Povežite se sa nama

OKO NAS

Pomak uz pritisak Brisela

Objavljeno prije

na

Tek su zaključci i preporuke Parlamentarnog odbora za stabilizaciju i pridruživanje Crne Gore Evropskoj uniji (POSP) bili konačan signal Vladi Crne Gore da suštinski mora mijenjati dvodecenijsku politiku prema problemu morskog dobra u opštini Ulcinj. Naime, POSP je početkom aprila ove godine pozvao Vladu i Skupštinu Crne Gore da ,,učine dodatne napore i otklone sumnju u postojanje diskriminatorske implementacije određenih zakonskih propisa, a posebno u implementaciji Zakona o Morskom dobru”. U Vladi su se dugo premišljali kako da zadovolje evroparlamentarce i ulcinjsku javnost, koja je oko ovog pitanja već davno postigla puni konsenzus. Pronađeno je, naizgled, kompromisno rješenje: od 1. januara polovina prihoda koji se ostvaruju u Ulcinju biće investirani u tu opštinu. Po sadašnjim podacima, to znači da će se ubuduće u zoni morskog dobra u Ulcinju ulagati oko pola miliona eura godišnje. Za opštinu čija realizacija budžeta ove godine neće preći ni 4,5 miliona eura, to se čini kao značajna suma. Istina je, takođe, da je u 2012. godini Ulcinju opredijeljeno 20 odsto od sredstava prikupljenih u toj opštini, što znači da će se u 2013. izdvajati 2,5 puta više. No, u Monitoring grupi Ulcinj (MOGUL), koja već više od jedne deceniju prati i analizira poslovanje Morskog dobra u toj opštini, smatraju da će se pravi efekat postići tek kada se u Ulcinju bude investiralo 80 odsto prikupljenih sredstava, što je predviđeno i odredbama Evropske povelje o lokalnoj samoupravi. ,,Za nas je, međutim, mnogo važnije da se pristupi izmjenama linije zahvata morskog dobra u Ulcinju, koja je nezakonita”, kaže za Monitor izvršni direktor MOGUL-a Džemal Perović. I zaista: u nadležnosti Morskog dobra u Ulcinju je čak 33 miliona kvadratnih metara, odnosno oko 13 odsto najprofitabilnijeg i najkvalitetnijeg dijela ulcinjske opštine. Širina zaštićenog područja u Ulcinju u prosjeku iznosi 565 metara, što je od četiri do deset puta više nego u ostalim opštinama na Crnogorskom primorju! Tačnije, 56,3 odsto teritorije kojom gazduje ovo preduzeće nalazi se u Ulcinju, a u njemu rade tek dva Ulcinjanina! Zato se, na primjer, dešava nečuveni paradoks da jedna te ista kuća koja se nalazi na granici katastarskih parcela opština Ulcinj i Bar ima različiti teret. Onaj dio koji je na teritoriji opštine Ulcinj u zoni je morskog dobra, a onaj dio koji je na teritoriji barske opštine nije! Kako to drugačije nazvati osim diskriminacijom, na što su, uostalom jasno ukazali i evroparlamentarci na čelu sa Eduardom Kukanom i Jelkom Kacinom, a s njima se nevoljno složili i poslanici vladajuće crnogorske koalicije? Isto tako, praktično svi hoteli u Ulcinju u zoni su morskog dobra, a u Budvi ili u Baru to nijesu. Ili, Štoj jeste Morsko dobro, a Buljarica i Jaz nijesu! Morsko dobro već 13 godina izdaje u zakup dio teritorije ulcinjske opštine, kao što je to, na primjer, slučaj s jedinstvenom lokacijom bivšeg hotela Jadran, iako u opštini tvrde da njima pripada 51 odsto tog prostora. S druge strane, u Morskom dobru stalno napominju da njima pripada najviše zasluga što je na prostoru kojim oni gazduju u Ulcinju u prethodne dvije decenije bilo najmanje slučajeva nelegalne gradnje. Ali, kada im se pomene divljanje na rijeci Bojani ili ekološka bomba Port Milena, kao i slučaj sličan Lipcima u Limanu, onda jednostavno sliježu ramenima. Njihov krunski argument da su sačuvali Veliku plažu od destrukcije gotovo je u paramparčad razbila činjenica da je na oko tri kilometra od rijeke Bojane, ovog proljeća nikao put koji vodi od magistrale Ulcinj-Ada do mora. Hiljade tona šuta nepoznati graditelji nasuli su na ovom prostoru Velike plaže, koji je proglašen Spomenikom prirode. Ako je autor Master plana razvoja crnogorskog turizma Johan Fridrih Engel bio u pravu kada kaže da je asfaltirani put koji vodi do plaže Kopakabana nož u leđa tom dokumentu, onda je ovaj put, na kojem se mogu mimoići dva šlepera, koplje u leđa Master planu! I ovaj strašan slučaj otkrili su, inače, aktivisti MOGUL-a. Nakon nekoliko dana iščuđavanja, čelnicima Morskog dobra je preostalo samo da izvijeste nadležne inspekcije i da protiv nepoznatog počinioca podnesu krivične prijave. No, ono što je svakako najvažnije jeste da će teško ikada više biti povraćen prirodni sklad na tom prekrasnom području. Posebno se to odnosi na prava mala jezera nastala odnošenjem pijeska sa zaleđa Velike plaže, dok nema pravih odgovora ni na eksploataciju pijeska na Adi Bojani, te, kako smatraju u MOGUL-u, na netransparentan proces izdavanja nekih gradskih plaža. ,,Samo na taj način izbjeći će se sumnja u korupciju”, dodaje Perović. Istovremeno iz Morskog dobra poručuju Ulcinjanima da će uskoro biti objavljen tender za revitalizaciju pješčanih dina na Velikoj plaži. Govore i o projektu obnove Borove šume, uređenja Velike i Male skele… No, čini se da se odnosi na relaciji opština Ulcinj-Morsko dobro, ipak, popravljaju. Možda tome doprinosi i podrška svih konstituenata lokalne vlasti u Ulcinju novom-starom premijeru Milu Đukanoviću, te zahtjev Nove demokratske snage FORCA da njezin predstavnik bude predsjednik Upravnog odbora tog državnog preduzeća.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo