Povežite se sa nama

DRUŠTVO

EVROPSKE INTEGRACIJE CRNE GORE: Perspektiva 2025.

Objavljeno prije

na

Iako gotovo pola godine imamo zastoj u pristupnim pregovorima sa Evropskom unijom, premijer Duško Marković kaže da je njegova Vlada veoma posvećeno radila na realizaciji tog vanjskopolitičkog prioriteta. ,,U trenutku konstituisanja ove Vlade 22 poglavlja su bila otvorena i jedno privremeno zatvoreno, a danas je to brojka od 28 otvorenih i tri zatvorena poglavlja, s tim što je sasvim izvjesno da će u narednih par nedjelja biti makar još dva otvorena poglavlja”, rekao je on na obilježavanju prve godišnjice rada njegovog kabineta.

Marković tu misli i na izuzetno važno poglavlje 27, koje se odnosi na životnu sredinu. No, iz Generalnog direktorata za životnu sredinu Evropske komisije (EK) stižu jasne poruke. ,,Ukoliko želi da postane punopravni član EU, Crna Gora mora imati Natura 2000 mrežu zaštićenih područja i u sklopu nje zaštićeno područje ulcinjske Solane, te pojačati kontrolu nad već proglašenim zaštićenim područjima”, saopšteno je iz EK uz zahtjev da se moraju proglasiti zaštićena područja u moru, zaštititi ptice i druge zaštićene životinje.

Crna Gora je daleko od zatvaranja poglavlja 23 i 24 (pravosuđe i osnovna prava, te pravdu, slobodu i bezbjednost), sa kojima je otvorila pristupne pregovore, u junu 2012. ,,Vladavina prava je ključni stub koji se mora unaprijediti u zemljama koje teže EU. Unija je zajednica prava i ne može prihvatiti nove članove ukoliko njihov pravosudni sistem ne zadovoljava visoke standarde”, kaže specijalni savjetnik u Evropskoj komisiji Robert Kuper.

Prema dinamici koja se razmatra u Briselu, a koja bi se u februaru trebala predstaviti javnosti, Crna Gora će do kraja 2019,. biti fokusirana na ispunjavanje prelaznih mjerila iz područja vladavine prava, a tek 2023. godine trebalo bi da zaključi pregovore o članstvu.

U strategiji EK nazvanoj Vjerodostojna perspektiva proširenja za Zapadni Balkan, navodi se da će naša zemlja (i Srbija) moći u EU – do kraja 2025. One se, kako se ističe u tom dokumentu, ,,moraju nedvosmisleno obavezati, i riječima i djelima, da će prevazići nasljeđe iz prošlosti, postići pomirenje i riješiti otvorena pitanja puno prije njihovog pristupa u EU”.

Ekspert za politiku EU Tobias Flesenkemper ocjenjuje: ,,Niko ne želi ponašanja, kakva trenutno vidimo u ovom regionu, a kakvo je, na primjer, ponašanje Hrvatske prema susjednim zemljama koje nijesu članice EU. Politički problemi 19. i 20. stoljeća u ovim državama moraju dugoročno biti riješeni”.

Evropski komesar za proširenje i susjedsku politiku Johanes Han, kaže da će naredne dvije godine biti dobre za proširenje. U prvoj polovini 2018., Unijom će predsjedavati Bugarska, od jula Austrija, a nakon nje Rumunija. Te zemlje se snažno zalažu za ulazak Zapadnog Balkana u EU. U februaru će EU objaviti strategiju prema regionu, u maju će se u Sofiji održati velika konferencija o toj temi. U pokušaju da se spriječi jačanje uticaja Rusije i Kine pripremljen je novi američki projekat strategije na Balkanu, odnosno vraćanje SAD u ovaj region, a očekuje se da će nakon Bregzita EU ponovo biti stabilna i više okrenuta jugoistoku. Čini se da su u Briselu i Berlinu konačno razumjeli da je saopštenje predsjednika Evropske komisije Žan-Kloda Junkera iz 2014. da neće biti proširenja za vrijeme njegovog mandata, učinilo ovaj region plodnim tlom za spoljne uticaje i širom otvorilo prostor lokalnim ,,stabilokratama”. Rezultat je ne samo sa manje demokratije, već, u perspektivi, i manje stabilnosti.

„Odsustvo političkog zamajca u proširenju EU imalo je dvije posljedice: pokazalo je da je ‘šargarepa’ članstva u EU iluzija, a istovremeno je oslabilo štap koji bi se mogao upotrijebiti u cilju sprovođenja reformi, i zbog toga je civilno društvo regiona ostalo ranjivo pred sve netolerantnijom vladajućom elitom”, smatra viši analitičar javnih politika Fondacije za otvoreno društvo Srđan Cvijić.

Zato se programski govor koji je nedavno održao Junker „sa perspektivom do 2025. godine” do kada će se, kako je rekao, ,,raditi na strategiji uspješnog pristupanja Srbije i Crne Gore kao vodećih kandidata na Zapadnom Balkanu, sa posebnim težištem na vladavini prava, osnovnim pravima, borbi protiv korupcije i opštoj stabilnosti regiona”, može ocijeniti kao pobjeda politike integracija i širenja Unije.

„Balkan uopšte, a Albanija naročito, želi da napreduje, ali ako perspektiva (EU članstva) blijedi ili postaje iluzija, onda stvari mogu da krenu pogrešnim pravcem”, kaže albanski premijer Edi Rama. ,,Rusija i Kina imaju mnogo toga da ponude i da se trude da pridobiju balkanske zemlje”. Prema njegovim riječima, region se okrenuo saradnji, na osnovu standarda i zahtjeva EU kao vodeće snage ,,Ako EU ne želi da juri za nama, mnogi višestruki problemi mogu da se ponovo pokrenu, a onda će biti mnogo skuplje da nas EU uveže kasnije”.

Evropski parlamentarac Eduard Kukan smatra da EU ne smije da ponovi greške iz prethodnih godina kada nije adekvatno odgovorila na urađeno od strane država Zapadnog Balkana što je dovelo do gubitka kredibiliteta i opadanja povjerenja u EU. „Moramo da izbjegnemo vještačke barijere i formalne prepreke na putu ka članstvu”, kaže Kukan. „Sve će zavisti od zemalja regiona, a mi nećemo odugovlačiti sa otvaranjem vrata”.

Po svemu sudeći, ona će se, za Crnu Goru, otvoriti tek u ,,Perspektivi 2025.” Ali, ako se EU vrati u „krizno stanje”, to može ponovo da promijeni i Junkerov okvir za proširenje.

Crna Gora najduže pregovara sa EU

Crna Gora kao ,,lider evropskih integracija u regionu” čekaće nekoliko puta duže od prosjeka da završi pristupne pregovore sa EU. Iskustvo zemalja koje su od 2004. godine postale članice EU pokazuje da su pregovori u procesu pridruživanja trajali između tri i šest godina. U slučaju Crne Gore rajaće 11 godina a Srbije, dvije godine manje.

Pregovore su najbrže završile Slovačka, Malta, Letonija i Litvanija, koje su počele da pregovaraju sa EU u februaru 2000, a zatvorile sva poglavlja u decembru 2002.

Bugarska i Rumunija su počele zvanično da pregovaraju u februaru 2000. godine, a pregovori su zatvoreni u junu, odnosno u decembru 2004.

Hrvatska je otvorila pregovore u oktobru 2005. godine, zatvorila ih je u junu 2011, a dvije godine kasnije primljena je u EU.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo