Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Groznica titogradske noći

Objavljeno prije

na

Nagli rast Titograda 70-ih i stasavanje prve značajne urbane generacije u istoriji Crne Gore izazvali su kulturnu revoluciju. Otvorenost zemlje za kulturne uticaje, naročito sa Zapada, uslovio je da nova urbana generacija usvoji zapadnu masovnu kulturu kao dio svog identiteta. Vesternizacija je zahvatila Titograd. Crna Gora je važila kao sredina u kojoj se tradicija najsporije prevazilazi i u kojoj je otpor prema Zapadu izrazit. Bržu kulturnu modernizaciju onemogućavao je otpor komunističke vlasti, koja je s podozrenjem gledala na ovu pojavu.

 

U Titogradu je 1976. godine održana Konferencija Muzičke omladine Jugoslavije na kojoj se govorilo o pop-muzici. Konferencija se bavila sve jačim uticajem strane pop-muzike na omladinu a smatrala je da taj uticaj treba suzbijati. Muzika koju su izvodili Mik Džeger i Alis Kuper proglašena je šundom, i usvojen je zaključak da domaću pop-muziku treba razvijati na „zdravim socijalističkim osnovama”. Pošto je to bilo vrijeme ekspanzije disko-muzike zvanična kritika je za filmove Groznica subotnje večeri i Brilijantin navela da su klasični primjeri dekadencije. Pobjedin kolumnista i filmski kritičar Vojislav D. Nikčević je 1978. godine napisao: „Mit Džon Travolta, mit besposlenog mladića koji ne zna kako i na koji način da utroši vrijeme, pa u toj dokolici traži svoje dokazivanje po disko-klubovima u kojima igra do besvijesti, mit je koji ruši sve stvoreno, sve sazdano na zdravom razumu, na ono hvala vrijednom u svakom čovjeku”. Ukus mladih u Titogradu je bio drugačiji od zvanične kritike, pa je u odjeljenju za diskografiju u robnoj kući Beograd u Titogradu krajem 1978. godine album sa muzikom iz filma Groznica subotnje večeri bio jedan od najtraženijih.

U avgustu 1978. godine Zdravko Čolić je, pred oko 10.000 gledalaca, u pratnji plesne grupe Lokice Stefanović i grupe Dada Topića Mama co-co, održao koncert na stadionu FK Budućnost. Zvanična kritika je oštro napala ovu muziku. Kolumnista Pobjede, književnik Miodrag Tripković je napisao: „Ma koliko smo se trudili da proniknemo u čari magijskog dejstva ove muzike, nijesmo uspijevali da pronađemo ništa više od melodije neurotične infantilnosti, prilagođene sentimentalnoj tekstualnosti (Ona spava), patosu (Gori vatra), razblaženim razočaranjima (Pjevam danju, pjevam noću).”

Iako pop-muzika nije dobila priznanje i pažnju zvaničnih medija, ona je zahvaljujući diskografskom odjeljenju u robnoj kući Beograd i razmjeni programa u okviru Jugoslovenske radio-televizije (JRT) dopirala do ljubitelja u Crnoj Gori. Mladi u Titogradu su 1976. godine u robnoj kući najviše kupovali albume Bitlsa, a od domaćih najtraženiji je bio album YU grupe s hitovima Nona, Sama i Kosovski božur. U ljeto 1977. godine robna kuća je nudila ploču Wind and Wuthering grupe Genezis, ploču Malice in Wonderland grupe PAL, LP King Size B.B. Kinga, i LP Dajane Ros. Tada se pojavila kaseta Boba Dilana The Basement Tapes vol I. Od domaćih izvođača najtraženiji su bili albumi Olivera Dragojevića, Tereze Kesovije i grupe Libertas. U proljeće 1978. godine pojavila se LP No more heroes pank-rok grupe Strenglersi, što je bio nagovještaj novog talasa. Među najtraženijim džez pločama bile su Do you like jazz i The beginning and the end od Kliforda Brauna, LP Calling Card Rorija Galagera, dok su od domaćih izvođača najtraženiji bili Smak i Atomsko sklonište.

Priliku da se sluša dekadentna muzika omogućila je emisija Zdravo mladi TV Zagreb, koju je u okviru JRT reemitovala TV Titograd. U oktobru 1977. godine u ovoj emisiji je prikazan dio koncerta Rolingstonsa u Zagrebu. TV Titograd je početkom 1978. godine od TV Sarajeva preuzela englesko-njemačku seriju o razvoju popularne muzike u XX vijeku. Serija se bavila rokenrolom, bluzom i regom. U serijalu su se pojavili Areta Frenklin, Stivi Vonder, Ajk i Tina Tarner, Alis Kuper, grupe Ozmond i Led Cepelin. U ljeto 1978. godine na TV Titograd prikazan je serijal „Najvažnija je ljubav” u okviru koga je emitovana epizoda Mrzovoljni rok, čuvenog britanskog reditelja Tonija Palmera. U njoj su prikazani kadrovi s koncerta u Vudstoku. U emisiji su se pojavili Džimi Hendriks, Dženis Džoplin, Dors i Džim Morison, Pol Makartni, Džon Lenon, Rolingstonsi, Pink Flojd i Frenk Zapa.

Novi talas nije ostao bez uticaja. U Titogradu je krajem septembra 1977. formirana rok-džez grupa DISS. Članovi: Dragan Raković (solo gitara), Ivan Uskoković (bubnjevi), Savino Batanov (solista) i Samo Brnović (bas gitara).

Jedan od prvih disko-klubova otvoren je u baru hotela Crna Gora u novembru 1976. godine i to je bilo jedino mjesto gdje se omladina mogla zabavljati do ponoći, što je za Titograd bilo premalo. Kvalitetni muzički događaji su bili rijetki. U prosjeku, jednom godišnje. Džez kvintet Duška Gojkovića je u novembru 1975. godine održao koncert u Domu omladine Budo Tomović. Zlatko Pejaković je u septembru 1976. godine održao koncert na stadionu FK Budućnosti. Najveći muzički događaj u 1977. godini trebalo je da bude koncert Bijelog dugmeta, ali je otkazan. U bašti titogradskog bioskopa Kultura u julu 1978. godine koncert je održao Oliver Dragojević, koji je te godine pobijedio na festivalu u Splitu. Najveća domaća muzička manifestacija je bio amaterski festival zabavne i narodne muzike Titogradsko proljeće. U konkurenciji zabavne muzike 1975. godine pobijedila je kompozicija San Stefan koju je napisao Miki Jelinić a izvela grupa Đetići. Najbolji utisak na publiku je ostavila grupa Nade s kompozicijom Ne plači Sanja koju je napisao Slobodan Bučevac, član grupe.

Zbog nedostatka zabave, mladi u Titogradu su bili prinuđeni da večernje sate provode na korzu u Ulici Slobode. Dobiti mjesto na korzu bilo je privilegija, jer je svako parče trotoara po nepisanom zakonu bilo rezervisano. Ispred poslastičarnice hotela Crna Gora okupljali su se bokseri Budućnosti. Do njih, ispred prodavnice Kluz, mjesto je bilo rezervisano za profesore gimnazije Slobodan Škerović. Kod prodavnice Varteks sastajali su se mladi oficiri, a kod robne kuće Beograd studenti. S druge strane Ulice Slobode, kod knjižare Kultura, okupljali su se košarkaši Budućnosti. Do njih su stajali učenici Tehničke škole. Gimnazijalci su stajali ispred prodavnice Obuća, dok su se fudbaleri Budućnosti okupljali ispred kafea Korzo. Do njih, ispred Optike okupljali su se omladinci iz KUD-a Stara Varoš. Trotoar ispred Košute i Jadrana bio je rezervisan za društvo pravnika. Najviše povoda za hvalu imali su igrači FK Budućnosti, koji su u decembru 1978. godine polusezonu završili na diobi drugog mjesta s Hajdukom i zaostajali su samo dva boda iza vodećeg Dinama. To je bila jedna od najuspješnijih sezona kluba i jedna od najboljih generacija.

Prosječno veče u Titogradu krajem 70-ih svjedočilo je o mirnoj socijalističkoj provinciji u kojoj je uticaj moderne pop-muzike bio jak kod mlade i urbane generacije. Vlast se trudila da taj uticaj ograniči na jedno odjeljenje robne kuće i rijetke TV emisije.

Dragutin PAPOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER NEĆE RADITI NI OVOGA LJETA: Biseri pod ključem

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prvi put u istoriji hotela Sveti Stefan događa se da neko iz sezone u sezonu bez objektivnog razloga, stavi katance na elitne hotele, da iz turističkog prometa isključi najvrednije što Crne Gora ima, a da Vlada ne reaguje

 

Najluksuzniji crnogorski turistički brend, grad-hotel Sveti Stefan sa hotelom Miločer, neće otvoriti svoja vrata za turiste ni ovoga ljeta. To je odluka zakupca, kompanije Adriatic properties, koja zapravo nije javno izrečena, ali su hoteli na kraju juna i dalje zatvoreni, bez znakova bilo kakvih radova koji bi se odnosili na pripremu objekata za prijem gostiju.

Ekskluzivno ljetovalište u Paštrovićima, pored dva hotela sadrži nekoliko zasebnih vila u miločerskom parku, restorane i kafeterije, veliki spa centar i tri najljepše prirodne pješčane plaže na Crnogorskom primorju. Svi navedeni objekti su zatvoreni, parkovi i travnjaci su već duže vrijeme neodržavani, plaže napuštene i neuređene, bez mobilijara i pratećih usluga, zbog čega poznati turistički kompleks na junskoj vrelini djeluje zaista tužno.

Sudbina zakupljenog ekskluzivnog ljetovališta, pitanja u vezi sa nastupajućom sezonom i planovima zakupca koji blokadom Svetog Stefana nanosi veliku štetu crnogorskom turizmu, pokrivena su velom tajne. Prvi put u istoriji hotela Sveti Stefan događa se da neko iz sezone u sezonu bez objektivnog razloga, stavi katance na elitne hotele, da iz turističkog prometa isključi najvrednije što Crne Gora ima, a da Vlada ne reaguje.

U Budvanskoj kompaniji Adriatic properties na početku prošlogodišnje turističke sezone odlučili su  da zatvore hotele kao reakciju na proteste mještana koji su se protivili izgradnji stanova za tržište u Miločeru, na lokaciji starog Hotela Kraljičina plaža, i tražili da im se omogući prolaz javnim stazama kroz naselje koje je zakupac blokirao. Mještani su porušili kapije koje su sprečavale prolaz stazom iza male Kraljičine plaže, što je bio okidač za zakupca da zatvori hotele pod izgovorm da su njegovi gosti izgubili zagarantovanu privatnost.

Najagilniji među učesnicima protesta bili su čelnici lokalnog odbora URA-e, partije čiji funkcioneri u Vladi nemaju odgovor kako riješiti nastalu situaciju koja traje drugu godinu zaredom.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NIŽU SE ŽRTVE PORODIČNOG NASILJA: Sistem kao saučesnik u zločinu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iz Ženskog kluba Skupštine Crne Gore su saopštili da je ,,zrelo da femicid propišemo kao posebno krivično djelo u Krivičnom zakoniku Crne Gore”. Konstatovali su i da je sistem ,,negdje zatajio”, te da izostaje preventiva i da se ,,svako malo ponavlja nasilje nad ženama i to na najbrutalniji način”

 

Četrdesetsedmogodišnja Branka Petrović iz Herceg Novog ubijena je u ponedjeljak u zoru. Nešto prije šest sati u nju je pucao njen bivši suprug Bojan Rašović (47). Nakon ubistva Rašović se, po pisanju medija, u vidno lošem psihičkom stanju, predao policiji. Oko 20 sati priveden je dežurnom tužiocu – branio se ćutanjem.

,,Za proteklih devet mjeseci ubijeno je najmanje pet žena od strane sadašnjeg ili bivšeg partnera. To je brojka koja zahtijeva hitno reagovanje institucija”, kaže za Monitor  Nataša Međedović, koordinarka SOS telefona Nikšić. Ona ističe da Crna Gora nema javno dostupnih statističkih podataka o rasprostranjenosti femicida: ,,Crna Gora mora uspostaviti sistem prikupljanja i analize podataka o nasilju nad ženama i otkrivanju propusta koji dovode do ubistava žena od strane njihovih bivših ili sadašnjih supruga i partnera kao preduslov za kreiranje uspješnih strategija za sprečavanje budućih femicida. Ubistvima žena je skoro uvijek prethodila duga istorija porodičnog nasilja, a femicid se uglavnom dešavao ili dešava u trenutku kada žena odluči da napusti nasilnu situaciju”.

Dan nakon ovog femicida u istom gradu Bjelopoljac Z.A. (37), sa privremenim boravkom u Herceg Novom, pretukao je vanbračnu suprugu M.D. On je u večernjim časovima 28. juna, vrijeđao svoju vanbračnu suprugu, prijetio da će je ubiti, a zatim joj zadao više udaraca  po glavi i ramenima  držeći u ruci kuhinjsku drvenu dasku. Sud za prekršaje u Budvi, Odjeljenje u Herceg Novom, izrekao mu je maksimalnu kaznu od 60 dana zatvora, uz mjeru zabrane približavanja oštećenoj u trajanju od pola godine.

Istog dana Više tužilaštvo podiglo je optužnicu protiv Dalibora Nikolića (34) za svirepo ubistvo trudne supruge Zimrite Nerde koju je u noći između 15. i 16. januara tukao osam sati. U optužnici su jezivi detalji: Nikolić je od 22 sata 15. janura do 6 sati narednog dana tukao i na svirep način, sa umišljajem, lišio života bremenitu suprugu… za vrijeme dok se troje njihove maloljetne djece (od 10, osam i četiri godine) nalazilo u porodičnoj kući. Od više desetina udaraca pesnicama i improvizovanom bejzbol palicom koje je Nerda primila skoro da nije bilo mjesta na njenom tijelu bez krvavih podliva.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

LUKSUZ NA CRNOGORSKOM PRIMORJU: Par ležaljki i suncobran 500 eura dan, noćenje u vili 14 hiljada

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na prestižnim lokacijama sa enormnim cijenama usluga smještaja, hrane i pića, pored stranaca ima priličan broj domaćih gostiju

 

Turistički kompleks sa hotelima Sveti Stefan i Miločer, decenijski simbol elitnog turizma na Crnogorskom primorju, vidno propada, zatvoren za goste već drugu sezonu zaredom. Zaključan grad hotel Sveti Stefan, prepušten zubu vremena, napuštene i neuređene hotelske plaže našeg najpoznatijeg ljetovališta, na početku turističke sezone pružaju sliku propasti, neuspjeha i nebrige, kako države tako i zakupca, of šor kompanije Adway Investment sa Britanskih Djevičanskih Ostrva, i njene budvanske filijale Adriatic properties, kojom upravlja grčki biznismen Petros Statis.

Na drugoj strani, duž obale podignuti su novi rizorti sa hotelima, vilama i apartmanima, koji luksuzom i cijenama sa kojima su izašli na tržište, daleko nadmašuju ponudu Hotela Aman Sveti Stefan. Novi ekskluzivni turistički kompleksi, nikli na lokalitetima koji se ne mogu mjeriti sa prirodnim, kulturnim i istorijskim odlikama Sveca, posluju sa cijenama usluga koje ni na Svetom Stefanu do sada nisu postignute.

Po luksuzu koji nudi, izdvaja se kompleks One&Only Portonovi, izgrađen na mjestu nekadašnje vojne baze Kumbor, na obalama Bokokotorskog zaliva. Mlade ćerke predsjednika Azerbejdžana Ilhana Alijeva Arzu i Lejla, koje, prema podacima CIN-a, stoje kao krajnji vlasnici iza kompanije koja je gradila Portonovi, imaju trenutno,  u objektima sa 5 zvjezdica, najskuplju turističku ponudu u Crnoj Gori.

Najluksuzniji objekat novog rizorta, raskošna Vila One, površine 460 kvadrata, nudi se po nevjerovatnoj cijeni od 14.000 eura za jednu noć. Vila se reklamira kao ambijent koji nudi „božanski život“ i zagarantovanu sreću onom ko je iznajmi. Pored niza specijalnih usluga, privatnog bazena, bazena za hidroterapiju, privatnog kuvara, gosti dobijaju na raspolaganju  „stručnjaka za sreću“, ličnog batlera na 24 časa, koji je zadužen da svaki trenutak u vili gostima učini sretnim i nezaboravnim. Sa sopstvenim vrtom i bogatim modernim enterijerom, Vila One predviđena je za boravak najviše 6 osoba i dvoje djece.

Kompanija One&Only raspolaže sa dodatne tri „originalne vile“, nazvane po crnogorskim planinama. U vilama Orjen, Lovćen i Rumija  smještaj je nešto jeftiniji. Jedno noćenje sa doručkom za dvoje, staje od 12.800 eura pa do 16.000, u zavisnosti od broja soba u vili. Svaka od njih ima svoj bazen i sopstvenu pješčanu plažu. To je pet puta više od cijene po kojoj se izdavala čuvena Vila 118 na Svetom Stefanu, ikona skupog i luksuznog smještaja na crnogorskom primorju. Zakupac je ovu vilu površine 165 kvadrata, u kojoj se odmarao veliki broj slavnih i bogatih gostiju, preimenovao u Vila Sveti Stefan, čija je cijena za jednu noć iznosila 3.500 eura.

Cijene soba i apartmana u hotelu One&Only prava su sitnica u odnosu na basnoslovne sume koje treba izdvojiti za uživanje u vilama. Noćenje i doručak u standardnoj dvokrevetnoj sobi staje od 1.520 do 1.930 eura, tokom jula ove turističke sezone.

Znatno su niže cijene smještaja u apartmanima kojima upravlja kompanija Portonovi. Kreću se od 490 eura pa sve do 1.900 eura za komforne stanove sa bazenom.

Ko su klijenti novog rizorta pored Herceg Novog, nije poznato. I koji su to gosti koji plaćaju na destine hijada eura za noć u izdvojenom kompleksu koji okružuje običan, domaći svijet i morska voda zaliva? Kako uopšte stižu u oazu blještavog  lukusuza i sjaja nakon što slete na aerodom Tivat? Čekaju na trajekt ili ostatak zaliva prelijeću helikopterom? Na pitanje da li uopšte ima zainteresovanih za bukiranje vila, dobili smo odgovor da je za Vilu One teško naći slobodan termin u julu mjesecu.

Astronomske cijene smještaja i usluga formirane su i u turističkom naselju Dukley Hotel&Resort sa 5 zvjezdica, izgrađenom na budvanskom Rtu Zavala. U tom stambeno-turističkom kompleksu na Budvanskoj rivijeri sve pršti od luksuza i visokih cijena.

Penthaus apartman na Zavali izdaje se po cijeni od 3.500 eura za jednu noć. Isti takav sa tri spavaće sobe cijeni se 3.936 eura. Apartmani u vilama prodaju se od 1.125 do 1.470 eura dnevno, zavisno od broja soba.

Međutim, pravo iznenađenje slijedi kod takozvanog plažnog programa i uslova za korišćenje plaža koje okružuju Rt Zavala. Za posjetioce koji nisu gosti hotela, komplet sa dvije ležaljke i suncobranom na pješčanoj plaži Guvance, preimenovanoj u Dukley Beach&Bar, staje 250 eura na dan. Uz tu cijenu sleduje flaša francuskog šampanjca, tanjir voća i 4 flaše vode marke Suza.

Postoji i premijum paket sa nešto komfornijim ležaljkama, odnosno krevetima,  koji košta 500 eura za jedan dan korišćenja. Uz ovu fantastičnu cijenu, vjerovatno jedinstvenu na Crnogorskom primorju, kompanija daje bocu skupljeg šampanjca, porciju svežih ostriga, tanjir sa biranim šumskim voćem i Suza vodu.

Nudi se i alternativa. Ukoliko gost na plaži u toku dana potroši najmanje 450 eura, one dvije ležaljke doći će mu za džaba. Ili u premijum aranžmanu, mora potrošiti najmanje 1.000 eura na jelo i piće, da bi komplet bio gratis. Šta ljudi mogu popiti i pojesti na plaži Zavale za 1.000 eura, mogu da pitaju samo neupućeni.

Na drugim dvjema plažama koje je investitor Zavale izgradio u stijenju ispod vila, pod naziovm Key west  i Escape beach, poznatog brenda Nikki beach, cijene plažnog mobilijara su slične, a ponuda obiluje specijalitetima poput jastoga, ostriga, lososa, skupocjenog šampanjca i voća. Hedonizam u punom sjaju. Kupanje i sunčanje uz ispijanje skupocjenog pjenušca na vrelom pijesku.

Sve se odigrava u neposrednoj blizini populističke Slovenske plaže, na kojoj se odmaraju i oni turisti koji smještaj plate po 20 eura za noć.

Cijene ležaljki i suncobrana na plažama i pontama Zavale nadmašile su one koje su važile na dugim prirodnim pješčanim kupalištima Miločera i Svetog Stefana u vrijeme kada su hoteli bili u funkciji. Prestankom rada najljepših plaža u režimu koji podrazumijeva propisno uređenje, plažni mobilijar, tuševe, klijentela koja ih je koristila, ostala je bez alternative. Ove plaže postale su javne, na koršćenje svih namjernika koji su voljni da sa sobom donesu sve što im je za boravak na suncu potrebno. Situaciju su iskoristili drugi hotelijeri koji su podigli cijene usluga na kupalištima kojima gazduju.

Na plaži ispred Hotela Maestral u Pržnu, komplet sa dvije ležaljke i suncobranom izdaje se za 150 eura na dan. Istovremeno noćenje sa doručkom u dvokrevetnoj sobi hotela, tokom juna, može se rezervisati po cijeni od 220-250 eura. Ludovanje sa naplatom plastičnih ležaljki i pijeska ide toliko daleko da će, po svemu sudeći, one dostići cijenu udobnog kreveta u hotelskoj sobi.

Među gostima koji borave na navednim prestižnim lokacijama sa enormnim cijenama usluga smještaja, hrane i pića, pored stranaca ima i priličan broj domaćih gostiju. Nismo ni znali da tu oko nas živi i uživa neki prebogati svijet koji baca novac i bahati se po plažama, jahtama, hotelima. To su mali izdvojeni zabrani za super bogate iza čijih kapija i ograda postoji posve drugačija realnost. Sirotinja, masovni turizam, prebukirane plaže, jeftinoća, gužva, buka… i nečisto zagađeno more koje svi jednako eksploatišu.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo