Povežite se sa nama

MONITORING

BUDVA – PLAN OBALNOG PODRUČJA BRIŠE NEPODOBNE: Bogati preko noći osiromašili

Objavljeno prije

na

Nijedan planski dokument nije izazvao tako burnu reakciju javnosti kao Prostorni plan obalnog područja, koji je od 26. januara izložen na javnu raspravu. Riječ je o planu PPPNOP kojim se za period do 2030. godine uređuje prostor Crnogorskog primorja koji zahvata teritorije šest primorskih opština.

Javne rasprave održane su u svim primorskim gradovima odakle pljušte negativne reakcije i primjedbe lokalnih uprava, mjesnih zajednica, nevladinih organizacija i pojedinaca, koje stižu na adresu Ministarstva održivog razvoja i turizma, naručilaca izrade ključnog planskog dokumenta.

Planom je izvršen direktan udar na interese vlasnika zemljišta u primorskoj regiji. Čitava područja za koja su usvojeni urbanistički planovi svih nivoa su prosto ,,obrisana”. Urbanizovane, gabaritnim turističkim i stambenim kompleksima pokrivene lokacije – ponovo su postale zelene površine. Na udaru su se našli projekti mnogobrojnih tajkuna, domaćih i stranih, koji su uložili milione eura u kupovinu atraktivnih lokacija duž obale, na kojima su planirali gradnju raznovrsnih turističkih kapaciteta. Prema odrednicama nacrta Plana na njihovim parcelama nema više ničega, samo makija, maslinjaci ili zelena trava, kao onda, prije desetak godina, kada su, zahvaćeni kupoprodajnom groznicom, zemlju pazarili.

Jedan od većih zemljoposjednika na primorju čiji su se projekti našli na udaru obrađivača Plana jeste Atlas grupa Duška Kneževića. U selu Komoševine iznad plaže Mogren, Knežević je planirao gradnju apartmanskog kompleksa od 28.500 kvadrata, na osnovu Urbanističkog projekta Komoševina koji je Opština usvojila. Do realizacije ove investicije nije došlo, pa se, neočekivano, u mapama Plana na zemljištu Kneževića obrela zelena površina

Kompleks je obrisan, jer se, između ostalog nalazi u posebnoj zoni udaljenoj 1.000 metara od obale, u kojoj neće biti dozvoljena gradnja stanova. Međutim, taj princip nije ispoštovan na Atlasovoj lokaciji Mogren grad, pored plaže Mogren, koja je u zoni ,,obalnog odmaka” od 100 metara, pa je taj projekat sačuvan.

Knežević je oštećen i na projektu turističkog naselja Mimoza, na Rtu Kobila u Herceg Novom. Na parceli površine 30 hektara, koja se nalazi na ulazu u Bokokotorski zaliv, planirana je izgradnja turističkog rizorta sa 2.800 kreveta. Planom mu je dozvoljeno manje od polovine, 1.080 kreveta.

Prava čistka planiranih građevinskih područja napravljena je u turističkoj zoni Reževića, u kojoj je glavnina zemljišnih posjeda tokom investicionog talasa promijenila vlasnike. Kada su se gole ledine i kamenjari prodavali za astronomske sume, a mnogi Paštrovići preko noći postajali milioneri.

Situacija se sada preokrenula. Ukoliko se ovakav Plan usvoji, većina kupaca na svojim parcelama neće moći ništa graditi. Preko noći će postati gubitnici, bez mogućnosti da nadoknade uloženo. Mnoge parcele pod teretom su bankarskih kredita koje neće moći vratiti.

Na potezu od naselja Sveti Stefan pa sve do Perazića Dola, većina urbanizovanog zemljišta između magistralnog puta i mora, vraćena je u prvobitni, zeleni pojas. Izbrisane su stotine hiljada planiranih kvadrata, precrtani su hektari lokacija uz more, koje su Prostornim planom Opštine označene kao zone za razvoj turizma.

Izbrisano je turističko naselje Skočiđevojka, na kome je planirana gradnja hotela, vila i apartmana ukupne površine od 160.000 kvadrata na parceli od 20 hektara. Ova lokacija u javnosti je poznata po višestrukoj preprodaji zemljišta, koje je Opština prodala kao vojni kompleks bivše JNA, za 2,3 miliona eura, dvjema ruskim kompanijama. Plac ubrzo kupuje firma Caldero Trade ltd., biznismena Zorana Bećirovića za oko 14 miliona eura, da bi ga preprodala palestinskom biznismenu Muhamedu Rašidu za fantastičnih 41 milion eura. Zbog Rašidovih dugova, Privredni sud je oglasio prodaju zemljišta, čiji vlasnik na kraju postaje austrijski bankar Julijus Majnl, po višestruko nižoj cijeni od 7,2 miliona eura.

I druga investicija za koju se vezivalo ime Zorana Bećirovića, propala je. Planom je očišćena parcela od 5,6 hektara u zaleđu prirodne pješčane plaže Drobni pijesak na kojoj je investitor planirao gradnju hotela, vila i apartmana. Kupac, američka firma Roychamp LLC, ćerka firma kompanije Beppler&Jacobson, koja posjeduje hotel Avalu u Budvi, platio je zemljište, u vrijeme investicione ekspanzije, punih pet miliona eura.

Revidovan je i projekat Smokvice. Jedna od senzacionalnih transakcija koja je obilježila zlatni period bila je kupoprodaja zemljišta u selu Smokvice, između Rta Skočiđevojka i uvale Perazića Do, kada je grupa ruskih bankara kompanije V.A.C. Investment kupila parcelu od 13 hektara za sumu od 25 miliona eura. Opština je inkasirala 13 miliona za svojih 62.000 kvadrata, dok su ostatak dobili mještani prodajom svojih imanja.

Namjera novih vlasnika bila je da na makijom obraslom kamenjaru, izgrade ekskluzivno turističko naselje sa hotelom sa sedam zvjezdica, sa franšizom poznatog hotelskog lanca Kempinski. Kasnije su se podijelili pa je V.A.S. zadržao vlasništvo nad 65.000 m2, dok se ostatak parcele vodi na firmu Boticelli Land Development, čiji je vlasnik ruski državljanin, Pavel Loškarev.

Izrađen je UP Smokvice sa oko 100 objekata različite spratnosti i gabarita. O kakvom se urbanističkom ataku na priobalni pojas radi, najbolje ilustruje podatak da planirana bruto izgrađena površina na lokaciji Smokvice, iznosi 188.923 kvadrata. Planom je obrisana trećina, Smokvice 1 i 3, dok na ostatku mogu da se nađu samo turistički sadržaji bez stanova za tržište.

Oštećeni su i vlasnici koji nisu prodavali svoju zemlju, imanja su im ponovo spremna za poljoprivredu.

Atraktivna parcela u Reževićima, kupljena od mještana za 11 miliona eura, na kojoj suvlasništvo ima Nil Emilfarb, vlasnik naselja Zavala, takođe je postala zelena površina. Obrisana je i druga faza turističkog kompleksa Zavala, lokacija na kojoj je bila planirana gradnja hotela Jedro.

Očišćene su lokacije u Budvi koje su u vlasništvu osoba povezivanih sa Svetozarom Marovićem. Oko 30.000 kvadrata obrisano je kompaniji Good location properties, vlasnice Olivere Ilinčić, osumnjičene za učešće u mnogim budvanskim aferama, u naselju Podkošljun. Dio brda Košljun naspram Zavale, koji se vodi na imena Marovićevih saradnika, takođe je obojen u zeleno.

Redukcija građevinskih površina zahvatila je i paštrovska sela. Što mnogi ocjenjuju kao trik naručilaca Plana, kojim se šteluju procenti kako bi se dobio prostor za urbanizaciju novih lokacija.

Autori Plana ističu kako je smanjeno građevinsko područje za više od 15 odsto. Smanjivali su na jednoj, a dodavali na drugoj strani, u Buljarici, Solani, Valdanosu, Miločeru, na ostrvu Sv.Nikola. Radi se na efikasnom ubijanju konkurencije i favorizovanju novih lokacija i novih interesnih grupa. Svi ti silni turistički kompleksi ucrtani duž budvanske rivijere mogu biti ozbiljna konkurencija investitorima u Buljarici, Kraljičinoj plaži kod Bara, Solani, budvanskoj marini…

Za pohvalu je odluka da se ponište pogubni planovi koje je Opština Budva donosila u proteklom periodu. Ali kako objasniti ideju da se redukuje gradnja u paštrovskim selima ili širem prostoru Budve, a da se urbanizuje jedino ostrvo Školj, brdo Spas, Miločerska šuma i Sveti Stefan. Plan mijenja strukturu investitora, briše lokacije u Paštrovićima koje su mahom u vlasništvu bogatih ruskih državljana a širi one na kojoj očekuje Arape.

Plan obalnog područja pokazuje naknadnu pamet nadležnih za uređenje prostora, neozbiljnost i nepostojanost odluka koje se donose na državnom nivou. Prije svih Ministarstva održivog razvoja i turizma i ministra Branimira Gvozdenovića. Tokom njegovog mandata i uz njegovu saglasnost Opština Budva donijela je 76 planova, kojima je napravljen zločin prema prostoru. On ih sada poništava. Da li će neko u tom resoru odgovarati zbog neznanja, uludog trošenja vremena i novca, loše namjere i korupcije.

Punih deset godina vodila se politika bez jasnih kriterijuma, prodavalo se neurbanizovano zemljište, agitovalo na sve strane svijeta po principu, dođite, uložite, ucrtajte, gradite… Da bi sada bili prevareni.

Većina stranih vlasnika ne zna šta se dešava, da su planovi po kojima je njihovo zemljište urbanizovano, suspendovani. Niti Plan nudi odgovore kome da se obrate sa zahtjevima za nadoknadu štete. Kada stupi na snagu, biće zaštićena samo prava onih vlasnika koji imaju građevinske dozvole. Ostali mogu da sade masline.

Zato je nastala trka u vađenju dozvola za gradnju, prije nego što se to desi.

Reževići bez turizma

Oštećeni građani u Budvi ocjenjuju da je ozelenjavanje planiranih površina osmišljeno u sprezi sa novim Zakonom o planiranju i uređenju prostora, kako iz toga stoji namjera državnih vlasti da u budućnosti na oslobođenim atraktivnim lokacijama uz more proglašavaju javni interes i izvrše ekspropijaciju. Mještani mjesne zajednice Reževići to su i napisali u prigovoru na PPPNOP koji su podnijeli MORT-u. ,,Građani Reževića protiv su ovakvog plana koji ih vraća u1948. godinu. Vide jasnu namjeru pojedinaca da njihovo zemljište obezvrijede i pripremljenim zakonskim rješenjima otmu i preprodaju fiktivnim kompanijama skrivenim iza prljavih poslova”.

Branka PLAMENAC

Komentari

Izdvojeno

ZAŠTO ODLAZE STRANI INVESTITORI: Neispunjena obećanja DPS vlasti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Da li je strah od nove vlasti i najave poslovanja i ulaganja uz poštovanje zakona, bez prečica, razlog što ranije ugovorene investicije neće biti realizovane? Ili su problem neispunjena obećanja DPS ministara koji su, pretpostavlja se, obećavali razne povlastice koje nisu bile u skladu sa važećim zakonskim propisima ili planskom dokumentacijom

 

Nakon promjene vlasti u Crnoj Gori u avgustu 2020., pojedini strani investitori odustaju od ranije ugovorenih projekata i značajnih investicionih ulaganja na području Crnogorskog primorja.

Prvi je to učinio zakupac elitnog turističkog kompleksa Sveti Stefan-Miločer, kompanija Adriatic properties i njen vlasnik, grčki biznismen Petros Statis. On je krajem maja 2021. godine objelodanio kako će hotelski operater Aman Resorts zatvoriti hotele Sveti Stefan i Miločer i pokrenuti arbitražni postupak pred sudom u Londonu protiv države Crne Gore, sa odštetnim zahtjevom od 100 miliona eura. Odlučili su se na takav korak zbog odluke lokalne zajednice da ukloni barijere u vidu gvozdenih ograda i kapija na prilazu maloj, Kraljičinoj plaži. Zahtjevi mještana da se oslobode prilazi plažama doveli su Aman u situaciju da ne može svojim gostima da obezbijedi mir i privatnost.

Arbitražom prijeti i drugi investitor, Konzorcijum kompanija Nortstar d.o.o iz Podgorice i of-šor kompanije Eqest Capital Ltd, registrovane na britanskom ostrvu Jersey, koji je planirao gradnju turističkog kompleksa na hercegnovskoj rivijeri, pod nazivom Montrose.

Početkom septembra ove godine Ministarstvu finansija stigao je dopis kompanije Nortstar o raskidu ugovora o zakupu zemljišta, lokacije na kojoj je planirana izgradnja više hotela, naselja sa luksuznim vilama, apartmanima, pristaništima, marinama i mnogobrojnim pratećim objektima. Vrijednost investicije procjenjivana je na 250 miliona eura.

Realizacija oba navedena projekta umnogome je zavisila od dobrih relacija investitora sa istaknutim političarima iz redova DPS-a, sa ministrima ključnih resora koji su, pretpostavlja se, obećavali razne povlastice koje nisu bile u skladu sa važećim zakonskim propisima ili planskom dokumentacijom za te dvije lokacije. Što je tokom investicione euforije od 2006. godine bila uobičajena praksa.

Visok nivo korupcije obilježio je sektor građevinarstva i stranih investicija, u kome su državni funkcioneri ucjenjivali investitore. Sve njihove potrebe i želje  ispunjavali su donošenjem niza urbanističkih planova na štetu prirodnih resursa  priobalnog područja. Povlastice su se, nerijetko, odnosile i na finansijske ustupke u pogledu plaćanja raznih državnih taksi i poreza ili naknade za zakupljeni prostor kopna i mora, koji se mjerio stotinama hiljada ili milionima kvadrata.

Da li je strah od nove vlasti i najave poslovanja i ulaganja uz poštovanje zakona, bez prečica, razlog što ranije ugovorene investicije neće biti realizovane?

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitor od petka 23. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

EKONOMIJA IZMEĐU STATISTIKE I PROJEKCIJA: San ili java

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok sve teže sastavljamo kraj s krajem, statistika nas ubjeđuje da nam je sve bolje i bolje. A političari najavljuju „nikad težu” jesen i zimu. Nastavljajući da troše nezarađeno

 

Crna Gora je, prema preliminarnim statističkim podacima, imala najveću stopu ekonomskog rasta u Evropi u drugom kvartalu (april–jun) ove godine. „Stopa realnog rasta BDP-a u drugom kvartalu 2022. godine iznosila je 12,7 odsto“, saopšteno je iz Monstata.

Iz priloženih podataka vidi se da je za proljetošnji rast ekonomije najzaslužnija kategorija „lična potrošnja domaćinstava“ koja je bila nekih 200 miliona veća nego u istom periodu prošle, 2021. godine. A dosta su pripomogle i zalihe, koje su za godinu dana uvećane sa 71,5 na 199,5 miliona.

Podatke Monstata, po pravilu, ne prati detaljnije objašnjenje pa je interpretacija saopštenih podataka prepuštena zainteresovanima. Među prvima se oglasio bivši ministar ekonomije i jedan od osnivača političkog pokreta Evropa sad Jakov Milatović. „Ovo je rezultat povećanja plata zbog Programa Evropa sad i samim tim značajno veće potrošnje domaćinstava. Znanjem do uspjeha“, pohvalio se Milatović pratiocima na tviteru.

Ima tu istine. Bez uvećanih plata potrošnja bi, bez sumnje, bila manja. Ali, tu se priča ne završava. Rast zarada u Crnoj Gori pogurao je i cijene. Zato je naša ovogodišnja inflacija, takođe, među najvećima u Evropi. I za približno polovinu veća od one izmjerene u zemljama euro zone. Iako je tamo uticaj energenata (struja, gas, naftni derivati) na ukupan rast cijena neuporedivo veći nego u Crnoj Gori. Taj dio zasluga programa Evropa sad Milatović i Milojko Spajić ne pominju.

Tu su, potom, i efekti ukrajinske krize. Ne samo globalni. U izmjerenom rastu „lične potrošnje domaćinstava“ jedan pristojan dio otpada na Ukrajince i Ruse koji su, nakon početka rata, došli u Crnu Goru. Kao što je i rast zaliha u drugom kvartalu, u dobroj mjeri, posljedica grozničavog gomilanja osnovnih životnih namirnica (brašno, ulje, šećer) i u špajzima i u trgovačkim magacinima. U strahu da ćemo, usljed rata na Istoku Evrope, ostati bez hrane.

Eto tako smo se, prema stopi ekonomskog rasta, našli na vrhu Evrope.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitor od petka 23. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TARGETIRANJE NOVINARA U MANIRU DPSA-a: Novinare na bandere, slobodu medija o klin

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon što je premijer Dritan Abazović u više navrata optuživao medije i prijetio gašenjem, na mejl adresu jednog od njih stigla je prijetnja smrću

 

„Novinar si pi*ka ti materina pa piši o ovim go*nima i znaj visićeš na banderi u bulevaru za primer, kolabirantu“, jedna je od prijetnji koja je protekle sedmice upućena urednici nedavno osnovanog M portala. Riječ je o mediju koji duže vrijeme objavljuje prepiske kriminalaca, pripadnika takozvanog „škaljarskog“ klana, u kojima se pominje odlazeći premijer Dritan Abazović, funkcioneri ove i prethodne Vlade, ali i Srpska pravoslavna crkva i Demokratski front. U nekoliko mjelova koji su stigli na adresu glavne urednice M portala Danice Nikolić targetirani su novinari, građanski i nevladini aktivisti, političari i preduzeća…

Povodom tih prijetnji Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici je formiralo predmet. Prijetnje M portalu stigle su nakon više Abazovićevih otužbi, da ovaj i neki drugi mediji, radeći za Demokratsku partiju socijalista (DPS), šire govor mržnje i ekstremizam, a doveo ih je u vezu sa kriminalnim klanovima. Iz M portala je prethodno saopšteno da stvari komplikuje ćutanje onih koji bi trebalo da ih zaštite kao građane i kao novinare. Na izjave premijera Abazovića reagovali su i iz Gradske televizije, čiji je osnivač Grad Podgorica, a na čijem čelu je Ivan Vuković iz DPS-a. Oni su 11. septembra od direktora Uprave policije Zorana Brđanina zatražili procjenu bezbjednosti njihovih novinara i urednika. „Kao posljedicu ovih nezapamćenih pritisaka vrha države na medije, meta smo konstantnih prijetnji i uvreda ne samo korisnika društvenih mreža, nego i nepoznatih građana na različitim javnim mjestima“, naveli su iz Gradske televizije.

Akcija za ljudska prava (HRA) je osudila optužbe koje je premijer u tehničkom mandatu iznio na račun medija, bliskih Demokratskoj partiji socijalista. Premijer je, kako kažu, odgovoran za promociju slobode medija, koja podrazumijeva i pravo na kritiku vlasti, čak i onda kad ta kritika nije potpuno utemeljena. Podsjećaju da je Abazović nekoliko puta optužio pomenute medije i pojedince da su povezani sa kriminalnim grupama i da raspiruju i šire nacionalnu mržnju.

„Jednom je zaprijetio i gašenjem medija, što je nedopustivo u demokratskom društvu, posebno jer to nije u nadležnosti premijera. Umjesto zapaljivih izjava, koje krše pretpostavku nevinosti i zagovaraju netrpeljivost prema novinarima, od premijera se očekuje da eventualne dokaze o krivičnim djelima, koja su izvršili novinari, proslijedi državnom tužilaštvu putem Ministarstva unutrašnjih poslova ili Uprave policije, organa u njegovoj nadležnosti, umjesto da saopštava optužbe bez dokaza putem medija”, ističu u HRA.

Kritike Abazovića prema M portalu su se intenzivirale nakon što je taj portal od sredine avgusta počeo da objavljuje transkripte razgovora navodnih pripadnika šakaljarskog klana sa Sky aplikacije u kojima se pominje i lider građanskog pokreta URA i njegovi saradnici. Komentarišući objavljene transkripte razgovora navodnih pripadnika škaljarskog klana, a u kojima se pominje premijerovo ime, Abazović je optužio iste medije da sarađuju sa djelovima organizovanog kriminala.

„To što objavljuje M portal, to što radi Pobjeda, CDM i portal Analitika i drugi… sve je povezano imenima o kojima sam govorio u Specijalnom tužilaštvu“, rekao je Abazović 5. septembra nakon saslušanja u Specijalnom tužilaštvu, gdje je govorio o svojim saznanjima o švercu cigareta.

Medijski ekspert Duško Vuković za Monitor kaže da ljudi iz vlasti, pa i oni iz prvog ešalona, imaju pravo na afektivna raspoloženja, ali moraju znati da će ih ta raspoloženja kompromitovati. On primjećuje da, umjesto da uče na greškama prethodnika, vlast koju personifikuje mladi Dritan Abazović njihove greške koristi kao poželjne obrasce ponašanja.

„Obaveza je vlasti da uredi sistem i izgradi nezavisne institucije koji će obezbijediti pretpostavke za medijske i svake druge slobode, a da onda institucije sankcionišu one koji krše zakone, profesionalne standarde i etiku. To je izostalo, a optužbe i prijetnje kafanskog tipa su ostale crnogorska paradigma kada je riječ o odnosu vlasti i medija“, ističe Vuković.

Direktorica Instituta za medije Olivera Nikolić smatra da je težina riječi obezvrijeđena, a da smo svakodnevno svjedoci toksičnosti koja se izliva u javni prostor zbog porasta uvredljivog i govora mržnje, što rezultira agresijom, netrpeljivošću, pojačanim stereotipima, predrasudama, na kraju i podjelama.

„Pojedini političari ne prezaju od pokušaja disciplinovanja medija, čije im uređivačke politike nijesu po volji. Targetiraju medije i novinare. Svjedoci smo sve češćeg pritiska na novinare, koji su posljednjih godina učestala meta napada i čija je bezbjednost ugrožena“, pojasnila je Nikolić.

Direktorica Akcije za ljudska prava Tea Gorjanc Prelević ističe da Abazović nastavlja praksu koja je karakterisala bivšu višedecenijsku vlast DPS-a. Ona smatra da se, umjesto „zapaljivih izjava“, od premijera očekuje da eventualne dokaze o krivičnim djelima novinara proslijedi državnom tužilaštvu i to putem Ministarstva unutrašnjih poslova ili Uprave policije, koji su u njegovoj nadležnosti, umjesto što saopštava optužbe bez dokaza. Konstatuje da je na sceni nastavak višedecenijske prakse koja je dovela do napada na novinare, u nekim slučajevima sa najtežim posljedicama.

Olivera Nikolić ukazuje da od odgovornosti ne mogu pobjeći ni mediji. Više su, kaže, dio problema nego rješenja. Utaboreni i podijeljeni popuštaju pred pritiscima centara moći, zamagljuju granicu između činjenica i mišljenja, selektivno pristupaju u odbrani javnog interesa.

„Sve rjeđe su prostor dijaloga, a sve češće prostor političkog obračuna, ili megafon centara moći iz politike i van nje“ kaže Nikolić. Ona pita: „Podriveno je povjerenje u medije i institucije i kome građani da vjeruju i ko će to da servisira njihovu osnovnu potrebu da budu informisani i obaviješteni?“

Siniša Bijeković, zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, osudio je prijetnje i uvrede upućene urednici M portala, kao i ostalim novinarima i drugim javnim ličnostima koji su targetirani porukama „krajnje prizemne i uznemirujuće sadržine“. Sad, zanimljivo – iz  Ministarstva kulture i medija poručili su da „napadi i prijetnje novinarima i novinarkama, narušavaju princip slobode medija koji mora biti do kraja poštovan, bez obzira na uređivačku politiku medija“. Ambasadorka Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Džudi Rajzing Rajnke (Judy Rising Reinke) saopštila je da nije prihvatljivo kada politički lideri kritikuju novinare ili medijske kuće jer im se ne sviđa kako oni izvještavaju, što dovodi do ugrožavanja bezbjednosti novinara.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo