Povežite se sa nama

MONITORING

Ima li nevinih?

Objavljeno prije

na

Za početak, kratak podsjetnik. Najkasnije od ljeta 2010, kada smo kompletirali i objavili činjenice, alarmiramo da je Uprava policije (UP) sada u epicentru afere listing, godinama potpuno neustavno i nezakonito prisluškivala. Juna ove godine je objavljen podatak da je policija najmanje 20.000 puta elektronskim nadzorom povrijeđivala ustavna prva na privatnost crnogorskih građana!

Ustav Crne Gore u čl. 43 garantuje nepovrijedivost tajnosti pisama, telefonskih razgovora i drugih sredstava opštenja. Od toga se može „odstupiti samo na osnovu odluke suda, ako je to neophodno za vođenje krivičnog postupka ili iz razloga bezbjednosti Crne Gore”.

Važeći Zakon o policiji (2005), kojim se utvrđuju ustrojstvo, djelokrug i metodi rada, ne pominje nikakva ovlašćenja UP-a da prisluškuje građane, odnosno, primjenjuje notorne MTN – mjere tajnoga nadzora.

Uprkos ovoj lako provjerljivoj tvrdnji, UP je prvi ugovor još 27. septembra 2007. o tzv. povezivanju baza podataka sklopila sa M:telom. Za sporazum se doznalo docnije. MANS se oko toga raspitivao, no zalud, Veselin Veljović udario mur strogo povjerljivo i uskratio slobodan pristup informaciji.

U dokumentu Informacija o kapacitetima, Veljović za 2009. piše o svojim opjevanim reformskim zahvatima „uz upotrebu i primjenu specijalnih istražnih tehnika – MTN u istragama”. Unutar policije je ustrojio poseban Sektor za informacione tehnologije i sisteme, načelnik njegov pomoćnik dr Ranko Vojinović, takođe saradnik na Fakultetu za informacione tehnologije podgoričkog Univerziteta Mediteran.

Vojinović je u proljeće 2010. u intervjuu za portal Analitika obavijestio da su uređaji za MTN u posjedu crnogorske policije „među najsavremenijim” i da nabavka tih uređaja – inače, mimo tendera – „izaziva visoke troškove”.

Tako se došlo do situacije da je Veljović godinama u prilici da: prisluškuje razgovore preko fiksne i mobilne telefonije; ostvaruje uvide u SMS i MMS poruke; presrijeće fiber-optičke komunikacije nadzirući rad kućnih računara kroz uvide u evidencije posjećenih sajtova ili mejlove. Može da naredi i elektronsko pozicioniranje svakog nosioca mobilnog telefona, bio on običan građanin ili dr Igor Lukšić.

E sad, da li su i uvidi u listinge – a oni su sada najaktuelnji – elektronsko prisluškivanje? Premda je Veljović tvrdio drukčije, Evropski sud za ljudska prava je presudom u predmetu Copland vs. the United Kingdom iz 2007. potvrdio kako su i listinzi – informacija o datumu i trajanju telefonskih razgovora i brojevima koji su pozivani – takođe elektronska komunikacija. Naime, u presudi razgovjetno piše da su listinzi „integralni dio telefonske komunikacije”. Citiranom presudom preporučena je pravna zaštita protiv proizvoljnih miješanja vlasti u prava na privatnost građana.

Tek avgusta prošle godine, djelimičnim stupanjem na snagu amandmana na Zakonik o krivičnom postupku (ZKP), policija se definiše kao izvršilac naloga primjene MTN-a, što uključuje i pristup listinzima – ali po precizno utvrđenoj proceduri. Zakonik, dakle, tek od avgusta 2010. definiše da će policiji sudija za istragu „izdati poseban nalog u kojem će navesti samo telefonski broj ili mejl adresu i trajanje mjere”.Trajanje mjera tehničkog nadzora oročeno je od četiri do sedam mjeseci najduže.

U međuvremenu, UP je sklopila sporazume, osim sa M:telom, takođe i sa Crnogorskim Telekomom i Telenorom. Proljetos je Šefko Crnovršanin, direktor Agencije za zaštitu ličnih podataka, nakon sprovedenog nadzora, objavio da mobilni operateri ustupaju policiji više podataka o svojim korisnicima, nego što to predviđa ZKP.

To nas dovodi do stanja zakonske regulative od 10. jula odnosno 12. avgusta 2008, godine u kojoj nije bio promijenjen ZKP, pa policije nije imala bilo kakve ingerencije da primjenjuje mjere tajnog nadzora, niti joj je sudija za istrage mogao izdati poseban nalog sa određenim telefonskim brojem.

List Dan je 4. decembra objavio navodni listing prema kojem su premijer Igor Lukšić i ministar vanjskih poslova i evropskih integracija Milan Roćen tih dana bili u kontaktima sa Darkom Šarićem.

Lukšić i Roćen su na hitno sazvanoj konferenciji za medije demantovali da su razgovarali sa Šarićem, osporili autentičnost listinga i zatražili hitnu istragu. Već sjutradan po objavljivanju ove informacije, specijalna tužiteljka Đurđina Ivanović saopštava kako je utvrđeno da je riječ o formatu listinga koje je radila UP i zahtijeva da se „utvrdi identitet osobe koja je s obzirom na službena ovlašćenja bila u posjedu dokumenta, kao i identitet osobe koja je u taj listing unijela neistinite podatke o telefonskoj komunikaciji premijera Lukšića i ministra Roćena sa Darkom Šarićem”. Ona je kazala kako Lukšić i Roćen nikada nijesu imali telefonsku komunikaciju sa Šarićem. Na osnovu čega to tvrdi?

Objasnila je njena šefica, Ranka Čarapić, tvrdnjom da je policija kooperativna u istrazi, kao i da su Tužilaštvu tražene podatke dostavili i provajderi Telekom i Telenor. I eto rašamonijade u kojoj izgleda nema nevinih.

Da razmotrimo. Na osnovu kojih parametara provajderi zadržavaju podatke još od 2008. godine? Zakonom o elektronskim komunikacijama (čl. 126) telekomunikaciona preduzeća imaju obavezu „zadržavanja određenih podataka o saobraćaju i lokaciji, kao i relevantnih podataka potrebnih za identifikaciju pretplatnika”, kako bi se „osiguralo da ti podaci budu na raspolaganju državnim organima. Potom razgovjetno piše da periodi zadržavanja podataka za provajdere „ne mogu biti kraći od šest mjeseci niti duži od dvije godine od dana obavljene komunikacije”. Dakle – ne mogu biti duži od dvije godine! Sada smo u decembaru 2011, a afera listing je datirana na jul i avgust 2008; izračunajte!

Naredna krupna dilema – kako je policija od Telenora (tada ProMonte), čiji je Darko Šarić bio pretplatnik, mogla da dobije listing iz jula i avgusta 2008, kada je poznato da tada uopšte nije imala potpisan sporazum o tzv. povezivanju baza podataka?

Prije nego što je januara 2010. zbrisao u nepoznatom pravcu, Šarić je mjesecima boravio u Crnoj Gori. On je od 29. februara 2008. imao prijavljeno prebivalište u Crnoj Gori. U maju 2009. pokrenuo je postupak dobijanja crnogorskog državljanstva. Agencija nacionalne bezbjednosti dala je za Šarića pozitivno mišljenje, prema kojem on ne predstavlja smetnju za bezbjednost Crne Gore, što je bio preduslov da mu Ministarstvo unutrašnjih poslova i javne uprave izda garanciju da će steći crnogorsko državljanstvo.

Iz Uprave policije u saopštenju koje su objavili 6. decembra ne demantuju da su bili posjednici listinga Darka Šarića, što znači da su nad njim primjenjivali mjere tajnog nadzora. I tipičnom primjenom policijske logike, tako je direktor UP-a Veselin Veljović uhvaćen u laž. Naime, Veljović je februara 2010. Odboru za bezbjednost i odbranu Skupštine dostavio Izvještaj o aktivnostima Uprave policije u realizaciji policijske operacije Balkanski ratnik.

U njemu se tvrdi da za Darka Šarića „nije bilo osnova za primjenu specijalističkih tehnika mjera tajnog nadzora”.

„U slučaju da su te mjere bile realizovane”, vajkao se Veljović, „jasno je da bi se radilo o kršenju zakonskih propisa i takve nezakonite radnje UP neće sprovoditi”!

Vladimir JOVANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

100 GODINA ODĆUTANOG ZLOČINA NAD BOŠNJACIMA( MUSLIMANIMA) ŠAHOVIĆA: Može li Crna Gora pogledati sebi u oči

Objavljeno prije

na

Objavio:

Rezolucijom koju su u ime  Odbora za obilježavanje stogodišnjice genocida u Šahovićima potpisali Reis Islamske zajednice u Crnoj Gori Rifat Fejzić i  akademik  Šerbo Rastoder, traži se  da parlament osudi zločin, omogući obilježavanje 100 godina od masakra i podizanje spomen-obilježja stradalima. Zločin u Šahovićima, navodi se, treba unijeti u obrazovne i nastavne programe Traži se i da se pomenu osobe pravoslavne vjere koje su tada spasile jedan broj svojih susjeda muslimana

 

Početkom februara Skupštini Crne Gore i svim poslaničkim klubovima je poslat prijedlog rezolucije koji je uputio  Odbor za obilježavanje stogodišnjice genocida u Šahovićima (današnje Tomaševo) 1924. Potpisnici su predsjednik i potpredsjednik Odbora – Reis Islamske zajednice u Crnoj Gori Rifat Fejzić i istoričar i akademik  Šerbo Rastoder. Da bi formalno ušao u skupštinsku proceduru, neophodna su najmanje četiri potpisa poslanika.

U izjavi za Radio Slobodna Evropa (RSE) Rastoder je istakao da je Prijedlog rezolucije o genocidu, kako je zvanično nazvana, „pitanje časti sojske i čojske Crne Gore, njenog građanskog karaktera i multinacionalne politike“.

Rezolucijom se traži da parlament osudi zločin, omogući obilježavanje 100 godina od masakra i podizanje spomen-obilježja stradalima. Zločin u Šahovićima treba unijeti u obrazovne i nastavne programe kao “nedopustivu pojavu u civilizovanom društvu”. Traži se i da se posebno pomenu osobe pravoslavne vjere koje su tada spasile jedan broj svojih komšija muslimana od pogroma razularene mase koja je brojala oko dvije hiljade ljudi došlih uglavnom iz Polja, Mojkovca, ali i iz okolnih mjesta u Vraneškoj dolini.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRED 31. GODIŠNJICU ZLOČINA U ŠTRPCIMA: Otmica istine u produženom trajanju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ostala je nepoznanica da li su vlasti u Podgorici bile obaviještene o onome što se sprema na pruzi Beograd – Bar. A mogle su biti. U tadašnjoj saveznoj vladi premijera Milana Panića na poziciji ministra unutrašnjih poslova bio je DPS kadar – Pavle Bulatović

 

Narednog utorka, 27. februara, navršiće se 31 godina kako su iz brzog voza 671 Lovćen na liniji Beograd –Bar, u stanici Štrpci na teritotiji BiH, pripadnici interventne čete Višegradske brigade Vojske Republike Srpske pod nazivom Osvetnici, oteli 20 putnika. Zarobljene su odveli, opljačkali pa ubili. Njihova tijela bacili su u Drinu. Do danas su, u jezeru Perućac, pronađeni ostaci četiri žrtve. Za ostalima se, navodno, traga.

Žrtve planirane i, pokazaće se, najavljene otmice dominantno su bili državljani Srbije i Crne Gore (sedmorica ubijenih) bošnjačke i muslimanske nacionalnosti. Stradali su: Esad KapetanovićIljaz LičinaFehim BakijuŠećo SoftićRifat HusovićHalil ZupčevićSenad ĐečevićJusuf RastoderIsmet BabačićAdem AlomerovićMuhedin HanićSafet PreljevićDžafer TopuzovićRasim ĆorićFikret MemovićFevzija ZekovićNijazim KajevićZvjezdan Zuličić i jedna neidntifikovana osoba. Među žrtvama je i Tomo Buzov, prenzionisani oficir i Hrvat po nacionalnosti, koji se, jedini, usprotivio odvođenju putnika. Pitao je uniformisane otmičare  “Ljudi šta to radite?”.

Njihova otmica praktično je bila najavljena. Pripadnici Osvetnika četiri mjeseca ranije, na gotovo identičan način, oteli su 16 Bošnjaka (15 muškaraca i jedna žena) iz sela Sjeverin (Srbija) koji su autobusom pošli u Priboj, gdje su pozvani da nakon tri mjeseca prime platu. Autobus je išao uobičajenom (jedinom) trasom i zaustavljen je u selu Mioče (opština Rudo, BiH). Putnici bošnjačke nacionalnosti su izvedeni i kamionom odvezeni u motel Vilina vlas u Višegradu. Tu su, nekoliko dana kasnije, ubijeni, a njihova tijela bačena u Drinu.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

REFORMSKI KURS MANDIĆEVE NOVE: Slavljenje komšijskih praznika i kriminala

Objavljeno prije

na

Objavio:

Za Daria Vraneša, gradonačelnika multietničkih i viševjerskih Pljevalja,  Pljevlja su  „srpska zemlja i rasadnik srpskog naroda kroz vjekove“. Ta srpska zemlja „još uvijek ima mnogo neprijatelja …i nije slučajno što je srce srpskih zemalja odvajkada podijeljeno granicama koje su utvrđivali dušmani… a sa svake strane te tromeđe živi od iskona isti narod.“    Ove misli izrekao je na proslavi Dana državnosti Republike Srbije , koji je organizovala pljevaljska opština

 

 

U srijedu veče je u Pljevljima, u organizaciji Opštine Pljevlja, u sali Centra za kulturu održana Svečana akademija povodom 220 godina od Prvog srpskog ustanka i 189 godina od donošenja Sretenjskog ustava Knjaževine Srbije. Pozivnice za  događaj je potpisao gradonačelnik Dario Vraneš. Skup je počeo intoniranjem srbijanske himne Bože pravde, a onda je mileševski episkop  Atanasije Rakita, u čijoj jurisdikciji su Pljevlja, blagoslovio prisutne. Gradonačelnik Vraneš je podsjetio na značaj ustanka u Srbiji 1804. i da je u četvrtak „i praznik pljevaljskih Srba, nas koje od naše etničke matice dijeli prevoj koji se zove Jabuka (na granici sa Srbijom)“.

Na praznik Sretenja 15. februara Karađorđe Petrović je u Orašcu podigao ustanak protiv otomanske vlasti. Na isti dan je 1835. proglašen ustav tadašnje Srbije a od 2002. godine se slavi i kao Dan državnosti Republike Srbije.

„U čast tog dana i mi smo se ovdje večeras okupili da kažemo i pokažemo da je ovaj praznik zajednički praznik, a himna Bože pravde zajednička himna svih Srba ma gdje živjeli“ istakao je prvi čovjek Pljevalja. Za njega su  multetnička i viševjerska Pljevlja „srpska zemlja i rasadnik srpskog naroda kroz vjekove“. Ta srpska zemlja „još uvijek ima mnogo neprijatelja …i nije slučajno što je srce srpskih zemalja odvajkada podijeljeno granicama koje su utvrđivali dušmani… a sa svake strane te tromeđe živi od iskona isti narod“.

Četiri dana ranije Vraneš je na TV Vijesti rekao da se nada da će se taj srbijanski praznik „u Pljevljima proslavljati vječno“ i da se time ne podriva ustavni poredak Crne Gore. Dan nakon toga Vraneš je odćutao pitanje Vijesti koliko će novca građane koštati proslava srbijanskog državnog praznika. Umjesto toga pitao je novinara „zašto se bruka“ i da treba da „radi neki časni posao“ – očigledno smatrajući  novinarstvo nečasnim zanimanjem kad nije u službi njegovih političkih mentora iz Beograda.

Vraneš je doktor medicine po struci i specijalizirani hirurg opšte prakse, što je plemenito zanimanje.  No istovremeno se opredijelio i za politiku i  služenje  srbijanskoj autokratiji. Izabran je za gradonačelnika Pljevalja krajem aprila 2023. godine na listi Nove srpske demokratije (NSD) čiji predsjednik je Andrija Mandić  aktuelni šef Skupštine Crne Gore. Vranešov izbor je podržao i Pokret Evropa Sad (PES) i Demokrate sa kojima je u koaliciji u lokalnoj skupštini.

Vraneš se nakon izbora brzo bacio na identitetska pitanja. Najavio je podizanje spomenika i pravljenje trga Patrijarhu Varnavi na istoimenoj ulici jer se radi o „jednom od najvećih pravoslavnih duhovnika“ i „najslavnijem Pljevljaku svih vremena“. Patrijarh Varnava Rosić je bio drugi patrijarh Srpske crkve (SPC) od njenog osnivanja 1921. godine i stolovao je od 1930. do 1937.  Umro je pod nerazjašnjenim okolnostima (i optužbama da je otrovan) kao srpski ultranacionalista i oponent Vlade Milana Stojadinovića.  Vlada je nastojala stvoriti političku stabilnost u višenacionalnoj Kraljevini Jugoslaviji tako što bi dala jednaka prava Katoličkoj crkvi kroz potpisivanje posebnog ugovora sa Vatikanom (konkordat). Varnava Rosić je nesporno  (na osnovu njegovih intervjua štampi tog vremena) bio antisemita i vatreni podržavalac Adolfa Hitlera i njegove nacističke stranke.

Vraneš je kasnije položio vijenac na mjesto gdje su partizani strijeljali 25 četnika i nacističkih kolaboracionista 1944.godine rekavši prošlog ljeta da je opština odala poštu i da su se „pomolili Bogu i zapalili svijeću za sve heroje koji su bili u četničkom pokretu i koji su život dali za slobodu“. Četnici su, služeći fašistima, u pljevaljskom kraju tokom rata počinili brojne zločine protiv civilnog stanovništva, pogotovo protiv muslimana.

Vraneš je pokušao promijeniti i Dan opštine sa 20.novembra (kada je 1944. oslobođen od nacista) na vjerski praznik Svete Petke (27. oktobar) kada je u 1918. u grad ušla srbijanska vojska. Na dan srbijanskih (vrlo vjerovatno pokradenih) izbora 17. decembra „brat Dario Vraneš, predsednik opštine Pljevlja, (je) dao snažnu podršku listi Aleksandar Vučić-Prijepolje ne sme da stane“ stoji u objavi Opštinskog odbora Srpske napredne stranke (SNS) u Prijepolju uz objavljene fotografije. Njegov partijski šef Andrija Mandić je  skoknuo do Beograda da lično čestita izbornu „pobedu“ srbijanskom vođi Aleksandru Vučiću.

Mandić je rekao da je pozvan od Vučića i za Dan državnosti i da će se „naravno odazvati“ pozivu ne odgovorivši da li tamo ide u državnom ili partijskom svojstvu. I Mandićev koalicioni partner, predsjednik Demokratske narodne partije (DNP) Milan Knežević je najavio prisustvo nakon poziva Vučića. DNP je u saopštenju objavila da je „savremena Srbija dostojna svojih slavnih predaka (i) nastavlja slobodarsku politiku odbrane nacionalnih interesa i teritorijalnog suvereniteta“.

Na posljednje izlive srpstva Vraneša pljevaljska podružnica PES-a je odgovorila da „opština Pljevlja nema nadležnosti da slavi praznike drugih država pa ni naše komšijske i drage Srbije“ te da Vraneš „kao gradonačelnik Pljevalja, ima obavezu da se fokusira na rješavanje nagomilanih lokalnih problema u našem gradu, i prestane da stvara nepotrebne krize i tenzije, sa svrhom da sitno politički poentira“.

I PES i Demokrate su rekle da ih niko nije konsultirao oko proslave srbijanskog  praznika. Demokrate su naglasile da „obilježavanje datuma iz istorije i kulturnog nasljeđa svih naroda koji žive u opštini mora biti isključivo uz poštovanje Ustava Crne Gore“, uz obazrivo „trošenju javnog novca u dijelu kulturnih događaja“. Premijer Milojko Spajić, koji je rodom iz ovog grada, se do sada nije oglasio, kao ni Mandić kao predsjednik parlamenta.

Pljevlja grcaju u nevoljama. Enormno zagađenje vazduha – među najvećim u Evropi, raseljavanje osiromašenog stanovništva i njegovo korištenje  kao regrutni centar za narko kartele čiji neki od glavnih operativaca su iz ovog grada  predstavljaju ogromni izazov kojim se Mandićeva stranka ne bavi, makar na vidljiv način.

Posebno je zabrinjavajući i indikativan  njihov odnos prema prirodi režima u Srbiji. Vučićeva vlast je istog (i sada vjerovatno goreg) karaktera nego doskorašnja vlast njegovog prijatelja i saveznika – Mila Đukanovića. Đukanovićev režim je  proganjao NSD i Demokratski front (DF) nekad uz Vučićevu  pomoć. Montirana afera Državni udar protiv Mandića i Kneževića je dobila na legitimitetu nakon što su policijski doušnici i saradnici vlasti u Srbiji svjedočili protiv njih, a u korist režima Đukanovića. Prvi sporazumi o „priznanju krivice“ su sklopljeni sa srbijanskim molerima, nadničarima, i šoferima koji su dovučeni iz Srbije, da navodno zauzmu Skupštinu.  Priznanja su uslijedila nakon što je srpska ambasada pritisnula svoje građane u pritvoru da potpišu lažna priznanja krivice kao jedini način izlaska na slobodu. Rukovodstvo bivšeg DF-a dobro zna da su stradali upravo etnički Srbi čije osude su dogovorile i sredile vlasti „dva oka u glavi“.

Slučaj osuđenog vođe kriminalne organizacije i ranijeg vladara Budve Svetozara Marovića je svima poznat. Ni Mandić niti bilo ko iz prosrpskog bloka se nisu nikada usudili uputiti poziv Vučiču da prestane štititi kriminalca i da ga pošalje na izdržavanje zatvorske kazne. Nedavna objava prepiske sa SKY aplikacije koje je Crnoj Gori poslao Europol o poslovima Andreja Vučića, brata srbijanskog predsjednika, i narko bosa Zvonka Veselinovića (po procurjelim izvještajima same srpske policije) i proslava njihove prve zarađene milijarde je izazvala osude Milana Kneževića i ad hominem napade na Vijesti jer su se usudili tako nešto objaviti.

Odlasci DF-ovih političara u Beograd na skupove SNS političara i ministara koji otvoreno sarađuju sa narko bosovima i koji su upleteni u veliki broj korupcionaških afera u najmanju ruku izaziva sumnju da njihova borba protiv kriminalne Đukanovićeve vladavine nije vjerodostojna. Prozivanje Đukanovića za Pandora papire a istovremeno ćutanje na iste takve  kada su u pitanju Vučićevi ljudi je simptomatično.

Ponašanje NSD-a i manjih srpskih partija u slučaju uhapšenog gradonačelnika Budve Mila Božovića zbog članstva u kriminalnoj organizaciji i trgovine narkoticima još više problematizira njihovu deklarativnu borbu za pravnu državu. Poslanik NSD-a Jovan Vučurović je ne nedavnoj sjednici skupštinskog Odbora za odbranu i bezbjednost ponovo probao preseliti slučaj iz sudnice (čiji glavni pretres tek treba početi) u medije i skrenuti pažnju sa gorućih problema. Vučurović je optužio tužilaštvo, koje slučaj bazira na istim prepiskama sa SKY aplikacije kao i protiv osoba bliskih DPS-u, da je hapšenje Božovića „politički motivisano“ i da „iza toga svega stoje strane adrese koje su tu odigrale najvažniju ulogu“. Vučurevićeva „poruka Vladimiru Novoviću je da se prestane sa progonom Mila Božovića, kao da je okorjeli kriminalac“.

Na kraju će mnogi zaključiti  da bivši DF i nema problem sa kriminalom koliko ima problem sa crnogorskim prefiksom. Srpski kriminal i jednopartijska država koja krade izbore, štiti OKG bosove i oslobađa ubice novinara je prihvatljiva alternativa DPS-u.

Jovo MARTINOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo