Povežite se sa nama

OKO NAS

SJEĆANJE NA NEKADAŠNJE KOLAŠINSKE DOČEKE NOVE GODINE: Kad je slavlje pripadalo svima

Objavljeno prije

na

Uprkos tome što u varoši postoje dva elitna, mnogo manjih hotela i na desetine restorana, većina Kolašinki i Kolašinaca će i ovu Novu godinu dočekati u svojim domovima, uz televizijski program. Izuzetak su oni mlađi, koji će zabavu potražiti u nekom od kafića. Ipak, svi turističko- ugostiteljski objekti u tom gradu, već sada je izvjesno, biće puni. Njihovi gosti tradicionalno su turisti i to, sudeći prema cjenovniku, uglavnom oni dubljeg džepa. Goste će, opet, tradicionalno, bar u hotelima Bjanka i Four Points by Sheraton, zabavljati Grandove zvijezde. Tako je već par decenija, a razlog zbog čega Kolašinci tokom ,,najluđe noći” ostaju kući, pored besparice, je činjenica da su odavno ,,izgubili svoja omiljena mjesta za izlaske”.

Rijetka su mjesta u ovom gradu gdje se porodično može proslaviti, čak iako kućni budžet to dozvoljava.

Nakon privatizacije za većinu u varoši, kažu, zatvorena su vrata hotela Bjelasica i motela na Babljaku. Hotel, koji se sada zove Bjanka odavno je, cijenama usluga, daleko izvan domašaja mještana, a motela, na ulazu u grad, pored magistrale, je ruina, čije se renoviranje ili rušenje odlaže godinama. Ostale su samo uspomene starijih na vrijeme kada su na novogodišnju radost i dobar provod pravo imali gotovo svi. Bilo je to vrijeme kada se biralo i društvo sa kojim će se zakoračiti u novu godinu.

Sagovornik Monitora nekadašnji uspješni sportista Boro Milošević, podsjeća da tih godina nada i osmijeh nijesu pripadali samo izabranima. „Umjeli smo da se organizujemo i da se veselimo, bez potrebe za dokazivanjem, da napravimo doček Nove godine veličanstvenim. Bila su to prisna druženja i veselja starograđana, turista je tada bilo malo. Slavilo se od srca, iskreno i imali smo čemu da se radujemo i u čemu da uživamo. Kada se stari hotel Bjelasica zatvorio zbog renoviranja, preselili smo se u motel na Babljaku. Tamo nam nije bilo ništa lošije”, kaže Milošević.

U nekadašnjoj Bjelasici, sjeća se on, bile su dvije velike sale. U jednoj je bila kafana, u drugoj restoran, a dijelio ih je veliki podijum za ples. Na podijumu, kaže sagovornik Monitora, tokom večeri izređali bi se svi.

,,Bila je privilegija da se dobije mjesto u restoranu jer se to smatralo elitnim dijelom. Međutim, zadovoljstvo je bilo kasnije preći u kafanu. Dešavalo se da, pred Novu godinu, po tri dana čekam na recepciji hotela da rezervišem mjesto za doček. Nijesmo smjeli da dovodimo svoje cure jer njima nije bilo dozvoljeno da izlaze, a mi, muško društvo bi započeli sa slavljem u noć 31. decembra i povezali slavlje sve do sredine januara. Bračni parovi slavili su posebno. Tek poslije ponoći svi bismo sastavili stolove i slavili zajedno”, sjeća se on novogodišnjih slavlja tokom druge polovine prošlog vijeka.

S obzirom na to da je bio istaknuti sportista, sa društvom je imao, kaže, privilegiju da zapjeva i neke, u to vrijeme, ,,nepoželjne” pjesme. Milošević, ima utisak, da mladi sada slave vještački, kao da se mora, utrkujući se ko će se ljepše obući i više novca potrošiti.

„Vrijeme moje mladosti i ondašnjih slavlja bilo je obilježeno pristojnom i skromnom garderobom. Žene su u ono vijeme bile nekako ljepše, diskretno našminkane i obučene sa ukusom i stilom. Nije bilo nekog dokazivanja, svi smo bili tu na jednom mjestu, komšije, prijatelji, rođaci, drugovi… Bez interesa i bez bilo kakvog navalentnog ponašanja i nametanja statusa, tu smo bili samo da se zajedno proveselimo. Svako je tada od svoje plate mogao sebi priuštiti novogodišnji doček gdje želi u gradu.”

Ne pamti Milošević da je tokom tih zlatnih kolašinskih godina ikada u noći slavlja intervenisala policija niti da je bilo krupnijih incidenta. Još se, međutim, sjeća da se pažljivo birala muzika za doček. Pored, tada u Jugoslaviji, poznatih muzičara, Kolašince je dobro zabavljao i lokalni bend Galaksija.

,,Najžalije mi je što današnja omladina neće imati priliku da doživi makar jednu novogodišnju noć kakvu smo mi imali godinama u nizu. Danas mladi za doček biraju kafiće, skučene, zadimljene prostore, nema one prisne atmosfere. Kao da je izlazak postao takmičenje. Drugačiji je sistem vrijednosti, odnos prema sebi i drugima, sve je drugačije. Prava i velika slavlja prestala su sa zatvaranjem ‘naše’ Bjelasice, a uporedo i sa svim nesrećama koje su zadesile region, a ovaj grad ekonomski i duhovno opustošile”, smatra Milošević.

Lokalni hroničari imaju dosta podataka o tome kako su se njihovi preci veselili tokom 50-ih i 60-ih godina prošlog vijeka. U to vrijeme postojala su dva muzička društva Crveni karanfili i Bijela ruža. Prvo je bilo sastavljeno od starijih Kolašinaca. U njemu su svirali kapelnik Vaso Minić, Drago Divaca, Momčilo Lukin Rakočević, Stevan i Vasilije Begović, Milo Petkov Rakočević i Velizar Janketić.

Konkurentski sastav Bijela ruža činili su mlađi Kolašinci i oficiri iz kasarne na Brezi. Svi ti oficiri bili su ,,kolašinski zetovi”.

,,Oba sastava svirala su u hotelu Bjelasica. Crveni karanfili kao predratni svirači zabavljali su goste samo do ponoći, a potom svirajući šetali gradom i, od kuće do kuće, čestitali Novu godinu. U hotelu su poslije njih nastupali članovi Bijele ruže, koji su svirali do zore. Poslije svirke i oni su ulazili u kuće sugrađana sa lijepim željama za sledeću godinu. Pamti se kako su se tada djeca više radovala tim muzičarima, nego Djeda Mrazu”, zapisali su lokalni hroničari o posleratnim kolašinskim novogodišnjim slavljima.

Muzičari su imali običaj i da u zoru zapjevaju serenade pod nekim prozorom. U Bjelasici nekoliko dana poslije 31. decembra organizovana su slavlja za zaposlene u hotelu, koja su takođe, bila poznata po dobroj atmosferi.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

NOVI POŽARI I STARE PRIČE: Nemoć pred stihijom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Svake godine isti alarmantni podaci – Crna Gora ima pet aviona na raspolaganju  za gašenje požara. Nekada ni oni ne mogu da lete jer nemaju licence, kao ni piloti koji ih gube  jer nemaju dovoljan broj letova… Crna Gora još nije nabavila ni specijalizovan helikopter za gašenje požara. Takva letjelica bi državu koštala deset miliona eura

 

Turisti koji posjete Herceg Novi, iznad Njivica,  imaće priliku da vide predio nemoći pred vatrenom stihijom. Požar je iza sebe ostavio crni ožiljak koji će još dugo ,,krasiti” Novi.

Da požari nijesu nehat već da se radi o namjeri javno je izjavio Ratko Radošević iz Službe zaštite i spašavanja Herceg Novi. Požar u Njivicama je pod kontrolom, a Radošević kaže da su vatrogasci branili 15 kuća i da su im životi bili ugroženi.

Ljudska solidarnost u ovakvim situacijama nije upitna. U gašenju požara učestvovali su vatrogasci iz cijele Boke, na terenu je bilo više od 50 vatrogasaca i preko 10 cisterni, u logistiku su se uključili i privatnici.

Ono što nedostaje je oprema, i pomoć iz vazduha. Iz Službe zaštite i spašavanja Herceg Novog zahtjev za pomoć Direktoratu za vanredne situacije uputili su neposredno nakon što je požar izbio u 9:30 ujutru. Iz Direktorata su im odgovorili da su dva aviona prizemljena, jedan je neispravan, a da drugi ne može da poleti zbog vjetra. Pomoć je stigla tek popodne oko 15 sati.

Pomoć je tražena i iz Hrvatske, ali i kod njih je bio aktivan požar u zaleđu Dubrovnika tako da nijesu mogli da pomognu kanaderima. Tokom gašenja poginuo je vatrogasac, a u utorak je zbog toga u Dubrovniku proglašen dan žalosti.

Novljanin Antonije Pušić (Rambo Amadeus) se na Fejsbuku zapitao koliko koštaju ,,nedostižni kanaderi” i ,,odvaja li se na protivpožarnu zaštitu neki dinar od ogromnih profita koje poslovna elita pravi od turizma”.

Naravno da ne. Svake godine isti alarmantni podaci – Crna Gora ima pet aviona na raspolaganju, pojedinih sezona ni oni ne mogu da lete jer nemaju licence, kao ni piloti koji gube licence jer nemaju dovoljan broj letova… Crna Gora još nije nabavila ni specijalizovan helikopter za gašenje požara. Takva letjelica bi državu koštala deset miliona eura, a jedan novi ‘air traktor’ košta tri miliona eura.

,,Biće sve većih požara  dok se funkcioneri voze u limuzinama čak od nekoliko stotina hiljada eura, a sve veći broj vatrogasnih vozila su stara preko 30 godina, u fazi raspada, ugrožavaju živote vatrogasaca od kojih ovih dana najviše zavisi hoćemo li moći slobodno udahnuti vazduh i prespavati jer opet su nam gradovi i sela u plamenu”, napisao je na svom FB profilu biolog Vuk Iković. On je opomenuo da stalno slušamo kako nema para za kanadere i postavio pitanje kako ima novca za  preko 4.000 službenih vozila? ,,Slovenija ima preko 100 puta manje površina koje stradaju u požarima, ali zato njihova Vlada ima samo oko 20 službenih vozila, manje nego pojedina naša ministartva”.

Nemar i nemanje strategije nas više košta. Iz Organizacije KOD izračunali su da je samo tokom prošle godine u Crnoj Gori izgorjelo oko 143 km2 šuma što su uporedili sa površinom od blizu 24.000 fudbalskih terena. Prema evropskom modelu ,,ukupne štete” procjenjuje se da je 2021. godine šteta usljed šumskih požara u Crnoj Gori iznosila oko 280 miliona eura. U prevodu, samo jedne godine izgori nam 28 kanadera, koji bi štetu značajno smanjili.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 5. avgusta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NEGATIVAN PRIRODNI PRIRAŠTAJ U SJEVERNOM REGIONU: Zabrinjavajuća statistika 

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema podacima Monstata, svi gradovi na sjeveru države, osim Rožaja, bilježe veći broj umrlih od novorođenih

 

Prema svim pokazateljima, postoji jasan trend negativnih demografskih kretanja na sjeveru države, odnosno izražene migracije i negativni prirodni priraštaj u gradovima tog siromašnog crnogorskog regiona.

Prema podacima Monstata, svi gradovi na toj teritoriji države, osim Rožaja, bilježe veći broj umrlih od novorođenih.

Na drastičan pad nataliteta na sjeveru Crne Gore ukazuje i sve manji broj đaka u školskim klupama. Tako je prošle godine u tri beranske gradske škole, sa svim područnim odjeljenjima, upisano oko 2.500 đaka, od čega 257 prvaka, što je duplo manje nego u ranijem periodu.

Nastavu u pet seoskih škola u ovoj opštini pohađalo je 296 učenika, dok je taj broj prije nekoliko decenija bio deset puta veći, dok je u svih pet seoskih škola prošle godine bilo samo 28 prvaka.

Stanje nije bolje ni u ostalim opštinama. O tome govore i nesporna činjenica da je Osnovnu školu Bajo Jojić u Andrijevici ove godine pohađalo 338 đaka, od čega svega 38 prvaka. Nekoliko decenija ranije, u ovoj školi je bilo preko hiljadu učenika.

U ovoj opštini, u pojedinim mjestima kao što su Кuti, Cecuni i Jošanica, područna odjeljenja su odavno zatvorena. Tamošnje škole u prosjeku su brojale po 40 učenika.

Alarmantno stanje kada je broj učenika u pitanju nije zaobišlo ni područje Bihora, o čemu svjedoči i podatak da je ove godine na cijeloj teritoriji opštine Petnjica, na kojoj ima pet osnovnih škola, upisano  53 đaka prvaka, što je četiri puta manje u odnosu na period od prije samo pet godina.

Broj učenika u odnosu na period od prije dvije decenije prepolovljen je i na području opština Plav i Gusinje. Osnovna škola u Murini je prošle godine zajedno sa područnim odjeljenjima u Velici i Gornjoj Ržanici brojala svega 12 prvaka, dok je taj broj prije pet decenija bio blizu stotinu.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 5. avgusta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

U PETNJICI ORGANIZOVANA PROJEKCIJA FILMA O OSMANU RASTODERU: Pokušaj rehabilitacije proglašenog ratnog zločinca

Objavljeno prije

na

Objavio:

Projekcija kontroveznog dokumentarnog filma „Osman ef. Rastoder, oslobađanje od zaborava” organizovana je prošle sedmice u Petnjici. Događaj je propraćen negodovanjem dijela javnosti, za sada je izostala reakcija političkih partija i državnih institucija

 

Projekciju dokumentarca, autora Avda Huseinovića, u Petnjici je organizovao Bošnjački kulturni centar Sandžak. Plakate sa likom proglašenog ratnog zločinca iz Drugog svjetskog rata, danima su sa raznih mjesta u varoši pozivale stanovnike na promociju.

Na dan održavanja projekcije oglasili su se boračke organizacije Berana i Petnjice, predstavnici beranske Mjesne zajednice Polica i Opštinski odbor SNP Berane, osuđujući namjeru da se film prikaže, ukazujući da se time čini krivično djelo veličanja ratnih zločina. Naknadno je to učinio i DPS koji je pozvao nadležne organe da utvrde da li je projekcijom filma došlo do kršenja zakona.

Predsjednik beranske Organizacije boraca NOR Berane (OBNOR) Petar Labudović, kazao je da je neprihvatljivo veličanje nekoga ko je proglašen ratnim zločincem i ko je, kako je rekao, „činio zulum po petnjičkom i beranskom kraju”.

„Mi osuđujemo organizovanje projekcije filma o ratnom zločincu i podgrijavanje tenzija i novih podjela oko stvari oko kojih je istorija kazala svoju riječ”, rekao je Labudović. On navodi da su snage kvislinškog pokreta Muslimanske milicije, kojima je u Bihoru komandovao Osman Rastoder, 1944. godine, u zaseoku Krake, kod Vrbice, likvidirale 55 partizana, među kojima i dvadeset pripadnika italijanske partizanske divizije Garibaldi. Oni su, poslije rata, prenešeni i sahranjeni u zajedničkoj grobnici u Beranama.

I predsjednik Udruženja boraca i antifašista opštine Petnjica Faik Adrović, negoduje zbog projekcije spornog filma. Ovaj devedesešestogodišnjak je među rijetkim živim učesnicima Drugog svjetskog rata. Adrović kaže da je lično poznavao Osmana Rastodera, i slaže se da se radi o ratnom zločincu. „On je bio imam u Petnjici prije rata i odmah po formiranju odreda muslimanske milicije postavljen je za komandanta te fomacije koja je sarađivala sa fašističkim okupatorima. Naravno da osuđujem prikazivanje tog filma, kao što isto tako osuđujem i ideju da se u Petnjici podigne spomenik proglašenom ratnom zločincu”, rekao je Adrović.

Predsjednik Savjeta MZ Polica Novak Zekić je apelovao na institucije Crne Gore da preduzmu adekvatne korake kako bi se prekinulo sa praksom promocije, odnosno slavljenja ratnih zločinaca, upozoravajući da se na taj način vrijeđaju žrtve.

Slične stavove iznijeli su i iz Opštinskog odbora Socijalističke narodne partije u Beranama, pozivajući državne organe na raekciju. Ostale partije, pa ni one sa nacionalnim predznakom, Stranka pravde i pomirenja, kao i Bošnjačka stranka, nisu se do danas oglašavale.

Osman Rastoder je rođen krajem devetnaestog vijeka u, za tadašnje prilike, imućnoj porodici. Školovao se na medresama u Novom Pazaru i Đakovici, a kasnije i u Istanbulu. Njegova porodica se poslije povlačenja Turaka sa ovih prostora, odselila za Istanbul, ali se Osman vratio u Novi Pazar, gdje se po drugi put oženio. Sa obje žene i sedmoro djece vratio se u Petnjicu gdje je imenovan za imama u selima Petnjica i Savin Bor, nakon toga i u mjesnoj džamiji u Petnjici.

U junu 1941. godine Osman Rastoder je imenovan za komandanta odreda Muslimanske milicije Sandžaka za Gornji Bihor. Tokom Trinaestojulskog ustanka, njegov odred je napao ustanike oko Berana. Njegove snage su zapalile nekoliko pravoslavnih sela na području Police. Podržana od albanskih neregularnih snaga, kao i njemačkih okupatora, Muslimanska milicija je pobila crnogorske i italijanske partizane u blizini sela Vrbica. Saradnja Osmana Rastodera sa okupatorskim snagamna je nesporna.

Nakon što je pred kraj rata proglašen za ratnog zločinca, Osman Rastoder je ubijen 1946. godine. Istoričar Šerbo Rastoder je jednom prilikom za lokalni radio u Petnjici izjavio da, usljed činjenice da je Osman štitio muslimanski živalj tog kraja od četnika, „pokušava da ga razumije”, kao i da Muslimanska milicija nije pokret niti vojska, već skupina ljudi koji su branili svoj prag. „Gornji Bihor je sačuvan zahvaljujući tome što je postojala neka naoružana organizovana sila koja je branila te ljude. To je bila muslimanska milicija na čelu sa Osmanom” – kazao je tada Rastoder. Šerbo Rastoder nikada nije sporio da je Osman Rastoder proglašen za ratnog zločinca, i da svako treba da odgovara za svoja djela, a da oni koji smatraju da njegovo proglašenje za ratnog zločinca nije utemeljeno na činjenicama, mogu to da pokušaju da ospore samo pred nadležnim sudovima.

Bošnjačka kulturna zajednica Luksemburg, koja njeguje i nastavlja da slijedi djelo nedavno preminulog muftije Muamera Zukorlića, finansirala je snimanje ovog dokumentarnog filma i taj zadatak povjerila bosanskom dokumentaristi Avdu Huseinoviću.

Snimanje je trajalo dvije godine, da bi film premijerno bio prikazan 26. januara u Luksemburgu, na dan pogibije Osmana Rastodera. Toj promociji je prisustvovao i predsjednik Bošnjaškog kulturnog centra Sandžak iz Petnjice Almir Muratović, i njemu je uručena novoustanovljena nagrada koja nosi ime Osmana Rastodera. Sa tog skupa je poručeno da se traži njegova rehabilitacija.

Tada je najavljeno da će uslijediti promocije tog filma, prvo u Petnjici, a potom i u Rožajama i Novom Pazaru. Muratović je, tako, ovih dana organizovao projekciju u Petnjici, kojoj je prisutvovao i autor filma.

Predsjednik Bošnjačkog kulturnog centra Sandžak iz Petnjice Monitoru je kazao da „razumije i jedne i druge”.

„Nemamo namjeru da podgrijavamo tenzije, već upravo da pokrenemo da se ispitaju istorijske činjenice. Treba pogledati taj dokumentarni film i vidjeti da u njemu nema slova mržnje. Želja je samo da se dođe do istine iz Drugog svjetskog rata”, rekao Muratović.

On tvrdi da Stranka pravde i pomirenja (SPP) na čelu čijeg je Opštinskog odbora u Petnjici, nema nikakve veze sa promocijom dokumentarnog filma „Osman ef. Rastoder, oslobađanje od zaborava”.

Još 2015. godine tadašnji predsjednik lokalne skupštine u Petnjici, i u tom trenutku predsjednik Opštinskog odbora Bošnjačke stranke Adnan Muhović, postavio je, navodno samoinicijativno, u jednom sokaku tablu sa imenom Osmana Rastodera i izjavio da se radi o značajnoj ličnosti za Bošnjake. Sve je prošlo u tišini.

Na upit Monitora, iz Višeg državnog tužilaštva u Bijelom Polju saopšteno je da je, nakon informacija u medijima, formiran predmet i od policije zatraženo prikupljanje podataka u vezi sa prošlonedjeljnom projekcijom, kako bi utvrdili da li je u Petnjici počinjeno neko krivično djelo koje se goni po službenoj dužnosti.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo