Država Crna Gora ne posjeduje istočni ulaz u Boku Kotorsku kojim se jamči ulazak brodovlja u vode zaliva. U avgustu 2021. godine je objavljen oglas za prodaju stare austrougarske tvrđave Arza na Luštici po cijeni od 29.6 miliona, koja je u privatnom vlasništvu od 2005. godine. Arza je tačno preko puta austrijske tvrđave na Rtu Oštro koji pripada Hrvatskoj

U srijedu je objavljeno saopštenje hrvatskog Ministarstva vanjskih i europskih poslova u kojem se Crna Gora podsjeća na ono što se očekuje od nje da bi se kompletirala pregovaračka poglavlja pred članstvo u Evropskoj uniji (EU). Naša očekivanja su jasna, kaže hrvatski MVEP – rješavanje pitanja obeštećenja logoraša, nastavak rada na pronalasku 14 nestalih iz Domovinskog rata, procesuiranje ratnih zločina, rješavanje imovinskopravnih pitanja hrvatskih obitelji koje su u Crnoj Gori ostale bez imovine… nastavak razgovora o granici na moru, te povrat školskog broda Jadran. Početkom juna ove godine crnogorski predsjednik Jakov Milatović je poručio da Crnoj Gori treba pripasti Rt Oštro na poluostrvu Prevlaka u pregovorima sa Hrvatskom oko razgraničenja. Navodno se na taj način čuva ulazak u Bokokotorski zaliv. Kopnena granica na Prevlaci zapravo nije nikada bila predmet pregovora niti bi Hrvatska pristala na bilo kakvu arbitražu oko kopnene granice koju neupućeni Milatović pominje kao mogućnost ako ne bude dogovora.

Ono što je manje poznato je da država Crna Gora ne posjeduje ni istočni ulaz u Boku Kotorsku kojim se jamči ulazak brodovlja u vode zaliva. U avgustu 2021. godine je objavljen oglas za prodaju stare austrougarske tvrđave Arza na Luštici po cijeni od 29.6 miliona, koja je u privatnom vlasništvu od 2005. godine. Arza je tačno preko puta austrijske tvrđave na Rtu Oštro koji pripada Hrvatskoj. Arzu je tadašnji Fond za reformu sistema odbrane državne zajednice Srbija i Crna Gora prodao kao dio vojne imovine zajedničke države. Arza je jedna u nizu tvrđava koje se smatraju kulturnim dobrom ali koja su žongliranjima bivše miloističke vlasti ostale bez statusa kulturnog dobra i kao takve prodate privatnicima još u doba Državne zajednice. Predsjedavajući tadašnje Srbije i Crne Gore je bio Svetozar Marović, pravosnažno osuđeni vođa organizovane kriminalne grupe za koju se vjeruje da je isisala stotine miliona eura iz zemlje. Marović sada u Beogradu uživa zaštitu Prve familje Srbije od odlaska u zatvor i omogućeno mu je nastavljanje unosnih poslova u Srbiji.

Kompleks Donja Arza (tvđava sa oko 108.000 m² zemljišta) prodat je rusko-domaćem konzorcijumu u septembru 2005. od strane Fonda za reformu sistema odbrane Državne zajednice Srbija i Crna Gora. Proces stvaranja nezavisne Crne Gore je bio u toku uz obilatu pomoć Putinove administracije. Kupoprodajna cijena je navodno iznosila nepuna 4.5 miliona eura dok se ruski kupac obavezao investirati 100 miliona eura u turistički kompleks koji je trebao izgraditi. Na osnovu dokumentacije, u koju je Monitor imao uvid, pominje se prodajna cijena od svega dva miliona. Ugovor o prodaji nije sadržao raskidne klauzule čime se miloistička država svjesno odrekla zaštite u slučaju da investitor ne ispuni obaveze. To se i desilo. Investor se pravdao da nije ulagao jer je kasnila planska dokumentacija. Kada je usvojena Studija lokacije, smanjena je površina za gradnju, u odnosu na onu predviđenu Investicionim planom u kupoprodajnom ugovoru. Inače kašnjenje planske dokumentacije je omiljeni izgovor i tadašnjeg vladara Crne Gore Mila Đukanovića koji je na isti način pravdao neispunjavanje obaveza svog kuma Dragana Brkovića nakon privatizacije HTP Boka. Naime, Đukanović se požalio na državu da nije „blagovremeno stvorila pretpostavke za početak investicionog ciklusa” iako su svi znali da se bez njega ništa nije moglo ni početi ni završiti.

Arza u katastru ima upisanih 430 stambenih kvadrata. Tvrđava i zemljište uz more se vodi na crnogorsku kompaniju RCG Invest u vlasništvu Rusa Vadima Ogorodova (50 odsto), dok ostalo u jednakim djelovima imaju Mirko, Olgica i Maja Latinović. Mirko Latinović je domaćoj javnosti poznat kao akter brojnih korupcionaških afera povezanih sa Marovićem i svjedok saradnik Specijalnog državnog tužilaštva (SDT) u postupku protiv Marovića.

PostDPS Vlada je na objave o prodaji 2021. reagovala i najavila moguće kaznene procedure i pokretanje postupka zaštite imovine, što uključuje i raskide ugovora sa sadašnjim vlasnikom. Tada je ministar finansija bio sadašnji premijer Milojko Spajić koji je preko interneta poručio da će provjeriti vlasništvo. „Poslije decenija raspikućstva država bi trebalo da preuzme ovakva kulturna bogatstva i da ih valorizuje kako treba” zaključio je Spajić. Od tada je umukla sva priča kao i većina drugih spornih privatizacija.

Ono što je javnosti malo ili nimalo poznato je da su Arza i zemljište oko nje bili predmet pregovora u vezi kupovine Hotelsko turističkog preduzeća (HTP) Boka tj. kontrolnog paketa akcija. Češka PQ Consulting je 2005. bio prvorangirani ponuđač kome je pravne usluge pružala Ana Kolarević, sestra Đukanovića. U dokumentu Savjeta za privatizaciju iz tog vremena se pominje zemljište na poluostrvu Arza koje je takođe trebalo biti dio paketa HTP Boka pa je advokatica prvorangiraninog ponuđača (Kolarevićka) pitala kako je prodata Arza i zašto nisu bili zaštićeni interesi HTP Boka budući da su zainteresirani ponuđači imali podatke o Arzi u Sobi podataka za HTP Boka.

Predsjednik odbora Boke je odgovorio da je zemljište Arze bilo u statusu korišćenja i da je HTP Boka bezuspješno pokušavala izdejstvovati privremenu mjeru i obustaviti prodaju privatnicima. To je sud u Herceg Novom odbio navodeći da preduzeće „nije zemljišno knižni vlasnik tj. da nije u posjedu predmetne nepokretnosti”. U novembru 2005. godine održan je novi sastanak između PQ Consultinga i predstavnika države gdje su naveli da je Arza razlog zašto investitor traži dodatne garancije od Vlade za preostalu imovinu HTP Boke da im možda i to ne uskrati. Predstavnik Savjeta za privatizaciju je ponovio da je vlasnik Arze Vojska Jugoslavije (VJ), SO Herceg Novi uz upisan teret u korist Morskog dobra. Izvod iz Katastra je prikazivao samo VJ kao vlasnika uz pomenuti teret.

Kasnije će se Tomas Sami iz PQ Consulting opet žaliti tenderskoj komisiji da je Arza prodata „netransparentno” i da je najveća ponuda iznosila 2.5 miliona po njegovim informacijama. Krajem novembra 2005. Sami šalje dopis da ne želi potpisati ugovor o kupovini HTP Boka „dok ne dobije kompenzaciju od strane Vlade za zemljište Arze na koje je računao”. Vlada je završila s tvrdnjama da je ta zemlja bila samo data na korišćenje HTP Boki i da nikad nije rekla da će biti vraćeno HTP Boki. Sami u odgovori ministru turizma Predragu Neneziću početkom januara 2006. napominje da je Arza za njih najbitniji aspekt za koji Vlada tvrdi da nije u njenom vlasništvu a prezentira ga u Sobi sa podacima. Zbog toga je podsjetio da su se na drugom sastanku sa njim dogovorili da u ugovoru o kupovini HTP Boka stoji „imovina prezentovana u Sobi sa podacima”. Sami navodi da je pored zemljišta Arza još jedan dio zemljišta dodat imovini prodatoj nakon zatvaranja tendera. „Ne razumijem kako možemo da vjerujemo u ono što kupujemo ako se tokom pregovaračkog procesa prodaje imovina kompanije”. Odgovora od Đukanovićevog lojaliste Nenezića više nije bilo.

Nakon poništenja tendera raspisan je novi koji je dobila Vektra Montenegro Dragana Brkovića. Šta je bilo s tom investicijom, vidi se golim okom.

Međutim, odgovore na pitanja Hrvatske oko ratnih zločina, otimanja zemlje bokeljskim Hrvatima (i drugima) itd. kao i na pitanje kako je ulaz u Boku završio u privatne ruske ruke i kako je rasturena državna imovina HTP Boke može odgovoriti jedan te isti čovjek – Milo Đukanović – osvajač Konavala, crtač novih granica i šampion propalih privatizacija.

Jovo MARTINOVIĆ

Sportska dvorana „Ada“, nekada simbol razvoja sporta u Pljevljima, danas je suočena sa višegodišnjim finansijskim i upravljačkim problemima. Bez struje, sa blokiranim računima i dugovima od nekoliko stotina hiljada eura, objekat koji koriste brojni klubovi i sportisti ostao je do sada bez održivog modela funkcionisanja

Sportska dvorana „Ada“, otvorena prije četvrt vijeka kao jedan od najsavremenijih sportskih objekata u sjevernom dijelu Crne Gore i izgrađena uz značajnu podršku pljevaljske privrede, danas se suočava sa ozbiljnim finansijskim problemima. Umjesto da bude oslonac razvoja sporta, godinama predstavlja teret državi i stalan izazov za Opštinu Pljevlja.

Već gotovo dvije sedmice objekat, kojim upravlja Sportski centar „Ada“, nema električnu energiju, pa je ponovo privremeno zatvoren. Snabdijevanje je obustavljeno zbog neizmirivanja obaveza iz ugovora o reprogramu duga prema Elektroprivredi Crne Gore. Zbog toga su zaposleni u jedinoj gradskoj sportskoj dvorani upućeni na prinudni odmor, dok su sportisti i sportski klubovi ostali bez ključnog dijela infrastrukture za treninge i takmičenja. Mjesečna rata po osnovu reprograma iznosila je oko 450 eura, a ukupan dug za utrošenu električnu energiju dostigao je gotovo 50.000 eura.

Problemi se, međutim, ne završavaju na tome. Račun Sportskog centra blokiran je i zbog duga od oko 42.000 eura prema preduzeću „Čistoća“. Slične situacije dešavale su se i ranije, kada je Opština Pljevlja jednokratnim finansijskim intervencijama privremeno sanirala nagomilane obaveze, bez trajnog rješenja za poslovanje tog sportskog objekta. Ostali dugovi iz prethodnog perioda dostigli su iznos od preko 300.000 eura, od čega se najviše duguje Poreskoj upravi za poreze i doprinose. Sedam zaposlenih u dvorani posljednju su primili martovsku zaradu.

Dodatni problem predstavlja činjenica da Sportski centar još od kraja pretprošle godine funkcioniše bez punog sastava Odbora direktora. Umjesto tri člana, to tijelo trenutno ima samo jednog, koji je u međuvremenu pokrenuo sudski spor zbog neisplaćenih naknada, što bi, ukoliko bude okončan u njegovu korist, moglo dodatno opteretiti finansijsku situaciju ustanove. Istovremeno, mandat izvršnom direktoru istekao je ranije, a kako Odbor direktora nije u funkciji, nije moguće imenovati njegovog nasljednika, zbog čega Sportski centar praktično posluje bez upravljačke strukture.

Kako su Monitoru objasnili u Opštini, vlasnička struktura Sportskog centra „Ada“ jedan je od ključnih razloga zbog kojih se problemi tog preduzeća godinama ne rješavaju. Društvo je osnovano 2004. godine, a država preko Ministarstva finansija posjeduje 57,88 odsto udjela, dok nekadašnja Direkcija javnih radova ima 25,96 odsto. Opština Pljevlja raspolaže sa svega 12,89 odsto udjela, iako je prema katastarskim evidencijama vlasnik zemljišta i objekta sportske dvorane. Preostalih 3,27 odsto pripada ostalim osnivačima.

Takva situacija dovela je do svojevrsnog pravnog paradoksa – država kontroliše preduzeće koje upravlja dvoranom, dok je objekat upisan na Opštinu. Zbog toga lokalna uprava tvrdi da ne može trajno ulagati budžetski novac u imovinu kojom formalno ne upravlja, dok država, uprkos većinskom vlasništvu u preduzeću, godinama nije obezbijedila održiv model finansiranja. Neriješen imovinsko-pravni status dodatno komplikuje činjenica da se objekat u poslovnim knjigama vodi kao osnivački kapital, ali je Zaštitnik imovinsko-pravnih interesa Crne Gore upozorio da to nije pravni osnov za sticanje prava svojine niti za promjenu upisa u katastru.

Skupština opštine Pljevlja krajem prošle godine jednoglasno je usvojila zaključke kojima se od Vlade Crne Gore i nadležnih ministarstava traži hitan prenos vlasništva nad dvoranom na Opštinu, sa ili bez naknade.

Nakon što je dvorana prestala da radi, Odbor za prosvjetu, nauku, kulturu i sport ponovo je pokrenuo inicijativu za rješavanje dugogodišnjih problema Sportskog centra. Zahtijeva se da održiv model funkcionisanja tog objekta bude pronađen do 1. septembra.

Vladi će naredne sedmice biti poslati zaključci koji će sadržati moguće modele za rješavanje finansijskih i organizacionih izazova sa kojima se ovaj sportski objekat suočava. Među razmatranim mogućnostima je i rješavanje nagomilanih obaveza, kao i definisanje dugoročnijeg modela upravljanja i finansiranja, koji bi omogućio da Sportski centar „Ada“ nastavi da služi potrebama građana, sportskih klubova i drugih korisnika.

Opština je prije tri godine pokušavala da pronađe izlaz iz začaranog kruga u kojem se godinama nalazi Sportska dvorana. Tada je jedno od mogućih rješenja bilo da lokalna uprava preuzme većinski paket vlasništva nad dvoranom od države i pokuša da joj obezbijedi drugačiji model upravljanja. Ideja je bila da „Ada“ dobije čvršće mjesto u lokalnom sistemu sporta, kroz povezivanje sa Centrom za sport i rekreaciju koji upravlja gradskim stadionom. Međutim, prije bilo kakvog dogovora, na stolu je ostajalo pitanje koje je godinama pratilo dvoranu – kako riješiti teret dugovanja i obezbijediti da objekat ne bude samo prostor za sportska dešavanja, već i održiv sistem.

Paralelno sa traženjem dugoročnog rješenja, tada su planirani i radovi na sanaciji dvorane, prije svega krova i oluka, nakon problema sa prokišnjavanjem. Dio sredstava trebalo je da obezbijedi Ministarstvo sporta, uz podršku Opštine Pljevlja, koja je od Vlade tražila dodatna sredstva za obnovu objekta.

Potom je u novembru 2024. godine saopšteno da će Opština preuzeti vlasništvo nad Sportskim centrom „Ada“, što je dogovoreno na sastanku predstavnika lokalne uprave sa ministrom finansija Novicom Vukovićem i direktorom Poreske uprave Savom Laketićem.

To se do danas nije desilo, a nije objavljeno ni da je došlo do procjene njene vrijednosti i stanja objekta, što je, prema zaključcima sa sastanka, trebalo da uradi Ekonomski fakultet u Podgorici.

U Pljevljima je, prema podacima za 2025. godinu, registrovan 21 sportski klub i jedno sportsko-rekreativno društvo, odnosno ukupno 22 sportske organizacije. Klubovi okupljaju 1.864 sportista, među kojima je 1.264 muškaraca i 600 žena.

Sportska dvorana „Ada“ ima kapacitet od 1.860 gledalaca, sa velikom salom za rukomet, odbojku, košarku i futsal, malom salom za pojedinačne sportove (gimnastika, borilački sportovi), salom za stoni tenis i teretanom. Uprkos brojnim finansijskim teškoćama, ostala je jedan od rijetkih prostora u Pljevljima u kojem se odvija kontinuiran sportski život – od treninga mlađih kategorija do utakmica i školskih aktivnosti.

                                                                                Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Dok su iz vrha crnogorskog bezbjednosnog sektora nakon hapšenja Vuka Vulevića stizale ocjene da je riječ o važnom rezultatu rada domaćih institucija i njihove međunarodne saradnje, Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije saopštilo je da su Vulevića pronašli i uhapsili pripadnici srpske policije

Hapšenje najpoznatijeg Beranca Vuka Vulevića (51) u Beogradu, poslije višegodišnje potrage, umjesto da bude nesporan rezultat međunarodne policijske saradnje, pretvorilo se u novu epizodu političkog nadmetanja između Podgorice i Beograda. Već prvih sati nakon privođenja otvorilo se pitanje ko je zaista zaslužan za njegovo lociranje i hapšenje – bezbjednosne službe Crne Gore ili Srbije.

Dok su iz vrha crnogorskog bezbjednosnog sektora stizale ocjene da je riječ o važnom rezultatu rada domaćih institucija i njihove međunarodne saradnje, Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije saopštilo je da su Vulevića pronašli i uhapsili pripadnici srpske policije. U tom saopštenju nije pomenuta bilo kakva operativna uloga crnogorskih službi.

Različite interpretacije nijesu ostale na nivou nijansi. Nakon što su iz Podgorice uslijedile izjave u kojima je hapšenje predstavljeno kao uspjeh crnogorskog bezbjednosnog sektora, MUP Srbije objavio je novo, neuobičajeno precizno saopštenje. U njemu je naglašeno da su operativna saznanja koja su dovela do lociranja Vulevića u Beogradu, kao i planiranje i realizacija akcije, isključivo rezultat rada pripadnika MUP-a Srbije.

Srpsko ministarstvo pritom je napravilo jasnu razliku između međunarodne policijske saradnje i neposrednog operativnog rada.

„Međunarodna policijska saradnja, postupanje po međunarodnim potjernicama i razmjena informacija sa partnerskim službama predstavljaju redovan i značajan segment borbe protiv organizovanog kriminala. Ipak, radi preciznog informisanja javnosti, neophodno je jasno razlikovati međunarodnu saradnju od operativnog rada koji je neposredno doveo do lociranja, planiranja i realizacije konkretnog hapšenja”, naveli su iz MUP-a Srbije.

Nakon odgovora iz Beograda, u Crnoj Gori – ćutanje. Iz crnogorskog bezbjednosnog sektora nije stiglo dodatno objašnjenje o tome kakva je konkretno bila uloga domaćih službi. Javnosti nije saopšteno da li su crnogorski organi dostavili ključne operativne podatke, učestvovali u lociranju osumnjičenog ili je njihova uloga bila ograničena na međunarodnu razmjenu informacija i izvršenje potjernice.

Direktor Uprave policije Lazar Šćepanović je nakon hapšenja saopštio da je Vulević u policijskim evidencijama označen kao vođa beranske organizovane kriminalne grupe povezane sa kavačkim klanom. Ministar unutrašnjih poslova Danilo Šaranović je kazao da je riječ o jednoj od ključnih figura organizovanog kriminala na sjeveru Crne Gore i hapšenje predstavio kao rezultat rada institucija.

Predstoji i pitanje daljeg postupka protiv Vulevića. Prema dostupnim podacima, Vulević posjeduje više državljanstava, uključujući srpsko, što može uticati na eventualno izručenje Crnoj Gori. Osim postupaka koje protiv njega vodi Specijalno državno tužilaštvo, u Srbiji će odgovarati i zbog falsifikovanih ličnih dokumenata pronađenih prilikom hapšenja.

Vulević, za kojeg je bila raspisana crvena potjernica Interpola Podgorica zbog sumnje da je izvršio više krivičnih djela iz oblasti organizovanog kriminala i trgovine drogom, podsjetimo, uhapšen je krajem prošle nedjelje u jednom ugostiteljskom objektu u Beogradu. Prilikom hapšenja policija je kod njega pronašla falsifikovana lična dokumenta izdata na Kosovu na ime Vladimira Ilića.

Iz MUP-a Srbije saopšteno je da je za njim bila raspisana međunarodna crvena potjernica Interpola Podgorica zbog sumnje da je izvršio krivična djela organizovanje kriminalne grupe i neovlašćena proizvodnja, držanje i stavljanje u promet opojnih droga, po Krivičnom zakoniku Crne Gore. Vulević se potražuje i radi izdržavanja kazne zatvora u trajanju od šest mjeseci zbog krivičnog djela nedozvoljeno držanje oružja prema Krivičnom zakoniku Crne Gore.

Prilikom hapšenja kod osumnjičenog pronađena su falsifikovana lična dokumenta izdata na Kosovu.

„Po nalogu nadležnog tužilaštva protiv njega biće podnijeta krivična prijava zbog postojanja osnova sumnje da je izvršio krivično djelo falsifikovanje isprave”, saopštio je MUP Srbije.

Policija je od Vulevića oduzela i dva mobilna telefona, a o slučaju je obaviješteno Treće osnovno javno tužilaštvo u Beogradu.

Prema pisanju srpskih medija, Vulević je brat od strica bivšeg komandanta Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) Spasoja Vulevića. Nezvanično, bezbjednosne službe ranije su procjenjivale da se skriva na teritoriji Beograda.

Vulević, porijeklom iz Berana, godinama je u fokusu regionalnih bezbjednosnih službi. Specijalno državno tužilaštvo Crne Gore sumnjiči ga u predmetu „General” za učešće na međunarodnom švercu oko 2,5 tone kokaina, u okviru istrage koja se vodi protiv više osoba.

Njegovo ime se ranije dovodilo u vezu sa više teških krivičnih djela i istraga u Crnoj Gori i inostranstvu, uključujući ubistva i šverc narkotika, ali je u pojedinim predmetima oslobođena optužbi, dok za neka djela nikada nije vođen sudski postupak. Takođe, saslušan je kao lice od interesa u istrazi dvostrukog ubistva na Veruši 2020. godine.

Vulević je godinama bio poznat bezbjednosnim strukturama regiona. Njegovo ime i ranije se pojavljivalo u više predmeta koji su godinama izazivali pažnju javnosti. Bio je optužen za ubistvo Faiza Kadrija u Cirihu 1999. godine, ali je pravosnažno oslobođen. Dovođen je u vezu i sa istragom ubistva policijskog inspektora Slavoljuba Šćekića, kao i sa predmetom krijumčarenja kokaina iz Venecuele, ali ni u tim postupcima nije osuđen. Pominjan je i tokom istrage ubistva glavnog urednika Dana Duška Jovanovića, ali za to krivično djelo nikada nije bio optužen.

Vuleviću je određen ekstradicioni pritvor, a pred sudovima će se tek utvrđivati odgovornost za djela koja mu se sada stavljaju na teret. No i pored ekstradicionog pritvora, pitanje je i da li će ovaj Beranac biti izručen Crnoj Gori, jer ima i državljanstvo Srbije.

Ono što je već sada jasno je da je njegovo hapšenje otvorilo više političkih nego operativnih pitanja. Umjesto zajedničke demonstracije regionalne saradnje u borbi protiv organizovanog kriminala, javnost je dobila spor oko toga čija je zasluga veća.

Svetlana ĐOKIĆ