Povežite se sa nama

MONITORING

REGIONALNA POLITIKA: Rastjerivanje sjevera

Objavljeno prije

na

Kad sve zazeleni i stignu djeca sa raznih strana svijeta, na sjeveru se stvori privid da taj dio Crne Gore može da oživi. Tada se vidi kako bi moglo biti da nije višedecenijskog zanemarivanja, praznih riječi i pljačkaške politike. S prvim danima septembra opet će se ogoliti sirotinja, sivilo i sporo ali temeljno napredovanje pustoši.

Naravno da je i na sjever stigao eloksir i sve što uz njega ide. Ko god prođe ulicom iz koje je prije koju deceniju otišao, golim okom vidi ko se od komšija upisao u vladajuću partiju, ko je počeo da trguje drogom, ko od pijačnog prodavca postao investitor. Ponekad, na nekom od brda pored grada noću blješte veleposjedi „ozbiljnih igrača” čije se ime ne izgovara ni ispod glasa. Ništa od tih slika ne škodi opštoj atmosferi propadanja, naprotiv.

Sjeverni region, koji čini 52,8 odsto teritorije Crne Gore, naseljava 28 odsto njenog stanovništva. Prema Zakonu o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore Sjevernom regionu pripadaju opštine: Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Gusinje, Kolašin, Mojkovac, Petnjica, Plav, Pljevlja, Plužine, Rožaje, Šavnik i Žabljak. Osim Pljevalja i Plužina u svakoj od tih opština prosječna plata je za 50 do 80 eura manja od prosječne u državi, koja iznosi 481 euro. Statističari još ne bilježe podatke o novoformiranim opštinama Petnjica i Gusinje, ali prilike u tim mjestima sigurno nijesu drugačije.

Prema zvaničnim podacima, budžetski prihodi jedinica lokalne samouprave, sopstveni i zakonom ustupljeni, per capita u 2013. bili su najveći u opštini Budva i iznosili su 1.545,3 eura, a najmanji u opštini Šavnik 11,41 eura. To je preko 135 puta manje. Prosječna stopa nezaposlenosti u 2013. godini je bila najniža u opštini Budva 8,74 odsto, a najviša u opštini Andrijevica 32,5 procenata. Prosječna stopa nezaposlenosti na sjeveru je u 2013. godini iznosila 21,9 odsto, dok je u primorskom regionu bila 11,7 procenata, odnosno 1,87 puta manja.

Plate veće od prosječnih u Plužinama i Pljevljima, u iznosima od iznose 556, odnosno 513 eura, rezultat su toga što se u tim opštinama proizvodi struja. O tome koliko je, upkos tome, dobar život u tim mjestima najbolje svjedoče podaci o prirodnom priraštaju. U Plužinama je tokom 2014. umrlo 35 ljudi više nego što je bilo novorođene djece. Podaci o natalitetu i mortalitetu u Pljevljima takvi su da je ovaj grad na vrhu liste onih koji najbrže izumiru. U tom gradiu se 2014. rodilo 225 beba, umrlo je 420 ljudi. Zvuči strašno, ali strašna je i stvarnost: razlika je 195 u korist umrlih.

Negativan prirodni priraštaj zabilježen je prošle godine, pored Pljevalja i Plužina, u Andrijevici gdje je broj rođenih 57, umrlih 62, Kolašinu 84 prema 108, Mojkovcu 76 prema 113. U Petnjici se lani rodilo 12 beba, umrle su 33 osobe, u Šavniku je bilo 21 novorođenče i 39 umrlih.

Podaci za prva tri mjeseca ove godine još su crnji. U Pljevljima je za 98 broj umrlih veći od broja rođenih, opštinama sa negativnim prirodnim priraštajem pridružilo se i Bijelo Polje sa 107 rođenih i 139 umrlih ljudi.

Prema Monstatovim podacima za tri prva mjeseca ove godine, u čak 17 od 23 opštine u Crnoj Gori broj doseljenih je manji od broja odseljenih osoba. Podgorica, Budva, Bar, Tivat, Danilovgrad i, nekim čudom, Gusinje su opštine u koje se više ljudi doselilo nego odselilo.

Monstat bilježi samo ,,unutrašnje migracije”, to jest broj ljudi koji se u Crnoj Gori preselio iz jednog mjesta u drugo. O onima koji su tokom ovog proljeća otišli u inostranstvo nema statističkih podataka.

Potpredsjednik Vlade za regionalni razvoj Rafet Husović kazao je u maju, da se od početka godine oko 500 osoba sa sjevera Crne Gore iselilo iz zemlje. Pozvao se na podatke lokalnih uprava.

Iseljavanjem sa sjevera, odgovarajući na pitanje poslanika, gnjavio se i predjednik Vlade Milo Đukanović. Iako, kako je rekao, sjever Crne Gore karakteriše veći broj odseljenih nego doseljenih, posljednjih godina može se ipak govoriti o trendu smanjenja negativnog migracionog salda tog regiona. Đe je Đukanović uočio podatke o smanjenju negativnog migracionog salda na sjeveru – on zna.

Čak i Vlada, na čijem je čelu, u zvaničnim dokumentima bilježi da opštine u sjevernom dijelu Crne Gore, u periodu između dva posljednja popisa, 2003. i 2011. karakteriše smanjenje broja stanovnika, tako da je opština Šavnik imala najveću negativnu stopu rasta stanovništva od – 29 odsto, dok je opština Budva imala najveću pozitivnu stopu rasta stanovništva od 24,1 odsto u periodu između dva popisa.

Ono što ne bilježe naše službe koje su za to plaćene, bilježe druge.

Prema izvještaju Evropske inicijative za stabilnost (European Stability Initiative), objavljenom u aprilu, tokom 2014. godine azil u EU je tražilo 1.845 stanovnika Crne Gore. Dvostruko više nego 2013. kad ih je bilo 945.

Naravno da Vlada priča kako ,,realizuje mjere ekonomske i razvojne politike u svih 13 opština sjevernog regiona i već godinama nastoji pronaći adekvatna rješenja za smanjenje regionalnih razlika”. Imamo i Strategiju regionalnog razvoja. Važi od 2014. do 2020. obnarodovana je prije godinu, zasad nije zabilježeno da proizvodi neku fajdu.

Kao snage za razvoj sjevera Strategija bilježi: on raspolaže najvećim dijelom ukupnog hidropotencijala u Crnoj Gori, cjelokupnim rezervama uglja, oko 67 odsto obradivih površina, 71 odsto drvne mase, blizu 70 procenata stočnog fonda, skoro cjelokupnim rezervama olova i cinka, kao i resursima za razvoj zimskog i eko- turizma i proizvodnji eko hrane i hrane sa zaštićenim geografskim porijeklom. I? I ništa.

Izazovi sa kojima se Sjeverni region suočava, prema vladinom dokumentu, odnose se na ,,izraženu depopulaciju i deagrarizaciju ruralnog područja, uz izuzetno visoku stopu nezaposlenosti”. Pored nepovoljnih klimatskih uslova primijetili su i probleme sa smještanjem čvrstog otpada i otpadnim vodama, ali i probleme u snabdijevenosti vodom. Vlada je pala s Marsa, ne vlada evo četvrt vijeka.

Kako god, upisali su prioritete i smislili mjere. Prije godinu su propisali kako će oko ,,upravljanja čvrstim otpadom” primijeniti direktivu EU 6.2 i izgraditi regionalne centre za obradu otpada i sanirati neuređena odlagališta. Pa će prečišćavati otpadne vode, pa čuvati kvalitet vazduha.

Kroz Pljevlja protiče najzagađenija rijeka u Crnoj Gori, u tom gradu dobro znaju kako napreduju vladini napori na očuvanju životne sredine. Prošle zime su iz tog grada stizale vijesti da je zagađenost vazduha 12 puta veća od dozvoljene.

,,Kad padne magla, prst pred okom se ne vidi, i ne samo da smrdi nego osjećate kako vam vazduh jedva prolazi kroz pluća. To važi za one što nemaju zdravstvenih problema i tako je gotovo tokom čitave zime. Pola opštine ima problema sa disajnim organima”, objašnjava za Monitor stanovnica Pljevalja. Ona je magistar, traži posao i zna da ga neće naći. ,,Osim ako nekog ne potplatim, za šta nemam para ili postanem ‘baš’ politički aktivna”.

O da, planirala je Vlada i da unapređuje šume kroz održivo gazdovanje i razvija drvnu industriju. Predvidjeli su, pored ostalog,

uređivanje i uzgoj privatnih šuma i investicje u mala preduzeća šumarstva i drvne industrije u ruralnim područjima. Nestvarno.

Vlada koja je komplet pljevaljske šume dala premijerovom kumu i koja u svakom od gradova na sjeveru ima omiljenog ili nekoliko omiljenih koncesionara, koji pustoše šume i radnike tretiraju malo bolje od robova, priča o investicijama u mala preduzeća u šumarstvu i drvnoj industriji.

Jedan od vladinih prioriteta je, dakako, i unapređenje i razvoj putne infrastrukture. Broj jedan je, normalno, izgradnja puta Bar-Boljare, a tu su i ,,redovno i investiciono održavanje puteva”, ,,rekonstrukcija magistralnih i regionalnih puteva “, i ,,unapređenje lokalne putne infrastrukture”.

Sredinom ljeta Gospodnjeg 2015. to izgleda ovako. S puta kroz kanjon Platije vide se Kinezi koji grade kućice u kojima će živjeti dok rade autoput. Između Mojkovca i Bijelog polja srušilo se brdo tokom stručne rekonstrukcije u izvedbi vladine omiljene firme Bemax. Rekonstruišući lokalni put kako bi se, u skladu sa vladinim planom, iskoristili potencijali Bjelasice, potrovali su pola Berana tako što su probili vodovodne cijevi. Put ka planini ni do pola nije gotov, stalno zaborave nekog đavola, kao što su cijevi za vodu ili za struju ili nešto.

Sve i ako se autoput i napravi na vrijeme i zemlja ne bankrotira zbog uslova pod kojima se za njega zadužila, ostaje čuveno pitanje – šta ću ja u Mateševu? Ogromni su izgledi da će običnom građaninu sjevera putarina biti preskupa, da će i dalje padajući, njihov standard biti takav da će se ka centru države kretati samo u krajnjoj nuždi. Ili zauvjek.

Posebna priča je konstatno nadograđivanje postojećeg animoziteta prema ljudima sa sjevera. Prema jednima zato što su Srbi, prema drugima zato što su Bošnjaci. I onda, veće od zida, pred svakim stanovnikom sjevera stoji pitanje šta će u državi koja mu ekonomski ništa ne pruža, do čijeg središta fizički teško dolazi i koja ga, kad god kojem političkom ljigavcu zatreba, koristi za politička raskusurivanja. Ništa, stvarno.

Miloš BAKIĆ

Komentari

Izdvojeno

PREDSJEDNIK ĐUKANOVIĆ NAJAVIO ODLAZAK AMANA SA SVETOG STEFANA: Arbitraža u Londonu zbog rušenja kapija u Miločeru

Objavljeno prije

na

Objavio:

Da li je ovom spektakularnom objavom predsjednik Đukanović najavio krah „ugovora stoljeća“ o dugoročnom zakupu hotela Sveti Stefan, Miločer i Kraljičina plaža, koji inače ističe  2049. godine. Iznenađenje predstavlja već poznat iznos fakture koju će državi Crnoj Gori ispostaviti zakupac. Suma od 100 miliona  slučajno se poklapa sa poslovnim gubitkom koji je kompanija Adriatic properties ostvarila od stupanja na snagu ugovora o zakupu najpoznatijih crnogorskih hotela, do danas

 

Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović najavio je prije dva dana mogućnost da singapurska hotelska kompanija Aman Resorts uskoro napusti Crnu Goru zbog događaja koji su krajem marta eskalirali u Miločeru, kada su mještani Svetog Stefana, Pržna i Miločera, porušili metalnu kapiju i ograde, kojima je bio onemogućen pristup građanima šetalištu pored male Kraljičine plaže. On je takvu prognozu iznio nakon što je razgovarao sa turističkim investitorima koji su iskazali „zaprepašćenje i strah od onoga što su vidjeli posredstvom televizijskih kamera sa Miločera i Svetog Stefana“.

„Vidjeli su divljanje predvođeno zvaničnicima lokalne vlasti. Vidjeli su rušenje nekih objekata koji su sastavni dio investicije. Kao rezultat toga imamo najavu operatera Amana da ove godine neće otvarati hotele, sa mogućnošću da napusti Crnu Goru. Investitor kao druga karika u aranžmanu bez Amana ne želi da radi u Crnoj Gori. Ono što nam se smiješi poslije onog divljanja je arbitraža u Londonu koja neće proći sa štetom manjom od 100 miliona eura po crnogorski budžet“, kazao je Đukanović.

Određena je i arbitraža u Londonu, koja je izgleda ugo-vorom dogovorena. Potpisnik ugovora o zakupu crnogorskih elitnih hotela je ofof-šor kompani-ja Aidwey Investment LTD, ne-poznate vlasničke strukture, registrovana na Britanskim Dje-vičanskim Ostrvima.

Da li je ovom spektakularnom objavom predsjednik Đukanović najavio krah „ugovora stoljeća“ o dugoročnom zakupu hotela Sveti Stefan, Miločer i Kraljičina plaža, koji inače ističe  2049. godine. Ali ne zbog uklanjanja kapija i ograda kojima je zakupac dugih 14 godina blokirao pristup morskoj obali. Mještani su se  od prvog dana zakupa  bunili zbog lošeg odnosa zakupca prema njihovoj društvenoj zajednici, upadali na zabranjene plaže, rušili prepreke, tražeći nekakav kompromis, do kojeg nije došlo.

Iznenađenje predstavlja već poznat iznos fakture koju će državi Crnoj Gori ispostaviti zakupac,  kompanija Aidwey Investment LTD ili njena ekspozitura u Budvi, kompanija Adriatic properties DOO, kojom rukovodi grčki biznismen Petros Statis. Suma od 100 miliona  slučajno se poklapa sa poslovnim gubitkom koje je zakupac ostvario od stupanja na snagu ugovora o zakupu najpoznatijih crnogorskih hotela do danas. Svaku poslovnu godinu, firma Adriatic properties završavala je u minusu od nekoliko miliona eura. Upravi prihoda prijavljen je gubitak od 4,3 miliona eura za 2019, godinu ranije bio je 6,1 milion, dok se za proteklu godinu gubitak Adriatic propertiesa popeo na 8,8 miliona eura.

Prema podacima Uprave prihoda, finansijski iskaz zakupca Svetog Stefana i Miločera, od 31. marta ove godine, koji potpisuje izvršni direktor Goran Bencun, sumira ukupan gubitak firme na iznos od nevjerovatnih 104.904.410 miliona eura. Elitni crnogorski hoteli dati pod dugoročni zakup koji se slavio kao jedan od najboljih ugovora ostvarenih u turizmu Crne Gore, donijeli su gubitke koji premašuju stotinu miliona eura. Neko to mora da podmiri.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PLJEVALJSKE OPOMENE: Ravno do dna

Objavljeno prije

na

Objavio:

Pljevlja već tri decenije uzalud opominju. Desila se Bukovica, pa  brojni izlivi mržnje u decenijama koje su uslijedile. I niko nije kažnjen. Danas se u tom gradu uz šovinistička skandiranja traži smjena tek postavljenog načelnika policije, prvog islamske vjeroispovijesti nakon skoro šest decenija. I vlast ćuti

 

Opet protesti, opet izlivi mržnje, opet Pljevlja. Nakon što je, javnosti do ove sedmice nepoznat, za načelnika policije u Pljevljima izabran Haris Đurđević, ispred tamošnjeg Centra bezbijednosti organizovani su protesti.  Okupljanja su uslijedilla nakon javne reakcije jednog od lidera Demokratskog fronta Nebojše Medojevića, koji je  Đurđevića na svom Fejsbuk profilu okarakterisao kao ﮼najodanijeg vojnika Veselina Veljovića, ostrašćenog srbofoba i progonitelja učesnika litija i mrzitelja svega pravoslavnog”.  Okupljeni su skandirali – ﮼Ustala je Sparta srpska, neće ovo biti Turska”.

Nakon protesta reagovao je reis islamske zajednice u Crnoj Gori Rifat Fejzić: ﮼Ako nemamo pravo na neke funkcije, poželjno bi bilo da nam se odgovori – da li imamo pravo na vazduh? Pitam se, gdje je država, NVO sektor, mediji, strane diplomate? Najverovatnije će biti da je ovo Ramazanska čestitka”.

Nakon stidljive reakcije institucija, prvo ombudsmana koji je osudio šovinističke poruke u Pljevljima, te istrage tužilaštva, lideri Demokratskog fronta, a i drugih partija iz nove vlasti, osudili su  šovinističke poruke na protestima u Pljevljima, ali nastavili da insistiraju da je imenovanje Đurđevića sporno jer je navodno bio kadar DPS-a. Traže i da se ispitaju anonimne otužbe da je Đurđević navodno na nekom od kolegijuma u policiji ustvrdio da bi se on sa litijašima obračunao po kratkom postupku.

Đurđević da se zna, nema mrlja u karijeri. Tokom 2017. godine izabran je za najboljeg policajca od strane svojih kolega. Radna biografija čista. Bez prijava za zlupotrebu ovlašćenja, ne tako rijetkih u redovima ovdašnjeg rukovodećeg policijskog kadra, bez afera, bez pominjanja u medijima.

Nakon što je dospio u fokus javnosti, Đurđević se ogasio u medijima. Saopštio je  da 15 godina obavlja radne zadatke i da nije tačno ono što mu spočitavaju prvaci opozicionih partija iz te opštine, odnosno dio njihovih kolega parlamentarne većine na državnom nivou.

﮼Čudno mi je da se nakon mog imenovanja, prvi put pominje moje ime u negativnom kontekstu vezano za održavanje litija. U to vrijeme ja sam radio kao rukovodilac Jedinice za subijanje opšteg i privrednog kriminaliteta, u čijem opisu posla je suzbijanje imovinskog kriminaliteta, krvnih i seksualnih delikata i drugih sličnih linija rada“, saopštio je Đurđević i dodao da nije neko ko je ﮼ograničen razmišljanjima o bilo čijoj nacionalnosti”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PREKO 2,5 MILIONA ZA NOVU TV PODGORICA: Skupa DPS igračka

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ivanu Vukoviću, Živku Andrijaševiću i Radu Vojvodiću zapalo je da ostvare nedosanjani san bivšeg gradonačelnika Miomira Mugoše o podgoričkoj televiziji. Pripreme su nas do sada koštale preko 2,5 miliona eura. A tek će kad RTV  PG proradi u drugoj polovini godine

 

Rade Vojvodić, nekadašnji generalni direktor Radio-televizije Crne Gore i RTV IN izabran je protekle sedmice ponovo za direktora. Treća sreća je RTV Podgorica.

Vojvodić je nakon što je ,,ugasio” IN, 2011. izabran za generalnog direktora RTCG. Tekovine njegovog direktorovanja, kao što je cenzura serijala Mehanizam, vidne su i danas. Uz obrazloženje da je nanio štetu RTCG-u, Savjet ,,javnog servisa” smijenio ga je u decembru 2016. Nakon smjene ispostavilo se da je ostavio dug od osam miliona eura. Viši sud je, 2019, presudio da je nezakonito smijenjen, pa je Savjet RTVCG-a urgirao da mu se isplati 180.00 eura.

Lokalna podgorička televizija je nedosanjani san bivšeg dugogodišnjeg gradonačelnika Miomira Mugoše. Pokrenuo je projekat gradske televizije 2009. godine i tada je za potrebe otvaranja televizijske kuće opredijeljen prostor na Gradskom stadionu. Za njegovo opremanje potrošen je 1,1 milion eura. Taj skupocjeno opremljeni prostor na južnoj tribini Gradskog stadiona sada je zvanična adresa nove televizije.

Par godina nakon toga tadašnji poslanici opozicije u gradskom parlamentu Aleksa Bečić i Zdenka Popović pokušali su da obiđu i vide na što je utrošeno preko milion eura građana Podgorice. Niko im nije otključavao.

Tokom 2014. godine raspisana su tri tendera za izbor najpovoljnijeg ponuđača za stavljanje u funkciju poslovnog prostora gdje je učešće Agencije za izgradnju i razvoj Podgorice bio poslovni prostor od 565 kvadrata sa opremom koja je u objektu. Ponude su nekoliko puta dostavljali emiteri Prve TV, MBC-a i TV 777 ali su sve odbijene.

Vojvodić je dobio priliku da realizuje dugogodišnju namjeru DPS gradske vlasti, nakon što je ostavku iz ličnih razloga na mjesto izvršnog direktora  podnio Predrag Vučinić, a javni konkurs za direktora poništen jer se niko nije javio.

Skupština Glavnog grada je krajem februara prošle godine usvojila odluku o osnivanju TV Podgorica. ,,Žao mi je što opozicija nije ovdje jer sam siguran da bi i oni podržali ovu odluku”, kazao je tada predsjednik lokalnog parlamenta Đorđe Suhih. Gradonačelnik Podgorice Ivan Vuković je tada  saopštio da očekuje da će televizija eksperimentalno početi za pola godine. Istakao je ,,da je televizija skupa igračka’’. U novembru je prolongirao rok za prvu polovinu ove godine. Monitoru su iz PG Biroa odgovorili da se početak rada očekuje u drugoj polovini godine.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo