Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Pohara grada

Objavljeno prije

na

Budva preživljava najteže trenutke u svojoj modernoj istoriji. Nekada jedna od najbogatijih opština u zemlji i zajedničkoj državi Jugoslaviji, nakon dvadestogodišnje vladavine Demokratske partije socijalista nalazi se na rubu svekolike propasti i nazadovanja, u ekonomskom, kulturološkom i urbanističkom pogledu.

Decenijska sistematska pljačka društvene imovine primorskog grada, prirodnih resursa u svojini države i opštine, hotela, privrednih i turističkih firmi, kulminirala je epilogom u kome su se čelnici Opštine našli u zatvoru optuženi za korupcionaštvo i zloupotrebu službenog položaja, dok se pred Vrhovnim državnim tužilaštvom vodi istraga protiv grupe rukovodilaca raznih opštinskih javnih i društvenih preduzeća za slična krivična djela.

 

Vijest da je nakon tromjesečnog pritvora i skoro trogodišnje istrage u slučaju Zavala, vrhovna državna tužiteljka Ranka Čarapić podigla optužnicu protiv čelnika Budve, predsjednika Rajka Kuljače i potpredsjednika Dragana Marovića, brata potpredsjednika DPS–a Svetozara Marovića, republičkog poslanika DPS-a i odbornika SO Budva, Đorđija Pinjatića i još devet osoba, nije iznenadila Budvane.

„Utvrđeno je da su okrivljeni u dužem vremenskom razdoblju protivpravno djelovali u interesu privatnog preduzeća Zavala invest a na štetu Opštine Budva. To je za posljedicu imalo pribavljanje imovinske koristi privatnom preduzeću u iznosu preko milion eura i nanošenje štete Opštini Budva u istom iznosu”, navodi se u saopštenju Ranke Čarapić koje je izdala nakon podizanja optužnice.

VDT je zatražilo produženje pritvora za sve optužene osim izvršnog direktora firme „Slav in” Miodraga Minića, međutim Vrhovni sud u Podgorici prihvatio je zahtjev za one glavne: Kuljaču, Marovića, Pinjatića i Dragana Sekulića, vlasnika firme Moninvest. Ostali su dobili priliku da se brane sa slobode.

Tužiteljka je naglasila da je pritvor posebno nužan za Kuljaču i Marovića koji su kao „visokopozicionirani službenici lokalne samouprave grubo zloupotrijebili službena ovlašćenja u korist privatnog preduzeća”. Prvi put u toku tromjesečne istrage pojašnjena je uloga članova Komisije za procjenu izvedenih radova na postrojenju za desalinizaciju morske vode. VDT tvrdi kako je utvrđeno da su za friziranje računa koji je prikazao trošak veći za oko milion eura od stvarne cijene koštanja, oni dobili novac od strane Zavala investa.

LOGIČAN EPILOG: Ovo je logičan epilog višegodišnjeg načina vladanja Budvom od strane jedne partijske garniture koja je umislila da zakoni za nju ne važe. Počev od bespravne gradnje, odnosno „budvanizacije” prostora Budve kojom je ovaj lijepi mediteranski grad pretvoren u hrpu ružnih građevina bez plana i reda, bez ulica, trotoara ili parkova, kao pobacanih iz aviona na pustu ledinu, pa afera i špekulacija sa zemljištem i gradnjom objekata.

Prva veća pohara Budve dogodila se polovinom devedesetih u vrijeme jedinstvenog DPS-a, kada su brojni članovi partije izvršili čuvenu akciju zamjene zemljišta zvanu „Selo za grad”. Tom prilikom mnogi „uglednici” Budve svoja imanja i krševite ledine u brdima, vrletima i potocima oko Budve, zamijenili su za placeve u centru grada koji su bili u vlasništvu Opštine.

Tako su „seljaci” postali građani dobivši u vlasništvo parcele višestruko vrednije od onih koje su dali u zamjenu. Ove nelegalne zemljišne transakcije ostale su nekažnjene. Lokalna i republička vlast bila je u rukama jedne partije, te je sve prekrila tama i šaš.

Otimanje zemlje pripadnicima DPS-a je prešlo u naviku. Nastavilo se i u partnerstvu sa Socijaldemokratama pa afere sa prisvajanjem zemljišta godinama sustižu jedna drugu.Placevi se poklanjaju sportskim klubovima koje vode pažljivo raspoređeni partijski čelnici. Zemljom se prebijaju razna dugovanja Opštine. Atraktivne lokacije „otišle” su na plaćanje koncerata estradnih zvijezda, od Lepe Brene, preko Cece, Severine pa sve do Madone.

Zemljištem se plaća prehranjivanje osiromašenih opštinskih službenika, koji mjesecima ne primaju plate pa im se daju bonovi za hranu sa jasnim uputstvom da ih mogu potrošiti samo u lancu prodavnica Mega marketa, poslovnog partnera Opštine. Armiju službenika sa bonovima, Mega market dočekuje sa povećanim cijenama proizvoda, robom kojoj samo što ne istekne rok upotrebe i sličnim domišljatim akcijama. Međusobna potraživanja između moćnog Mega marketa i Opštine izmiruju se placevima, na Svetom Stefanu naprimjer!

MORALNI SUNOVRAT: Podignuta je i optužnica protiv 11 osoba Auto moto društva Budva zbog pokušaja prisvajanja parcele od 4.500 kvadrata zemljišta u državnoj svojini. Optuženi, sve istaknuti članovi DPS-a, terete se da su kao odgovorna lica – osnivači i izvršni direktori, od decembra 2007. do novembra 2008. godine, u postupku preregistracije državnog u privatno preduzeće Auto moto društvo Budva, grubim kršenjem ovlašćenja pokušali da prisvoje državno zemljište vrijedno oko 3,34 miliona eura na kome su planirali gradnju stambene zgrade.

Skandali u Budvi povezani sa korupcijom i privrednim kriminalom pune stranice domaće i strane štampe. Nije poznato da je neki grad, uz to vodeći turistički centar, zabilježio ovakav moralni sunovrat u kome većina opštinskih službenika učestvuje u krađi i prekrađi društvenih dobara Opštine koja im je povjerena na upravljanje. U aferama Zavala i Auto moto optužene su 22 osobe, vodeći ljudi Budve, direktori društvenih i privatnih firmi.

Pod lupom državnog tužilaštva našao se i šef budvanskog DPS-a Boro Lazović, direktor fudbalskog kluba Mogren koji se sumnjiči da je neovlašteno, bez saglasnosti SO otuđio 12.000 kvadrata opštinske zemlje na stadionu Lugovi. Na toj parceli koja se nalazi pored turističkog kompleksa Slovenska plaža, koja je preknjižena na firmu Nova Star investment Doo., planirana je gradnja stambeno-poslovno-sportskog objekta.

MANS je VDT-u podnio krivičnu prijavu protiv drugog potpredsjednika Lazara Rađenovića zbog sumnji za zloupotrebu službenog položaja u opštinskom preduzeću Budva holding koje gazduje vrijednom opštinskom zemljom kao i za neovlašćeno potpisivanje građevinskih dozvola. U odsustvu Kuljače Lazar Rađenović obavlja funkciju vd. predsjednika Opštine Budva. Nakon prijave MANS-a podnio je ostavku na mjesto direktora Budva holding.

Produženje boravka u Spužu vodećih ljudi Budve otvara pitanje daljeg funkcionisanja ovog turističkog grada. Optuženi čelnici ostavili su praznu opštinsku kasu i blokiran račun Opštine zbog duga od više miliona eura. Zaposleni u organima uprave i javnim ustanovama nisu pet mjeseci primili plate. Grad je u kolapsu. ,,Niko ništa u Opštini ne radi, svi čekaju da se nešto dogodi. Za posljednjih 30 godina ne pamtim ovako tešku i bezizlaznu situaciju u upravi”, kaže jedna od službenica.

Opozicija u Budvi će tražiti odgovornost Vlade, posebno Ministarstva finansija i uređenja prostora i bivših ministara Igora Lukšića i Branimira Gvozdenovića, čije su službe bile u obavezi da vrše nadzor nad odlukama lokalne uprave u Budvi. Nije Budva sve ove godine bila samostalna pokrajina, u državi Crnoj Gori. Ili možda jeste.

Očekuje se izbor novog rukovodećeg tima. Predsjednika Opštine bira lokalni parlament. Lazar Rađenović nema, po mišljenju mnogih, legitimitet da vodi Budvu. On je u posljednjih šest godina bio dio tima Rajka Kuljače i ne može biti aboliran od odgovornosti za haotično stanje u Opštini.

Bivšem menadžeru Budve i direktoru Agencije za planiranje prostora, Aleksandru Tičiću, bliskom saradniku Rajka Kuljače i Dragana Marovića, to je ipak pošlo za rukom. On sjedi u kabinetu premijera Igora Lukšića kome su na usluzi njegove menadžerske sposobnosti prethodno dokazane u Budvi, u kojoj ni jedan od pompezno najavljivanih projekata koji su turističku metropolu trebali pretvoriti u Monte Karlo, nije uspio. Iza mnogih od poslova koje je započeo vuku se milionska dugovanja i krediti koji će opustošenoj Budvi dugo praviti promaju u trezoru.

Pred Budvom su teški dani.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

MMF O NAJAVAMA PROGRAMA EVROPA SAD 2: Visokorizično i inflatorno

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok iz Vlade ponavljaju šta sve neće (zaduženja, povećanje PDV-a), nikako da saznamo šta namjeravaju uraditi kako bi, nakon obećanog povećanja minimalnih i prosječnih zarada, državne finansije ostale održive. To je razlog više da upozorenjima iz MMF-a posvetimo dužnu pažnju

 

Vladin program Evropa sad 2 i dalje je tajna. Ipak, klub onih koji upozoravaju na neželjene posljedice najavljenog povećanja zarada na račun smanjenja ili potpunog ukidanja doprinosa za penziono osiguranje, dobio je još jednog člana. Međunarodni monetarni fond (MMF).

Značajan dio nedavnog izvještaja MMF-a za Crnu Goru odnosi se na izborna obećanja pokreta Evropa sad Milojka Spajića „koja nijesu sadržana u prijedlogu budžeta za 2024. godinu ili u srednjoročnim projekcijama vlasti, uključuju i djelimično ili potpuno ukidanje penzijskih doprinosa“. Prije svega, iz MMF-a su u fokus svoje analize stavili najavljeno povećanje minimalne plate sa  sadašnjih 450 na 700 eura, i prosječne zarade  sa februarskih 820 na 1.000 eura mjesečno.

Ni analitičarima MMF-a nijesu poznati detalji „reforme“ koju Spajić i njegovi najbliži saradnici najavljuju za kraj ove ili početak naredne godine. Ali su i oni, poput većine ovdašnjih analitičara, došli do zaključka da se tajna najavljenog povećanja minimalne i prosječne zarade krije u prevođenju bruto u neto platu. Čime bi državna kasa ostala bez, još uvijek nepoznatog, dijela prihode koji je ove godine planiran na 560 miliona. „To bi dovelo do značajnog pogoršanja fiskalne pozicije (države Crne Gore – prim. Monitora)“, navodi se u Izvještaju. Uz konstataciju: „Povećanje plata takođe bi dovelo do veće inflacije“.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA U LOKALU: Novi izbori, stari principi   

Objavljeno prije

na

Objavio:

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija

 

Bliže se izbori u dvije crnogorske opštine, Budvi i Andrijevici. Izbori u Budvi održaće se 26. maja, a oni u Andrijevici  2. juna.  I bez izbora, Ulcinj je promijenio vlast. Dok u Šavniku izbori i dalje traju. Gotovo dvije godine.

Funkcionerske kampanje, prljavi obračuni na društvenim mrežama, kršenje koalicionih sporazuma, ostavke, krize, nepoštovanje ženskih kvota – samo su neki od detalja trenutne političke scene u lokalu. Sve u svemu – ništa novo. U odnosu na vrijeme DPS-a, razlika je tek – hiperpordukcija partija.

U Budvi će građani te primorske opštine moći da glasaju za devet lista. Analitičari ne očekuju da bi neka od izbornih lista sama mogla osvojiti vlast, koja će se u tom slučaju morati organizovati kroz postizborne koalicije.

Da pobjeda jedne liste ne garantuje stabilnost, u Budvi smo već imali prilike da vidimo. Iako je na prethodnim lokalnim izborima apsolutnu pobjedu u tom gradu odnio bivši Demokratski front, njihov mandat protekao je u svađama i konačnom raskolu, što je Budvu dovelo do hronične krize. Plus hapšenje bivšeg gradonačelnika Mila Božovića, koji je dugo ključna gradska pitanja rešavao iz Spuža.

Bivši DF ovog put ide u dvije kolone.  Na jednoj strani je široka koalicija nekadašnjih članica tog političkog saveza. Lista nosi naziv Za budućnost Budve – Budva otvoreni grad, a čine je – NSD, PzP, DNP, SNP, Ujedinjena Crna Gora, Prava Crna Gora, Slobodna Crna Gora i Demos.  S druge strane je Grupa građana Budva naš grad  koju predvodi aktuelni predsjednik Skupštine opštine Nikola Jovanović. Svađe dojučerašnjih saboraca, kako iz lokala izvještvaju mediji, nastavile su se u predizborno doba i pretvorile u prljavu kampanju u kojima se rivalima spočitava  seksualna orijentacija ili porijeklo.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 17. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SEZONSKI RADNICI U TURIZMU: Manjak ,,goriva” u motoru crnogorske privrede

Objavljeno prije

na

Objavio:

Priča o hroničnom manjku radnika u turizmu zatiče nas i pred ovogodišnju sezonu. Iako crnogorska ekonomija zavisi od turističke sezone, prosječna plata u turizmu iznosi 760 eura i niža je od prosječne na državnom nivou

 

I ove, kao i svake godine, očekuje se rekordna turistička sezona. A najave protiču uz upozorenja o hroničnom nedostatku radne snage.

I dalje nema zvaničnih podataka koliko nedostaje sezonaca. Umjesto toga imamo procjene koje govore da će ih nedostajati više nego prošle godine i da ta brojka prelazi 30.000.

Iz Zavoda za zapošljavanje najavljuju da će izdati oko 20.000 radnih dozvola za strance, a očekuje se da će strancima za sezonski rad u  turizmu biti izdato oko 5.000 dozvola. Iz MUP-a stižu informacije da je ovogodišnja kvota dozvola za privremeni boravak i rad stranaca 29.000, od čega je za sezonsko zapošljavanje planirano samo 2,5 hiljada dozvola.

Tokom prošle godine izdato je 2.710 sezonskih radnih dozvola. Najviše za državljanje Srbije 1.603, BiH 283, Kosova 234, Sjeverne Makedonije 152, a ispod sto za državljanje Turske, Rusije, Albanije, Indije, Meksika, Argentine.

Iako je broj nezaposlenih u Crnoj Gori krajem aprila bio preko 36.000, dovoljan da podmiri sve potrebe za radnom snagom, podsticaji za nezaposlene da rade sezonski se nijesu bitno promijenili u odnosu na prethodnu godinu.

Posebno za mlade, Hrvatska je atraktivnija za sezonske poslove u odnosu na Crnu Goru. U 2023. godini u Hrvatskoj je izdato 1.488 dozvola za boravak i rad crnogorskim državljanima, a u prava dva mjeseca 2024. godine 194 dozvole, navodi Forbes Crna Gora.

U Hrvatskoj kuvari/ce zarađuju od 1.400 do 2.500 eura, pica i roštilj majstori zarađuju oko 1.500 eura, pomoćni radnici u kuhinji od 1.000 do 1.300 eura, sobarice 1.200 eura, a zarada konobara/ca kreće se od 1.000 eura plus bakšiš.

Većina oglasa na sajtu Zavoda za zapošljavanje Crne Gore nema u opisu visinu plate. Oglasi u kojima se zainteresovanima daje uvid u platu govore od tome da su one niže od onih u Hrvatskoj. Tako u oglasima Zavoda za zapošljavanje sobaricama se nude plate od 450 do 600 eura, kuvarima od  450, 950 i 1.200, šankerima 600, perač suđa 600, noćni recepcionar 600, pomoćni radnik u kuhinji 1.000, pomoćna kuvari/ica od 700 do 850, poslastičarka 700…

Prema podacima Monstata plate u turizmu u prvom kvartalu ove godine su iznosile 760 eura i niže su od prosječne na državnom nivou koja iznosi 821 euro. Državni službenici, na primjer, imaju veće prosječne plate od turističkih djelatnika iako crnogorska ekonomija zavisi od turizma. Prema podacima Centralne banke, prošla turistička sezona je bila rekordna, ostvaren je prihod od 1,5 milijardi eura. Ukupno učešće turizma u bruto domaćem proizvodu Crne Gore je najveće u Evropi, prošle godine je iznosilo 22 odsto. Zato, turistički poslenici i ističu da je turizam motor crnogorske privrede, koji generiše saobraćaj, trgovinu, poljopriivredu i ostale usluge.

Pored većih zarada, sezonci iz Crne Gore i regiona više idu u Hrvatsku jer tamo sezona duže traje, pa su često angažovani šest i više mjeseci. Tokom mjeseci kada se ne radi, u Hrvatskoj država ovim radnicima plaća dio plate da bi se oni i sljedeće sezone vratili. O ovoj ideji i uvođenju kategorije ,,stalni sezonski radnik“ u Zakonu o radu govoreno je i prethodne godine.

Iz Privredne komore Crne Gore su istakli da  bi se uvođenjem ove kategorije ublažio problem nedostatka sezonskih radnika, jer bi se nezaposlene osobe motivisale da se prekvalifikuju i imaju sigurno stalno sezonsko zaposlenje i primanja tokom cijele godine u skladu sa pozitivnim iskustvima zemalja EU. Prema tom konceptu rješenje je da sezonski radnik radi pola godine, dok bi dio plate preostalih šest mjeseci plaćala država. U prevodu imali bi osiguranje, sigurnost radnog mjesta, mogli nešto da planiraju, da dignu kredit…

Nade da će ovo rješenje zaživjeti tokom ove sezone izjalovile su se, a ministarka rada i socijalnog staranja Naida Nišić najavila je da bi ovaj model mogao biti spreman za uvođenje tek sljedeće godine. Slijede analize, promjene Zakona o radu i drugih zakona, pa dokle se stigne.

Nedavno je iz Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) navedeno da je i pored rekordnih prihoda, prethodne sezone zabilježen rast troškova u dijelu zarada, nedostatka radne snage i nabavke, zbog čega poslovni rezultati nijesu bili na očekivanom nivou, ali da su turistički poslenici, uprkos svemu, zadovoljni.

Poslodavci svake godine i pored hroničnog manjka radnika apostrofiraju troškove zarada. Česta su i čuđenja kako i zašto niko neće da radi iako su plate koje oni nude ,,astronomske”. Novina je da su, uprkos svemu, zadovoljni i svojim profitom.

Zbog nemanja snijega, zimske turističke sezone skoro da nije bilo. U prvih par mjeseci zabilježena je manja posjeta nego protekle godine. Iz Ministarstva turizma tvrde da je razlog tome i veći odlazak Rusa i Ukrajinaca iz Crne Gore.

Predsjednik Odbora Udruženja za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) Ranko Jovović najavaljuje da bi predstojeća ljetnja turistička sezona, prema bukingu i rezervacijama hotelskih kapaciteta, trebalo da nadmaši prošlogodišnju. Optimistična očekivanja, prema njegovim riječima, potvrđuju saobraćajne gužve i izletničke ture u predsezoni, kao i dobar buking hotelskih kapaciteta i najave za glavnu sezonu. Ova predviđana je potvrdila i dobra posjećenost za prvomajske praznike.

Da bi preduprijedili rizike, kao i protekle godine kada su na primorju pred sezonu podigli cijene usluga za 15 odsto, rast cijena ponavlja se i ove godine. Zvanični podaci govore da je u prvom kvartalu ove godine u odnosu na isti period prošle u segmentu smještaja i ishrane rast cijena bio 13,5 odsto. Kako se sezona približava rast će biti veći.

 

Šta sezonci traže

Hrvatski mediji su nedavno izvjestili da je prema podacima prikupljenim istraživanjem koje je MojPosao sproveo na temu sezonskog zapošljavanja, u kojem je učestvovalo više od 500 ispitanika, tri četvrtine Hrvata (76 odsto) je barem jednom tokom svoje karijere radilo u sezoni.

Prema istraživanju, najveće prednosti sezonskog posla su sticanje novih znanja i vještina (68 odsto ispitanika), upoznavanje novih ljudi (61 odsto). Tek na trećem mjestu je plata, koja je po pravilu osjetno viša nego u slučaju cjelogodišnjeg zaposlenja (54 odsto). Tu su još boravak na moru (45 odsto) te zanimljivost i atraktivnost posla (44 odsto), a svega šest odsto ljudi smatra da sezonski posao nema prednosti.

Kad je riječ o plati u prosjeku, očekivana mjesečna neto plata za sezonski posao iznosi 1307 eura, što je šest odsto više u odnosu na prošlu godinu.

Očekivanja govore da konobari u prosjeku očekuju mjesečnu platu od 1.408 eura, kuvari bi za svoj rad htjeli minimalno 1.482 eura, sobari mjesečno u prosjeku očekuju minimalno 1.145 eura, recepcionari smatraju da bi za svoj rad trebalo da dobiju minimalno 1.259 eura, prodavci u prosjeku očekuju platu od 1.105 eura, skladištari u sezoni očekuju 1.050 eura, a pomoćni radnik u kuhinji očekuje 1.322 eura.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo