Povežite se sa nama

OKO NAS

BITI PENZIONER U CRNOJ GORI: Za život malo, za DPS dovoljno

Objavljeno prije

na

Grupa penzionera iz Podgorice odrekla se prije tri godine povećanja penzija od dva odsto, u korist predsjednika države, Skupštine, Vlade, ministara, poslanika i drugih funkcionera „da zadovolje svoje nezasite apetite”. U saopštenju su naveli da o penzionerima niko ne vodi nikakvu brigu.

Upravni odbor Fonda penzijsko-invalidskog osiguranja (PIO) odlučio je prije nekoliko dana da poveća penzije za oko 2,28 odsto. Najviša penzija nakon usklađivanja penzija iznosiće 1.141,46 eura, a najniža 125,63 eura.

Ovog puta niko se nije odrekao tog enormnog povećanja penzija, ali vjerovatno mu se većina penzionera nije pretjerano obradovala. Zašto, za Monitor to ovako komentariše dr Ivo Đurišić, penzioner i nekadašnji funkcioner DPS-a: „Toliko povećanje je izgleda dovoljno za 120.000 penzionera koji godinama glasaju za DPS da ne bi izgubili i tih 2,28 odsto, a malo za život dostojan čovjeka. Od 130 hiljada penzionera većina živi od 180 eura penzije ili manje. Ako, na primjer, pet članova porodice živi od penzije koja iznosi 180 eura, to je nešto preko tri eura ili devet kilograma hljeba mjesečno ili trećina hljeba dnevno. A kad se zna da članovi Vlade dobijaju krajem godine po 500 eura, onda je to kao najavljeno povećanje za 200 penzionera”.

U Crnoj Gori ima trenutno oko 129.000 penzionera koji primaju prosječno oko 280 eura.

Vlada Crne Gore najavila je ovih dana da će preispitati postojeći zakonski sistem prijevremenog penzionisanja zbog velikog deficita Fonda PIO koji iznosi oko 30 procenata. U Pravcima razvoja Crne Gore 2018-2021. godine, kaže se da je za održiv sistem potreban optimalan odnos zaposlenih i penzionera tri na prema jedan, a da je sada taj odnos u Crnoj Gori nepovoljnih 1,65:1. Šta će to značiti nije objašnjeno.

Stručnjaci godinama upozoravaju da crnogorsko društvo ubrzano stari i da je neophodna veća briga o toj populaciji kroz stvaranje boljih materijalnih uslova, zdravstvene i socijalne zaštite. Podrazumijeva se da se u toj populaciji nalaze i penzioneri. Prema podacima Globalnog indeksa starenja za 2015. godinu, procjenjuje se da će udio starijih od 60 godina u ukupnom stanovništvu iznosiće do 2030. godine 25,2 odsto, a do 2050. porašće na 30,5 odsto.

Prosječna starost penzionera u Crnoj Gori bila je u 2016. godini 67 godina i sedam mjeseci, odnosno nešto iznad granice za ispunjavanje uslova za odlazak u penziju. Prema podacima iz Fonda PIO iz te godine, penzioner u Crnoj Gori u penziji je prosječno uživao deset godina i sedam mjeseci. To je period od početka sticanja prava na penziju do smrti ili prekida prava.

Đurišić, koji je bio i direktor Doma zdravlja u Podgorici, tim povodom napominje: ,,Medicina je produžila životni vijek, pa sada pojedinci žive penzionerski život dvadeset i više godina”.

Iz zvaničnih podataka vidi se da veliki broj penzionera u Crnoj Gori ima veoma mala primanja tako da žive ispod linije siromaštva i na granici biološkog opstanka.

Vlada je u junu prošle godine povećala minimalnu penziju za 20 odsto, ali ne zbog toga što brine o penzionerima, kako je tada saopšteno, već zbog toga što joj je to naložio Evropski komitet za socijalna prava. Tadašnja ministarka rada i socijalnog staranja Zorica Kovačević, obrazlažući predlog za povećanje, kazala je da se nada da će to povećanje jednom broju penzionera značiti mnogo. Na komentare da se penzije povećavaju pred izbore, Kovačević je uzvratila da pomenuti predlog zakona nije politička priča u izbornoj godini i ponudila jak argument: ,,Nijesu svi penzioneri članovi Demokratske partije socijalista!”.

Penzije u Crnoj Gori usklađuju se jednom godišnje u procentu koji predstavlja zbir 75 odsto procenta rasta, odnosno pada potrošačkih cijena i 25 odsto procenta rasta, odnosno pada zarada.

Penzioneri su bili i ostali zadnja rupa na režimskoj svirali, kaže za Monitor Vojo Vuletić, predsjednik Partije udruženih penzionera i invalida (PUPI).

„Od kada je Milo Đukanović preuzeo kormilo države, penzioneri su u stalnoj nemilosti. Sve reforme penzijskog sistema, posebno od 2002. godine, bile su na štetu penzionera, dok je vrh vlasti za sebe i svoje okruženje obezbijeđivao visoka primanja i razne privilegije.

Ne mogu da shvatim kako oni koji se bave problematikom penzionera i invalida nijemo prate ponašanje poslanika u skupštinskom Odboru za rad, zdravstvo i socijalno staranje kada se penzionerima penzija poveća, na primjer, za dva procenta, a oni kojima su plate ionako visoke skoče za dvije prosječne penzije” kaže Vuletić. „Većina penzionera se zgučila i to godinama trpi, strahujući da će im vlast uzeti i te male penzije. Oni i dalje ne razlikuju vlast i državu”.

Vuletić napominje da se penzioneri od kojih je većini ugrožena egzistencija, moraju organizovati tako da budu ozbiljan partner vlasti i da budu prisutni svuda gdje se rješavaju njihova životna pitanja.

„Kad bi se u u Skupštini, nalazili i predstavnici penzionera a s obzirom na brojnost baze moglo bi ih biti toliko da nijedna politička partija ne bi mogla formirati vlast bez učešća penzionera, tada bi se sa penzionerima, koja god partija ili politička grupacija bila na vlasti, drugačije razgovaralo nego do sada. I Vlada bi se odgovornije odnosila prema njima i njihovom socijalnom položaju, zdravstvenoj njezi”, uvjeren je Vuletić.

Crnogorski penzioneri su suočeni sa velikim brojem problema pored malih penzija – dugo čekanje kod ljekara, visoke cijene ljekova, mnogi su podstanari… Koliko su ugroženi svjedoči i podatak da se za jednokratne pomoći udruženjima javi na stotine penzionera.

,,Kada se sve to ima u vidu uz penziju od 120 ili 190 eura, onda je jasno da je to je ispod svakog minimuma dostojanstvenog života. A nije li odveć tužno i da se rukovodstvo penzionera glasno i jasno ne odredi prema takvom stanju u državi u kojoj je režim samljeo moral”, pita se Vuletić.

Švajcarska, inače, ima najbolje uslove u svijetu za život starijih osoba, a u Evropskoj uniji starijima je najbolje u Švedskoj, koja je treća u svijetu po kvalitetu života starijih.

Crna Gora je svjetlosnim godinama daleko od njih.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

Izdvojeno

ANDRIJEVICA I MALE HIDROELEKTRANE: Preko suda do stvarnog prihoda

Objavljeno prije

na

Objavio:

U krivičnoj prijavi Opštine navodi se da je Hidroenergija Andrijevica  za oporezivanje prijavila samo vrijednost objekta mašinskih kućica, a ne i vrijednost opreme dvije male HE.  Kazali su da se tako za dvije godine došlo do 47.950 eura neprikazanog poreskog duga

 

 

Opština Andrijevica podnijela je krivičnu prijavu ODT Berane protiv kompanije Hidroenergija Andrijevica doo radi utaje poreza, čime je, kako je rečeno, budžet ove sjeverne opštine  u 2022. i 2023. godini oštećen za 47.950 eura. Sve to se dogodilo prije uvođenja privremenih mjera, odnosno prinudne uprave, pa je pitanje da li će Odbor povjerilaca podržati naum da se u ovom postupku ide do kraja i stvari istjeraju na čistac.

Prema pregledu u Centralnom registru privrednih subjekata stopostotni vlasnik Hidroenergije je Miloš Bojović. Kompanija je registrovana 2015. godine, a promjena statuta je izvršena u oktobru 2020. godine, neposredno poslije političkih promjena na državnom i na lokalnom nivou u ovom gradu.

U prijavi se navodi da odgovorni u doo Hidroenergija Andrijevica , u poreskoj prijavi koju su dostavili nadležnom opštinskom poreskom organu, nijesu prikazali stvarnu vrijednost malih hidroelektrana Štitska rijeka i Umski potok i da su na taj način, umanjujući osnov za plaćanje poreza na nepokretnosti, pričinili krivično djelo.

Iz  doo Hidroenergija Andrijevica su 4. aprila 2022. godine podnijeli nadležnom opštinskom organu poresku prijavu za građevinske objekte malih hidroelektrana Štitska rijeka i Umski potok prikazujući da njihova knjigovodstvena vrijednost iznosi 131.750 eura. Nakon toga je nadležni opštinski organ donio rješenje i preduzeću po ovom osnovu utvrdio porez na ove objekte u iznosu od 1.317 eura na godišnjem nivou (jedan odsto knjigovodstvene vrijednosti).

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRVOSTEPENA PRESUDA ZA UBISTVO ŠEJLE BAKIJE: 40 godina zatvora za femicid

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tridesetjednogodišnji Ilir Đokaj osuđen je u podgoričkom Višem sudu na kaznu zatvora od 40 godina za teško ubistvo bivše nevjenčane supruge Šejle Bakije

 

Tridesetjednogodišnji Ilir Đokaj osuđen je u podgoričkom Višem sudu na kaznu zatvora od 40 godina za teško ubistvo bivše nevjenčane supruge Šejle Bakije (19), 30. septembra 2021. godine, na Karabuškom polju u Tuzima.

Sudija Veljko Radovanović izrekao je Đokaju jedinstvenu kaznu zatvora za teško ubistvo, ubistvo u pokušaju – ranio je Šejlinog oca, i nedozvoljeno držanje oružja i eksplozivnih materija. Djelo je, kako je kazao sudija Radovanović, izvršeno sa umišljajem i iz niskih pobuda.

Sudija je rekao da je sud nesumnjivo, na osnovu provedenih dokaza, odbrane okrivljenih, izjava svjedoka i materijalnih dokaza, utvrdio da je okrivljeni sa umišljajem, iz niskih pobuda i osjećaja sebičnosti, ubio Šejlu,koja je odbijala da obnovi ljubavnu vezu s njim.

Odlučujući o visini kazne, sud je cijenio da nije bilo olakšavajućih okolnosti, dok je od otežavajućih okolnosti imao u vidu raniju osuđivanost optuženog, kao i činjenicu da je ubistvo izvršeno ispred kuće oštećene u prisustvu njene porodice, kazao je sudija Radovanović u obrazloženju presude. Sudija je podsjetio da optuženi nije priznao izvršenje krivičnog djela, pa mu sud tu činjenicu nije mogao uzeti kao olakšavajuću okolnost.

Advokat Srđan Lješković, branilac okrivljenog Ilira Đokaja, izjavio je novinarima nakon što je sud izrekao presudu, da je ta presuda donijeta pod pritiskom javnosti, te da sudovi olako donose ovakve presude od 40 godina zatvora. ,,Naravno da će odbrana izjaviti žalbu, posebno što je svaki naš zahtjev za izvođenje dokaza odbijen. Smatram da dokaze koje smo predložili, da smo ih izveli, sigurno je da bi presuda bila sasvim drugačija”, zaključio je advokat Lješković, ističući da se možda radi o ubistvu ili nehata ili na mah, a da je siguran da nije ubistvo iz niskih pobuda.

,,S obzirom na to da je odluka prvostepena, očekujem da će odbrana uložiti žalbu Apelacionom sudu Crne Gore, ali vjerujem da je ovakva presuda u ovom trenutku kakva-takva satisfakcija porodici”, izjavila je advokatica oštećene porodice Tijana Živković.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

POČELA SEZONA POŽARA NA SJEVERU: Nespremni, tradicionalno

Objavljeno prije

na

Objavio:

I na početku ovogodišnje sezone požara, država ima samo jedan avion koji može biti podrška vatrogascima u gašenju požara. Ne uvijek.  Sa vatrenom stihijom bore se samo pripadnici Službe zaštite i spašavanja  uz pomoć neobučenih i neopremljenih mještana

 

 

Požar u dijelu Nacionalnog parka (NP) Durmitor i dijelu Prošćenskih planina, u vrijeme pisanja ovog teksta, bio je, prema informacijama iz mojkovačke Službe zaštite i spašavanja (SZS), pod kontrolom. Dok poslednje informacije pred štampanje ovog broja Monitora govore da je ugašen. Da obuzdaju vatrenu stihiju, nakon nekoliko dana,  vatrogasci, zaposleni u NP Durmitor i mještani uspjeli su tek u srijedu poslije podne. Izgorjelo je, prema prvim nezvaničnim procjenama, više od pet hektara stare i mlađe borove šume u NP.

Na telefonske pozive Monitora  direktor NP Durmitor Pero Popović nije  odgovarao, a mojkovački vatrogasci,  kako kažu, ne znaju da procijene kolika je šteta napravljena flori i fauni zaštićenog područja.

Zvanična saopštenja iz Javnog preduzeća za Nacionalne parkove Crne Gore (JPNPCG), tokom trajanja požara,  bila su, na momente,  dramatična. U više  navrata tražili su pomoć Direktorata za vanredne situacije Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP)  i Vojske. “Naši zaposleni su danima na terenu sa minimalnim sredstvima za gašenje požara, pa samim tim rizikuju svoje zdravlje i život. Direktorat za vanredne situacije MUP-a je reagovao u nedjelju i poslao kanader, međutim ovdje je potrebna duža i temeljnija intervencija iz vazduha,  jer je teren nepristupačan i vatra se brzo širi. Ugrožen je biljni i životinjski svijet NP. Apelujem i pozivam državne organe i službe da nam pomognu jer je riječ o požaru koji prijeti da će progutati ogromna prostranstva u parku i van njega”, poručio je utorak, 9. aprila,  direktor Popović.

Podrška u obuzdavanju vatrene stihije stigla je kratkotrajno samo dva puta, u nedjelju, 7. aprila, kada je požar primijećen, i u srijedu,  kada je u dva navrata avionom Direktorata gašen požar. Mojkovački vatrogasci pretpostavljaju da je požar zahvatio dio NP, odnosno, dio Prošćenskih planina još u petak, dva dana nakon što je primijećen.  Kasnije, kako kaže komandir SZS Marinko Medojević za Monitor, vatru je bilo teško kontrolisati, jer je vjetar raznosio na  prostor od 10 do 16 hektara šuma i pašnjaka.  On izbjegava da komentariše koliko bi štete i posla za vatrogasce bilo manje da se učestalije i sa više kanadera intervenisalo iz vazduha.

„Teško je to reći, jer je vjetar činio svoje, a vatra se spustila duboko u kanjon Tare.  Naš zadatak je bio da odbranimo 10-ak stambenih obejekata u mjestu Stup, do kojih se požar primakao.  Naše  ekipe bile   su danima na toj lokaciji. Avion je došao u nedjelju, ali vjetar je bio jak, pa je bilo malo koristi od  gašenja iz vazduha. Međutim, u srijedu, tokom dva naleta,  mnogo više je učinjeno, pa je u poslijepodnevnim satima, zajedničkim snagama, požar konačno lokalizovan“, ispričao nam je Medojević.

Ovogodišnju sezonu požara država ponovo dočekuje sa samo jednim ispravnim protivpožarnim avionom. Kako je, početkom marta,  agenciji MINA kazao vršilac dužnosti (vd) generalnog direktora Direktorata za zaštitu i spašavanje Miodrag Bešović, flotu Direkcije aviohelikopterske jedinice čine dva dvomotorna srednja višenamjenska helikoptera i tri jednomotorna turboelisna protivpožarna aviona. „Trenutno je ispravan jedan protivpožarni avion, a kada je u pitanju predstojeća požarna sezona radimo na tome da se letjelice u fazi popravke i servisiranja stave u funkciju i očekujemo da će jedan dio njih biti spreman“, rekao je tada  Bešović. On je objasnio i da  budžetom za ovu godinu nije planirana nabavka novih vazduhoplova, ali  da će pokušati da „u skladu sa mogućnostima,  kroz međunarodne grantove bude nabavljen  jedan protivpožarni  avion“.

Dok izostaje značajnija  podrška „iz vazduha“, i pored poboljšanja opreme minulih godina, vatrogasci u sjevernim opštinama  i dalje se žale da nijesu dovoljno opremljeni i spremni da se uhvate u koštac sa učestalim požarima. U Crnoj Gori je  660 vatrogasaca-spasilaca i 177 specijalizovanih vatrogasnih vozila. Ekološki aktivisti godinama unazad  tvrde da su nedostatak opreme i ljudstva, nepostojanje adekvatnog sistema civilne zaštite i značajnijeg broja obučenih volontera, najslabije tačke sistema zaštite i spašavanja u Crnoj Gori.

„Nijesmo adekvatno uključili nove tehnologije, poput dronova za gašenje i praćenje požara, nemamo dovoljno modernih vozila, naši avioni za borbu protiv požara su konstantno prizemljeni ili oštećeni. Godinama nijesmo obnovili tu flotu, a bez podrške iz vazduha borba protiv požara u periodu suša je skoro nemoguća“,  izjavio je nedavno ekološki i građanski aktivista Aleksandar  Dragićević.

Sistem zaštite i spašavanja u Crnoj Gori uspostavljen je nakon obnove nazavisnosti 2006. godine, u skladu sa evropskim principom decentralizacije vlasti. Trebalo bi da ga čine  građani, preduzetnici, organi i službe lokalnih samouprava i državni organi.  Nekad vrlo efikasan sistem, nažalost, nikad nije uspješno obnovljen, a sa zvaničnih adresa su objašnjavali da je razlog za to manjak novca.

U svakoj lokalnoj samoupravi,  jednom godišnje,  predsjednici  opština donose naredbe o preventivnim mjerama zaštite od požara.  Tim aktima  daju  su uputstva i rok njihove realizacije za građane, preduzeća i lokalne službe. Naredbama je, između ostalog, zabranjeno loženje vatre na otvorenom prostoru u periodu kad su vremenski uslovi povoljni za izbijanje požara, trijebljenje imanja paljenjem bez prethodnog dogovora sa SZS, naređuje se kontinuirano održavanje i uređivanje okućnica, formiranje protivpožarnog pojasa oko objekata… Upravu za šume predsjednici opština obavezuju na “čišćenje i uklanjanje posječenog drveća i otpadnih grana u kompleksima šuma” i da operativne karte za svaki šumski kompleks i upotrebljivi šumski put na području opštine i dostave SZS.

Svaki novi požar pokaže da niti ima masovnije pomoći vatrogascima niti se veći dio preventivnih mjera poštuje. Sudeći po tome što neme sankcija za one koji se ne pridržavaju mjera, jasno je i da se ne sprovodi ni kontrola poštovanja izdatih naredbi. Nekoliko desetina požara koji su bili aktivni od početka aprila na sjeveru države, prema procjeni vatrogasaca, izazvani su ljudskim faktorom, uglavnom nepažljivim paljenjem vatre pri čišćenju imanja.  Sve su lokalizovali pripadnici SZS,  tek ponegdje uz pomoć mještana.

Tokom 10-ak minulih dana  vatrogasci su gasili požare u  mjestu   Bjelogrivac na Bjelasici, a gorjelo je i u Lepencu i Slatini. U istom periodu i bjelopoljski vatrogasci su imali mnogo posla, a najintenzivniji je bio požar na  Obrovu.  Tokom minulog vikenda SZS u tom gradu  intervenisala je  na 14 lokacija. Ugroženi su bili stambeni i pomoćni objekti, u Goduši škola i borova šuma, na Slijepač mostu trafostanica, na Mjatovom  kolu  trafostanica i  u  Panjskoj  luki i Obrovu stubovi dalekovoda  i repetitor.

Krajem marta, u velikom požaru u pljevaljskom selu Pandurica, udaljenom od grada 40-ak km izgorjela je kuća i pomoćni objekat. Iz pljevaljske SZS su objasnili da je u tom požaru gorjela trava, nisko rastinje, ali i značajan dio smrčeve šume. Istovremno aktivni su bili požari i u  Čavanju i Pušonjskom dolu  u Mjesnoj zajednici  (MZ) Kosanica i selu Mataruge, gdje je vatra došla na stotinjak metara od kuća. Prije nekoliko dana izgorio je hektar šume i na području kolašinske opštine, na prostoru Bukovičkog potoka i Sušca. Šta je sljedeće?

                                                                   Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo