Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Gašenje na rate

Objavljeno prije

na

Promocijom deset doktora nauka i proglašavanjem najboljih studenata Univerzitet Crne Gore (UCG) je protekle nedjelje proslavio 39 godina postojanja. Rektor UCG Predrag Miranović priznao je da im okolnosti u kojima rade nijesu baš naklonjene, ali je najavio da će prevladati sve teškoće i prepreke.

Neposredno prije slavlja Upravni odbor UCG je predložio Vladi da na narednoj studijskoj godini ne upisuje brucoše na Pravnom fakultetu odjeljenja u Bijelom Polju i na studijskim programima Psihologija, Njemački jezik i Italijanski jezik na Filozofskom fakultetu. Isti nalog izdat je i za upis studenata na Farmaciji, Stomatologiji, kao i za isturena odjeljenja Učiteljskog i Fakulteta za engleski jezik u Beranama i Mašinskog fakulteta u Pljevljima.

Rektor Miranović je objasnio da su to iznuđena rješenja zbog finansijskih problema. Zamišljeno je da se navedeni odsjeci samo zamrzavaju, pa će se, kada dođu bolja vremena, ponovo otvoriti. Na odsjecima u kojima je Crna Gora deficitarna u kadru, kao što su farmacija i psihologija, UCG nije u stanju da obezbijedi minimum kadra za normalno održavanje predavanja.

Nedavni protest na Filozofskom fakultetu otkrio je da je smjer Psihologije punih sedam godina ,,funkcionisao” sa samo jednim redovnim profesorom. Slična je situacija i na nekim drugim društvenim odsjecima gdje na jednog profesora dolazi i nekoliko stotina studenata.

Tako se raspao projekat kojim je Univerzitet političkim dekretom, nakon referenduma, morao da otvori što više odsjeka diljem Crne Gore. Sve bi možda i funkcionisalo, da nije naišla kriza i ispraznila univerzitetsku kasu. Univerzitet Crne Gore ima rupu u budžetu od 10 miliona eura.

Profesor Građevinskog fakulteta Radenko Pejović smatra da problem datira od 2004. od kada se konstantno smanjuje budžet Univerziteta, a univerzitetske jedinice gube status pravnog lica. ,,Sada se to pretvorilo u rigidnu situaciju – sve što univerzitetske jedinice van budžeta prihoduju, pokupi im Univerzitet tako da one ne mogu da funkcionišu”. Pejović kaže da se agonija UCG poklapa sa početkom primjene Bolonjskog procesa, kada su neki ljudi iz Vlade i države pomislili da se zarađuju velike pare na Univerzitetu, pa su krenuli u kresanje izdvajanja iz budžeta. Sada se došlo u situaciju da se onim što se dobija iz budžeta ne mogu finansirati ni plate.

,,Baš zbog toga su univerzitetske jedinice u prethodnom periodu upisivale enormno veliki broj studenata. To su mogli Ekonomija i Pravo i oni su ostvarivali velike prihode. Ove godine su to smanjili, jer im i to pokupi Univerzitet i nemaju interesa da više rade”, objašnjava Pejović.

Prema finansijskom izvještaju, UCG je prošle godine od školarina prihodovao 10,8 miliona eura. Od preko 20.000 višokoškolaca UCG, njih 15.000 plaća školarinu od 500 ili 1.000 eura. Fakulteti su u obavezi da 20 odsto prihoda od školarina daju u budžet UCG, a ostatak raspoređuju po svom nahođenju. Afera na Pravnom fakultetu je otkrila da su pojedini profesori, poput bivšeg dekana ovog fakulteta Ranka Mujovića, za godinu i po zarađivali i do 80.000 eura.

Dekan Ekonomskog fakulteta Dragan Lajović je nedavno ponudio rješenje kako da se namakne više novca. Vijeće Ekonomskog fakulteta predložilo je upravi UCG da se školarina poveća sa 500 na 600 eura. Uprava Univerziteta je odgovorila da će školarine ostati na istom nivou kao i prethodnih osam godina.

V.d. Pravnog fakulteta Dragan Radonjić izjavio je da je smanjenje dobro, jer se na ovom fakuletu više neće moći upisivati ,,maturanti maltene sa dovoljnim uspjehom”

Odluka da se smanji broj studenata na Pravu i Ekonomiji proistekla je na osnovu strategije vladinog tima o nedostajućem kadru na tržištu rada. Godinama su sa Univerziteta i iz privrede upozoravali da država nema jasnu upisnu politiku koja bi bila pažljivo usklađivana sa potrebama tržišta rada. Rezultat toga je 7.230 visokoškolaca na birou rada.

Primjetno je da se od uvođenja Bolonjskog procesa broj upisanih studenata tri puta povećao: studijske 2003/04. godine je na UCG bilo 8.333 studenta, a 2010/11. čak 25.169. U školskoj 2009/10. godini srednju školu završilo 7.426 đaka, a 7.790 je upisalo fakultet. Maltene fakultet su upisali svi svršeni srednjoškolci. Prema popisu iz 2001. u Crnoj Gori je bilo 17 odsto visoko obrazovanih. Cilj je da se stigne nivo EU od 40 odsto.

Masovni upis doveo je do slabljenja kvaliteta nastave i hiperprodukcije kadrova. Povećanje prihoda od školarine nije bilo dovoljno da nadomjesti manjak para na Univerzitetu koji je nastao zbog Vladine odluke da se UCG svake godine krešu davanja iz državnog budžeta.

Centar za građansko obrazovanje nedavno je saopštio da je odavno predviđao scenario gašenja više studijskih programa na UCG. ,,Vlada Crne Gore, koja je ohrabrivala UCG da otvara ove odsjeke iz čisto političkih razloga, ostavila je UCG na cjedilu. Umjesto da poveća budžet jedinog državnog univerziteta i tako održi te odsjeke, Vlada ga smanjuje, čime se posredno jačaju privatni univerziteti među kojima je do skoro suvlasnik jednog bio i premijer Crne Gore”, kazala je koordinatorka CGO-a Snežana Kaluđerović.

U prilog ovoj tezi ide i to da se najnovije mjere Vlade i uprave UCG o ograničavanju upisa neće odnositi na privatne univerzitete. Sa privatnih univerziteta su poručili da smanjenje upisanih studenata na državnom neće povećati broj studenata na njihovim fakultetskim jedinicama. Oni su, kažu, zbog kvaliteta nastave projektovali rad sa manjim brojem studenata.

Maja Drakić-Grgur, sa UDG-a, se na TVCG pohvalila da se 85 odsto svršenih studenata ovog univerziteta zaposli najkasnije za tri mjeseca pošto diplomiraju, ostali nastavljaju sa postiplomskim studijama. Nije pomenula da se zapošljavaju uglavnom u državnoj upravi – Ministarstvu finansija, Monstatu… Zašto tamo – jasnije je kada se zna da vladajući establišment predaje na privatnim univerzitetima. Krajem januara premijer Milo Đukanović se javno obratio srednjoškolcima sa tribine UDG-a da je najbolje da upišu taj fakultet. Premijerov univerzitet promovisali su i njegovi ministri – predavač na UDG-u Petar Ivanović, čak i ministar obrazovanja Slavoljub Stijepović.

Prošle godine je izmijenjen Zakon o visokom obrazovanju čime je omogućeno da država finansira i privatne univerzitete. Na posljednjoj sjednici Lukšićeve vlade donešena je odluka da se UDG-u iz budžeta dodijele pare za studije od javnog interesa na tom univerzitetu. Sve je više profesora koji dižu glas protiv ovakvog stanja.

,,Vodi se bitka između državnog i privatnih univerziteta. UCG gubi tu bitku. Sve što se posljednjih godina radi, na štetu je UCG”, izjavila je prodekan za nastavu na Fakultetu političkih nauka Nataša Ružić.

Svoj stav za Monitor su već iznijeli profesor Dragan Koprivica, koji je rekao da ,,država i inače ne opredjeljuje dovoljno sredstava za UCG, pa postoje sumnje da je možda riječ i o favorizovanju nekih drugih univerziteta”. Profesor Šerbo Rastoder smatra da je neopravdano da se ,,neki privatni fakulteti ‘reanimiraju’ sredstvima iz budžeta, a da se UCG smanjuju dotacije od države”.

U Rektoratu o ovome pametno ćute. Što bi se oni bunili protiv toga da je Vladi, po ko zna koji put, važniji premijerov od opšteg interesa.

RADENKO PEJOVIĆ, PROFESOR GRAĐEVINSKOG FAKULTETA
Hiljadu na jednog

Mora se napraviti ozbiljna analiza primjene Bolonjskog procesa. Nisam protiv Bolonjskog procesa, ali mislim da nije dobro kako smo ga implementirali. Bolonjski proces podrazumijeva veće angažovanje nastavnika i saradnika. Da bi oni bili angažovani, moraju imati odgovarajuću platu. Ne može se Bolonjski proces sprovoditi ako na nekim fakultetima društvenih nauka imate na jednog profesora hiljadu studenata. Analiza treba da pokaže šta smo postigli, koliko je to pozitivno, koliko negativno i da se onda vidi šta nam je činiti. Moraju se neke korjenite promjene donositi i na Univerzitetu i u saradnji sa Vladom. Tu smo krivi i mi, ali je kriva i Vlada. Ne može se kresati budžet državnog univerziteta i bagatelisati institucija na kojoj treba da počiva razvoj države, sa izdvajanjima za nauku koja su simbolična ne u regionu, nego i u svijetu.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

ZLATNO DRŽAVLJANSTVO I NOVA VLADA: Repriza

Objavljeno prije

na

Objavio:

Krivokapićeva Vlada odustala je od nastavka davanja ekonomskog državljanstva, na osnovu novčanog ulaganja. Tome je doprinijela i kontinuirana kritika, projekta bivših vlada, ekonomskog državljanstva od strane  Evropske komisije. Uvođenje zlatnog pasoša na osnovu vrijednosnih kriterijuma zvuči kao repriza

 

Premijer Zdravko Krivokapić nedavno je najavio da će značajne ličnosti koje imaju veze sa Crnom Gorom dobiti počasno državljanstvo. Prvi kojima će uručiti, kako je rekao, ,,zlatni pasoš” biće pjevač Željko Joksimović i teniser Novak Đoković.

Premijer nije precizirao na osnovu čega će se dijeliti pasoši, sem uopštene priče – o porijeklu starinom, dodirne veze sa Crnom Gorom i ,,vrijednosti koje zajednički dijelimo”.

Najava dolazi mjesec dana nakon protesta zbog izmjene Odluke o kriterijumima za sticanje crnogorskog državljanstva, nakon kojih je usvajanje ove odluke odloženo.

Otvaranje pitanja sticanja državljanstva otvorilo je brojne probleme koje je prošla vlast ostavila iza sebe. Pa je vrlo neoprezno što je premijer baš sada pokrenuo priču o ,,zlatnom državljanstvu”.

Crna Gora, za razliku od država regiona, ima restriktivne zakonske norme kada je u pitanju sticanje državljanstva. Tu silu zakona najbolje osjećaju desetine hiljada građana koji zbog rigoroznih pravila ne mogu da regulišu boravak u Crnoj Gori. Mnogima od njih džaba su i decenije provedene u Crnoj Gori. S druge strane brojni su oni koji imaju državljanstvo druge države a uredno glasaju u Crnoj Gori.

Iz dijaspore tvrde da se novim izmjenama njima čini nepravda, te da se na ovaj način eliminišu iz političkog života Crne Gore. Prije nedavnih izbora u Herceg Novom ispostavilo se da čak 1.973 birača u ovoj opštini imaju biračko pravo i u Srbiji.

Iz Ministarstva unutrašnjih poslova saopštili su da su počeli provjeru 8.000 građana koji se nalaze u biračkom spisku Srbije, Bosne i Hercegovine i Kosova zbog logične pretpostavke da pored crnogorskog imaju i državljanstvo neke od tih država. Saopšteno je i da će 2.108 biti upoznato sa činjenicom da su dobrovoljno stekli državljanstvo druge države, uz napomenu da će te osobe dobiti priliku da se izjasne koje državljanstvo žele da zadrže.

Još se ispituje i tvrdnja Srđana Perića, iz Organizacije KOD, da ministri pravde, ljudskih i manjinskih prava i finansija i socijalnog staranja, Vladimir Leposavić i Milojko Spajić, imaju dvojno prebivalište.

Izborno, politički i ekonomski bivša vlast je manipulisala dodjelom državljanstva. Zato najave premijera, bez jasnim kriterujuma ovako zveče.

Prethodne DPS vlade su od 2008. do 2020. godina dodijelile 390 počasnih državljanstava. Samo tokom prošle godine dodijeljeno je čak 115 počasnih državljanstava, od čega je preko trećine dodijelila odlazeća vlada u periodu nakon okončanja parlamentarnih izbora do dolaska nove Vlade. U prethodnom periodu, od 2008. do 2020,  netransparentno je dodijeljeno 390 počasnih državljanstava, pri čemu ni danas ne postoji javno dostupan zvanični registar tih lica.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 14. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

U SUSRET 29. GODIŠNJICI OD DEPORTACIJA I PENZIONISANJU VDT-A IVICE STANKOVIĆA: Šest godina od Strategije za istraživanje ratnih zločina, ni jedna jedina istraga

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vrhovni državni tužilac Ivica Stanković, simbolično, odlazi u penziju 25. maja. Uoči 29. godišnjice stravičnog zločina – deportacije bosanskohercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore. Prije nego ode, Stanković mora da odgovori na pitanje zašto u proteklih šest godina primjene njegove Strategije za istraživanje ratnih zločina nije pokrenuta ni jedna jedina istraga

 

Vrhovni državni tužilac Ivica Stanković, simbolično, odlazi u penziju 25. maja. Uoči 29. godišnjice zločina nezapamćenog na ovim prostorima, a možda ni u svijetu. Deportacije bosanskohercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore, koje su u njoj našle utočište bježeći od ratnih strahota u svojoj državi. Prije nego ode, Stanković mora da odgovori na pitanje zašto u proteklih šest godina primjene njegove Strategije za istraživanje ratnih zločina nije pokrenuta ni jedna jedina istraga.

Ivica Stanković je, kao vrhovni državni tužilac, 2015. godine donio Strategiju za istraživanje ratnih zločina. Tokom tog perioda, Specijalno državno tužilaštvo (SDT), koje je bilo nadležno za primjenu te strategije pod rukovodstvom Glavnog specijalnog tužioca Milivoja Katnića, procesuiralo je samo jedan predmet, protiv okrivljenog Vlada Zmajevića zbog ubistva civila na Kosovu, i to ne na sopstvenu inicijativu, već mu ga je ustupilo Tužilaštvo za ratne zločine Republike Srbije.

,,Time nije pokazan proaktivan pristup kakav se od tužilaštva očekivao na osnovu Strategije”, smatraju iz Akcije za ljudska prava (HRA). Iz te NVO su pozvali Stankovića da, prije odlaska sa funkcije, odredi bilo koji datum za raspravu sa zainteresovanim stranama o primjeni Strategije o istraživanju ratnih zločina, jer je bio nadležan za nadzor nad njenom primjenom.

Usvajanju Strategije je, podsjećaju iz HRA, prethodio analitički izvještaj eksperta Evropske unije (EU) Mauricija Salustra, koji je u decembru 2014. godine kritikovao dotadašnje procesuiranje ratnih zločina u Crnoj Gori. Kako je istakao tom prilikom, državni tužioci nijednu istragu nijesu pokrenuli na sopstvenu inicijativu. Sem njega, i Evropska komisija (EK) je, više puta, u godišnjim izvještajima o Crnoj Gori isticala da tužilaštvo nije pokazalo odlučnu borbu protiv nekažnjivosti ratnih zločina, kao i da nije podizalo optužbe za komandnu odgovornost, saučesništvo ili pomaganje i podsticanje.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 14. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Na ovome svijetu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Premijer Krivokapić iz sedmice u sedmicu šalje opasne poruke. Koje se iako on preferira metafiziku,  mogu materijalizovati. Ove sedmice razdvojio je građane na “prijateljske” i neke druge

 

Milosrdni premijer Zdravko Krivokapić, u ovom prolaznom svijetu, nastavlja da diskriminiše, što progovori.

Prethodne sedmice nas je podučio da ne postoji samo materijalni, već i duhovni svijet, koji je važniji, te pojasnio da oni koji u njega vjeruju mogu da, u ime te vjere, krše zemaljske propise. Ove sedmice je nastavio da razdvaja građane.

Neki su građani, pojasnio je, prilikom susreta sa predsjednicom Republike Srpske, Željkom Cvijanović, „prijateljski“.

Krivokapić i predsjednica Republike Srpske Željka Cvijanović susreli su se kod naplatne rampe na putu Meljine – Petijevići, čime su ozvaničili ukidanje putarine na tom dijelu puta.

“Jedan namet manje za građane i sve naše turiste koji dolaze u Herceg Novi, a naročito građane prijateljske”, naveo je Krivokapić Koji su građani prijateljski, a koji manje prijateljski nije pojašnjavao.

Krivokapić iz sedmice u sedmicu šalje dvosmislene ili opasne poruke. Koje se iako preferira metafiziku, mogu materijalizovati. Posebno opasna je ona po kojoj je Ustav akt manje važan od Biblije i duhovnog svijeta.

Kada je prošle sedmice upitan da objasni zašto nadležni organi ne reaguju na kršenje zdravstvenih mjera kada ih krši Mitrpolija crnogorsko primorska, u vrijeme vjerskih okupljanja, Krivokapić je to ovako objasnio: “Ja mislim da se to ne može definisati zemaljskom pričom. To je u domenu metafizike. Ne znam kako vi to doživljavate ali ja to tako doživljavam”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 14. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo