Povežite se sa nama

OKO NAS

Pomozi bližnjeg svog

Objavljeno prije

na

Praznici su vrijeme darivanja. Vrijeme kada se ljudi okreću jedni drugima i, svodeći računicu godine koja je na izmaku, odlučuju da pomognu onima kojima je pomoć najpotrebnija.

Tako je u nekim sretnijim zemljama. U Crnoj Gori stvarnost, i po ovom pitanju, izgleda drugačije. Dok se zaklinjemo u dobrotu, solidarnost i spremnost da pomognemo drugome u nevolji – mnoštvo marginalizovanih grupa i pojedinaca još nije osjetilo toplinu o kojoj s ponosom pričamo.Vrlo slično stvari stoje i sa volontiranjem koje je građanima Crne Gore najčešće – gubljenje vremena i nerazuman potez zanesenjaka ili osoba sa skrivenom ličnom koristi.

Ovo su samo neke od mnoštva predrasuda koje građani Crne Gore imaju kada su filantropija i volontiranje u pitanju. Najčešća predrasuda je da za filantropiju treba puno novca. I to viška novca. A filantropija, zapravo, nije samo novac. To je energija, volja, ideja kako pomoći, ulaganje vremena, sopstvenog znanja i vještina.

Nerazvijena svijest o opštem dobru nas je dovela do toga da pomažemo uglavnom onima sa kojima nas vezuju rodbinske, plemenske ili partijske veze. Jer nam se ta pomoć, sasvim jasno, može vratiti. Pomaganje neznancima je rijetka kategorija u Crnoj Gori.

Prema rezultatima istraživanja Svjetskog indeksa darivanja za 2013. godinu građani Crne Gore su pri dnu te međunarodne liste, čime su pokazali da nisu voljni priteći jedni drugima u pomoć davanjem novca, pružanjam pomoći strancima i odvajanjem vremena za volontiranje.

U istraživanju koje godinama sprovodi Organizacija za humanitarnu pomoć (CAF) Crna Gora se nalazi tek na 126. od 135 mjesta. Tek 18 odsto ispitanika iz naše zemlje je reklo da je spremno da pomogne drugima, odvajajući vrijeme i novac kada je to potrebno.

Rezultati istraživanja ne samo da nam govore o tome kako preuveličavamo svoju spremnost da se nađemo drugima kad su u nevolji – već i da patimo od stereotipa kada su druge nacije u pitanju.

Tako je istraživanje pokazalo da su, od susjeda, najspremniji da priteknu u pomoć građani Kosova koji se nalaze na 78. mjestu. Od nas su, kada je spremnost za darivanje u pitanju, bolji i susjedi iz Bosne i Hercegovine koji su na 109. mjestu. Ispred nas su i Makedonija i Srbija.

Od zemalja bivše Jugoslavije – najspremniji za pomoć drugima su građani Slovenije – koji su na ljestvici darivanja zauzeli 44. mjesto jer je 38 posto ispitanih spremno da pomogne drugima.

Iako smo skloni da pričamo o ljudima sa zapada kao hladnim i nezainteresovanim za sudbinu drugih ljudi – istraživanje pokazuje potpuno suprotno. Od evropskih zemalja najbolje rezultate imaju Velika Britanija i Irska, a na svjetskom nivou Sjedinjene Američke Države i Kanada.

Prema istraživanju koje je 2012. godine za potrebe Fondacije za aktivno građanstvo (FAKT), najozbiljnije organizacije koja se u Crnoj Gori bavi razvojem filantropije, radila agencija DeFacto građani Crne Gore su kao razloge zbog kojih neće da učestvuju u akcijama za opšte dobro navodili: bolest, druge lične probleme, to da su ljudi postali sebični, materijalnu situaciju (nemam novca, ništa ne ostaje od penzije), „meni samoj treba pomoć”, „ne vjerujem organizatoru, nemam povjerenja u institucije i organizacije”, „ne znam kome je potrebna pomoć”, nedostatak informacija, „nema potrebe”, „nemam naviku”, novac ne odlazi u prave ruke, slaba organizacija i zloupotreba…

Mnoštvo je opravdanja kojima građani pokušavaju da objasne svoje neučešće u akcijama od opšteg dobra. Naravno, najveću krivicu što je to tako snosi država. Obrazovni sistem ne podstiče filantropske i volonterske aktivnosti. Pojedince i firme koji se odvaže da krenu tim putem i organizuju razne akcije – država ne prepoznaje kao važne, niti podržava to što oni rade.

Dobročinstvo se kod nas, najčešće, brka sa nečim što se u civilizovanom svijetu naziva nepotizam. Dobročinitelj je, zapravo, onaj ko zaposli „malog strikovog”, plemenika bez škole ili člana partije koji besprekorno radi na terenu – na mjesto gdje će ga plaćati poreski obveznici bez obzira na to da li zna da radi posao. Još ako, pride, dobročinitelj obezbijedi i službeni auto, kapne po neka dnevnica sa putovanja a vremenom stigne i stan – njegovoj filantropiji kraja nema. Takvih dobročinitelja ima posvuda. U katastru, na fakultetima, u domovima zdravlja… Kada, pak, treba pružiti ruku neznancu, još ako pripada nekoj manjini – političkoj, nacionalnoj, vjerskoj, seksualnoj – dobročinstvo se, za čas, rasprši.

Pomisao na opšte dobro i akcije kojima ćemo graditi društvo jednakih šansi – bliske su, još uvijek, samo uskom krugu ljudi. Tako će i biti dok ne počnemo graditi zdravije društvo čije osnove neće biti zasnovane na lažnim i nepostojećim vrijednostima.

Ekonomija pada, filantropija raste

Istraživanje koje sprovodi Organizacija za humanitarnu pomoć (CAF) je pokazalo da je na globalnom nivou porastao broj osoba koje su spremne da doniraju novac, volontiraju ili pomognu strancima i pored činjenice da je globalna ekonomija 2012. godine pala sa četiri na 3,3 odsto. Rezultati istraživanja su dobijeni na osnovu prikupljenih podataka agencije za istraživanje javnog mnjenja Gallup koja je anketirala 155.000 ispitanika iz 135 zemalja svijeta.

Marijana BOJANIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo