Povežite se sa nama

MONITORING

RADNO PRAVO UZ RADNI RUČAK: Đavo izio

Objavljeno prije

na

kemal

Nesrećna su štiva zakoni o radu u Crnoj Gori, njihove izmjene i dopune. Svaki se put o radnom zakonodavstvu godinama razgovara i pregovara; istoga časa kad neki od tekstova bude usvojen, kreću novi pregovori o novim izmjenama i dopunama. I tako stalno.

Prošle sedmice ministar rada i socijalnog staranja Kemal Purišić radno je ručao u Američkoj privrednoj komori i glat se saglasio sa predstavnicima poslodavaca da je Opšti kolektivni ugovor biznis barijera. Negov tekst, kažu, treba integrisati u Zakon o radu.

,,Nema potrebe da egzistiraju oba dokumenta, već bi ono što je materija Opšteg kolektivnog ugovora trebalo da bude ugrađeno u novi Zakon o radu. Imali bi možda obimniji zakon, ali ne bi imali preklapanja koja sada imamo”, rekao je Purišić. Takvim rješenjem bi se, smatraju u Vladi, ,,pospješilo regulisanje odnosa zaposlenih i poslodavaca na granskom nivou”.

Opšti kolektivni ugovor postoji kako bi, u odnosu na zakon, bila dalje razrađena prava radnika. Može da im da više, nikako manje prava nego zakon. Zato i smeta ovdašnjim poslodavcima – svako slovo koje radnicima daje više prava za njih je biznis barijera. Biznis barijera je neka vrsta babaroge, kojom se zastrašuju svi koji ukažu na falinke u procesu sveopšteg procvata što ga donose dobre vile zvane strateški i drugi investitori.

Prepreka ukidanju opšteg ugovora je protivljenje socijalnih partnera koji sa predstavnicima Vlade i poslodavaca rade na pripremi novog zakona o radu, kazao je ministar Purišić.

Iz Unije slobodnih sindikata optužili su predstavnike Vlade da po ko zna koji put u nekoliko prethodnih godina gostuju na ručkovima i sličnim skupovima na kojima se promovišu ,,neoliberalni i nezajažljivi” interesi domaćih i stranih biznismena i kapitalista. Američku privrednu komoru nazivaju ,,takozvanom”, jer, kako tvrde, u njoj ima najmanje američkih kompanija, a više od 90 odsto članstva čine domaće i multinacionalne kompanije iz drugih evropskih zemalja, ,,koje se kriju iza imena sa moćnim prefiksom”.

,,Ostali smo zatečeni izjavom ministra rada i socijalnog staranja, gospodina Kemala Purišića, da je Opšti kolektivni ugovor ‘biznis barijera’ i da je stav Vlade da sve odredbe iz Opšteg kolektivnog ugovora treba prenijeti u Zakon o radu”, kažu u sindikatu. Ocjenjuju da ministar prejudicira rješenja u novom Zakonu o radu, dok je još u toku rad tripartitne Radne grupe koja priprema taj propis.

,,Desetine hiljada radnika i radnica koji su imali zaštitu minimalnih prava koje im je garantovao Opšti kolektivni ugovor, ta prava više neće imati jer u njihovim granama ili preduzećima nema kolektivnih ugovora, a u većini slučajeva nema ni organizovanog sindikata”, objašnjavaju u Uniji. Smatraju da se ovo posebno odnosi na radnike u trgovini i uslužnim djelatnostima, malim i srednjim preduzećima i bankarskom sektoru.

Advokat Siniša Gazivoda u izjavi za Monitor potvrđuje da predlagači ovakve ,,reforme” očigledno ne razumiju pravnu prirodu Opšteg kolektivnog ugovora. Sadržina zakona je, kako kaže, volja zakonodavca koja može, ali i ne mora odražavati volju zainteresovanih lica. ,,Suprotno tome, Opšti kolektivni ugovor je izraz volje direktno zainteresovanih – zaposlenih, poslodavaca i Vlade, kao aktera socijalne politike, oko načina utvrđivanja zarade, prava i obaveza iz rada, u skladu sa zakonom”, objašnjava Gazivoda.

Prema njegovom mišljenu, ukidanjem Opšteg kolektivnog ugovora oni o čijim se neposrednim interesima radi – zaposleni i poslodavci- bili bi uskraćeni za mogućnost da obim njihovih prava i obaveza predstavlja izraz njihove volje. ,,Opšti kolektivni ugovor, bio zaključen na određeno ili neodređeno vrijeme, može biti u svakom pogledu i u svakom trenutku, u zakonskim granicama, redefinisan od strane potpisnika, u skladu sa njihovim potrebama, izmijenjenim društvenim, ekonomskim i drugim okolnostima i slično. Prema tome, ukoliko dođe do ukidanja OKU, onda će češće biti potrebno mijenjati Zakon o radu”, kaže Gazivoda. Napominje da pravno civilizovane države izbjegavaju konstantno mijenjanje zakonskih rješenja jer to ugrožava pravnu sigurnost kao jedan od elemenata vladavine prava.

Nije želja za ukidanjem Opšteg kolektivnog ugovora jedina. Poslodavci smatraju i da treba skratiti rok tokom kojeg radnici imaju pravo da traže neisplaćene plate. Predsjednica AmCham-a Katarina Bulatović je kazala da zastarjelost novčanih potraživanja treba da bude vremenski ograničena, „kako bi se poslodavcima omogućila predvidiva poslovna budućnost, a zaposlenima pravovremena realizacija potraživanja”.

Ministar je pogladio i ovaj stav uvažene komore. ,,Pet godina je optimalan rok u kome nadležni organi mogu učiniti sve da riješe to pitanje”, rekao je Purišić. Potraživanja su biznis barijera.

Nije teško zaključiti da u idealnom svijetu ,,neoliberalnih” poslodavaca radničke zarade ne bi trebale ni da postoje. Zanimljivo je, ipak da tokom intervjua koji je domaćica Katarina Bulatović uradila sa počasnim gostom Kemalom Purišićem, ministar ni riječ nije rekao o

tome da bi, možebiti, i poslodavci mogli nešto da poprave.

Članica AmCham-a je, na primjer, Atlas grupa. Njen dio je Atlas televizija u koju je nedavno uveden stečaj. Radnicima duguju između šest i deset plata, kao i poreze i doprinose za tri godine. U međuvrenu je imovina televizije prebačena na drugu firmu tako da su nade radnika da će ono što su zaradili dobiti iz stečajne mase – tanke.

Tokom prošle godine, čak iz vladinih krugova pojavljivala se ideja da neuplaćivanje poreza i doprinosa treba da bude krivično djelo. Utišalo se, kako ljudi da imaju „predvidivu poslovnu budućnost”, ako moraju da daju plate i plaćaju državi što je njeno. Čista biznis barijera.

Trgovinski lanac Voli, takođe je u AmCham-u. Radnice u raznim marketima najbrojniji su i najgore plaćen dio radne snage u Crnoj Gori. Svako zna, bezbroj puta je napisano – produžavaju im radno vrijeme, kradu im slobodne dane, ne daju godišnje odmore.

U ime države, možda je trebalo podsjetiti na procjenu Ujedinjenih nacija da svaki peti radnik u Crnoj Gori radi na crno, odnosno bez ugovora o radu i osiguranja, čime je uskraćen za prava koja ga sleduju iz Zakona o radu. Za preko deset odsto formalno zaposlenih

poslodavci plaćaju samo dio pripadajućih poreza i doprinosa, odnosno dio zarade im se isplaćuje „na ruke”. Ruku na srce, nije neka prijatna priča za uz ručak.

Ne sviđa se poslodavcima ni disciplinski postupak. Firme, naročito one manje, nemaju kapaciteta da ga valjano sprovedu, pa im rješenja o otpuštanju radnika „padnu” na sudu. Saglasan je ministar da vrlo malo ljudi biva otpušteno i da postupak treba „izmjestiti”.

Početkom ove godine na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu

direktorica Međunarodnog monetarnog fonda Kristin Lagard pozvala je „kreatore politika” da promisle i vide šta treba da urade kako bi se pozabavili nezadovoljstvom javnosti. Razvijene države svijeta i zemlje u razvoju trebalo bi da daju prednost životnom standardu nad apsolutnim rastom kao najboljem pokazatelju ekonomskih performansi, poručili su organizatori Svjetskog ekonomskog foruma. Nije da su bogataši naglo postali duševni, sami su kazali da pozivaju na bolju preraspodjelu bogatstva kako bi se odgovorilo na uspon populizma širom svijeta.

Samo je na prvi pogled teško povezati. Dok oni koji su neoliberalni kapitalizam izmislili počinju da priznaju da sa njim nije sve u redu, naša vlast ga i dalje promoviše kao najbolji od svih mogućih svjetova.

Jednom će, možda, i ovdje neko razmotriti da se mora voditi računa i o životnom standardu ili će se dići kuka i motika. Dok taj proces stigne na ovako daleku periferiju, dobro računa Vlada, povlašteni će i dalje puniti i puniti svoje džepove i trbuhe. Zaprlo im, rekla bi Milica.

Miloš BAKIĆ

Komentari

Izdvojeno

KORONA I NEODGOVORNOST: Budi odgovoran, ne budi kao premijer

Objavljeno prije

na

Objavio:

I pored najave potpunog zaključavanja kao jedinog spasa, ono je odloženo do izborne šutnje u Nikšiću. Znaju se prioriteti. Premijer Krivokapić je obrazložio da trenutno stanje nije izazvano lošim mjerema, već da je problem nepoštovanje mjera. Počevši od njega

 

Što je korona žešća, neodgovornost je veća. Podržavaju je i najviši zvaničnici. Premijer Zdravko Krivokapić je u nedjelju u Hramu Hristovog Vaskrsenja u Podgorici uslikan kako cjeliva pričesnu pogaču, preporučujući tako drugima da ga slijede, jer vjera planine pomjera. Nepoštovanje preventivnih mjera postalo je običajno pravo za crkvena i ostala okupljanja.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojoviće je, nakon osude javnosti, prekorila premijera. Kazala je da je obećao da će poštovati mjere: „I da će se potruditi da utiče na ostale svojim primjerom da poštuju mjere“.  To se traži – snaga ličnog primjera. I premijer se nakon tri dana izvinio građanima što u određenom periodu nije nosio masku, a pravdao se da ima antitjela. Ovako se izvinjavao i nakon nenošenja maske na sahrani mitropolita Amfilohija, pa obećanje ne održa.

Neozbiljnost, sa najviše adrese, se dešava u nedjelji kada je broj umrlih od korona virusa premašio hiljadu. Podaci Instituta za javno zdravlje govore da je smrtnost od kovida u februaru, u odnosu na januar, povećana za 70 odsto.

Iz opština stižu alarmantni podaci. U Baru je zabilježen rekordni broj pacijenata u Regionalnom kovid centru za Primorje – 113, a bolnički kapaciteti za kovid pacijente se stalno povećavaju pa ih je sada 115. Problem je i nedostatak osoblja, jer su neki ljekari i medicinske sestre i po drugi put zaraženi – tri doktora su u izolaciji, odustno je i 13 sestara, a do sada je virus imalo 26 doktora, kazali su iz bolnice u Baru.

Od 20. do 28. februara na Cetinju je umrlo osam osoba, a dnevno do 100 pacijenata posjeti kovid ambulantu, saopšteno je iz Kriznog štaba Prijestonice.  Nadležni građane najčešće opominju zbog nenošenja maske i nepridržavanja distanca na otvorenom, a veliki je i broj onih koji krše mjere samoizolacije.

Slike na portalima iz Nikšića i Ulcinja pokazuju svakodnevne gužve u kovid ambulantama u ovim gradovima.

Iz Kliničkog centra, u kome se liječi preko 130 pacijenata od virusa, kažu da su spremni i za gori scenario te da najveća zdravstvena ustanova raspolaže sa 774 kovid kreveta.

Ministarka zdravlja je ove nedjelje izjavila da je situacija zabrinjavajuća ali da nije alarmantna, kazavši da je popunjenost bolnica 75 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ MIDDLE POINT: Na divljem zapadu ništa novo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako je ruskoj kompaniji Middle Point, koja je radi izgradnje hotela u Budvi angažovala nikšićku kompaniju LD gradnja, zahvaljujući ovdašnjem pravosuđu, izvršiteljima i Privrednom sudu, oduzeta imovina vrijedna preko četiri miliona eura

 

Ovo je još jedna priča o tome kako su se, dok su se bivše crnogorske vlasti klele u strane investicije, investitiori koji su iz daleka stigli da posluju ovdje, susretali sa neizvjesnostima, ali i pravnim siledžijstvom. Umjesto da ulažu i grade, nerijetko bi jedino tek gubili novac u vrtlogu zarobljenih institucija. A investicije čekale neka bolja vremena.

Priča počinje 2008. godine, kada ruska kompanija Middle Point doo angažuje građevinsku firmu iz Nikšića LD gradnja radi izgradnje kondo hotela u Budvi. Nakon što je sklopljen ugovor i Middle Point uplatio avans od 300.000 eura, gradnja godinama nije počinjala. Uprkos tome, nikšićka kompanija je svih tih godina ruskom investitoru ispostavljala  fakture u iznosu 50.000 eura godišnje na ime  „održavanja gradilišta“. Ova nikšićka kompanija, čiji je osnivač, prema podacima Privrednog registra, Ilija Nikčević, radila je brojne projekte za državne i lokalne vlast (vidi box).

Nakon sedam godina, gradnja je intenzivirana.  No, iako se izgradnja hotela nije bližila kraju, ukupna vrijednost dogovorenih poslova, u iznosu od 2.833.000 eura kako je predviđeno ugovorom, bila je već potrošena. Ruski investitor odlučio je da ne plaća dalje dok se tačno ne utvrdi koliko je LD gradnja do tada i u šta trošila.  Izgradnja hotela je opet stopirana, što zbog neusglasica investitora i izvođača, što zbog zabrane gradnje na primorju u to doba. U jesen 2017. godine. LD Gradnja nije nastavila radove, da bi nekoliko mjeseci kasnije, u zimu 2018.

predala pet prvih saturacija (faktura) javnom izvršitelju Aleksandru Boškoviću, tražeći naplatu od Middle Pointa. Prema tvrdnjama kompanije Middle Point te fakture, u iznosu od 800.000 eura, su već bile plaćene. Bez obzira, investitoru je na osnovu tog duga uzeta imovina vrijedna milione. I to bez vještačenja ili utvrđivanja fakata o visini stvarnog duga.

Aleksandar Bošković, izvršitelj koji je vodio postupak, javnosti je poznat nakon što je u njegovoj kancelariji samoubistvo izvršio pedesetčetvorogodišnji E.M. 2015. godine. Takođe, Ministarstvo pravde svojevremeno je pokrenulo disciplinski  postupak protiv Boškovića zbog nezakonitosti koje su utvrđene u njegovom radu tokom redovnih i vanrednih kontrola i pritužbi građana.

Middle Ponit uz sve nije bio obaviješten da se postupak izvršenja vodi, tako da ruski investitor nije imao priliku da reaguje. Da se vodi postupak, saznali su nakon što im je blokiran račun, a kada je izvršenje već postalo pravosnažno.

Pošto je bilo kasno za žalbe, ruski investitor tada podnosi tužbu Privrednom sudu.

Priča o zarobljenim institucijama tek tada, u stvari, počinje. Dok je izvršenje po nalogu LD gradnje teklo u rekordno brzom roku, na reakcije Privrednog suda, na čijem se čelu nalazi Blažo Jovanić, čekalo se mjesecima. Jovanić je javnosti poznat kao jedan od stubova prethodnog režima u pravosuđu.

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BUDVA: POLA GODINE NAKON IZBORA PODIJELILI RESORE: Odluka o budžetu bez Skupštine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imenovanjima čelnika u upravnim odborima opštinskih preduzeća i savjetima javnih ustanova, stvoren je preduslov za podjelu rukovodećih mjesta u izvršnoj vlasti u skladu sa izbornim rezultatima, na koja pretenduje  ukupno šest partija. Možda su na smirivanje strasti u Budvi i postizanje dogovora uticali lideri iz partijskih centrala zbog  izbora u Nikšiću

 

Partije koje su na posljednjim lokalnim izborima u Budvi osvojile većinu odborničkih mandata u budvanskom parlamentu, konačno su, pola godine kasnije, dogovorile podjelu resora u upravljačkim tijelima opštinskih preduzeća i javnih ustanova. Predstavnici stranaka Demokratskog fronta i Demokrata uspjeli su da prebrode ozbiljnu krizu vlasti u Budvi i postignu dogovor u posljednjem trenutku, kako bi usvojili budžet, donijeli Plan investicija i imenovali članove upravnih odbora preduzeća i savjeta kulturnih institucija u Opštini.

Međutim, ovaj dogovor realizovaće se u posve neuobičajenoj proceduri, bez skupštinskog zasjedanja i parlamentarne debate o bužetskim izdacima i prioritetnim investicionim projektima. Zbog posebno loše epidemiološke situacije u Budvi, sjednica Skupštine Opštine ne može biti održana, pa su predstavnici vladajućih partija bili saglasni, da predsjednik Marko – Bato Carević donese navedene odluke, u skladu sa zakonom, kako bi lokalna uprava mogla nesmetano da funkcioniše.

Prema članu 59 Zakona o lokalnoj samoupravi, predsjednik opštine privremeno donosi akte iz nadležnosti skupštine, ako skupština nije u mogućnosti da se sastane ili je iz drugih razloga onemogućen njen rad. Zakonom je propisano takođe, da se tako usvojene odluke, moraju podnijeti na potvrdu skupštini na prvoj narednoj sjednici.

Ukoliko ih odbornici ne podrže, njihova važnost prestaje u roku od tri mjeseca od njihovog donošenja. Što se u budvanskom parlamentu neće dogoditi, jer partije koje čine vlast imaju 20 od ukupno 33 odbornička mandata.

Donošenje budžeta bilo je neophodno jer je Opština funkcionisala na bazi odluke o privremenom finansiranju. Predloženi iznos budžeta budvanske Opštine za 2021. godinu utvrđen je na 31,5 miliona eura.

Poslije izborne pobjede na lokalnim izborima u kojoj su DF i Demokrate osvojile većinu mandata u budvanskom parlamentu čime su u duboku opoziciju poslale Demokratsku partiju socijalista, ,,proslavljenu” u predizbornoj akciji nasilnog preotimanja vlasti, pobjedničke partije nisu uspjele postići dogovor oko podjele resora u izvršnoj vlasti. Od 15. septembra prošle godine vlast u Budvi funkcioniše po starom rasporedu, ustanovljenom poslije izbora 2016.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo