  Boška  Rašovića.  Institut za razvoj i istraživanje u oblasti zaštite na radu  iz Podgorice, prije pet godina, ocijenio je da zgrada, zbog stanja u kojem se nalazi, predstavlja opasnost za ljude, susjedne objekte i bezbjednost saobraćaja. Iz Instituta su konstantovali i da su troškovi radova rekonstrukcije premašili one za rušenje objekata i izgradnju novog. Rekonstrukcija više nije moguća, a na rušenje koje, sada već, svi priželjkuju, godinama se čeka.

U međuvremenu, radnici Komunalnog preduzeća nekoliko puta su uklanjali djelove građevine, koji su visili i prijetili da povrijede prolaznike ili oštete vozila. Sve to vrijeme zgrada je obilježene crvenom trakom,  odnosno, zaštitnom ogradom, kao „vizuelno upozorenje na opasnost”. Objekat je trenutno u takvom stanju da vjerovatno neće izdržati nalete vjetra tokom zime  ili prve proljećne kiše.  U širokom luku zaobilaze ga i prolaznici, ali i nadležne inspekcije.

Kako kažu u Opštini, ograđivanje, to jest, ograničavanje pristupa zgradi, prvi put je učinjeno 2018. godine, nakon što je urbanističko-građevinska inspekcija Ministarstva održivog razvoja i turizma kontrolisala objekat. Preostalo je da država odluči šta da radi sa ruinom u centru. Dalje od toga se nije odmaklo, a  to bio jedini  put kad je nadležna inspekcija obišla „stari Sreski sud“.

Bivšem Ministarstvu održivog razvoja i turizma nije se žurilo da riješi  problem polusrušene zgrade. Brojni apeli odbornika lokalnog parlamenta, građana, a i nekoliko puta ponovljene incijative Turističke organizacije (TO), kojim je traženo uklanjnje tog i sličnih objekata, ostali su bez odgovora.  Prema zakonu,  Opštini su, kažu u lokalnoj vlasti,  „vezane ruke”, pa se sve minule godine čeka na potez države.

Ne žuri se, očigledno, ni sadašnjem Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma niti Direktoratu za inspekcijske poslove i licenciranje. Na te dvije adrese, još u maju minule godine, pisao je predsjednik Skupštine opštine (SO) Kolašin Milan Đukić, tražeći hitan inspekcijski nadzor nad „kućom Marića“

On je upozorio da je zgrada „velika opasnost u samom centru“ i tražio hitnu intervenciju nadležnih inspekcija. Podsjetio je da Zakon o planiranju i izgradnji objekata nalaže da vlasnik sam ukloni objekat ukoliko je dotrajao.

Zgrada u kojoj je nekada bio smješten Sreski sud, građena je,  najvjerovatnije,  1907. godine, u duhu secesije. Među onim zgradama je čiji su projektanti ostali anonimni. Kako je zapisala kustoskinja zavičajnog muzeja Draginja Kujović: … „arhitektonsko rješenje objekta nagovijestilo je siguran  raskid sa tradicionalnim graditeljskim konceptima tog podneblja“.

Prodata je prije desetak godina podgoričkom preduzeću čiji je vlasnik Nebojša Bošković, za 120.000 eura.  Zbog poslovnih problema i sukoba sa zakonom  novi vlasnik nije nikad započeo rekonstrukciju tog objekta. A država i opština nijesu  našle način da ga natjeraju na brigu o jednoj od najljepših i najstarijih kolašinskih zgrada.

U listu nepokretnosti objekat se sada vodi kao „poslovna zgrada u vanprivredi“. Zvanični vlasnik zgade je podgoričko preduzeće K Distribution doo. Upisana je i hipoteka u iznosu od 640.000 eura u korist Holdco east iz Podgorice.

Bošković je kupio još jednu kolašinsku staru zgradu, nekada vlasništvo FK Gorštak, za 80.000 eura. I ta zgrada sada predstavlja ruglo grada. Gotovo ništa nije ostalo od nekadašnjeg sjaja tog za lokalnu istoriju, ali i kulturu, vrlo bitnog objekta, građenog 1920. godine. Prvi put se pominje 1930. kao Grand hotel.  Sredinom 30-ih godina prošlog vijeka Grand hotel postaje hotel Boškovića. Taj objekat je bio centar života Kolašina između dva svjetska rata.

Tokom cijelog mandata aktuelne kolašinske vlasti ponavljale su da „centar Kolašina ne smije imati ruševine“.  Aktuelna i bivše vlasti u tom gradu, takođe, više puta su nagovještavle da bi trebalo zaštiti najstarije kolašinske objekte. Te ideje sporadično su nalazile mjesto i u strateškim planovima razvoja. Sve je ostalo na riječima. U međuvremenu, pod naletom novog investicionog talasa, Kolašinu, tvrdi „struka“, prijeti opasnost da izgubi svoju arhitektonsku prepoznatljivost, koju je dugo čuvao.

Gradu prijeti ogromna opasnost i od neplanske urbanizacije. To je bilo upozorenje sa konferencije o intenzivnom integralnom pristup razvoju Kolašina, koja je održana u oktobru minule godine. Arhitekta prof. dr Rifat Alihodžić tada je rekao da što hitnije treba formirati nezavisno stručno tijelo koje bi bi pratio cijeli proces – od izrade planske dokumentacije do relizacije. Ukoliko se gradnja otme kontroli, kaže on, „Kolašin bi uskoro mogao postati Zlatibor”.

Alihodžić je podsjetio i na arhitektonski značaj Spomen-doma, koji je, kako tvrdi, dragulj i zbog kojeg bi mnogi došli u Kolašin. On predlaže rekonstrukciju tog objekta. Ni ta zgrada još nije na listi prioriteta ni države ni Opštine.

                                                                                                Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

RUDNIK UGLJA BERANE I DALJE BEZ PROIZVODNJE: Samo obećanja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako trenutno stvari stoje Rudnik mrkog uglja u Beranama i u ovu godinu ulazi bez ikakve čvrste garancije da će se iznaći rješenje za ponovno aktiviranje jame Petnjik, zbog čega će oko stotinu pedeset bivših rudara i dalje vrijeme provoditi na birou rada

 

Umjesto obećanog pokretanja proizvodnje i ponovnog zapošljavanja u firmi iz koje su se preselili na biro rada, beranski rudari su pred novogodišnje praznike, zahvaljujući svojoj bivšoj koleginici, sada poslanici Jovanki Bogavac (PZP), na poklon dobili amandman koji im garantuje da će biti obuhvaćeni zakonom o ostvarivanju prava na finansijsku pomoć radnicima koji su bili zaposleni u privrednim društvima u sektoru rudarske i metalske industrije.

Ministarstvo ekonomskog razvoja (MER) prihvatilo je, naime, amandman poslanice Bogavac da se i rudari koji su radili u Rudniku mrkog uglja u Beranama ne izostave iz ovog zakona.

,,Razlozi za podnošenje ovog amandmana je što je članom 3 iz sektora rudarstva izuzeta podzemna eksploatacija uglja kao najkopleksnija djelatnost i najugroženija evropskim propisima kojima se djelimično uticalo na gašenje Rudnika podzemne eksploatacije uglja u Beranama. Rudari rudnika mrkog ugija u Beranama radili su u najtežim uslovima, 200 metara ispod zemlje, svakodnevno ugrožavajući svoj život i zdravlje uz skromne zarade. Jedan dio rudara je primio otpremnine u iznosu od tri prosječne zarade ili otpremnine preko Fonda rada, a zbog neuplaćenih poreza i doprinosa, mnogi nisu bili u mogućnosti da ostvare pune ili bilo kakve penzije”, obrazložila je Bogavac.

Ona je kazala da ima puno invalida rada koji su korisnici izuzetno skromnih invalidskih naknada.

,,Kako su se za rudare beranskog rudnika uvijek prihvatala zakonska rješenja kao i za Rudnike podzemne eksploatacije boksita u Nikšiću, kako za uslove za penzionisanje rudara pod povoljnijim uslovima, beneficirani staž i mnoga druga, jedino je logično da se i pri donošenju ovog Zakona ne preskoče rudari podzemne eksploatacije uglja kao jedne od socijalno najugroženijih djelatnosti”, kazala je Bogavac.

Kako trenutno stvari stoje Rudnik mrkog uglja u Beranama i u ovu godinu ulazi bez ikakve čvrste garancije da će se iznaći rješenje za ponovno aktiviranje jame Petnjik, zbog čega će oko stotinu pedeset bivših rudara i dalje vrijeme provoditi na birou rada.

Nezaposleni beranski rudari slažu se sa konstatacijom da je neprimjereno što država nije prepoznala probleme koji su pratili dešavanja u njihovom kolektivu.

Više od amandmana, koji je svakako dobar, oni bi se, kako kažu, obradovali da je ministar Jakov Milatović, kada je nedavno posjetio Berane, obišao njihovu kompaniju i iznašao rješenje za nepremostivi problem koji se ogleda u tome kako i o čijem trošku prebacivati iskopani ugalj do Termoelektrane u Pljevljima, sa kojom imaju ugovor o preuzimanju svih zaliha crnog zlata.

,,Nismo mogli da vjerujemo da ćemo i ovu godinu dočekati na birou rada. Tim prije jer smo mislili da će država prepoznati značaj beranskog rudnika. Očigledno  smo se prevarili, jer sem obećanja ništa nije urađeno da jama Petnjik ponovo proradi, iako je za tako nešto postojala mogućnost, samo da je Vlada htjela da na pravi način razmotri zahtjeve rukovodstva rudnika i izdvoji sredstva za prevoz uglja od Berana do Pljevalja”, kažu rudari.

Oni podsjećaju da je u drugoj polovini jula prošle godine, prilikom posjete Beranama, premijer Zdravko Krivokapić izjavio da Rudnik Berane treba da radi i doprinosi termoelektrani Pljevlja, ,,onoliko koliko će ta termoelektrana raditi”, a da će kroz zapošljavanje do stotinu dvadeset radnika sigurno biti zbrinuto oko četiristo porodica.

,,Ako postoji problem i dobra volja za rješenje, doći ćemo brzo do toga rješenja”, kazao je Krivokapić.

Samo petanaest dana nakon toga oštećen je dalekovod kojim se napaja beranski rudnik i prekinute su sve aktivnosti na održavanju jame, koja je zbog nestanka struje i zaustavljanja pumpi, napunjena vodom.

Izvršni direktor rudnika Nikola Šćekić, potvrdio je da jama Petnjik sada djelimično sanirana i da je iz nje izvučena voda, ali da od proizvodnje, ipak, nema ništa.

,,Uspjeli smo vagonima da izvučemo vodu iz jamskih prostorija koje su zbog nestanka stuje bile potopljene. Međutim, potpuno uređivanje jame iziskuje značajna ulaganja. Problem je što od Vlade ne stiže nikakva konkretna pomoć, tako da je sudbina rudnika potpuno neizvjesna, s obzirom na to da je sadašnje stanje neodrživo”, istakao je Šćekić.

On je podsjetio da se račun rudnika mjesecima nalazi u blokadi i da to stvara dodatne probleme.

,,Prošle godine u aprilu je, zbog određenih dugovanja, uslijedila blokada računa. Tako je radnicima koji su ostali da rade na održavanju, a ima ih petnaestak, onemogućeno da prime zarade, što je ovo preduzeće stavilo u potpuno nezavidan položaj”, rekao je Šćekić, dodajući da razgovori sa predstavnicima Vlade o ponovnom aktiviranju rudnika nijesu dali željene rezultate.

Rukovodstvo preduzeća i dalje tvrdi da je vlasnik Rudnika svih ovih godina dotirao sredstva kako bi se održavala proizvodnja u Beranama.

,,Matična firma iz Sremske Mitrovice, Metalfer,  u posljednjih sedam godina je uložila preko četiri miliona eura u rudnik, a da iz tog rudnika nije uzela ništa. Činili su to znajući da ovaj rudnik, uz odgovarajuću pomoć države, može da radi i da je od važnosti za cijelu Crnu Goru. I nakon prekida proizvodnje on je obezbjeđivao sredstva za plate radnika koji rade na održavanji i za druge troškove. Sada kad imamo ovakvo stanje i blokadu računa on je prinuđen da digne ruke od rudnika”, tvrdi Šćekić.

Jedini preživjeli privredni kolektiv iz nekadašnje industrijske zone Rudeš u Beranama, Rudnik uglja, kroz proces tranzicije promijenio je dosta vlasnika.

Početkom 2014. godine od grčkog biznismena Petrosa Statisa kupio ga je Metalfer iz Sremske Mitrovice.

Metalfer je krenuo ambiciozno i već poslije treće godine od početka privatizacije našao se na vrhumcu poslovanja, kada su imali tri smjene i 157 radnika. Tadašnji menadžment je čak najavljivao upošljavanje još stotinu radnika i proširenje proizvodnje.

A onda je u aprilu 2019. godine došlo do prekida proizvodnje i priče o tome kako vlasnici iz Srbije više ne mogu da pokrivaju gubitke koje rudnik pravi. Od tada se vode pregovori da se nađe model da se rudniku pomogne da radi bez gubitaka i da se pokrene proizvodnja.

Za to je, kako objašnjavaju iz rudnika, bilo potrebno samo da im dotiraju prevoz iskopanog uglja od Berana do Termoelektrane u Pljevljima, sa kojom imaju ugovor o kupovini svih količina. Stvari su lagano išle u tom pravcu.

I premijerova izjava petnaestak dana prije potapanja jame bila je na tom fonu. Šta se dogodilo pa sada odjednom niko više to ne pominje, ne zna se. Premijeru je, izgleda, lakše bilo da obeća, nego da ispuni to što je obećao.

Obećao je ponovno zapošljavanje stotinu dvadeset rudara, ili četiristo zbrinutih porodica u siromašnim Beranama. U gradu koji je nekada imao deset hiljada radnika u privredi i bio treći po razvijenosti u Crnoj Gori. Da bi nakon tranzicije i cunamija koji je protutnjao industrijskom zonom, danas bio u situaciji da  na koljenima moli za pokretanje proizvodnje u rudniku.

                                         Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo