Povežite se sa nama

OKO NAS

KOLAŠIN: STANJE U TURISTIČKOJ ORGANIZACIJI PRED POČETAK ZIMSKE SEZONE ALARMANTNO: Zaboravljena obaveza

Objavljeno prije

na

Vlasnici privatnog smještaja u Kolašinu odnose se krajnje neodgovorno kada je riječ o obavezi uplate boravišne takse, što bi trebalo da je osnovni prihod lokalne Turističe organizacije (TO). Dok je TO česta meta kritika zbog, navodno, premalo pomoći vlasnicima privatnog smještaja i malo organizovanih manifestacija, s druge strane najžešći kritičari masovno i u kontinuitetu prave prekršaje za koje su predviđene kazne od 500 do 10.000 eura. Zbog svega toga je stanje u kolašinskoj TO neposredno pred početak zimske turističke sezone alarmantno. Zaposleni su demotivisani da išta rade jer su posljednju zaradu primili za jul prošle godine, ali i preokupirani pokretanjem sudskih postupka protiv poslodavaca, kojima žele da naplate 15 dužnih zarada.

Sredstva od naplaćene boravišne takse, prema zakonu, vlasnici smještajnih kapaciteta trebalo bi da uplaćuju u roku od pet, po isteku svakih 15 dana u mjesecu, odnosno po isteku mjeseca. Takođe, oni su obavezni da u roku od 24 sata po dolasku gosta prijave njegov dolazak Turističkoj organizaciji. Zakon precizira i da je neophodno da se do svakog 15. dostavi nadležnom poreskom organu izvještaj o broju korisnika usluga smještaja i iznosi obračunate i naplaćene boravišne takse za prethodni mjesec.

Oni koji u Kolašinu žive od turizma, očigledno, u većini slučajeva sve to ne rade za sada bez ikakvih sankcija. Prema podacima iz TO, osim hotela Bjanka, koji redovno uplaćuje boravišnu taksu, svi ostali hoteli u gradu i 45 registrovanih privatnih smještaja u periodu od maja do septembra ove godine uplatili su ukupno 778 eura. Od tog iznosa hoteli Brile i Čile uplatili su 408, a jedan vlasnik privatnog smještaja 200 eura. Ostala 44 vlasnika privatnog smještaja izdvojili su za boravišnu taksu svega 170 eura. Zaposleni u Turističkoj organizaciji tvrde i da ,,ogroman broj neregistrovanih objekata za privatni smještaj radi nesmetano godinama, na što je više puta upozoravana republička turistička inspekcija”.

Lošoj naplati boravišne takse, kako kažu radnici TO, u velikoj mjeri doprinosi nezainteresovanost lokalne uprave, koja je ukinula radna mjesta za dva turistička inspektora. Radnici ističu i da je ljetos održan Tango kamp , kroz koji je prošlo 520 učesnika, od čega su 460 bili gosti iz 26 zemalja svijeta. Ako je svako od njih ostvario prosječno po 8,5 noćenja, to znači da ih je ukupno bilo 4.420, kažu radnici i tvrde da od toga TO nije dobila ni jedan euro. Oni podsjećaju da se iz opštinskog budžeta za Tango kamp izdvaja 5.000 eura, i da organizatori ulažu mnogo truda u tu manifestaciju po kojoj grad postaje prepoznatljiv.

„Zakonom o boravišnoj taksi precizirano je da nadzor nad prikupljanjem i plaćanjem boravišne takse i vođenje odgovarajuće evidencije obavlja nadležni poreski organ opštine. Postojala je mogućnost da, ako su ukinuli dva radna mjesta, posebnim aktom ovlaste neko drugo lice da sve to radi. Međutim, ništa od toga. Štaviše, nikada za 12 godina rada ove organizacije nije urađena nijedna blokada za naplatu boravišne takse”, kažu u TO.

Oni, takođe, zamjeraju lokalnoj upravi što im ne dozvoljava naplatu boravišne takse od prijave boravka stranaca, koji nijesu u privatnim smještajnim kapacitetima. Tu taksu bi, kako kažu, trebalo da naplaćuje TO. Zaposleni tvrde da ih je direktorica Slađana Kršikapa obavijestila da lokalna uprava ne dozvoljava tu vrstu naplate.

„Nije nam jasno zbog čega, jer tako rade sve turističke organizacije u Crnoj Gori. U drugim gradovima od prihoda te vrste organizovani su koncerte muzičkih zvijezda ili neke druge manifestacije. Nama su vezane ruke, a kasa prazna. Pored svega toga, cijelo ljeto smo radili vrijedno iako je, u stvari, bila riječ o volontiranju. Nije nam jasan takav odnos lokalne samouprave kojoj bi dobro funkcionisanje TO trebao da bude prioritet, jer je valjda turizam nosilac razvoja Kolašina”, kažu u TO.

Iz lokalne uprave do zaključenja broja nijesu stigli odgovori na pitanja Monitora, koji je bio razlog ukidanja radnih mjesta turističkih inspektora, te da li će kontrolu uplate boravišnih taksi obavljati neko drugi u narednom periodu. Ranije su u izvršnoj vlasti apostrofirali vrlo loš učinak dvoje inspektora. U prilog tome ide i činjenica da u znatnijem iznosu ta vrsta dažbina nije ubirana ni dok je postojao mehanizam kontrole. Kako i zaposleni kažu, neki vlasnici hotela i apartmana skoro deceniju zaboravljaju na tu svoju obavezu.

Direktorica TO Slađana Kršikapa je na godišnjem odmoru, pa ni od nje nijesmo mogli čuti na koji način namjerava da pribavi novac za zarade zaposlenima i kako će to uticati na pripreme za predstojeću turističku sezonu, koje bi već trebalo da su počele.

Sekretar za finansije Goran Rakočević, međutim, tvrdi da TO nikad više nije dobijala iz opštinskog budžeta nego u minule dvije godine. On, takođe, kaže i da je naplata boravišne takse mnogo ažurnija nego ranije.

,,Baza je proširena i više rješenja je urađeno. Povodom navoda da sve prihode, kontrolu i naplatu boravišne takse vrši lokalna samouprava, te da je opština zabranila lokalnoj TO da naplaćuje boravišnu taksu od prijave boravka stranaca, mogu samo reći da je to čista glupost. Dugovanja i potraživanja TO su pitanja za direktoricu. Sve što je lokalna uprava radila apsolutno je jasno i čisto”, rekao je on.

Loša komunikacija s vlasnicima privatnog smještaja, razlog je što kolašinska TO vrlo rijetko može dati podatke o broju gostiju.

„Od nekih nikada ne možemo dobiti te podatke. Zbog njihovog odnosa ne usudimo se ni da ih pitamo na tu temu. Vrlo je bitno istaći da smo svakog mjeseca, mimo plata, uskraćni i za znatne iznose, kojima bi moglo mnogo da se učini na turističkoj promociji Kolašina i organizovanju događaja koji bi obogatili vanpansionsku ponudu grada. Promotivni materijali su nam stari nekoliko godina i zaista nema novca za njihovo obnavljanje. Pogledajte u kakvoj prostoriji radimo”, naglašavaju u TO.

Ta organizacija smještena je u oronuloj baraci u užem gradskom centru i zaista je daleko od izgleda koji bi bio reprezent turističke ponude Kolašina. Godinama petoro zaposlenih rade u jednoj prostoriji. Sve to, tvrde, vrlo je nemotivišući ambijent, ali i loša slika za turiste.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

INVESTICIONI BUM I ARHITEKTONSKO NASLJEĐE KOLAŠINA: Bajka ili cirkus

Objavljeno prije

na

Objavio:

U naseljima sa jednospratnim kućama niču petospratni hoteli ili stambene zgrade. Nadležni uvjeravaju da će novogradnjom biti poštovana arhitektonska originalnost grada. Iskustva iz minulih decenija upozoravaju

 

„Samo nek se gradi“, tako bi se mogli sažeti komentari većine predstavnika kolašinske vlasti na drugi invensticioni bum u toj varoši. Istovremeno, prosječan Kolašinac neće propustiti priliku da se pohvali arhitektonskom osobenošću i očuvanošću centra grada. No, da li će intenzivna gradnja biti u stanju da osluškuje i prati posebnosti tog mjesta, njegove potrebe, nasljeđe i originalnost, za sada nije izvjesno.

Za manje od godinu, u naseljima sa porodičnim kućama započeto je ili završeno nekoliko višespratnica sa stanovima ili turističkih objekata. Gradi se i u najužem centru. Računajući i objekte koji su u planu i za koje su izdate sve potrebne dozvole, uskoro će ih biti desetak. Riječ je objektima koji, prema dokumentaciji, prate prirodne i arhitektonske karakteristike Kolašina. Na terenu se, međutim, može zaključiti da  nije tako.

U knjizi Kulturno nasljeđe Kolašina, istoričarke umjetnosti Draginje Kujović, piše da su vrijednost tog grada, u urbanističkom smislu, skladne i lijepe cjeline kuća. Arhitektura varoši, piše ona, spoj je je tradicionalnih graditeljskih stilova, nekih konstruktivnih elementa islamske arhitekture, uticaja mediteranske graditeljske škole, ali i autohtonog graditeljskog moračkog i rovačkog iskustva. „Tom sintezom stvarao se stambeni prostor, ujednačenog likovnog izraza u strukturi, volumenu i odnosu mase… Prisustvo stroge simetrije i proporcionalnosti, u odnosu na površinu, znak je uticaja akademizma“, napisala je Kujović.

Mnogi od tako napravljenih objekata i sada krase centar grada. Nekoliko njih je na parcelama na kojima uskoro treba da počne gradnja hotela visoke kategorije.

Arhitekte i oni koji su se bavili estetikom i značajem kolašinskog arhitektonskog nasljeđa nijesu željeli da za Monitor komentarišu posljedice intenzivne gradnje na taj dio kulturnog nasljeđa. Boje se, objašnjavaju, da će biti pogrešno shvaćeni. Nezvanično, upozoravaju da bi lokalna uprava i država trebalo da nastoji da varoš bude, prije svega, raj za Kolašince, a tek potom za investitore.

Pozorišni reditelj Zoran Rakočević za Monitor kaže da sa velikom oprezom nadležni treba da se odnose prema namjerama investitora. Kolašin, tvrdi on, zajedničkim naporima može postati bajka, „ali mnogo lakše može se pretvoriti u kvaziurbanistički cirkus, kakvih u okruženju na fali“.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju monitora od 6. avgusta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NAKON RJEŠENJA IMOVINSKOG STATUSA ULCINJSKOG DRAGULJA: Njemci spremni da preuzmu solanu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Njemačka država, vlada i institucije, kao i nevladine organizacije i eksperti su godinama bili neposredno uključeni u proces zaštite ulcinjske Solane svjesni njenog značaja u evropskim okvirima. Sada su spremni da pomognu u revitalizaciji tog devastiranog prostora

 

Nedavnu odluku Savjeta za privatizaciju Vlade Crne Gore da je zemljište Solane u Ulcinju državno vlasništvo odmah su pozdravili iz Ambasade Njemačke u Podgorici. „Ovo predstavlja važan korak za ispunjenje završnih mjerila poglavlja u oblasti životne sredine u procesu pristupanja Evropskoj uniji”, kazao je ambasador dr Robert Veber.

Samo nekoliko dana kasnije Vijesti su objavile da bi Crna Gora i Njemačka uskoro mogle da zaključe ugovor o unapređenju poslovne saradnje u oblasti održivosti prirodnih potencijala, koji bi bio usko vezan za ulcinjsku Solanu i ticao se ulaganja u obnovu proizvodnje soli i očuvanja ekonomskog rizorta.

„Njemački eksperti, kao što je bio znameniti biolog dr Martin Šnajder Jakobi, i organizacije civilnog društva, kakva je Euronatur, su nas faktički učili o značaju i vrijednostima koje Solana ima za cijeli Mediteran i Evropu. Stalno su isticali da ukoliko se ne sačuva Solana, neće biti sačuvana ni ornitološka slika Evrope. Navodili su i da turisti iz Evrope idu čak do Afrike da posmatraju flamingose, a da ih mi ovdje imamo pred nosom“, kaže za Monitor profesor njemačkog jezika iz Ulcinja i poznati turistički radnik Ismet Karamanaga.

To je, smatra, jedan od ključnih razloga što su se posebno od 2015. godine ambasadori EU u Crnoj Gori, predvođeni tadašnjom ambasadorkom SR Njemačke Gudrun Elizabet Štajnaker, snažno angažovali u zaštiti ovog dragulja. Ona je bila u gotovo dnevnoj komunikaciji sa lokalnim zvaničnicima u Ulcinju kao i u tadašnjoj vladi, te vršila pritisak da se ne donese odluka kojom bi se zemljište na Solani predalo tajkunima.

Evropska komisija je u godišnjem izvještaju o napretku od 2015. godine redovno  ukazivala na probleme Solane i tražila njihovo rješavanje. Uz podršku EU izrađena je 2017. godine Studija zaštite Ulcinjske solane, na čijem je čelu bio direktor Parka prirode Solana Sečovlje i poznati ornitolog iz Slovenije Andrej Sovinc.

Samo je odlučan pritisak iz Evrope natjerao tadašnju crnogorsku vlast i njoj podređenu ulcinjsku da pokrene proceduru i proglasi Solanu zaštićenim područjem odnosno Parkom prirode, te da Ministarstvo održivog razvoja i turizma kandiduje u julu 2019. godine Solanu za Ramsar područje. Dva mjeseca kasnije, ona je dospjela na listu močvara od svjetskog značaja.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju monitora od 6. avgusta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

rema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

U Kolašinu i Mojkovcu su nedavno podijelili sredstva namijenjena za podršku ženskom preduzetništvu. Pravo da konkurišu, sa najviše dva biznis plana, imale su, pored preduzetnica i nezaposlene žene. U Kolašinu su prednost dali biznis planovima koji podstiču ekonomski razvoj, te unapređuju razvoj voćarstva, povrtlarstva, stočarstva… Mojkovčanke su mogle da konkurišu još i sa poslovnim idejama koje podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizma, sporta i kulture…

Tokom prošle godine sredstva iz fonda namijenjenog ženskom preduzetništvu iskoristile su samo četiri Kolašinke. Tako je bilo i ove godine. Njihovi biznis planovi lani podržani su iznosima od 1.000 do 3.000 eura, a odnosili su se na zanatske usluge, unapređivanje proizvodnje sira, izradu suvenira i pekarske proizvode. Ove godine najviše je projekata koji se odnose na poljoprivredu.

Po škrtosti u podršci sugrađankama preduzetnicama prednjače u pljevaljskoj lokalnoj upravi. Od oko 15 miliona ovogodišnjih planiranih rashoda samo 8.000 eura biće potrošeno u tu svrhu.

Kako su Monitoru kazali u nadležnom sekretarijatu, još 10.000 eura predviđeno je „uopšte za preduzetništvo“. Žene, tvrde oni, mogu konkurisati i za ta sredstva.

Prema rezultatima konkursa, uočljivo je da se žene na  sjeveru,  uglavnom,  opredjeljuju za oblast poljoprivrede, a rjeđe za neku drugu privrednu granu. Takođe, i da je tradicionalno mali broj onih koje konkurišu.

„Sve Kolašinke koje su ove godine konkurisale dobile su podršku. Nažalost, to je mali broj, svega četiri. Voljeli bismo da ih je više i nadamo se da će uskoro u budžetu biti i više novca, pa da će podrška biti značajnija. Ipak korisnice tih sredstava i sada su zadovoljne. Prije svega zbog toga jer je, kako objašnjavaju, uvažen njihov trud“, kažu u kolašinskoj Opštini.

Ista je situacija i u susjednom Mojkovcu. Sva četiri podržana projekta odnose se na poljoprivredu, proizvodnju mlijeka i povrtarstvo.  Razloga za to je,  kažu nadležni, više. Kako objašnjavaju u lokalnoj upravi, riječ je o preduzetnicama koje su već počele svoj posao. Zbog toga su konkurisale samo one kojima je novac bio potreban za unapređivanje i kupovanje dodatne opreme.

„Pošto Mojkovac ima veliki, a još neiskorišteni potencijal za turizam, rado bismo naredne godine vidjeli biznis ideje koje se odnose na tu oblast. Takođe, i na neke druge privredne grane. Bili bismo srećni i da je više žena konkurisalo. Ipak, trenutno stanje je dobro, u smislu da smo mogli veće iznose opredijeliti za sufinansiranje projekta“, kažu u mojkovačkom Sekretarijatu za finansije.

Prema onome što su krajem prošle godine saopštili iz PK CG, odluke žena da se upuste u preduzetničke vode i dalje značajno koči tradicionalni način razmišljanja. Žene se, prema statističkim podacima, najčešće opredjeljuju za „sitnije“ biznis ideje kojima dopunjavaju kućni budžet.

U PKCG iznose stav da je podrška ženskom preduzetništvu u našoj državi, na institucionalnom nivou, prisutna, ali nedovoljno iskorištena.

Žene kao problem u poslovanju najčešće ističu komplikovane administrativne procedure i nelogična regulatorna rješenja. Takođe, i nedostatak imovine kojom bi garantovale za pozajmice i nelojalnu konkurenciju.

Tokom pandemije, pokazala su istraživanja, dvije od pet žena u Crnoj Gori suočile su se sa finansijskim teškoćama, 38 odsto je navelo da se suočava sa izazovima u smislu smanjenog finansijskog kapaciteta za pokriće osnovnih troškova života.

Prema podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore s kraja prošle godine, stopa nezaposlenosti mladih žena od 17 do 25 godina povećana je za pet odsto. Opštine na sjeveru Crne Gore su i dalje na vrhu liste prema broju nezaposlenosti mladih žena u odnosu na ostala područja države.

Kao najveći izazovi mladih žena sa sjevera definisani su nedovoljna  mogućnost karijernog napredovanja i prilika za neformalno obrazovanje.  Prema podacima agencije V+O Communication, u pogledu preduzetništva i pokretanja privatnog biznisa, mušku populaciju karakteriše značajno veći stepen preduzetničke aktivnosti. Tako, sopstveni posao posjeduje 24,6 odsto muškaraca, dok taj vid poslovanja obavlja svega 9,8 odsto žena.

                                                                  Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo