Povežite se sa nama

INTERVJU

DR JASMINKA SIMIĆ: EU – najbolji mogući okvir za napredak

Objavljeno prije

na

Kod nas godinama postoji inflacija „EU kadrova”, onih koji se svesrdno preporučuju za vođe balkanskih državica u EU. U svemu tome najviše je bilo političkih ambicija, a malo pravog poznavanja kako funkcioniše Unija, a još manje razumijevanja njenih unutrašnjih problema.To se ne može reći za dr Jasminku Simić, koja je u svojim naučnim radovima, a posebno u nedavno objavljenoj knjizi „Evropski parlament-akter u odlučivanju u EU”, ozbiljno izučila i prikazala EU sistem, tako da i mi možemo da vidimo gdje idemo i kada bismo mogli tamo stići.

MONITOR: Kao stručnjak za institucije EU, recite nam u kojoj mjeri su one zaista sposobne da EU predstave kao jedinstvenu svjetsku silu?SIMIĆ: Evropska unija usavršava sopstveni identitet vrlo intenzivno, sa željom da se izgradi i postane globalni politički akter. Taj proces teče od Ugovora iz Mastrihta iz 1993. do Ugovora iz Lisabona iz 2009.Posebno je značajan rad na izgradnji jače zajedničke spoljne politike, oličen u formiranju Evropske službe za spoljne poslove sa 6000 funkcionera, diplomata i stručnjaka smeštenih u Briselu i u ambasadama u inostranstvu, sa ciljem da povećaju ulogu i imidž Evropske unije kao svetske sile. Jer, u nadležnosti ove službe su pitanja od rešavanja sukoba, preko pomoći za razvoj ili u slučaju prirodnih katastrofa, pandemija, do energetske bezbednosti, migracija stanovništva…Ovome treba dodati da Evropska unija razvija vojne snage spremne za intervenciju na svim tačkama sveta i trenutno predvodi 14 mirovnih misija u svetu (npr. misija nadgledanja mira u Gruziji, pomorska operacija u blizini obale Somalije), a njene misije na Balkanu (u BiH, Makedoniji, na Kosovu) bile su predvorje za angažovanje izvan evropskog kontinenta.

Zahvaljujući svojoj ekonomskoj snazi EU je uspela da izgradi instrumente delovanja jedne „meke sile”, koji su adekvatniji procesu stabilizovanja situacije i u rukovođenju civilnim misijama, u poređenju sa delovanjem, npr. SAD kao „čvrste sile”, samostalno ili kroz misije NATO-a, a kao primer navodimo Avganistan, gde je od ukupne strane pomoći u obnovi ove zemlje, zapadna Evropa učestvovala sa 70%. Slično je bilo i u Iraku.

Uspesi su evidentni, mada još uvek ostaje otvoreno pitanje da li Evropska unija može da „gospodari” evropskim kontinentom i međunarodnom scenom, tj. da li je usavršila sopstvene mogućnosti da predupredi ili reši sve negativne tokove koji mogu dovesti do eventualnog sukoba na kontinentu ili šire.

MONITOR: Prema ovome o čemu pišete u svojoj knjizi, Evropski parlament ima manje moći i nešto drugačiju ulogu u odnosu na nacionalne parlamente. Zašto se išlo na takva rješenja koja se ipak vide kao prelazna?
SIMIĆ: Evropski parlament je jedna od temeljnih političkih institucija EU, jedan od njenih glavnih organa, koji je, bar u našoj javnosti još u senci druga dva ključna i poznata organa – Evropskog Saveta i Evropske Komisije, i do sada se sporadično pominjao.

Kako se postepeno institucionalno usavršavala EU, rasle su i nadležnosti Evropskog parlamenta. Podsetila bih na značaj koji Evropski parlament ima za zemlje koje još nisu članice EU, kao što su Crna Gora i Srbija – a to je, da bez odobrenja poslanika Evropskog parlamenta ni jedna država ne može postati punopravni član Unije, niti mogu da stupe na snagu međunarodni ugovori sa trećim državama. U moć ove instrucije uverila se Turska, u negativnom smislu, jer su izveštaji Evropskog parlamenta o kršenju ljudskih prava u Turskoj bili jedan od razloga njenog sporijeg napredovanja ka Evropskoj uniji. A ne treba zaboraviti da ovakvim odlukama Evropski parlament utiče na oblikovanje javnog mnjenja u Evropskoj uniji.

Zatim, Evropski parlament ima krucijalnu ulogu u donošenju odluka koje utiču na svakodnevni život 500 miliona građana Unije. Građani imaju pravo da se posredstvom peticija obrate Evropskom parlamentu sa zahtevima ili žalbama u pogledu kršenja njihovih prava, koje je počinila država članica, lokalna vlast ili druga institucija. Ta pitanja se najčešće odnose na izvozne takse, registraciju automobila, dodelu penzija, dečijih dodataka, prava žena, nezaposlenost…i na ovaj način građani ostvaruju svoja demokratska prava.

MONITOR: Šta je kvalitativno donijela najnovija reforma institucija EU, posebno kada je riječ o novim a najvišim funkcijama – predsjednika Evropskog Savjeta i Visokog predstavnika za spoljnu politiku i bezbjednost tj.šefa diplomatije EU?
SIMIĆ: Ugovor iz Lisabona je zamišljen da ujedini evropske institucije i evropske prestonice u jedan „osvežavajući” elan, kojim bi se na postavljenim temeljima nadogradila i učvrstila „evropska kuća”. Dve novouvedene funkcije pokazuju želju EU da deluje unisono i da jedinstveno nastupa na međunarodnoj sceni, što je i pokazala zahtevom u UN za usvajanjem rezolucije kojom bi joj se priznao novi status nastao Ugovorom iz Lisabona, odnosno da dvadesetsedmoricu u svetskoj organizaciji – UN predstavlja predsednik Evropskog Saveta ili Visoki predstavnik za spoljnu politiku i bezbednost umesto ambasadora zemlje koja trenutno predsedava Unijom, što je odbijeno, jer EU nije članica UN, već samo posmatrač. Ugovor iz Lisabona daje Evropskoj uniji međunarodno-pravni subjektivitet, jer u ime svojih država članica može da zaključuje međunarodne ugovore, što je ogroman transfer nadležnosti na Evropsku uniju. Doduše, prema Ugovoru iz Lisabona ova odredba je opštija, jer ne daje Uniji pravni subjektivitet kao što ga imaju države, tj. EU raspolaže određenim stepenom „funkcionalnog” pravnog subjektiviteta, što znači da je Evropska unija u mogućnosti da zaključi međunarodne ugovore samo u obimu nadležnosti koje su joj poverile države članice.

MONITOR: Iako je demokratija pravo na izražavanje različitih političkih uvjerenja, posljednji izbori za EU parlament 2009. pokazali su snagu desnog centra ali i porast ultradesnice. Kakvo raspoloženje u evropskom društvu reflektuje ovakav raspored političkih snaga?
SIMIĆ: Rezultati izbora za Evropski parlament mogu da posluže kao poruka birača svojim nacionalnim vladama, tj. oni su „test” za nacionalne izbore, što znači da građani Evrope shvataju Uniju kao deo svoje svakodnevice. Od izbora za Evropski parlament 1999. godine desnica je preuzela vođstvo od levice (Partija socijalista), tako da je desničarska Evropska narodna partija postala i do danas je najbrojnija politička grupa u Evropskom parlamentu. Inače, u zapadnoj Evropi je primetan pad popularnosti i slabih izbornih rezultata stranaka centra levice, a najnoviji primer je Švedska (gde su se kao ključna pokazala pitanja imigracije ili stava oko islama kao „pretnje” za švedsko društvo). Bolja situacija nije ni u Nemačkoj, Francuskoj, Velikoj Britaniji, Španiji, Grčkoj koju potresa snažna finansijska kriza. Pokazalo se da se u kriznim i ekonomsko teškim situacijama građani opredeljuju za desnicu, smatrajući da je sposobnija da se nosi sa problemima u društvu. Sa druge strane, takva situacija na nacionalnom planu reflektuje se na rezultate izbora za Evropski parlament kao predstavnika naroda Unije.

MONITOR: Kako tumačite najnovije informacije o postavljenjima u diplomatiji EU u kojima, navodno, nema diplomata van „Stare Evrope”?
SIMIĆ: Ne bih delila Evropu na „staru” i „novu” čak ni u kontekstu datuma prijema država u članstvo EU. Sve su to stare evropske zemlje sa dugom tradicijom i istorijom utkanom u evropsku civilizaciju, i mi tu pripadamo. Smatram da su novoimenovani ambasadori EU postavljeni u vodeće svetske centre osobe koje vladaju materijom evropske politike sa više znanja i iskustva, i da to nije nikakvo favorizovanje jednih nad drugima. Ukoliko aludirate na istočnoevropske zemlje, podsećam da je predsednik Evropskog parlamenta Poljak Jirži Buzek, da je evropski komesar za proširenje Čeh Štefan File, itd. što su visoke i značajne evropske funkcije.

MONITOR: Ima mišljenja da bez značajnijeg razvoja privrede i porasta standarda tamo nemamo šta da tražimo jer je članstvo u EU „skupo”?
SIMIĆ: Pridruživanje Evropskoj uniji nije jedan događaj, jedan poduhvat, to je proces, čiji uspeh zavisi od naše sposobnosti da se angažujemo u pravcu reformi neophodnih za ulazak u Evropsku uniju, ali ne samo u pogledu harmonizacije zakonske regulative, već i stvaranja ambijenta u kome bismo mogli da prihvatimo „stanje duha” koje vlada u EU. Unija se bazira na solidarnosti i uzajamnoj pomoći, gde čak i u ekonomskoj krizi kao što je današnja, zemlje članice EU nisu prepuštene same sebi, već se međusobno pomažu.

Naše najprirodnija okruženje je ono evropsko, zajednica sa EU. Na Evropsku uniju gledam kao na model za uspešno regionalno okupljanje zemalja Zapadnog Balkana kojim bi se prevladala teška prošlost i sukobi između pojedinih država regiona. Takođe, na EU gledam kao na najbolji mogući okvir za ukupan društveni napredak, za stabilne političke i ekonomske odnose i razvoj demokratije u Srbiji, ali i u ostalim zemalja Zapadnog Balkana. Upravo, finansijska kriza koju svi proživljavamo, zahteva jače regionalno povezivanje država.

Rusija i bezbjednost Evrope

MONITOR: Šta po vama znači poziv Rusije za izradu zajedničke „strategije evropske bezbednosti”? Neku vrstu novog Varšavskog ugovora ili spremnost Rusije da bar u nekim stvarima deli sudbinu Zapadne Evrope, ili se samo radi o političkom odgovoru na, bar verbalno, prihvatanje multipolarnosti svjetske moći od strane rivalskih SAD? Preko evropskih leđa?
SIMIĆ: Svet XXI veka u kome živimo u mnogome se razlikuje od onog iz XX veka, bezbednosni ambijent je drugačiji, kao i konstelacija snaga u svetu, ulazimo u fazu kooperativnijeg odnosa između država uz davanje prednosti kompromisu. Američko povlačenje iz Iraka i najavaljeno povlačenje iz Avganistana sledeće godine, smanjena zainteresovanost američkog predsednika Obame za unutrašnje poslove svojih evropskih saveznika i njegovo okretanje ka oživljavanju nacionalne ekonomije ukazuju na izvestan stepen američkog izolacionizma, naravno uz jasno izraženu želju za razvijanjem partnerskih odnosa sa zemljama u usponu poput Kine, Indije, Brazila, kao i Rusije. Ovim smo došli do prihvatanja multipolarnosti u svetu, gde, da se vratimo na početak razgovora, imamo i EU kao važnog aktera na političko-bezbednosnom nivou, čija je jedna od ključnih komponenti energetika i zbog čega Rusija ima neospornu ulogu na evropskom kontinentu. Kroz tu prizmu treba posmatrati buduću strategiju bezbednosti evropskog kontinenta.

Nastasja RADOVIĆ

Komentari

INTERVJU

DRAGIŠA JANJUŠEVIĆ, ANALITIČAR:  Nema promjena uz iste matrice

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ako nagrade i nagrađeni budu projektovani po ideološkoj ili partijskoj matrici, a ne strukovnoj , onda smo jako malo ili gotovo ništa uradili sa očekivanim promjenama nakon 30. avgusta prošle godine

 

MONITOR: Ove sedmice najavljeno je da postoji većina za usvajanje budžeta, sa kojim se kasni više mjeseci. Iako je od početka bilo jasno da nova Vlada neće biti stabilna, odavno se govori o njenoj rekonstruciji, a sada i o novim izborima. Šta to sve znači za crnogorsko društvo i kako vidite dalji ishod ovih procesa?   

JANJUŠEVIĆ: Sva ova dešavanja oko usvajanja budžeta, trvenja unutar parlamentarne većine i Vlade, priča oko rekonstrukcije Vlade poslije šest mjeseci njenog formiranja, govori samo o činjenici da mi prolazimo porođajne bolove demokratije poslije 30 godina simuliranja višestranačja i demokratičnosti. To svakako znači da kao građansko društvo izuzetno sporo sazrijevamo, da je taj plemenski korijen veoma dubok i da su ostaci te svijesti jako prisutni i vidljivi. Sigurno će biti potrebna minimum dva izborna ciklusa da se ustabilimo i konsolidujemo kao demokratija koja će biti servis građana a ne partija.

MONITOR: Prethodne sedmice izabran je novi mitropolit MPC.  Kako vidite događaje koji su prethodili tom izboru, kao i sam doček mitropolita? Da li je dio nove parlamentarne većine, ali i Vlade, u neprimjerenom odnosu sa  SPC u Crnoj Gori, ali i Beogradom,  i šta su posljedice toga?

JANJUŠEVIĆ: Crkva se već duži vremenski period, gotovo 30 godina, svojevoljno ili ne, nalazi u političkom kontekstu, a pogotovo od usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti, krajem 2019. Crkva je takođe imala presudan uticaj u parlamentarnim izborima avgusta 2020. Sve to govori da je ona i dalje akter političkih odnosa Vlade i parlamentarne većine, opet možda ne toliko svojim voljom koliko političkom i partijskom inercijom, pogotovo onih subjekata koje je doživljavaju kao nesporan autoritet i čiju bi naklonost željeli da imaju ubuduće. Sve to pomalo baca sjenku na ustavni koncept našeg društva kao građanskog, prije svega. Iskreno vjerujem da će demokratski procesi u Crnoj Gori posložiti sve subjekte u društvu onako kako je Ustav definisao, a to je da su crkva i država odvojeni i da građanski koncept ove države ne smije biti upitan nijednog trenutka.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

Dobrica Veselinović, politikolog i građanski aktivista, Inicijativa ,,Ne davimo Beograd”: Pravi problemi i izazovi 21. vijeka su iznad nacionalnih podjela    

Objavljeno prije

na

Objavio:

Mislim da se talas promjena osjeća svuda u regionu i to je optimizam koji se vidi. Naravno, to se neće desiti, niti treba da se desi preko noći, već postepeno i sporo, ali baš zato će i ta promjena biti suštinska i održiva

 

MONITOR: Prije nekoliko dana bili ste jedan od predstavnika opozicije koji se sastao sa Metjuom Palmerom, specijalnim izaslanikom Stejt departmenta za Zapadni Balkan. Da li to, možda, znači da će se nova američka administracija, zainteresovati za urušavanje sloboda i institucija u Srbiji o čemu ste, kako ste izjavili, razgovarali sa Palmerom? I  hoće li to ići dalje od ovakvih razgovora?

VESELINOVIĆ: Ovaj sastanak je organizovan u sklopu višednevne posete Metju Palmera Balkanu. A njega smo, kao i uostalom i druge strane diplomate, ovom prilikom upoznali sa trendom urušavanja institucija i opšteg pada demokratije u našoj zemlji, kao i na razloge koji su doveli do bojkota izbora u junu 2020. godine.

Poseban fokus bio je na brojnim napadima na predstavnike opozicionih pokreta, nezavisnih medija i organizacija civilnog društva koje dolaze od strane Srpske napredne stranke. Takođe, govorili smo o sveprisutnoj korupciji i nesposobnosti državnih organa i lokalne samouprave da reše izazove sa kojima se naša zemlja suočava u 21. veku, kao što su klimatske promene, energetska tranzicija i saradnja u regionu.
Videćemo uskoro koliko su ove naše signale ozbiljno shvatili.

MONITOR: Već više godina ste u javnosti prepoznati kao „lice“ Inicijative Ne davimo Beograd. Na posljednjim beogradskim izborima dobili ste nešto više od tri procenta glasova, a parlamentarne i opštinske izbore 2020. ste bojkotovali. U javnosti se pominjete kao jedan od mogućih kandidata za gradonačelnika Beograda, na izborima 2022. Ima li pobjede 2022. bez jedinstvene podrške opozicije kandidatima  za predsjednika Srbije i gradonačelnika glavnog grada?

VESELINOVIĆ: Što se tiče jedinstvene opozicije, mislim da je to uzaludno očekivanje, i da se ne može i neće desiti. To se inače već pokazalo u dva primera – Savez za Srbiju i Ujedinjena opozicija Srbije. Ljudi hoće nove politike i nove ljude.
Mislim da je važno da se ljudima ponudi program i da što veći broj ljudi izađe na birališta, kad budu bolji uslovi i da izaberu u skladu sa svojim preferencijama. Da li je to tri, pet ili deset kolona, mislim da to nije važno. Treba nam velika izlaznost i veliki broj različitih programa. To bi rezultiralo time da ljudi imaju da biraju nešto za šta su, a ne za nešto protiv čega su.
Što se nas tiče, to je plan ,,Za! dobar grad” koji smo sastavili i koji prezentujemo i u krajnoj liniji, živimo.

Nastasja RADOVIĆ
Pro;itajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

DALIBORKA ULJAREVIĆ, IZVRŠNA DIREKTORKA CENTRA ZA GRAĐANSKO OBRAZOVANJE: Na gubitku su građani

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vanredni izbori trenutno ne odgovaraju nijednom političkom subjektu, pa čak ni opozicionom DPS-u koji se teško oporavlja od 30. avgusta, ali i ne pokazuje sposobnost adekvatne unutrašnje rekonstrukcije koja bi mu proširila koalicioni kapacitet. Znači, kraj ove Vlade nije tako blizu, ali teško da ona može izdržati puni četvorogodišnji mandat

 

MONITOR: Kako vidite ocjene u najnovijem Nezvaničnom dokumentu EK o stanju u poglavljima 23 i 24?

ULJAREVIĆ: Mi smo nedavno, i u kratkom razmaku, dobili dva važna dokumenta iz Evropske unije.

Jedan je nikad opširnija Rezolucija Evropskog parlamenta, a drugi je Nezvanični dokument Evropske komisije. Oba dokumenta pokazuju da se u EU sve bolje vide nedostaci našeg sistema i da se sve eksplicitnije ukazuje na izazove, ali i upire prst u odgovorne. Takođe, čita se i zabrinutost zbog visokog stepena polarizacije u društvu i poziva na politički dijalog kao održiv način prevazilaženja problema.

Proces progovora je poslije početnog entuzijazma i dobrog zamajca udario u zid kada je prethodna vlast shvatila da se time urušavaju njeni monopoli moći. Nažalost, ni nova vladajuća struktura taj proces nije oživjela a danas je i u tehničkom pogledu situacija kompleksnija. Nezvanična klauzula balansa je odavno na snazi a neizvjesno je kad će proces biti otkočen.

Na to opominje i posljednji Nezvanični papir naglašavajući da ispunjavanje prelaznih mjerila ne zavisi samo od primjene akcionih planova i strateških dokumenata već da uključuje i demonstraciju jače političke volje na nivou Vlade da adresira postojeće izazove, osobito one koji se odnose na oblasti koje pokriva poglavlje 23 i one koja su u nadležnosti Ministarstva pravde i ljudskih i manjinskih prava. Uz ovo je EK poslala i jasnu poruku kad je riječ o odnosu suočavanja sa prošlošću i ratnim zločinima, koja bi morala zvoniti u glavi poslanicima i onima u Vladi koji su i dalje spremni da stoje uz ministra Leposavića.

MONITOR: U dokumentu se, između ostalog, ovdašnjim vlastima sugeriše da hitno moraju izabrati šefove i članove radnih grupa za ta poglavlja. Da li to znači da ovoj Vladi nijesu prioritet evropske integracije?

ULJAREVIĆ: Crna Gora ove godine obilježava devet godina od otvaranja pregovora o pristupanju sa EU, a prošlo je i skoro  deceniju i po od potpisivanja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa EU, odnosno nešto više od deceniju od kada je postala kandidat za članstvo u EU.

Ovaj podsjetnik ukazuje da postavljamo rekorde u dužini ovog procesa a da se dominantno krećemo u začaranom krugu u kojem presudnu ulogu imaju tzv. veto igrači, ma iz koje političke ili vezane ekonomske ili kriminalne strukture oni dolazili. Danas, kad bi trebali biti makar administrativno kapacitirani, pregovaračka struktura države Crne Gore sa EU je u rasulu i, što je još gore, bez ideje daljeg restrukturiranja. Nakon šest mjeseci rada ove Vlade, jasno je da tu podbacila Vlada odnosno da tu nije bila ni na minimumu očekivanog rezultata da imenuje šefove radnih grupa.

Voljela bih da se varam, ali čini mi se da prioritet ove Vlade nije evropeizacija društva i države, iako je to nesumnjivo želja većinske Crne Gore. Od prihvatanja i dosljedne primjene evropskih standarda i najboljih praksi bježala je, u posljednjem periodu, i stara vlast. Pregovori o pristupanju EU nijesu švedski sto sa kojeg naši donosioci odluka mogu uzeti što im se dopada a ostalo ignorisati. Mnogo je tu neugodnih stvari koje se moraju uraditi kako bi se kao društvo uredili. Vladajuća struktura, za sada, ne pokazuje razumijavanje tog procesa niti spremnost da ga valjano sprovede. A konkretnih rezultata neće biti bez neupitne političke volje i snažne i organizovane pregovaračke strukture.

MONITOR: Kako doći do te političke volje i dobre pregovaračke strukture?

ULJAREVIĆ: S obzirom da je danas u Crnoj Gori evropska ideja jedna od rijetkih koja ima snažan progresivni, integrišući i kohezivni potencijal, upravo ta ideja treba da bude polazna tačka u nalaženju saglasnosti o nekim ključnim pitanjima i uspostavljanju tzv. crnogorskog mjerila.

MONITOR: Crnogorskog mjerila?

ULJAREVIĆ: Namjerno i često koristim sintagmu crnogorsko mjerilo kao paralelu briselskim mjerilima koje smo dobili kako bismo postupno zatvarali pregovaračka poglavlja a koja su nerijetko tehničkog karaktera. Cijenim da u našem kontekstu te obaveze prema EU ne mogu biti ispunjene ako nemamo usaglašenost oko crnogorskog mjerila koje nosi vrijednosni i politički sadržaj.

Previše je razlika među nama i zato ključni cilj treba da nam bude pronalaženje vezivnog tkiva da se naše razlike, makar oko nekih važnih pitanja, prevaziđu. To nam nije zacrtano nikakvim briselskim mjerilima, i zato je to ono mjerilo koje mi ovdje u Crnoj Gori treba da postavimo kao osnov demokratizacije i evropeizacije našeg društva i da na njemu dosljedno radimo.

MONITOR: Ima li još znakova da ova Vlada ima neke druge prioritete?

ULJAREVIĆ: Promjena loše vlasti bila je neophodna. Niko nije očekivao da time svi naši problemi budu riješeni. Ta promjena je trebalo da otvori put da se koriguju defekti bivše vlasti i da se uđe u novu fazu konsolidovanja demokratskog poretka u Crnoj Gori uz prioritete zasnovane na javnom interesu.

Međutim, ne samo da se mnogi raniji problemi ne rješavaju nego se javljaju  i aveti za koje smo vjerovali da su iza nas. Vidljiva je i konfuzija kad je riječ o prioritetima, ugroženost građanskog koncepta države, uz olako preuzimanje loših praksi stare vlasti kad je riječ o netransparentnosti, ali i zloupotrebi funkcija.

Na primjer, bizaran je, a ilustrativan, primjer bahatosti zamjenika generalnog sekretara kojem je konstatovano od strane nadležnih organa i kršenje niza, i to ne samo saobraćajnih, propisa a da ova Vlada tvrdoglavo drži tog čovjeka na istoj poziciji. Sa kojim kredibilitetom onda Vlada može govoriti o bahatostima i nekažnjivosti kod prethodne vlasti?

MONITOR: Izmjenama tužilačkih zakona otvara se mogućnost oslobađanja tužilaštva. No, mislite li da je to dovoljno da se konačno naprave suštinski koraci u poglavljima 23 i 24? 

ULJAREVIĆ: Mi smo u CGO-u i ranije ukazivali da je  tužilačka organizacija u Crnoj Gori neefikasna i da konstelacija unutar ovog organa ne doprinosi učinkovitoj borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala, a sjetimo se samo načina adresiranja afera Snimak, Koverta, itd. To naglašava i potrebu da reforme budu u skladu sa standardima i najboljim praksama. Znači, isto kao što se sa ovim tužilaštvom ne može graditi funkcionalna vladavinu prava, ne može se napredovati ni ako se jedan politički uticaj zamijeni drugim.

Ovo pitanje je moralo biti mnogo otvorenije i stručnije iskomunicirano sa evropskim partnerima, jer crnogorske vlasti nemaju tu ni naslijeđenog ni mnogo novog kredibiliteta da bi njime bagatelisali.

MONITOR: Kako vidite dešavanja koja su pratila izbor novog mitropolita Mitropolije crnogorsko-primorske? Brine li vas to što se premijer i dio parlamentarne većine više bave crkvenim pitanjima od reformi neophodnih za ulazak u EU?

ULJAREVIĆ: Takvim pristupom premijer i dio parlamentarne većine prave višestruku štetu državi Crnoj Gori.

Naime, osim što daju doping injekcije DPS-u i drugim partijama u opoziciji jačajući dobijeni klerikalni oreol, oni time dovode u pitanje karakter države Crne Gore, kao i jedini dobar dio u politici prethodne vlasti – spoljno političke prioritete.

Imam poštovanje prema ljudima koji su vjernici, ali ekstenzivna javna demonstrancija religijskih uvjerenja je, u najmanju ruku, neumjesna kad se radi o bilo kome a posebno o zvaničnicima. Dodatno, u slučaju zvaničnika i neodgovorno u jednom multikulturalnom i multinacionalnom malom društvu, kakvo je crnogorsko.

Klijentelistička zaostavština DPS-a neće nestati s molitvama niti uz bilo čiji blagoslov. Da bi se država revitalizaovala potreban je posvećen rad, znanje i širina prema različitostima.

MONITOR: Gdje nas može odvesti politička kriza vlasti?

ULJAREVIĆ: Politička kriza ovdje nije novost, već prije jedna konstanta. Ova će trajati još, bivajući sve mučnije kako direktnim akterima, bilo da iniciraju ili primaju udarce, tako i onima koji to posmatraju sa strane.

Vanredni izbori trenutno ne odgovaraju nijednom političkom subjektu, pa čak ni opozicionom DPS-u koji se teško oporavlja od 30. avgusta, ali i ne pokazuje sposobnost adekvatne unutrašnje rekonstrukcije koja bi mu proširila koalicioni kapacitet.

Znači, kraj ove Vlade nije tako blizu, ali teško da ona može izdržati puni četvorogodišnji mandat.

U konačnici, i to treba naglašavati, na gubitku su građani Crne Gore čiji kvalitet života trpi.

MONITOR: Kako ocjenjujete to što je Odbor za ljudska prava predložio Skupštini da se ne usvoji Rezolucija o Srebrenici? Ili, to što u Skupštini nema jasne poruke i većine da se smijeni ministar pravde koji negira taj zločin?

ULJAREVIĆ: Ta odluka Odbora je poražavajuća i jača negativne trendove relativizacije tog najmasovnijeg zločina izvršenog na tlu Evrope poslije II svjetskog rata, ali i međunarodnih sudskih odluka i obavezujućih međunarodnih dokumenata što je ograničavajuće za dalju suštinsku demokratizaciju crnogorskog društva.

U Crnoj Gori postoji kontinuitet neadekvatnog bavljenja pitanjima iz domena tranzicione pravde. Nažalost, to je sada naglašeno kroz rad nove vladajuće većine u Skupštini, ali i Vlade, jer se tim temama prilazi uz negiranje činjenica. Time se intenzivira opasna igra sa prošlošću zarad sticanja političkih poena u dijelu biračkog tijela dok kao društvo regresiramo. Upravo takva klima je obavezivala novu većinu da dobijemo nedvosmislen stav Skupštine o osudi genocida u Srebrenici i uspostavljanju mehanizama koji su dio kulture sjećanja.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo