Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Strujne igre

Objavljeno prije

na

Neizvjesnost je produžena. Umjesto 30. aprila, tek ćemo 1. juna saznati koliko su osnovana nadanja da će crnogorska vlada i privreda dobiti neophodnu finansijsku injekciju vrijednu pola milijarde eura. PRODUŽECI: Naime, rok za prikupljanje ponuda za privatizaciju manjinskog paketa akcija Elektroprivrede Crne Gore produžen je za trideset dana. Odlaganje su, saopšteno je, tražili potencijalni kupci pošto većina njih u ovom momentu ne zadovoljava sve kvalifikacione kriterijume propisane tenderom. Do sada su tendersku dokumentaciju otkupili italijanski Edison i A2A, ruska Inter Rao, norveški NTE i Elektroprivreda Srbije. Prema informacijama iz EPCG i Tenderske komisije, samo Norvežani zadovoljavaju sve postavljene uslove – od proizvodnje i prihoda do kreditnog rejtinga. Zato članovi Tenderske komisije i nijesu imali drugog izbora nego da prihvate zahtjev potencijalnih ponuđača i odobre im dodatni rok da pronađu partnere i formiraju konzorcijume koji će zadovoljiti tražene uslove. I biće jako dobro ukoliko to bude najveći ustupak ovdašnjih privatizacionih vlasti budućem suvlasniku EPCG. Pod uslovom da do posla uopšte dođe. Mnoštvo ostavljenih nepoznanica i međusobno suprotstavljenih odluka crnogorskih vlasti ne garantuju uspješan ishod posla od koga u velikoj mjeri, kratkoročno i dugoročno, zavisi crnogorska ekonomska budućnost. Vlada, prema uslovima tendera, za potencijalnog strateškog partnera u EPCG traži kompaniju koja mora imati godišnje prihode veće od 250 miliona eura i ukupnu imovinu veću od pola milijarde. Prema oba kriterijuma, crnogorska Elektroprivreda može dobiti suvlasnika koji je manji od nje. Jer, prema odluci Regulatorne agencije EPCG je za ovu godinu odobren prihod od 270 miliona eura dok je njena imovina, nominalno, procijenjena na 860 miliona eura, nakon izdvajanja cjeline Prenosa iz ovog akcinarskog društva u posebno preduzeće. To je bio povod Vasiliju Miličkoviću, predsjedniku Udruženja manjinskih akcionara EPCG da zatraži poništenje tendera i optuži vladu i njenog premijera Mila Đukanovića da su ,,nacrtali zemljoradničku zadrugu za strateškog partnera EPCG”.

PROMJENA PRAVILA: Nezadovoljni su i potencijalni investitori. Tokom tenderskog postupka vlada je odlučila da promijeni model koji budućem suvlasniku EPCG daje mogućnost da postane većinski vlasnik kompanije. U priču o privatizaciji i dokapitalizaciji ušlo se sa modelom tzv. cool opcije. Ona podrazumijeva da manjinski partner, ukoliko ispuni tenderske uslove o budućim investicijama i ostvarenom profitu, stiče pravo da od vlade dokupi akcije do 51 odsto vlasništva. U toj su verziji zainteresovani ponuđači imali primjedbu da je gotovo nemoguće ispuniti traženi uslov da profit EPCG na kraju petogodišnjeg ciklusa bude od 240 do 300 miliona eura.

Njihov zahtjev je uslišen i očekivani profit Elektroprivrede je smanjen na 100 miliona eura. Promjenjen je, međutim, i kriterijum za sticanje većinskog paketa akcija. Umjesto prvobitne cool u igru je uvedena shoot out opcija. To znači da Vlada Crne Gore za pet godina može, ali ne mora, prodati dio svojih akcija manjinskom partneru. Pošto ima pravo da bira da li će, po ponuđenoj cijeni, prodati svoje ili kupiti akcije manjinskog suvlasnika Elektroprivrede.

Logično je da takav model ne odgovara potencijalnim kupcima koji bi, u jeku globalne ekonomske krize, trebali da ulože više od pola milijarde eura bez ikakve garancije da će im taj novac donijeti buduće većinsko vlasništvo nad crnogorskom Elektroprivredom. Ukoliko se ne obistine aktuelne priče da je Vlada, kao svojevrsnu nadoknadu za poslovni rizik, spremna potencijalnom investitoru garantovati pravo na gradnju i korišćenje hidrocentrala na Morači – bez tendera i uz simbolične koncesije.

Taj scenario otvara mogućnost da se u borbu za manjinski paket EPCG, direktno ili kroz konzorcijume čije se formiranje očekuje, uključe i kompanije koje za sada nijesu otkupile tendersku dokumentaciju ali ih već godinama bije glas da su neobično vješti u sklapanju poslovnih aranžmana sa regionalnim vladama i elektroenergetskim kompanijama.

Dok se špekulacije i nagađanja množe, Elektroprivrede posluje sve teže, gubici se množe, uz sve već izvjesnost da bi dobar dio njih mogao ostati nenaplaćen.

Sredinom nedjelje je saopšteno da je uprava Kombinata aluminijuma odbila prijedlog EPCG za sporazum kojim bi Elektroprivreda naplatila dio svojih potraživanja, a KAP dobio pravo da proda aluminijum zarobljen odlukom Privrednog suda, a na zahtjev EPCG. KAP od novembra ne plaća račune za utrošenu struju i dug će, prema podacima iz EPCG, sljedeće nedjelje preći iznos od 20 miliona eura. To je stanje u suštoj suprotnosti sa preciznim odredbama kupoprodajnog ugovora između Đukanovićeve vlade i nekoliko kompanija Olega Deripaske koje su se pojavljivale kao druga strana u ovom poslu. Zašto zvanična Podgorica to toleriše – ne zna se. Ali se zna da će biti vraški teško pronaći investitora spremnog da uloži u EPCG, a da pri tom ostanu na snazi postojeće subvencije KAP-u, ili se nastavi aktuelno snabdijevanje najvećeg potrošača bez ugovor o isporuci i uz nadu da će potraživanja naplatiti na ovaj ili onaj način. Stoga je aktuelna i špekulacija da bi se KAP mogao ugasiti prije nego što se zatvori tender za EPCG, kako bi se privukli investitori.

Veliki novac za struju duguje i drugi privatizacioni miljenik crnogorskih vlasti – Željezara u Nikšiću (oko šest miliona) i pored činjenice da dobar dio njihovih računa plaćaju crnogorski poreski obveznici, preko državnog budžeta.

Sve ukupno, saopšteno je u Nikšiću, Elektroprivredi Crne Gore ovdašnja preduzeća i domaćinstva duguju oko 135 miliona eura, ili tačno polovinu ukupnog regulatorno dozvoljenog prihoda za ovu godinu. Dodatno, u EPCG tvrde da se u Crnoj Gori godišnje ukrade struja vrijedna oko 40 miliona eura. Ni to nije podatak koji će ohrabriti investitore da uđu u projekat privatizacije i dokapitalizacije.

Sa druge strane, moglo bi se uskoro pokazati da je novac očekivan iz tog posla Crnoj Gori neophodan za ekonomsko preživljavanje aktuelne krize. KAP, Rudnici Boksita, Željezara stoje ili bi mogli stati svakoga časa, predstojeća turistička sezona bi se od očekivano loše mogla pretvoriti u katastrofalnu ukoliko se obistine strahovi o početku pandemije svinjskog gripa, državna kasa sve je praznija, dugovi rastu, kao i broj onih kojima je potrebna pomoć. Vlast je na potezu.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo