Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Do mora preko Morskog dobra

Objavljeno prije

na

U Morskom dobru i u lokalnoj samoupravi u Ulcinju sigurni su da će izgradnja lučice Kacema, ispod istočnih zidina Starog grada, početi ove godine. Tome bi se svakako najviše obradovali ribari, jer će u toj „marinici” moći da se usidri pedesetak čamaca. „Bar da ne strijepimo kad je jugo”, kažu oni.

KACEMA: Početak radova na Kacemi najavljuje se godinama. Tokom čitave prošle godine iz Morskog dobra je javnost uvjeravana da će radovi početi „odmah nakon turističke sezone i da će investicija koštati preko 350 hiljada eura”.
Krajem aprila 2008. godine odabran je i najpovoljniji ponuđač na tenderu, preduzeće YU BRIV d.o.o. iz Kotora. Vrijednost ponude iznosila je 396 hiljada eura.
Tačno prije dva mjeseca dobijena je i građevinska dozvola, nakon prigovora da se na Kacemi nastoji bespravno graditi.
Pošto je i ta formalnost obavljena, iskrsnuo je novi problem. Naime, pokazalo se da je studija lokacije loše urađena i da čitav taj posao treba ponovo obaviti. Zbog toga će se, kako javnost uvjeravaju odgovorni, morati još neko vrijeme sačekati početak radova na lučici, a i troškovi izgradnje će porasti bar dva puta.

IZLAZ: Ova kratka priča o Kacemi je zapravo priča o 17-ogodišnjem odnosu tog preduzeća Vlade Crne Gore prema prostoru kojim ono u Ulcinju suvereno upravlja. Jer, Morsko dobro od 1992. godine gazduje sa 13 odsto ukupne teritorije ove opštine. I to njenim najboljim i najkvalitetnijim dijelom, što znači i najprofitabilnijim. Usporedbe radi, u Budvi „morsko dobro” zahvata 0,05 odsto teritorije te opštine!
Kako pokazuju ankete, 80 odsto građana Ulcinja nijesu zadovoljni Zakonom o morskom dobru i smatraju da tim područjem treba da gazduje lokalna samouprava.
Posebno se ističe da „obala treba da razvija lokalnu zajednicu, što sada nije slučaj”.
„Mi smo od 1992. godine postali praktično kontinentalna opština, jer nemamo izlaz na more. Sve ingerencije u toj zoni ima ovo državno preduzeće sa sjedištem u Budvi”, kaže za Monitor poslanik u crnogorskom Parlamentu i lider Demokratskog saveza Albanaca u Crnoj Gori Mehmet Bardhi.
Konstatujući da prihodi koje ostvaruje „Morsko dobro treba da pripadnu opštini, on smatra da bi to preduzeće jednostavno – trebalo ukinuti. „Mi ga nazivamo ‘morskim zlom’, zato što je ono dokaz okupacione i kolonizatorske politike i prakse režima koja se vodi prema područjima u kojima Albanci čine većinu stanovništva”, tvrdi Bardhi.

SARADNJA: Do 2002. godine saradnja lokalnih vlasti i tog javnog preduzeća gotovo da nije postojala, a od tada gradonačelnici Ulcinja, koji su iz redova Demokratske unije Albanaca Ferhata Dinoše, kažu da je saradnja veoma dobra.
„Ali, u čemu se ona ogleda? Mi to ne vidimo na terenu”, kaže za Monitor Ilir Lazorja, koordinator MOGUL-a (Monitoring grupe Ulcinj), koja već nekoliko godina na sistematski način prati aktivnosti Morskog dobra.
Visoki funkcioner ovog preduzeća Dragan Marković je nedavno izjavio da dosadašnje investicije te firme iznose oko 20 miliona eura, kao i da je u prošloj godini prihodovano 4,5 miliona eura.
Od tih investicija u Ulcinj nije uloženo ni milion, tvrde u MOGUL-u i navode da Morsko dobro kao investicije redovno prikazuje čistoću i rasvjetu. „To je održavanje, a realna ulaganja su, nažalost, veoma mala, gotovo zanemarljiva, s obzirom na veličinu prostora kojim gazduje to preduzeće i obim sredstva koja ovdje prikuplja već punih 17 godina”, dodaje Lazorja.
Analize pokazuju da investicije Morskog dobra u Ulcinju iznose manje od pet odsto od ukupnog iznosa koje ono godišnje izdvaja za ulaganja na Crnogorskom primorju, iako se u ovoj opštini nalazi čak 56 odsto teritorije kojom upravlja ovo preduzeće!
To je jedan od razloga što je budžet opštine Ulcinj prošle godine iznosio 7,35 miliona eura, a Budve deset puta više!

ZAKUP: Primjedbe na rad i funkcionisanje Morskog dobra u Ulcinju sve češće iskazuju i oni koji su od njega imali najviše koristi – zakupci plaža i objekata u toj zoni. Oni, naime, ističu da je u posljednjih pet godina cijena zakupa porasla za čak četiri puta, dok promet opada.
„Mi tražimo da cijene zakupa budu vraćene na nivo iz 2007. godine, kao i da ugovori o zakupu budu ne kao do sada na godinu dana, već na duži niz godina”, rekao je zakupac poznate plaže Kopakabana Prelja Škrelja.
Malo je, međutim, izgleda da će se uvažiti primjedbe i zahtjevi Ulcinjana, kako zakupaca kupališta i štandova, tako i političara.
Možda će tek približavanjem Evropskoj uniji i implementacijom standarda i principa Evropske povelje o lokalnoj samoupravi, koja predviđa da najveći dio prihoda treba da ostanu tamo gdje se i ostvare, priča o „morskom dobru” u najjužnijoj crnogorskoj opštini biti konačno svedena u neke realne okvire.
Istorija ovoga grada, duga dvije i po hiljade godina, svjedoči da se Ulcinj razvijao samo onda kada je imao široku lokalnu samoupravu.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo