Povežite se sa nama

OKO NAS

MJEŠTANE KOLAŠINSKIH SELA UGROŽAVA DEPONIJA U BAKOVIĆIMA: Bez prava na disanje

Objavljeno prije

na

Gradska deponija udaljena samo nekoliko metara od rijeke Tare nije previše uznemirila Kolašince. Takođe, nijesu nikad, ukoliko se izuzme nekoliko pojedinaca, negodovali ni što je deponija „privremena” već skoro 40 godina. Ništa od toga nije im smetalo, sve do prije koju godinu kada je smeće počelo da gori, a dim bukvalno obavio nekoliko sela i naselja, ali i učinio nepodnošljivim radni dan zaposlenima u industrijskoj zoni u Bakovićima, gdje se smeće i odlaže. Tako je bar po nekoliko mjeseci godišnje.

Tokom jula i avgusta, mještani Trebaljeva, Radigojna i Rogobora, kao i radnici benziske pumpe Lukoil i još nekoliko firmi, četiri puta su se u medijima oglasili i tražili hitnu intervenciju nadležnih. Rezultata nije bilo, a otpad u Bakovićima i dalje gori.

„Život nam je nepodnošljiv. Možete li da zamislite kako je kad ste svakodnevno u gustom smrdljivom dimu. Ne možemo da otvorimo prozore, ne možemo normalno da dišemo, a oni sa srčanim i plućnim bolestima već imaju dodatne zdravstvene probleme. Niko ne reaguje, niko ne želi da preduzme išta da nam obezbijedi bar pravo na vazduh”, žale se mještani.

Njihov komšija Boško Vlahović tvrdi da je lokacija deponije izuzetno nepovoljna iz više razloga. Na sjevernoj je strani, a sjeverni vjetar, tvrdi on, prema rezultatima relevantnih studija duva po 273 dana godišnje.

„Da li su građani svjesni da im se sve što ubace u kese i u kontejnere odmah vrati kao bumerang iz Bakovića u pluća? Sa komšijama sam se nekoliko puta obraćao svim nadležnim i lokalnim i državnim institucijama. Bez rezultata”, kaže Vlahović.

Vlahović tvrdi da dio otpada sa deponije pada u korito rijeke Plašnic, u dijelu gdje se ona uliva u Taru, zbog čega se, kaže, nanosi neprocjenjiva šteta ribolovnim vodama i prirodnim mrestilištima.

„ Da li organizacije za zaštitu životne sredine i državni funkcioneri, koji su proglasili Crnu Goru ekološkom državom, kada prolaze pored deponije na Bakovićima i dolinom rijeke Tare da jubileje proslave na Žabljaku – pogledaju ovo ruglo. Zato mi mještani sela u okolini deponije – Radigojna, Rogobora, Drijenka, Babljaka i Breze – ne možemo a da ne ukažemo, konačno, na ovu sramotu i neodgovornost odgovornih”.

Vlahović kaže da zapaljena deponija zgražava i turiste, naročito one koji se rekreiraju na trim stazi od Kolašina preko Breze, Radigojna, pa do Trebaljeva. Veći dio staze je, tvrdi, neiskorišten, jer se šetači prinudno vraćaju natrag.

Skupštinskom odlukom od prošle godine predviđeno je da deponija mora biti ograđena i da se mora organizovati služba za čuvanje, održavanje i vođenje evidencije o skladištenju otpada. Odluka je samo djelimično realizovana. I pored toga u Komunalnom preduzeću tvrde da su ozbiljno pristupili izradi lokalnog plana o upravljanja otpadom. Kažu da su uz Nikšić i Tivat, “dosadašnjim aktivnostima i ponuđenim projektima postali važan i prepoznatljiv činilac u toj značajnoj ekološkoj, ali i društvenoj i ekonomskoj priči”.

,,Lokalni plan je dio nacionalnog plana za upravljanje otpadom. Sve radimo po evropskim standardima i želimo da damo doprinos otvaranju „evropskih vrata”. Jedina opština sa sjevera koja je izborila pravo da učestvuje u ovom projektu je Kolašin i to nas dodatno obavezuje. Naš cilj je da, kroz realizaciju ovog programa, stvorimo uslove za otvaranje reciklažnog centra u Kolašinu”, kažu u tom preduzeću.

Obznanili su i da su uradili analize sadržaja i količine otpada na području opštine.

Na drugoj strani radnici Lukoila tvrde da upravo radnici Komunalnog preduzeća pale smeće. Nije im, kažu, poznato zbog čega, ali znaju imena ljudi koji to rade neposredno nakon što istovare kamione na deponiju.

,,Ukoliko se uskoro ovaj problem ne riješi bićemo prinuđeni da, zajedno sa mještanima naselja koji su ugroženi koliko i mi, novinarima saopštimo imena zaposlenih u Komunalnom koji pale smeće. Apelujemo na lokalnu upravu da što prije sprovede odluka o privremenom skladištenju otpada, kojom je planirano da se organizuje čuvarska služba kao i služba za održavanje privremenog skladišta komunalnog otpada, a koja je obavezna da sprovodi mjere zaštite od požara” , zaprijetili su sa te pumpe.

Tvrdnje iz lokalne uprave da su za vatru na deponiji odgovorni Romi, koji tako, navodno, lakše dolaze do metala, mještani odbacuju. Radnici koji rade na obezbjeđenju nekadašnjeg FAK-a tvrde da je kapija deponije zaključana, te da sakupljači otpada ne mogu ući unutra.

,,Neposredno nakon što se obavi istovar kamiona Komunalnog sa deponije se vidi dim i tako cijelog dana. Mi kišu priželjkujemo svakog dana, jer samo tada prodišemo. Po osam sati dnevno sve je uvijeno u dim, a smrad je nepodnošljiv”, žale se mještani.

Iz Komunalnog preduzeća i Opštine odgovaraju da nijesu odgovorni za svakodnevne požare u Bakovićima. Tvrde da sakupljači smeća pale vatru, ali nemaju odgovor na pitanje zbog čega to ne spriječe. U lokalnoj upravi se žale i da gotovo svakodnevno izdvajaju velike sume novca za gašenje vatre. I pored toga vatrogasci ne mogu mnogo da učine.

,,Odmah po saznanjima o požaru na deponiji i prigovorima mještana lokalna uprava izdvoji novac za gorivo kako bi mehanizacija Komunalnog zatrpala zemljom zapaljene gomile smeća. Te aktivnosti ne daju mnogo rezultata, kao ni intervencije vatrogasaca. Prošlog ljeta na smetlište je prosuto preko 60 cisterni vode, a nijesu ugasili vatru. Veliki je trošak da se ona lokalizuje, ali kad su nam mještani ukazali na taj aktuelni problem raspoloživa sredstva odmah smo usmjerili na saniranje zapaljenog lokaliteta”, tvrde u Sekreterijatu za urbanizam.

Oni obećavaju da će Komunalno ubrzo organizovati stražarsku službu i službu za održavanje.

Kolašinski vatrogasci, koji nekoliko puta sedmično dođu u Bakoviće, kažu da je gašenje vatre na deponiji jako opasan i uzaludan posao. Riječ je o nepristupačnom terenu, jer obično gori na strmom dijelu prema Tari.

,,Kad iz Komunalnog dotjeraju smeće, oni ga mašinama guraju niz liticu prema rijeci, tako se stvara više slojeva otpada. To kad gori skoro je nemoguće ugasiti, jer vatra ostane da tinja i razbukti se poslije naše intervencije. Razumijemo teškoće mještana, ali i pored naše volje i truda, mi im više nego što smo do sada ne možemo pomoći”, objašnjavaju u Službi zaštite i spasavanja.

Deponija i dalje gori i guši nedužne mještane.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo