Povežite se sa nama

OKO NAS

Muke državnog pastorčeta

Objavljeno prije

na

Iako je vrijeme ferija na Univerzitetu Crne Gore, koji grca u dugovima, afera sustiže aferu. Upravni odbor UCG odlučio je da poništi izbor dekana Fakulteta političkih nauka. Odbor je ,,iskazao i nezadovoljstvo” i načinom na koji je završena školska godina na nikšićkom Filozofskom fakultetu, čiji su profesori odbili da zbog neisplaćenih honorara daju završne ocjene studentima.

 

Da se nešto mora mijenjati shvatili su i u Ministarstvu prosvjete Crne Gore, pa su eksperti Svjetske banke za potrebe Ministarstva skenirali stanje na UCG i, krajem aprila, uradili Nacrt glavnog izvještaja o mehanizmima finansiranja razvoja visokoškolskog obrazovanja.

Vlada Crne Gore ima cilj da do 2020. godine poveća na 40 odsto procenat mlade populacije sa visokim obrazovanjem, te da unaprijedi kvalitet obrazovanja i istraživanja na Univerzitetu Crne Gore. Svjetska banka, koja od juna 2012. kreditno pomaže te aktivnosti, navodi da je za ,,ambiciozni razvojni plan” od presudne važnosti reforma finansiranja.

,,Iako će trend starenja populacije unekoliko olakšati postizanje kvantitativnih ciljeva rasta – očekuje se da će udio mladih u ukupnoj populaciji opasti sa 16,1% na 12,4% do 2021. godine – malo je vjerovatno da se impresivni ciljevi vladine strategije mogu ostvariti ukoliko se ne mobiliše dovoljno sredstava i ukoliko se ne koriste na djelotvoran način”, upozorava se u izvještaju Svjetske banke.

A sredstava nema, pa je za školsku 2012-13. država za visoko obrazovanje izdvojila do sada najmanje novca – svega 0,59 odsto BDP-a. Za jednog studenta na UCG prosječno se izdvajaju 683 eura. Čak i kada se uzme u obzir dodatni prihod UCG od školarina, izdvajanje po studentu je manje od 1.000 eura 2013. godine, a to je samo 10 odsto prosječnog izdvajanja po studentu u zemljama EU. Nasuprot tome, godišnje izdvajanje po studentu na Univerzitetu Donja Gorica iznosi oko 1.780 eura, a na Univerzitetu Mediteran 1.588 eura.

Izdvajanja za istraživanja još su skromnija. ,,Sa manje od 0,2% BDP-a, Crna Gora je daleko ispod prosjeka za EU25 koji iznosi 1,9%, što je samo po sebi opet još daleko od cilja od 3% postavljenog Lisabonskom agendom koju je 2000. godine objavila EU”, konstatuje se u izvještaju Svjetske banke.

Sumorna slika je upotpunjena podacima Ministarstva prosvjete po kojima oko 60 odsto studenata napušta studije prije diplomiranja, a procenat poslijediplomaca je veoma nizak, sa stopom od samo 3,5% od ukupnog prošlogodišnjeg broja sudenata UCG.

Ukupni rezultati UCG su značajno niži od rezultata univerziteta iz zemalja bivše Jugoslavije.

Po analizama Svjetske banke, bolonjska matrica uspjeha (Scorecard) pokazuje da se Crna Gora nalazi među pet zemalja, od ukupno 47 koliko ih učestvuje u Bolonjskom procesu, koje su najmanje napredovale u pogledu uspostavljanja snažnog nacionalnog sistema osiguranja kvaliteta. Sa njom su u društvu Azerbejdžan, BiH i Slovačka.

,,Sa 79% studenata koji plaćaju školarinu i svega 21% studenata koji se u potpunosti finansiraju iz budžeta, UCG de facto funkcioniše više kao subvencionirani privatni univerzitet sa zakonskim statusom javnog entiteta nego kao javna ustanova per se. Školarine koje plaćaju studenti čine 41% ukupnog budžeta Univerziteta. Taj procenat je još i veći na nekim od fakulteta, kao što je Ekonomski fakultet, gdje doprinos studenata čini 78% ukupnog prihoda. To predstavlja otprilike isti procenat sredstava od školarina koji imaju i dva glavna privatna univerziteta koja funkcionišu u Crnoj Gori”, navodi se u izvještaju Svjetske banke.

Ovakav način finansiranja je u raskoraku sa strateškim ciljevima Ministarstva prosvjete razvoja crnogorskog sistema visokog obrazovanja: ,,Napori na mobilizaciji dovoljnog obima sredstava teže da odnesu prevagu nad razmišljanjima o kvalitetu, relevantnosti i niskoj internoj efikasnosti na fakultetima sa visokom stopom odustajanja od studija”.

Kao jedna od glavnih mana dosadašnjeg sistema finansiranja navodi se činjenica da Vlada ima malo uticaja na usmjeravanje i stimulisanje razvoja UCG. Eksperti Svjetske banke nigdje nijesu naveli da ,,mali” problem može biti to što je premijer suvlasnik konkurentnog privatnog Univerziteta Donja Gorica.

,,Sa jedne strane, činjenica da se finansijski doprinos Vlade smanjivao posljednjih godina učinila je sve težim da se Univerzitet poziva na odgovornost za svoje rezultate i zahtijeva više transparentnosti u korišćenju sredstava. Sa druge strane, posjete na terenu su pokazale da je Univerzitet izgleda izgubio povjerenje u sposobnost države da u potpunosti prepozna njegovu misiju rada za javno dobro”, navodi se u izvještaju.

Eksperti Svjetske banke zaključili su da u dosadašnjem modelu finansiranja UCG nema objektivne formule za utvrđivanje budžeta državnog univerziteta, te da nema ni revizije korišćenja javnih sredstava niti objavljivanja tih rezultata. Po njima, visokoškolske ustanove i studenti koji dobijaju subvencije od Vlade treba da snose punu odgovornost za korišćenje državnih para i da se to provjerava nezavisnom revizijom.

Globalni ekspert za tercijarno obrazovanje Jamil Salmi je Vladi predložio dva modela finansiranja UCG – jedan zasnovan na ugovoru o ostvarenju rezultata sa Univerzitetom Crne Gore, a drugi koji se oslanja na uvođenje sveobuhvatnog vaučerskog sistema.

Ukoliko bi prihvatila model Ugovora o ostvarenju rezultata Vlada bi nastavila da finansira Univerzitet Crne Gore direktno, ali u skladu sa preciznim načelima, a nivo finansiranja bi bio blisko povezan sa ciljevima nacionalne politike i mjerama ostvarenja rezultata Univerziteta.

Za Vladu glavna prednost ovakvog pristupa bila bi to što bi tada imala snažniji instrument za usmjeravanje razvoja UCG. Univerzitet bi dobio stabilnost finansiranja tokom većeg broja godina. To bi predstavljalo snažan podsticaj da se modernizuje i konsoliduje i postigne bolje rezultate. Novina bi bila i što bi svi studenti UCG učestvovali u pokrivanju dijela troškova studiranja. ,,Prelaskom na univerzalno dijeljenje troškova eliminisala bi se razlika između manjine studenata koje podržava država i većine ostavljene bez ikakve subvencije, iako su i oni crnogorski građani”.

Model vaučerskog finansiranja bio bi nastavak inicijative Vlade da se opredijele obrazovni grantovi za 200 studenata upisanih na dva privatna univerziteta. Svrha vaučera (stipendija ili grant) je da promovišu veću konkurenciju među javnim i privatnim visokoškolskim ustanovama pružajući im javnu podršku indirektno kroz studente, a ne direktno kroz institucije.

Po tom scenariju, Vlada bi imala snažan instrument da usmjerava i stimuliše razvoj svih visokoškolskih ustanova, ne samo Univerziteta Crne Gore. Svi studenti upisani u kvalifikovanoj visokoškolskoj ustanovi (koju priznaje Ministarstvo prosvjete) imali bi pravo da studiraju bez plaćanja školarine u startu i time bi sticali dug koji bi se otplaćivao kao fiksni procenat njihovih primanja. Visokoškolske ustanove bi od Vlade dobijale definisan iznos po studentu baš kao vaučer.

Planirano je da se konsenzus oko odgovarajućih modela finansiranja postigne tokom ovog mjeseca, a da se u avgustu odabere željeni scenario. Detaljno osmišljavanje novog sistema finansiranja trebalo bi da se razradi od septembara do decembra ove godine i da se krene sa njegovom primjenom u drugoj polovini iduće godine.

,,Bilo u pripremi za mogući ugovor o ostvarenju rezultata ili za veću konkurenciju u šemi dodjele vaučera, uprava Univerziteta Crne Gore mogla bi da razvije hrabru viziju misije i ciljeva institucije i da jasno artikuliše strateški plan kojim bi se ta vizija pretočila u konkretne programe i ciljeve”, navodi se u izvještaju Svjetske banke.

Sve bi to bilo fino da ovdje hrabrost, misija i vizija ne zavise od vladajuće stranke i premijera koji je glavni i za državni i za privatni univerzitet.

UCG 1806. na evropskoj listi

Samo su tri univerziteta iz bivših jugoslovenskih republika uvrštena na Šangajsku rang listu. To su univerziteti u Ljubljani, Zagrebu i Beogradu. Sva tri se nalaze u grupi od 401-500. mjesta. Leiden rang lista, koja mjeri ne samo broj publikacija već i njihov uticaj (najčešće citirani), potvrđuje ovu procjenu. Samo tri univerziteta – iz Ljubljane, Zagreba i Beograda – javljaju se među 500 vodećih univerziteta širom svijeta i među vodećih 222 u Evropi. Ali, i oni se nalaze u donjoj grupi rangiranih univerziteta. Nijedan univerzitet iz regiona se ne nalazi na listi vodećih ekonomskih univerziteta koju priprema Tilburg univerzitet iz Holandije. Po Webometrics rangiranju, kojim se porede institucije tercijarnog obrazovanja širom svijeta i mjeri njihova vidljivost na internetu kao pokazatelju važnosti date institucije – Univerzitet u Ljubljani ima najbolje rezultate i zauzima 183. mjesto u globalnim okvirima, a 60. mjesto među evropskim univerzitetima. Univerzitet Crne Gore ima najslabiji rezultat od glavnih univerziteta sa prostora bivše Jugoslavije – 5853. mjesto na svjetskoj, a 1806. mjesto na listi evropskih univerziteta. Na svjetskoj rang listi nalazi se oko 12000 univerziteta, a na evropskoj 5872.

 

Sumnjivi studentski krediti

Ministarstvo prosvjete Crne Gore nudi sveobuhvatan paket pomoći za studente koji se sastoji od grantova i stipendija. Oko jedan odsto studenata dobija stipendiju, a 13% studenata mogu da uzmu kredit. Oko 12% korisnika studentskih kredita upisano je na privatne univerzitete. Crna Gora je jedina zemlja među bivšim jugoslovenskim republikama (i jedna od nekoliko rijetkih zemalja Istočne Evrope) sa funkcionišućim sistemom studentskih kredita. Ove godine za studentske kredite je izdvojeno 1,2 milion, a za stipendije oko 272.000 eura. Krediti se dijele po veoma darežljivim pravilima kad je riječ o najboljim studentima. Vraćanja kredita potpuno je oslobođeno 10% studenata sa najvišim ocjenama, a do 80% izuzeća plaćanja kredita za studente sa dobrim ocjenama. Svega 40% korisnika kredita treba da u punom iznosu otplate svoj kredit. Nijesu dostupni podaci o tome koliko ih se zaista i otplati. Iz Svjetske banke je ocijenjeno da takva šema obesmišljava svrhu sistema studentskih kredita, te da sa stanovišta ravnopravnosti subvencije koje dobija manjina studenata kroz obrazovne grantove stvaraju nepravičnu podjelu među crnogorskim stanovništvom.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SJEVER I 5G TEHNOLOGIJA: Testiranje mreže i predrasuda

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora i dalje čeka na stvaranje regulatornih i tehničkih uslova za implementaciju 5G mreže na nivou države. No, minule sedmice, Crnogorski Telekom je, bez najave, pustio u probni rad bazne stanice u Bijelom Polju i Beranama, čime je testirana 5G mreža. To je izazvalao burne reakcije, ali i strah, dijela građana u te dvije opštine

 

Građani sjevera Crne Gore još imaju puno nedoumica, ali i straha vezano za 5G tehnologiju, pokazalo se minule sedmice. Negodovanje, uznemirenost i optužbe na račun Crnogorskog Telekoma,  pratili su puštanje u eksperimentalni rad dvije bazne stanice u Bijelom Polju i Beranama. Ako je  suditi i prema onome što je poručeno iz ekoloških organizacija na sjeveru,  država, odnosno,  mobilni oprateri,  prije  implementacije 5G tehnologije moraće da ulože mnogo truda na edukaciji i informisanju građana. Reakcije sa sjevera pokazale su i da to do sada nije činjeno na odgovorajući način.

Kako za Monitor kaže Zdravko Janušević, izvršni direktor NVO Bjelopoljski demokratski centar,  najproblematičnije je  što  su iz „cijelog procesa izopšteni građani“. On skreće pažnju i na, kako tvrdi, činjenicu da je prilikom postavljanja i puštanja u probni rad baznih stanica zaobiđena i lokalna uprava.

„To sam provjerio i u nadležnom sekretarijatu, uopšte nijesu bili obaviješteni o svemu ovome. Sve ostale bazne stanice pratila je odgovorajuća dokumentacija sa lokalnog nivoa. Ovog puta ne. Nije bilo prilike za javnu raspravu, nema Elaborata o procjeni uticaja na životnu sredinu. Ne znamo koje su posljedice po zdravlje građana. Telekom je pokazao određenu drskost i nezainteresovanost za stav građana… “, kaže sagovornik Monitora.

On podsjeća da je grupa NVO sa sjevera,  prije nekoliko dana,  na konferenciji za štampu, postavila brojna pitanja tom mobilnom operateru.  Interesovalo ih je „da  li su sprovedena mjerenja zračenja i koliki je uticaj elekromagnetnog zračenja na građane“.  Pitali su i zbog čega Elaborat,  koji je uradio Elektrotehnički fakultet, nije javno prezentovan. Zamjerili su i što se postavljanje 5G mreže desilo u samom centru Bijelog Polja.

„Ono što nijesmo spomenuli na konferenciji za novinare, kada smo čuli za probni rad baznih stanica, je i dilema oko opreme koja je postavljena. Zbog toga sada pitam Crnogorski Telekom da li je riječ o Huawei opremi. Poznato je da je prošle godine EU upozorila članice i zemlje kanditate  da vode računa o opremi  rizičnih dobavljača 5G opreme“, objašnjava Janjušević.

Prema njegovim riječima, čudne su neke konstatacije iz saopštenja  Crnogorskog telekoma. Iz te kompanije, podsjeća izvršni direktor Bjelopoljskog  demokratskog centra, kazali su da ukoliko se poštuju preporučene granične vrijednosti, 5G tehnologija ne predstavljaju opasnost po zdravlje ljudi.

„Ukoliko i ako… Ko nama garantuje da će biti poštovane granične vrijednosti. Ko je to i kada objasnio građanima, ko će to kontrolisati i ko će odgovarati ako tako ne bude. Imamo puno razloga za nezadovoljstvo i sumnju, čak i strah. Pozivam nadležne da riješe ovu situaciju“, poručuje sagovornik Monitora.

Izršni direktor Mreže NVO sjevera Milorad Mitrović, minule sedmice, upozorio je javnost na „štetnost izloženosti zračenju sa baznih stanica mobilne telefonije“. On je upozorio na rezultate istraživanja italijanskog Instituta Ramacini. Ta studija, tvrdi Mitrović, pokazala je „da su životinje koje su dugo bile izložene uobičajenim nivoima zračenja baznih stanica za mobilnu telefoniju oboljele od švanoma (vrsta raka)“.

Bjelopoljac i prosvjetni radnik Željko Madžgalj, za Monitor kaže da je nije čuo za zabrinutost svojih sugrađana NVO aktivista. Nije ni obaviješten o probnom radu baznih stanica za 5G, ali tvrdi i da nema ni predrasuda ni straha vezano za tu tehnologiju.

„Zaista vjerujem struci i nauci i 5G tehnologiju doživljavam kao popravljanje kvaliteta nekih segmenata naših žiovota. Naravno, čuo sam za teorije zavjere i oko te tehnologije, ali  ne obraćam pažnju. Međutim,  jasno je da  prije svake inovacije,  građani treba da su informisani sa odgovornih i stručnih adresa. Treba da imaju prilku da iznesu svoje nedomumice, da pitaju i da dobiju objašnjenje. Tako će se izbjeći problemi. Transparetan i javan rad je način za razbijanje predrasuda, a relevantni izvori informacija način da se neodomuce riješe“, poručuje sagovornik Monitora.

Iz  Crnogorskog Telekoma su, regujući na negodovanje dijela  civilnog sektora sa sjevera, podsjetili da su „sve zemlje u Evropi i svijetu prošle kroz sličan proces kada je riječ o uvođenju 5G mreže“.

„U svakoj od zemalja su odgovorna tijela i operatori zajednički radili na predstavljanju i edukaciji kada je riječ o toj temi. Isto tako, identični razgovori vodili su se u protekloj deceniji kada su predstavljane 3G i 4G mreže, koje sada koriste svi građani Crne Gore i bez kojih ne mogu da zamisle svoju svakodnevicu“, kažu u toj kompaniji.

Najavili su i da će učestvovati i u organizovanju panel diskusija i predavanja na temu implementacije 5G mreže. Sve sa ciljem, kako objašnjavaju, otklanjanja sumnji i spekulacije kada je riječ o novoj tehnologiji. Tvrde i da su, prije  puštanje u rad baznih stanica,  „urađena sva neophodna mjerenja i provjere u skladu sa crnogorskim zakonima i propisima“.

„Za potrebe testiranja 5G mreže urađen je „Izvještaj o ispitivanju nivoa električnog polja“ na te dvije lokacije. Izvještaj je uradila Laboratorija za mjerenje nivoa elektromagnetnih emisija Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta Crne Gore. Riječ je o jedinom licenciranom tijelu za ovu vrstu mjerenja u Crnoj Gori“, piše u saopštenju  Crnogorskog Telekoma.

Poručuju i da ne postoje naučni dokazi o bilo kakvim štetnim uticajima na zdravlje uzrokovanim elektromagnetnim poljima električnih uređaja ili frekvencija. Pod uslovom, objašnjavaju, da se poštuju preporučene granične vrijednosti.

Kako je lani najavljeno iz regulatorne agencije i mobilnih kompanija koje posluju u Crnoj Gori, prve 5G mreže u Crnoj Gori mogli bi da očekujemo do kraja 2022. godine.

U mnogim državama aktuelne su brojne dileme  oko eventualnog štetnog uticaja 5G tehnologije na životnu sredinu i zdravlje ljudi. Njih prate i sumnje oko  sigurnosti komunikacije i rizika od zloupotrebe tehnologije u cilju ugrožavanja nacionalne bezbjednosti. To su bili razlozi što je, na primjer Slovenija, prošle godine privremeno odložila implementaciju 5G mreža.

Zvaničan stav Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) je da ne postoje kredibilni naučni dokazi o štetnom uticaju na zdravlje ljudi izlaganja elktromagnetnim poljima unutar preporučenih granica. Međunarodna komisija za zaštitu od nejonizujućih zračenja (ICNIRP) ne nalazi potrebu za izmjenom važećih normi u ovoj oblasti, koje su uspostavljene 1999. godine. I Američka agencija za hranu i ljekove (FDA) nedavno je objavila izvještaj o uticajima EM zračenja na zdravlje, kojim je obuhvaćena naučna literatura na ovu temu objavljena između 2008. i 2018. Prema FDA, ne postoje dokazi da se izlaganje EM talasima iz radio spektra na bilo koji način može povezati sa rakom.

                                                                                                Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

AFERA KADROVSKI STANOVI JOŠ KOD SDT: Godine ćutanja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dokaze o nezakonitoj raspodjeli stanova u Beranama, Komisija, koju je formirala lokalna skupština, Specijalnom tužiocu je predala još prije skoro šest godina godina. Tužilaštvo još ćuti

 

„Naporan rad, sakrivena dokumenta, nezakonitost na sve strane, prijetnje meni, stotine tekstova u pisanim i elektronskim medijima“, tako je ovih dana odbornica DF u lokalnom parlamentu u Beranama Vida Ivanović, podsjetila na rad u mješovitoj komisiji za postupak preispitivanja raspodjele kadrovskih stanova u ovom gradu.

Ivanović je na svom fejsbuk profilu napisala da je te 2015. godine, šest punih mjeseci danonoćno radila na otkrivanju malverzacija pri raspodjeli stanova u Beranama.

Ona je podsjetila i da su krivične prijave koje su podnesene specijalnom tužilaštvu „sa stotinu dokaza bile plod mukotrpnog rada, na koji tužilaštvo nije reagovalo“.

Kako je izvršena raspodjela kadrovskih stanova u Beranama tokom vladavine Demokratske partije socijalista, ko je i pod kojim uslovima došao do stanova, ko ih je dobio besplatno i sa kojim obrazloženjem? Ta i druga pitanja opet su aktuelizovana kada je objelodanjen spisak državnih službenika koji su dobijali stanove na poklon od Vlade Crne Gore.

Sa takvim problemom beranska lokalna vlast suočila se 2014. godine, nakon što je u tom gradu poražena Demokratska partija socijalista.

Godinu poslije tih izbora, 2015,  formirana je višestranačka Komisija za preispitivanje raspodjele stanova za opštinske službenike i namještenike i nakon što je iz koalicije Zdravo Berane (SNP, DF) saopšteno „da je raspodjelom stanova u Beranama upravljala organizovana kriminalna grupa“.

Materijal do kojeg su došli tokom višemjesečne provjere i interne istrage vođene unutar lokalne samouprave, Komisija, koju je formirala lokalna skupština, Specijalnom tužiocu je predat još prije skoro šest godina godina. U pitanju je oko stotinu dvadeset stanova za lokalne službenike i namještenike, od čega preko pedeset takozvanih kadrovskih, i deset takozvanih besplatnih koje je u to vrijeme dodijelio ministar prosvjete Miodrag Migo Stijepović.

„U jednom trenutku zatražili su nam da ovjerimo svu dokumentaciju i da je eventualno dopunimo, što smo i učinili. Od tada ništa. Nemamo ni informaciju šta se radi i da li je u toku izviđaj“ – ispričala je Ivanović.

Ona je objasnila da je dokumentaciju bilo teško obezbijediti jer je bila „zagubljena“.

Ona kaže da je komisija „dokazala sa potpunom dokumentacijom da su postupak raspodjele stanova i odluke koje su donesene u vezi sa raspodjelom bili u svakom pogledu nezakoniti“.

„Opština Berane je uložila oko milion i po eura, dok nemamo podatke o tome koliko će koštati sudski troškovi  u postupcima koje četiri radnika vode protiv Opštine zbog nezakonte raspodjele. Fond za stambeno solidarnu izgradnju je zaradio blizu dva miliona eura“ – kaže Ivanović.

Priča oko dodjele kadrovskih stanova u Beranama počela je 2011. godine, nakon što su na prigodnoj svečanosti direktor crnogorskog Fonda za stambeno solidarnu izgradnju Danilo Popović i sada bivši predsjednik opštine Vuka Golubović odabranim „kadrovima“ uručili ključeve u novosagrađenim zgradama.

Prije toga, u julu 2009. godine, Golubović je kao tadašnji predsjednik opštine, donio Odluku o rješavanju kadrovskih potreba.

U toj odluci je, između ostalog, precizirano da su zaposleni koji po osnovu kadrovskih potreba riješe stambeno pitanje dužni da u Opštini Berane ostanu u radnom odnosu najmanje pet godina od dana dobijanja stana.

U izvještaju Komisije je konstatovano, između ostalog, da su pojedini u mđuvremenu prodali kadrovske stanove kupljene po povoljnim, odnosno subvencionisanim cijenama. Ili napustili poslove. Uz otpremnine.

Takođe je bilo propisano da pravo na stan ima zaposleni kadar koji nema adekvatan stan, odnosno porodičnu kuću u svojini. „Stanove su dobijali i oni koji imaju i kuće na tri sprata“ – kaže Ivanović.

Opština Berane je obezbijedila i zemljište za izgradnju tri zgrade sa sto dvadeset stanova, kao i komunalnu insfrastrukturu. Opština se, uz to, radi subvencionisanja cijene kadrovskih stanova kreditno zadužila u visini od preko pola miliona eura i to na period od deset godina, sa kamatnom stopom od osam odsto.

Nakon svega toga, stanari jedne od tih zgrada, takozvane Holandske kuće, strahuju da su njihovi stanovi još i pod hipotekom, iako redovno izmiruju kredite na osnovu kojih su ih otkupili. Komisija je, naime, precizno utvrdila da je u to vrijeme Opština Berane ugovor o hipoteci potpisala sa Holandskim investicionim  fondom (DIGH) 30. oktobra 2010. godine.

U tom ugovoru je objašnjeno da vrijednost hipoteke iznosi 539.329 eura i da će u slučaju da potraživanja ne budu izmirena u roku, DIGH, pisanim putem obavijestiti dužnika da će pristupiti namirenju potraživanja iz cijene postignute vansudskom prodajom nepokretnosti.

Iz raspoložive dokumentacije se može vidjeti da je Opština Berane 9. decembra 2010. gidine, odnosno tri mjeseca nakon ugovora o hipoteci, prava i obaveze iz tog ugovora prenijela na Fond za stambeno solidarnu izgradnju, sa čime su se složili i Holanđani.

Predsjednica Komisije navodi da joj nije jasno zašto su pravljene takve transakcije.

„Zašto je tadašnje opštinsko rukovodstvo svoje vlasništvo nad zgradom Holandska kuća prenijelo na Fond za stembeno solidarnu izgradnju? Zašto se Opština zaduživala za nešto sa čim ne raspolaže?  Konačno, da li stanari koji redovno izmiruju kreditne obaveze mogu ostati bez stanova ako Fond ne izmiri dugovanja prema investitoru iz Holandije?“ – pita Ivanović.

Komisija je došla i do saznanja da su Opština Berane i Fond za stambenu solidarnu izgradnju početkom sporne 2011. godine, u vrijeme kada su stanovi dijeljeni, potpisali ugovor o novčanom zajmu po osnovu preuzimanja kredita kod DIGH.

Ivanović objašnjava da ih u principu ne zanimaju stanovi namještenika i običnih radnika i službenika, odnosno da ih zanima brojka od preko šezdeset kadrovskih stanova, podijeljenih po povoljnim uslovima – ili besplatno.

Komisija je svoj izvještaj svojevremeno predala Skupštini opštine u Beranama. Iz specijalnog državnog tužilaštva svih ovih godina nije bilo nikavih naznaka da rade nešto u vezi sa ovim predmetom.

                                                            Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

UČESNICI 29. MEĐUNARODNE FILOZOFSKE OLIMPIJADE DONOSE UTISKE ZA MONITOR: Radoznalost, humor, identitet

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ovogodišnja, 29. Međunarodna filozofska olimpijada, pod patronatom UNESCO-a i FISP-a (Svjetske asocijacije filozofskih udruženja) održala se onlajn. Okupila je oko 90 takmičara iz 45 zemalja sa svih strana svijeta, kao i neke od najznačajnih filozofa današnjice – Petera Singera, Noama Čomskog, Filipa Kičera, Katarinu Malabu… O svojim utiscima za Monitor govore učesnici koji su na njoj predstavljali Crnu Goru

 

Dvadeset deveta Međunarodna filozofska olimpijada, pod patronatom UNESCO-a i FISP-a (Svjetske asocijacije filozofskih udruženja) ove godine održala se onlajn. Trajala je od 27. do 30. maja, i okupila oko 90 takmičara iz 45 zemalja sa svih strana svijeta.

Učešće naše delegacije organizovalo je Udruženje profesora filozofije koje je, prema Statutu Olimpijade, i član FISP-a.

Crnogorska delegacija se, osim od učesnica u takmičarskom dijelu programa, Sare Tadić iz Podgorice i Isidore Radunović iz Bara, kao i profesorica Nele Dabanović i Jasminke Milošević, sastojala i od moderatora četiri filozofska kafea, pobjednika državnog takmičenja iz filozofije 2017. godine i učesnika Olimpijade održane iste godine u Roterdamu Ilije Miljkovca, učesnika državnog takmičenja iz filozofije 2020. i Onlajn crnogorskog kafea Jovana Despota i Nenada Drmča, studentkinje filozofije, pobjednice državnog takmičenja 2018. godine i učesnice na Filozofskoj olimpijadi 2018. Bojane Šolaje, kao i maturanata – trećeplasirane na ovogodišnjem takmičenju iz filozofije Anđele Vučetić iz SMŠ Ivan Goran Kovačić iz Herceg Novog i Davida Vukićevića iz JU Gimnazije Slobodan Škerović iz Podgorice.

Vantakmičarski program Olimpijade upriličili su svojim prisustvom i neki od najznačajnih filozofa današnjice – Peter Singer, Noam Čomski, Filip Kičer, Katarina Malabu i drugi. Osim toga, prezentacije o metodama nastave filozofije u osnovnim i srednjim školama širom svijeta izazvale su posebnu pažnju.

Biti dobitnica pohvale na značajnom takmičenju kao što je Međunarodna filozofska olimpijada za Saru Tadić predstavlja, kako kaže, veliki uspjeh. „Ovo takmičenje je bilo izvrsno iskustvo koje ću dugo pamtiti. Slušati lekcije Noama Čomskog, Pitera Singera i drugih značajnih filozofa u svijetu je bilo pravo uživanje i velika čast. Prilika da porazgovarate sa ljudima takvog kalibra vam se ne pruža baš svakog dana”, kaže Tadić.

Profesorica Gimnazije Niko Rolović u Baru Nela Dabanović ove godine je prvi put učestvovala na Međunarodnoj filozofskoj olimpijadi. ,,Najupečatljiviji utisak na mene je ostavila ceremonija otvaranja. Budući da je sve bilo organizovano onlajn, odjednom sam se našla na sastanku sa blizu 160 ljudi, koji su se međusobno pozdravljali, slali zagrljaje i poljupce. Tada sam shvatila da sam zakoračila u pravu porodicu i osjećala sam se prigrljeno“, kaže Dabanović.

Prema njenim riječima, Crna Gora je već dobro prepoznata na Olimpijadi i veoma je važno ostati u trci i razmjenjivati iskustva sa kolegama i učenicima iz cijelog svijeta, čiji su društveni sistemi prepoznali značaj filozofije. „Obrazovanje koje vam omogućava filozofija podstiče otvorenost duha, poziva na odgovornost i vodi ka toleranciji i zajedničkom dijalogu, poštujući moralna načela. Nadam se da će i naš sistem prepoznati važnost ovakvog vida edukacije i otvoriti vrata filozofije svim školama, a ne samo gimnazijama“.

Takmičarka Isidora Radunović ističe da je u domen filozofskog ušla kao znatiželjni debitant, bez ikakvog prethodnog iskustva. „Nakon državnog takmičenja, dobila sam privilegiju da prisustvujem predavanjima najboljih, da se takmičim sa najboljima, dok su sve organizovali, opet, najbolji. Malo bi bilo reći da su mi ispunjena očekivanja, nadmašena su”, kaže za Monitor o svojim utiscima nakon Olimpijade.

Razgovor sa Noamom Čomskim, ističe Dabanović, odista je bio događaj, koji nikada ne biste željeli da propustite. „Bilo je divno svjedočiti predavanju devedesettrogodišnjeg mudraca sa svim tim brilijantnim učenicima iz cijeloga svijeta, koji su ga zasuli pitanjima. Profesor Čomski je nedvosmisleno ostavio jak utisak svojim predavanjem  „Kakva smo mi bića?“, gdje je kao i mnogo puta ranije ukazao na važnost jezika. Govor profesora Čomskog nije bio opterećen teškim naučnim i tehničkim izrazima, već je veoma razumljivo kritikovao alternativne teorije, koje ističu socijalni, komunikativni i referentni aspekt jezika“.

Bila je to prilika u kojoj su se radoznalost, humor i identitet stopili u finu smjesu umovanja.

Andrea JELIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo